ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸਪੱਧਾ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, “ਹੇ ਦਾਨੀ ਇੰਦਰ! ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਰਥ ਹੰਕ, ਉਹ ਰਥ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਘੋੜੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਸਿਤ ਹਨ।” ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦੇ, “ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਾਥੀ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਹਰ ਜੰਗ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗੇ। ਸਾਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਵਧੇ। ਇੰਦਰ! ਸਾਡੀ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨ ਕਰ ਦੇ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋੜ ਦੇ, ਹੇ ਦਾਨੀ ਤੇ ਬਲਵਾਨ।” ਕਈ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਛਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਧਨ ਦੀ ਚਾਹ ਵਿਚ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, “ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਸਾਡੇ ਰਥ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾ। ਤੇਰਾ ਸਥਿਰ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।” ਇੰਦਰ, ਜਿਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਅਤੁੱਲ ਹੈ, ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ, ਸੌ ਵਾਰੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਤੋੜਨਹਾਰ, ਉਹ ਬਲ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਧੀਸ਼ਣਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਨਗਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਧਰਤੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਸਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਅਜੇਤ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਸੱਦੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਇੰਦਰ! ਸਾਡਾ ਰਥ ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚੱਲੇ ਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਵੇ। ਤੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀ। ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦਾਨੀ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੀਆਂ ਆਰਾਧਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ। ਹਰੇਕ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਸਾਡਾ ਵਕੀਲ ਬਣੇ। ਅਸੀਂ ਬਲ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਰੇ ਨਾ ਜਾਈਏ। ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅਦਿਤੀ, ਨਦੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਸਾਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰਨ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਗਿਆਨੀ ਦੂਰੋਂ ਜਾਣਦੇ ਤੇ ਮੰਨਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੱਧਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਂਗ ਵੱਖਰਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਕੇ ਫੈਲਾਇਆ। ਆਪਣੀ ਵਜਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੀਰਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਨਾਸ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ, ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਦਾਸਯੂਆਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋੜਦਾ। ਆਪਣੀ ਵਜਰ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਆਰੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਮਾਣ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਕਈ ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆਉਂਦਿਆਂ, ਵਜਰਧਾਰੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਵੇਖੋ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖੋ। ਉਸਨੇ ਗਾਵਾਂ, ਘੋੜੇ, ਬੂਟੇ, ਪਾਣੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲ ਲੱਭ ਲਏ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਸੋਮਾ ਰਸ ਇੰਦਰ ਲਈ ਨਿਚੋੜੀਏ, ਜੋ ਮਹਾਂਬਲੀ ਤੇ ਸੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੌਕਸ ਯੋਧੇ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦਾ, ਧਰਮਹੀਣਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵੰਡਦਾ। ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਵਜਰ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਰਪ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਸੀ। ਤੇਰੀਆਂ ਸਭ ਪਤਨੀਆਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਜਦ ਤੂੰ ਸ਼ੁਸ਼ਣਾ, ਪਿਪ੍ਰੁ, ਕੁਯਵਾ ਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਇੰਦਰ, ਤੇ ਸੰਬਰਾ ਦੇ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋੜੇ, ਤਾਂ ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅਦਿਤੀ, ਸਿੰਧੂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਆਸਨ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹਣ ਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੇ; ਰਥਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਫਰ ਤੋਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਨ ਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦਾਸਾ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧਤਾ ਹਟਾ ਕੇ, ਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਫੇਨ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਕੁਯਵਾ ਦੀ ਵਿਆਹਤਾ ਵਾਂਗ, ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਥਨ ਦੀ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਉੱਚੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ। ਮਹਾਂਬਲੀ ਪਹਿਲਿਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼, ਵਜਰਧਾਰੀ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੁੱਧ ਵਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਦੂਰੋਂ ਮਦਦ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਗਿਆਨੀ ਸਿੱਧਾ ਦਾਸਯੂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦਾਨੀ, ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਜੂਸ ਵਾਂਗ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰ। ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ। ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਨਾ ਹਟਾ; ਤੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਂਬਲੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ। ਹੇ ਬਹੁਤ ਜਾਪਿਆ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਨਾ ਛੱਡ, ਨਾ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਰੋਜ਼ੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰ। ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ, ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਦੂਰ ਕਰ; ਸਾਡਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਖਾਣਾ ਨਾ ਖੋਹ। ਸਾਡੇ ਅੰਡੇ ਨਾ ਤੋੜ, ਹੇ ਦਾਨੀ, ਤੇ ਸਾਡੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾ ਤੋੜ, ਹੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੰਮੇ। ਉਹ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਹਿੰਦੇ, “ਸੋਮਾ ਲਈ ਨੇੜੇ ਆ।” ਇਹ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਇੰਦਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ। ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਭਰ ਲੈ; ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਬੁਲਾਈਏ, ਸਾਡੀ ਸੁਣ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਬਾਜ਼ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ—ਬਿਜਲੀਆਂ ਤੇਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਦੋ ਲੋਕ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਗਾਂ ਪੋਸ਼ਣਯੋਗ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਰਸ ਵਹਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਦੋ ਲੋਕ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਸੂਰਜ ਵਾਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ; ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸੋਮਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹੀਏ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਦੋ ਲੋਕ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਖਰੀ ਯਜਨਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਦੂਤ ਇਸਨੂੰ ਦੱਸੇਗਾ। ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਹੁਣ ਕੌਣ ਇਸਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਦੋ ਲੋਕ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਜੋ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ—ਕਦੋਂ ਸਹੀ, ਕਦੋਂ ਗਲਤ? ਪੁਰਾਣੀ ਹੋਮ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਦੋ ਲੋਕ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਕਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਆਸਰਾ ਫੜਾਂਗੇ? ਕਦੋਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਿਲੇਗੀ? ਕਦੋਂ ਅਰਯਮਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਪਾਰ ਕਰਾਂਗੇ, ਹੇ ਦੂਢਿਆ? ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਦੋ ਲੋਕ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਸੀ, ਆਖਿਆ। ਧਨਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਭੇਡੀਆ ਹਿਰਣ ਲਈ ਪਿਆਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਮੇਰਾ ਪਾਸ ਇਹ ਦੋ ਲੋਕ ਹਨ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਾੜਦੇ ਹਨ, ਵਿਰੋਧੀ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਂਗ। ਜਿਵੇਂ ਚੂਹਾ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਕਾਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਟਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੌ-ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ; ਮੇਰਾ ਪਾਸ ਇਹ ਦੋ ਲੋਕ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਤ ਕਿਰਣਾਂ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਮੇਰਾ ਨਾਭੀ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਤਾ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲਈ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਾਸ ਇਹ ਦੋ ਲੋਕ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜ ਬਲਦ ਮਹਾਨ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਇਕਠੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਪਾਸ ਇਹ ਦੋ ਲੋਕ ਹਨ। ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਸਤੇ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਭੇਡੀਆ ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਾਸ ਇਹ ਦੋ ਲੋਕ ਹਨ। ਉਹ ਨਵਾਂ, ਹਿਤਕਾਰੀ ਸੂਕਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗਾ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਨਦੀਆਂ ਸੱਚਾਈ ਵਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਨੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਾਸ ਇਹ ਦੋ ਲੋਕ ਹਨ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਸੂਕਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਤੂੰ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚੱਲ; ਤੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾ। ਮੇਰਾ ਪਾਸ ਇਹ ਦੋ ਲੋਕ ਹਨ। ਉਹ ਪੂਜਾਰੀ ਵਾਂਗ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ। ਅਗਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹਵਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਾਸ ਇਹ ਦੋ ਲੋਕ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼, ਸੱਚ ਤੇ ਯਜਨਾ—ਇਹ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹਨ।