ਅਗਨਿ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਕਿਰਪਾ ਭਰੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨਿ ਆਪਣੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਸਾਰੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਕਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਪਾਰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਰਸਾ। ਹੇ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਗਨਿ, ਸਾਨੂੰ ਖਜਾਨਾ ਬਖ਼ਸ਼। ਜਦ ਤੂੰ ਸੁਰਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਧਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ, ਸੁਭਾਗਾ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਸਾਡਾ ਮਨ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਹੀ ਯਜਨਾ ਲਈ ਪੂਜਾਰੀ ਚੁਣਦਾ ਹੈ—ਸਿਆਣਪ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਟੱਲਤਾ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯਥਾਰਥ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਸਾਨੂੰ ਧਨ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦਿਵਾਏ। ਅਗਨਿ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਆਹੁਤੀ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਚਮਕਦਾਰ ਉਪਹਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆ, ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠ। ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਧਨ ਤੇ ਵਿਰਸੇ ਉੱਤੇ ਹੱਕ ਦੇ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਸਾਡੀ ਵਿਰਤਾ ਅਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਣ ਪਾਈਏ। ਤੈਨੂੰ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਸਾਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਜਦ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਲਿਆ। ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਤਦ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਪੂਜਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰ। ਸਵੇਰੇ ਅਗਨਿ, ਉਸ਼ਾ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ, ਦਧਿਕ੍ਰਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਰੌਸ਼ਨ ਦੇਵਤੇ, ਯਕਸਾਂ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਸੁਣਨ। ਅਗਨਿ, ਤੇਰੇ ਤਿੰਨ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਆਸਣ, ਤਿੰਨ ਸੱਚ ਦੀ ਜੁਬਾਨਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਕਦੇ ਅਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜਾਤਵੇਦਸ ਅਗਨਿ, ਤੇਰੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਤੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਧਾਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਚੰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਭਾਗਾ ਵਾਂਗ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੈ, ਰਾਜਧਰਮਾ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਗਿਆਨੀ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਦਧਿਕ੍ਰਾ, ਅਗਨਿ, ਉਸ਼ਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸਵਿਤਾ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਭਾਗਾ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਅਗਨਿ, ਇਹ ਯਜਨਾ ਅਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ, ਸਾਡੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਜਾਤਵੇਦਸ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਾਰੀ ਦੀ ਸੀਟ ਤੇ ਬੈਠ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਘਿਉ ਦੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਚੱਖ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਘਿਉ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਭਾਗਾਂ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ, ਸਾਨੂੰ ਵਧੀਆ ਇਨਾਮ ਦੇ। ਅਗਨਿ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਾਗਾਂ ਘਿਉ ਨਾਲ ਲਿਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਹਨ। ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ, ਯਜਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਾਗਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਕਤ ਵਾਂਗ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਘਿਉ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਆਹੁਤੀਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਚਰਬੀ, ਜੋ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਉਠਾਈ ਗਈ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਗਾਂ ਤੈਨੂੰ ਲਿਸਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦਯਾਲੁ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦੇ। ਇਹ ਉਹ ਅਗਨਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸੋਮਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜਾਤਵੇਦਸ, ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਜਿੱਤੂ, ਸਦਾ ਵਡਿਆਈ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਤੇਰੀ ਜੋਤਿ ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ, ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਿਆਪਕ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਭੈੜੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹਵਨ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ। ਜੋ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਪਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਜਲ ਹੇਠਾਂ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ। ਅਨੇਕ ਰਸ ਵਾਲੇ ਅਗਨਿ, ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨਾਲ, ਯਜਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ, ਬਿਨਾ ਹਾਨੀ ਦੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਕਿਰਪਾਵਾਂ ਦੇਣ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਸਾਨੂੰ ਅਮਰ, ਲੰਬਾ ਚਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਨ ਦੇ, ਜੋ ਸੱਦਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਨਾਮ ਹੋਵੇ। ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਜਿੱਤੂ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਅਗਨਿ, ਜਦ ਤੂੰ ਪ੍ਰਜਜਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਆਪਣੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਗਿਆਨੀ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਨੇਤਾ ਬਣ ਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈਂ। ਜਾਤਵੇਦਸ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰ, ਇੱਥੇ ਅਮਰਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤਾਂ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜਗਾਇਆ, ਉਹ ਰੌਸ਼ਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਅਗਨਿ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਧਨ ਦੇਖ, ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰ। ਦਸ ਪੁਰਾਣੇ ਲੱਕੜਾਂ ਨੇ ਸੋਹਣੇ ਜਨਮੇ, ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ। ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਇਲਾ ਦੀ ਸੀਟ ਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਤੂੰ ਪੱਥਰ, ਮਨੁੱਖ, ਜਲ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵਿੱਚ ਚਮਕ। ਅਗਨਿ, ਸਾਨੂੰ ਵਧੀਆ ਤੇ ਚਿਰਕਾਲੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੇ, ਦੂਧਾਰੂ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲਈ। ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਜਿੱਤੂ ਹੋਣ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਅਗਨਿ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਵੇ, ਅਜੈ ਹੋ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ, ਤੇ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਦੇ। ਅਗਨਿ, ਤੈਨੂੰ ਅਮਰ ਇਲਾ ਨੇ ਪ੍ਰਜਜਲਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੱਦੇ ਹੋਏ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਆਸਨ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਅਗਨਿ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਵਧਾ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਅਗਨਿ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਵਿਅਪਕ ਧਨ ਦੇ, ਵਿਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗਿਆਨੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ; ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਅਗਨਿ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ, ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਅਗਨਿ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਦਿਵ੍ਯ, ਅਮਰ, ਅਟੱਲ, ਇਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ, ਆਹੁਤੀਆਂ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ। ਅਗਨਿ ਤੇ ਇੰਦਰ, ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਆਓ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਪੀੜਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਜੈ, ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਲਈ ਆਓ। ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਘਰ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਜਾਣਨਹਾਰ, ਪ੍ਰਜਜਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਆਪਣੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਸਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਬਣਾਓ। ਅਸੀਂ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਨਰ ਅਗਨਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਜੋਤ ਦਾ ਗਿਆਨੀ, ਆਹੁਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ, ਦਾਨੀ, ਰਥਵਾਨ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਕੁਸ਼ਿਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸੱਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਨਰ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸੱਦੇ ਹਾਂ, ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾਨ, ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਯੋਗ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਗਿਆਨੀ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਿਮਾਨ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਆਉਣ ਵਾਲਾ। ਹਰੇਕ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਨਰ ਅਗਨਿ, ਕੁਸ਼ਿਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘੋੜੇ ਦੀ ਹਿਨ੍ਹਿਨਾਹਟ ਵਾਂਗ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਗਨਿ ਸਾਨੂੰ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ, ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਧਨ, ਅਤੇ ਅਮਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਦੇਵੇ, ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੇ।