ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਗਨਿ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ; ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਨੇ ਅਗਨਿ ਦੀ ਮਿਹਰ ਮੰਗੀ। ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਗਨਿ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦਿਵੋਦਾਸ ਦਾ ਅਸਲ ਰਾਜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਅਗਨਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਨਵੇਂ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਜੇਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਜਿਹੜਾ ਪੁਰਾਤਨ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਵਾਂ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਦੋਸਤਾਂ, ਉਸ ਅਗਨਿ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਵਨ ਤੇ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਗਾਓ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾਰੀ ਵਜੋਂ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਉਹੀ ਦੂਤ ਤੇ ਭੋਗ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ, ਦੋਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਦੀ ਜੋਤ ਤਿੱਖੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ; ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਾਕਤ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਜੋ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਖਤਰੇ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ, ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਲੌ ਨਾਲ, ਸਾਡੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਨ ਜਿੱਤ। ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਸਾਨੂੰ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਧਨ ਦੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਾ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੂਰੋਂ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹੇ ਦੇਵ, ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਰਦਵਾਜ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਵਧੀਆ ਧਨ ਲਿਆ, ਅਗਨਿ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਸਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਜਾਤਵੇਦਸ, ਸਾਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ, ਹੇ ਅਗਨਿ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਸਭ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਰੂਪ ਨੂੰ, ਹੇ ਅਗਨਿ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਆਏ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਛਾਂ, ਹੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ। ਤੂੰ, ਅਗਨਿ, ਇੱਕ ਤਿੱਖੇ ਸਿੰਘ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮੇ ਵਾਂਗ, ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਹੱਥੀਂ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਲਈ, ਅਗਨਿ, ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਲਿਆ, ਜੋ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ। ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ, ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਘਰ ਦੇ ਸੁਆਗਤ ਵਾਂਗ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਆਪਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ, ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਗ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸੋਮ ਰਸ ਲਿਆ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਭਾਰਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਅਟੱਲ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ, ਤੇ ਅਮਰ ਰਹਿ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਭੀ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਦੇਵ, ਅਰਪਣ ਨਾਲ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਅਗਨਿ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਸੱਚੇ ਹੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਭੋਗ ਤੇ ਭਜਨ ਤੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਬਲਵਾਨ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਦੇਵਗਣ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪ੍ਰਜਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਆਈ। ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੋਮ ਰਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਪੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ, ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ। ਤੂੰ ਜੋ ਤੇਜ਼, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਲੰਮੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੈਂ, ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤ। ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਸੋਮ ਪੀ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਅੱਜ ਵੀ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਜਨ ਗਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਉਲਾਸ ਵਧਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਸੁਣ, ਪਿਆਸਿਆਂ ਲਈ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ। ਇਹ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਰਸ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਪੀਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਤੇ ਉਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਧਨ ਤੋੜਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਾ, ਤੇ ਅਡੋਲ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ। ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ, ਕਰਤਬ ਤੇ ਹੂੰਨਰ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਭੋਗ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਤੂੰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਤੋੜ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਵਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ, ਦੋਵਾਂ ਦਿਵਿਆ ਧੀਆਂ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਰਿਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਵਾਲੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਇੰਦਰ, ਇੱਕਲਾ ਮਹਾਨ ਬਣਾਇਆ; ਜਦ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਘਾਤ ਨਾਲ ਤਕੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵਗਾ ਦਿੱਤਾ; ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਰਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨਿ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਤਬ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ-ਵਚਨ, ਸਦਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਆਸ਼ਾ, ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਬਣੇ ਰਹੇ।