ਅਗਨੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਆਰਾਧਕ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਨ, "ਅਗਨੀ, ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਲਿਆਓ, ਜੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਆਸਾਨ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਉਣ।" ਅਗਨੀ, ਜੋ ਉਨ ਵਾਲਾ ਮਰਦੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਸਤਕਾਰੀ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹਿਆ, ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੱਲ ਸਾਡੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਕਰੇ। ਦਿਵਿਆ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁਲਦੇ ਹਨ, ਚੰਗੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਦੇ ਕੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਯਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਜਾਵੇ। ਸਵੇਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮ, ਸੱਚ ਦੀ ਮਾਂਵਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸੱਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿਵਿਆ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਜੋ ਹਵਾ ਦੀ ਉਡਾਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਯਜਨਾ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਲਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਮਹੀ—ਤੀਨ ਦਿਵੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਯਜਨਾ ਦੀ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ 'ਤੇ ਅਟਲ ਬੈਠਣ। ਤਵਸ਼ਟਰ, ਮਿਹਰਬਾਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹਰ ਯਜਨਾ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ, ਅਰਣਯ ਦੇਵ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਲੈ ਚੱਲ। "ਸਵਾਹਾ" ਅਗਨੀ ਨੂੰ, "ਸਵਾਹਾ" ਵਰੁਣ ਨੂੰ, "ਸਵਾਹਾ" ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ, "ਸਵਾਹਾ" — ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ। ਅਗਨੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵੱਲ ਗਾਂਵਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਰਥ ਉਸ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਧਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵੱਲ ਗਾਂਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਅਗਨੀ, ਧਨ ਲਈ ਆਪ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਨਾਮ ਵੱਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ, ਅਗਨੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਅਮਰ ਦੇਵ, ਜਗਾ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਲੌ ਜਗਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਚਮਕ; ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ, ਅਗਨੀ, ਅਸੀਂ ਗੀਤ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਲੌ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਅਦਭੁਤ, ਵਿਲੱਖਣ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ; ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਅੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਸਭ ਚਾਹੀਦੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਹਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ, ਪੋਸ਼ਣ ਵੰਡਦੇ ਹਨ; ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਲੌਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਘਰ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ, ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਬਣੀਏ; ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਚਮਕਦਾਰ ਚਮਚਾਂ, ਘੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਤੈਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੂੰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰ ਦੇ; ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨੀ, ਅਮਰ, ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਤਰੋ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਅਗਨੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਉੱਚ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਯੋਗ, ਪੁਰਸ਼ ਉਸਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਿਰਣ, ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇਣਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਵੀ ਦੂਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਮਰ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪ-ਜਨਮ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਗਰਜਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖ, ਬਹੁਤ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਭ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਵੰਡਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼, ਜਿਸਨੂੰ ਦੂਰ ਦੇ ਵੀ ਲੋੜੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪੀਲੀ ਦਾਢੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ, ਉੱਚ-ਕੁਲ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾ ਜਲਿਆ। ਪਵਿੱਤਰ ਹੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ, ਤੇਜ਼ ਕੁਹਾੜੀ ਵਾਂਗ, ਧਾਰਾ ਵਗਦੀ ਹੈ; ਚੰਗਾ ਵੀਰ, ਮਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਘੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਗਨੀ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਜੋ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਸ਼ੋਹਰਤ ਰੱਖ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਨਿਸ਼ਪਾਪ, ਤੈਨੂੰ ਮਿਲੀ ਗਾਂਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਅਗਨੀ, ਅਤ੍ਰੀ ਭਰ ਗਿਆ, ਦਾਸਯੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਅਗਨੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਜਗਾਇਆ, ਪੁਰਾਤਨ ਮਦਦ ਲਈ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ; ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕਦਾ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਚੁਣਨ ਯੋਗ। ਅਗਨੀ, ਪੁਰਾਤਨ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਂਗ, ਕੁਲਾਂ ਨੇ ਬੈਠਾਇਆ, ਜਲਦੀ ਵਾਲੇ ਵਾਲਾਂ, ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ; ਵੱਡੀ ਚਮਕ, ਅਨੇਕ ਰੂਪ, ਧਨ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਓਟ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ। ਅਗਨੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਕੁਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਰੀਤ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ, ਖਜ਼ਾਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਸਭ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਉੱਚ-ਸੁਰ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਯਜਨ-ਕਰਤਾ, ਘੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ। ਅਗਨੀ, ਸਤੰਭ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਅਸੀਂ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਾਂ; ਜਗਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਅੰਗਿਰਸ, ਦੇਵ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਦਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਅਗਨੀ, ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਕੁਲ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਪੁਰਾਤਨ, ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਿਆ; ਬਹੁਤ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਗਨੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਜਦ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਬਣਾਇਆ, ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ; ਵੱਡੀ ਓਟ, ਘੀ-ਜਨਮ, ਸੱਦਿਆ, ਤੈਨੂੰ, ਤੀਬਰ, ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਬਣਾਇਆ, ਵਿਚਾਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਗਨੀ, ਜਦ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਘੀ ਨਾਲ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਲਦਾਰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਾਇਆ, ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ; ਵਧਦਾ, ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵਧ ਜਾਂਦਾ। ਅਗਨੀ, ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਦੇਵ ਵਾਂਗ ਪੂਜਿਆ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਤਵੇਦਸ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਅਗਨੀ, ਦਾਨਸ਼ੀਲ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਘਰ ਵਾਲਾ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ, ਨਵੇਂ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਜਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ, ਕੁਲਾਂ ਦਾ ਅਗਨੀ, ਰੀਤ ਦੇ ਸੱਚਾ। ਅਤੇ ਤੂੰ ਪਕੜਨ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ, ਮਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ; ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਕਈ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਚਰਾਗਾਹ 'ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਗਵੈਦ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ-ਯੋਗ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਯਜਨਾ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਦਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸੱਦਾ, ਪੋਸ਼ਣ, ਧਨ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਆਰਾਧਕਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੇਮ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।