ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ, ਜੋ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਖਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆਨ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵੀ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਊ, ਜਿਸਦੇ ਇੱਕ ਪੈਰ ਅੱਗੇ ਤੇ ਇੱਕ ਪਿੱਛੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਅੱਧਾ ਕੁਝ ਲੈ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਜਣਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਇਸ ਗਊ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਤੇ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਬਾਅਦ? ਕੌਣ ਗਿਆਨਵਾਨ ਇਥੇ ਇਹ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਵਯ ਮਨ ਕਿੱਥੋਂ ਜਨਮਿਆ? ਕਈ ਵਾਰ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਰ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਦੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਨੇੜੇ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਸੋਮਾ ਨੇ ਇਹ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਦੋ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਭਾਰ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਤੇ ਦੋ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਸਾਥੀ ਹਨ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਖਾਲੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪੰਛੀ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰ ਭਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਤੇ ਇਹ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿੱਠਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਗਾਯਤਰੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਯਤਰੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਟੁਭ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਟੁਭ; ਜਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਜਗਤੀ। ਜੋ ਇਹ ਮਾਪ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ ਨਾਲ ਭਜਨ, ਸਾਮਨ ਨਾਲ ਗੀਤ, ਤ੍ਰਿਟੁਭ ਨਾਲ ਬੋਲ; ਬੋਲ ਨਾਲ ਬੋਲ, ਦੋ-ਪੈਰ ਤੇ ਚਾਰ-ਪੈਰ ਛੰਦ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਦੇ ਹਨ। ਜਗਤੀ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ; ਰਥ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਤਿੰਨ ਗਾਯਤਰੀ ਦੀਆਂ ਜਲਾਵਾਂ ਹਨ; ਉਸ ਮਹਾਨਤਾ ਤੋਂ ਮਹਾਨਤਾ ਫੈਲੀ। ਮੈਂ ਇਸ ਚੰਗਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਊ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਆਸ਼ਵਿਨੋ, ਆਓ, ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਧੀਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੇਟ, ਜੋ ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਲਿਆ, ਗਰਮ ਭਾਂਡਾ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਧਨ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੀ ਵੱਛੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਣ-ਜੋੜੀ ਗਊ, ਆਸ਼ਵਿਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੁੱਧੀ ਜਾਵੇ, ਵੱਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਧੇ। ਗਊ, ਆਪਣੀ ਵੱਛੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ ਹੋਈ, ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ, ਲਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਗਰਮ ਭਾਂਡੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਵਹਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਾਪਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਵੱਲੋਂ ਗਊ, ਘੇਰੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਮਾਪਦੀ ਹੈ, ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਮਰਤਿਆ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ; ਬਿਜਲੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚੋਲਾ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਖੁਲ੍ਹੀ, ਤੇਜ਼, ਜੀਵੰਤ, ਕੰਬਦੀ, ਪਰ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਠੀਕ; ਜੀਵੰਤ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਅਮਰਤਾ ਮਰਤਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਗਊਪਾਲਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਦੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨੇੜੇ ਤੇ ਦੂਰ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਇੱਕੋ ਹੀ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਮਿਲਦਾ ਤੇ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਜਿਸਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਦੱਸੇ। ਮਾਂ ਦੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਘੇਰੀ ਹੋਈ, ਕਈ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਘਟਨ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਕਾਸ਼ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਭੀ ਇੱਥੇ; ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਮੇਰੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ। ਇਹ ਦੋ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਪਿਆਲੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਰਭ ਹੈ; ਉਥੇ, ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰਲੇ ਅੰਤ ਬਾਰੇ; ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਾਭੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ ਤਾਕਤਵਾਨ ਘੋੜੇ ਦੇ ਬੀਜ ਬਾਰੇ; ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ ਬੋਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਬਾਰੇ। ਇਹ ਯਗਯ-ਸਥਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰਲਾ ਅੰਤ ਹੈ; ਇਹ ਯਗਯ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਾਭੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮਾ ਤਾਕਤਵਾਨ ਘੋੜੇ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਣ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ। ਸੱਤ ਅੱਧ-ਜਨਮੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ। ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਮਨ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹਾਂ; ਲੁਕਿਆ, ਬੰਨਿਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਸੱਚ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮਿਆ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਬੋਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਫੜਿਆ; ਅਮਰਤਾ ਮਰਤਿਆ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੀ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਹ, ਸਦਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਇੱਕ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਮੰਤ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਅਟੱਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਪਰ ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹਨ। ਚੰਗੀ ਚਰਾਈ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਭਾਗਵਾਨ ਹੋਈਏ। ਘਾਹ ਖਾ, ਨੁਕਸਾਨ-ਰਹਿਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਪਾਣੀ ਪੀ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਗੌਰੀ ਨੇ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ; ਉਹ ਇੱਕ-ਪੈਰ, ਦੋ-ਪੈਰ, ਚਾਰ-ਪੈਰ ਹੈ। ਅੱਠ-ਪੈਰ, ਨੌ-ਪੈਰ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜੀਵੰਤ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਅਟੱਲਤਾ ਵਹਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਜੀਵੰਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਦੂਰੋਂ ਧੂੰਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੋਂ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਦੂਰ ਤੇ ਨੇੜੇ ਵੱਲ। ਵਿਰੋਧੀ ਨੇ ਚਿਤਕਬਰੀ ਗਊ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ; ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਨਿਯਮ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਜੁੜੇ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਾ ਵਾਲ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੋਲੀ ਚਾਰ ਪਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੁਕੀਆਂ ਹਨ, ਲੋਕ ਚੌਥੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਇੰਦਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅਗਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਉਹ ਦਿਵਯ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੰਖ ਵਾਲਾ ਗਰੁਤਮਾਨ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਇੱਕ ਨੂੰ ਕਈ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਅਗਨੀ, ਯਮ, ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਨ। ਕਾਲਾ, ਪੀਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੰਖ ਵਾਲਾ, ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪਟਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡਦੇ ਹਨ। ਉਹ, ਘੁੰਮਕੇ, ਸੱਚ ਦੀ ਥਾਂ ਛੱਡਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਘੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਬਾਰਾਂ ਕੜੀਆਂ, ਇੱਕ ਚੱਕਰ, ਤਿੰਨ ਕੇਂਦਰ—ਕੌਣ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਇਸ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਠ ਖੂਟੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਿਲਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਹਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਉਹ ਸਤਨ ਜੋ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁਖਦਾਇਕ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਭ ਇੱਛਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈਂ— ਜੋ ਧਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਚੰਗਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰੱਖ। ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਯਗਯ ਨਾਲ ਯਗਯ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਨਿਯਮ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਕਾਸ਼ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਾਧਿਆ ਦੇਵਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਉਹੀ ਹੈ, ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ ਉਪਰ-ਨੀਚੇ ਹੁੰਦੀ; ਧਰਤੀ ਬਦਲਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵੰਤ, ਅਕਾਸ਼ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜੀਵੰਤ। ਮੈਂ ਸਰਸਵੰਤ, ਦਿਵਯ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੰਖ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ, ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਖੇ, ਜਲਾਂ ਦਾ ਬੀਜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਕਿਸ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਕਿਸ ਸਾਂਝ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਕਿਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਹੋ ਕੇ ਧਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ? ਕਿਸਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ? ਯਗਯ 'ਤੇ ਕੌਣ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਵਲਿਆ? ਬਾਜ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਮੱਧ-ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਦੌੜਦੇ, ਕਿਸ ਮਹਾਨ ਮਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਨੰਦ ਲੱਭਦੇ? ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ, ਮਹਾਨ, ਇਕੱਲਾ ਆਇਆ, ਸੱਚ ਦਾ ਮਾਲਕ? ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਤੂੰ ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ; ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ, ਹੇ ਰਥਵਾਹਕ, ਕੀ ਤੇਰਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭਾਵਾਂ, ਰਚਨਾ, ਜੀਵਨ, ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਰਾਜ ਖੋਲ੍ਹੇ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਈ।