ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਵੀ ਤੇ ਯਾਜਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨਿ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਲੇ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਦੈਵਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਕਰਤਬ ਨਾਲ ਦਾਸਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨੱਬੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਅਰਦਾਸਾਂ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨਿ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਅਟੱਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਯੋਧੇ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਫਿਰ, ਯਾਜਕ ਅਗਨਿ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਗਨਿ ਦੇਵ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਦੀ ਘਾਸੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਸੱਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਬੈਠਣ। ਅਗਨਿ, ਜਿਸਦੇ ਆਸਰੇ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਸਹਾਇਕ ਅਟੱਲ ਹਨ, ਉਹ ਯਾਜਕਾਂ ਦਾ ਅਗੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਚਾਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਨਿ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੱਦੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦੌਲਤ ਦੇਵੋ, ਹੇ ਚਮਕਦੇ ਅਗਨਿ, ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਵਿਰਤਾ ਦੇਵੋ ਜੋ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਾ ਸਕੇ।" ਅਗਨਿ, ਜੋ ਕਵੀਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੱਚੇ ਯਜਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੀਬਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਲਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਫੈਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਯਾਜਕ ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ। ਉਹ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਦੀ ਘਾਸੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਵੇਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਨਾਮ ਹਨ, ਹਵਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅਗਨਿ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਹਵਨ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਮਈ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਖੜੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਾਰੁਤ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ ਦੀ ਜਵਾਲਾ, ਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਉੱਚੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਗਨਿ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਕੋਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਸੱਚੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ, ਮਿਲੇ।" ਮਾਨਵ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਨਾਮ ਉਸਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ ਦੀ ਚੌੜੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ, ਦੈਤਾਂ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਗਨਿ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹੀਏ। ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਮਾਪੇ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਣੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਲਾਲ ਜਵਾਲਾ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦੇਵੇ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਯਜਨਾ ਦਾ ਆਗੂ, ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ, ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਨੂੰ ਅਟੱਲ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਵਰਦਾਨ ਦਿਓ।" ਉਹ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖੇ। ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਰਾਕ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤੂ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਵਿਰਤਾ, ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਪੰਨਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਰਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਾਰੁਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੌਲਤ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ ਤੋਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਰਤਾ, ਬਹੁਤ ਪੂਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਾਲੀ ਦੌਲਤ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਤਬ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰਤਾ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੂਰਖਤਾ, ਨਰਮੀ ਜਾਂ ਗਰੀਬੀ ਵਲ ਨਾ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਰ-ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਤੋਂ ਬਚਾਏ। ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲੇ। ਅਗਨਿ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਨਾ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਘੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਹ ਪੁਰੋਹਿਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਦੀ ਤਿੰਨ ਜਿੰਦਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਵੇਰਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਾਸਕ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਨਿ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ-ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਅਗਨਿ ਉਸਦੀ ਰੀਤ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਕਿਰਪਾਲੂ ਹੋਵੇ, ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਵਧੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਨਿ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਾੜ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੁਸ਼ਮਣੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੋਸ ਅਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇ। ਤੇਰੀ ਅਮਰ ਤੇ ਥੱਕਣ-ਰਹਿਤ ਜਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਖੜੀ ਰਹੇ।" ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਅਗਨਿ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸੋਚ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਅਗਨਿ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਦੌਲਤ, ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਉਪਕਾਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਜਕ, ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਉਪਾਸਕ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।