ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਅਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਮਹਾਨ ਅਗਨਿ ਦੇ ਵਰਣਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ, ਜੀਵੰਤ, ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਤਿੰਨ ਤੇਜਸਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਜਲਾਂ ਦੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਹੋਤਰ ਬਣ ਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਗਨਿ ਹੀ ਉਹ ਹੋਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਮਾ ਰਸ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਅਗਨਿ, ਦਾਤਾ ਸਮਝ ਕੇ ਸੰਬੋਧਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਹੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵੱਲ ਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਆਸਰਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ, ਧਨਵਾਨ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਤੈਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਅਧਰਮੀ ਨੂੰ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ, ਚਮਕਦਾਰ, ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਨੁੱਖ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਬਣੀਏ। ਫਿਰ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਮਿਤ੍ਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਧਨ-ਧਾਨ ਲਈ, ਸਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਪਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ, ਪੂਜਨ ਯੋਗ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਸੋਮਾ ਰਸ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਆ ਕੇ ਬੈਠਦੇ ਹੋ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਰਾਹ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ। ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾਤਾ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨ ਕਲਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਅਮਰ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ, ਹੋਤਰ ਬਣ ਕੇ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਦਾ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਅਸੁਰੋ, ਉਹ ਵੱਡਾ, ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਸਰਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਕਲਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਢੱਕਣ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ; ਧੂੜ ਅਤੇ ਨੀਂਹਾਂ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਪਰ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੰਮੇ ਵਾਲ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ, ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਹ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਵੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੋ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਰਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਧਰਮੀ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸੁਰ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਖੰਡ ਮਨ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਹੇ ਪੁਰਖੋ, ਧਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਨ, ਨਾ ਦਰਿਆ, ਨਾ ਦੇਵਤਾ, ਨਾ ਵਪਾਰੀ ਕਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸੱਚੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਝੂਠ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਵਿਦਿਆ, ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੀ ਸੱਚੀ ਸਲਾਹ, ਜੋ ਕਵੀ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਹੈ। ਤਿੰਨ-ਧਾਰੀ ਵੱਜਦਾ ਹੈ, ਚਾਰ-ਧਾਰੀ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਤ ਹੋਏ। ਪਹਿਲਾ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਗਰਭ ਧਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਹੈ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਥਾਮ ਕੇ, ਝੂਠ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਭਾਰ ਢੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਜੋ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਘੋੜੇ, ਬਿਨਾਂ ਕੋੜੇ, ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਗੂੰਜਣ ਵਾਲਾ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬੇਅਕਲ ਸੁਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਸਰੇ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੀਤ ਗਾਇਆ। ਚੰਗੀਆਂ ਗਾਵਾਂ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਵਾਧੂ ਪ੍ਰਸਵ ਕਰਣ; ਜਿਹੜਾ ਰਸਤੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੋਸ਼ਣ ਲੱਭੇ, ਅਤੇ ਉਹ, ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਜਗਾਵੇ। ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲ ਉਹ ਆਹੁਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈਏ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ; ਸਾਡਾ ਗੀਤ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੂ ਹੋਵੇ, ਸਾਡੀ ਦਿਵਿਆ ਵਿੱਖਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਿਰਪਾਲੂ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਕੱਠੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਆਹੁਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ; ਘਿਉ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਜਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਗੀਤ; ਜਦ ਪੁਜਾਰੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨੋ। ਅਦਿਤੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਨੇ ਸੱਚ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਇਹ ਆਹੁਤੀ ਛੱਡੀ; ਜਿਵੇਂ ਪੁਜਾਰੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤਕ ਕਿ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਾਨੀਆਂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਦਿਵਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪੁਰਾਣਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਨੂੰ ਪੀਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇਵੇ। ਹੁਣ ਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ।