ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਸਾਵਿਤਾ ਦੇ ਅਗਨਿ-ਪੰਛੀ ਗਰੁਤਮਤ, ਜੋ ਅਮਰ ਲੋਕ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵਧੇਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਉਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਦਾ। ਸਾਵਿਤਾ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧਾਰਕ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇ ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਘੋੜੇ ਜੁੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਮਾਂ-ਭੇਡ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਵਿਤਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗੀਰਸ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮਦਦ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਰਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਅਗਨਿ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਿਤਿਆਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਵਸੁਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ, ਦਇਆ ਦੇ ਲਈ ਆਉਣ। ਉਹ ਸਾਡਾ ਯਜਨ, ਸਾਡੀ ਬਾਣੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆਵੇ। ਮਨੁੱਖ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ, ਦਇਆ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮੰਨ-ਮਨੌਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਗਨਿ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉ, ਜੋ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਦਇਆ ਲਈ। ਅਗਨਿ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣ ਗਿਆ; ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਮੈਂ ਅਗਨਿ ਨੂੰ, ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦਇਆ ਲਈ ਸੱਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਗਨਿ ਨੇ ਅਤ੍ਰੀ, ਭਰਦਵਾਜ, ਗਾਵਿਸਥਿਰ, ਕਾਨਵਾ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਸਦਸ੍ਯੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਦਇਆ ਲਈ ਸੱਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨਿ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭੋਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਣੀ ਨਾਲ, ਭਾਗਾ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਜੋ ਭੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਕਹਿਆ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ, ਇੱਥੇ ਭੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਕਹਿਆ ਜਾਵੇ। ਦੇਵਤੇ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਾਯੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਿਲ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਦੌਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ, ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 'ਤੇ ਲਿਆਉ। ਇਕ ਮਹਾਨ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਜੋਬਾ ਹੁਕਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਦੋਸਤ ਕਦੇ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ ਹਾਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਭਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਥੱਭਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਇੰਦ੍ਰ, ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਡਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ। ਇੰਦ੍ਰ, ਵਿਰੋਧੀ, ਦੈਤ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦੀਆਂ ਜਬੜੀਆਂ ਤੋੜ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਪਾ ਦੇ। ਇੰਦ੍ਰ, ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨੂੰ, ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ; ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਵੱਡੀ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਟਾਲਣ ਦੇ। ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੋਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਜਨਮ 'ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਲੈ ਚੁੱਕਾ, ਤੂੰ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਮਧ੍ਯ-ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਤੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵੱਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜਦਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ। ਤੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਨ; ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਅਸਤਿਤਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਲਈ ਸੋਮਾ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਘੀ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਸ਼ਹਦ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਵਣ। ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਅਜੈਯ ਹਨ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਪਾ ਚੁੱਕੇ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਵਣ। ਜੋ ਯੁੱਧਾਂ 'ਚ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਰਦੇ, ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਵਣ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਖੀ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਚ 'ਚ ਵਧਦੇ, ਪੂਰਵਜ ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਯਮ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਵਣ। ਕਵੀ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਹ ਰੱਖਦੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਯਮ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ, ਉਹ ਵੀ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਵਣ। ਹੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਹੇ ਇਕ-ਅੱਖੀ, ਹੇ ਵਿਅੰਗ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਾਂ, ਸਦਾ ਵਣ ਵਿੱਚ; ਸਿਰਿੰਬਿਠਾ ਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਉਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਸਾਰੇ ਲਾਲ-ਰੰਗੀ ਭ੍ਰੂਣ; ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤਿ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਸੀੰਗ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ, ਇਕ ਲੱਕੜ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਤੈਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਨਾਸਕ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਕੜ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ। ਜਦੋਂ ਪੂਰਬੀ ਲੋਕ ਮੰਢੂਰਾ ਅਤੇ ਧਾਣਿਕਾ ਚਲੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸਾਰੇ ਉਫਣਦੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ। ਉਹ ਗਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਘੇਰ ਕਰਦੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ—ਕੌਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ? ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਰਥ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਚ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਦੌਲਤ 'ਤੇ ਦੌਲਤ ਜਿੱਤ ਸਕੀਏ। ਜਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਅਗਨਿ, ਅਸੀਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਯੁੱਧ 'ਚ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ। ਅਗਨਿ, ਸਾਨੂੰ ਵਾਫ਼ਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਅਤੇ ਗਾਂ-ਭਰਪੂਰ ਦੌਲਤ ਦੇ; ਸਾਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦੇ, ਲੋਭੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ। ਅਗਨਿ, ਨਿਰੰਤਰ ਤਾਰੇ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਉਠਾ; ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਾਇਮ ਕਰ। ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਚਿਰਾਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਜਾਗ, ਭਜਨ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਲੈ ਕੇ। ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ—ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ? ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਯਜਨ, ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸੰਤਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਗਵੈਦ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਯਜਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਚਿਰ-ਸੱਚ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਕੀਤੀ।