ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਿਹੱਦਿਵ, ਜੋ ਅਥਰਵਣ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਗਾਈ। ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਨ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰੰਭ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਭਰੂੰਡ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਮਾਲਕ ਬਣਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਪੁਛਿਆ ਗਿਆ—ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਹੁਮਾਂ ਚੜ੍ਹਾਈਏ? ਉਹ ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਂ ਅਮਰਤਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਂ ਮੌਤ—ਉਸ ਕੌਣ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੁਮਾਂ ਦਈਏ? ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਕੌਣ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੁਮਾਂ ਦਈਏ? ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਬਰਫੀਲੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਨਦੀਆਂ ਸਲਾਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ—ਉਸ ਕੌਣ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੁਮਾਂ ਦਈਏ? ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਥਾਪਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੱਧ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ—ਉਸ ਕੌਣ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੁਮਾਂ ਦਈਏ? ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਕੌਣ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੁਮਾਂ ਦਈਏ? ਜਦ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰਕ ਬੀਜ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਉਥੋਂ ਅਗਨੀ ਜੰਮੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ—ਉਸ ਕੌਣ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੁਮਾਂ ਦਈਏ? ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦਾ ਜਨਕ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਰਮ ਹੈ—ਉਸ ਕੌਣ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੁਮਾਂ ਦਈਏ? ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਦਾ ਨਿਯਮ ਲਿਆਇਆ, ਜੋ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਜਨਕ ਹੈ—ਉਸ ਕੌਣ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੁਮਾਂ ਦਈਏ? ਹੇ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਘੇਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿਸ ਇੱਛਾ ਲਈ ਅਸੀਂ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣੀਏ। ਫਿਰ ਅਗਨੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਅਦਭੁਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਮਿੱਠਾ, ਮੰਗਲਮਈ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਯਜਨੀਆ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ, ਮੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਤੂੰ ਸਭ ਰਸਤੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਸਭ ਕਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਘੀ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਲਈ ਗੀਤ ਚਲਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਥਾਪਿਆ ਹੈ। ਅਮਰ ਅਗਨੀ ਸੱਤ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪੂਜਕ ਨੂੰ ਦਾਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜੰਮਿਆ, ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀਰਤਾ ਭਰਿਆ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਘੀ ਨਾਲ ਲਿਪਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਪਹਿਲਾ ਦੂਤ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਸੱਦੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ। ਮਾਰੁਤਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਭਰਗੂਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ। ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਲਿਪਤਾ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਯਜਨਾ ਦੀ ਘੇਰਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਸਵੇਰਾਂ ਵੇਲੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਦੂਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਬਣਾਇਆ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ। ਵਸੀਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਅਗਨੀ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ, ਸਭ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਤੂੰ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਬਚਾ। ਫਿਰ ਵੈਣਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਵੈਣਾ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋਤ ਜਗਾਈ। ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਵੈਣਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਉਸੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਛੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਤੇ ਮਧੂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਪਛਾਣਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਉਹ ਸੱਂਡ ਦੀ ਦਹਾੜ ਤੇ ਹਿਰਣ ਦੀ ਚੀਕ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਸੱਚ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆ ਖੜੇ ਹੋਏ—ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਅਮਰ ਨਾਮ ਲੱਭ ਲਏ। ਅਪਸਰਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕੁਆਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਰ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬਾਜ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਵੈਣਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਵਰੁਣ ਦਾ ਦੂਤ, ਪੰਛੀ, ਤੇਜ਼, ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ। ਗੰਧਰਵ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲਾ ਚੋਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਮ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਬੂੰਦ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਗਿਦੜ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਚਮਕਦਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਜੋਤ ਤੀਜੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਇਸ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਆ, ਜੋ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ, ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤੇ ਸੱਤ ਤੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਹਵਨ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਲੰਮੀ ਹਨੇਰੀ ਦੂਰ ਕਰ। ਮੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਅਧਰਮੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੁਭ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤੀ ਤੋਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਦੂਜੇ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੱਚ ਦੇ ਕਈ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਯੋਗ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਅਯੋਗ ਤੇ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਨੀ, ਸੋਮਾ ਤੇ ਵਰੁਣ ਵੀ ਹਿਲ ਗਏ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਦੀ ਗੱਦੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਰੁਣ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਨੂੰ ਪਛਾਣ, ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਤੇ ਆ। ਇਹੀ ਜੋਤ ਹੈ, ਇਹੀ ਧਨ ਹੈ, ਇਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੌੜਾ ਚਮਕਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ। ਆ, ਅਸੀਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਈਏ, ਸੋਮਾ ਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ। ਵਰੁਣ, ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ। ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਜਾ ਰਾਜਾ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਹਨੂੰ ਹੰਸ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਿਆਨਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦਿਵਿ ਪਾਣੀਆਂ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਚਾਂਤਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ ਦੀ ਬਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—"ਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਤੇ ਵਸੁਆਂ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹਾਂ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ, ਤਵਸ਼ਟਰ, ਪੂਸ਼ਣ ਤੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੂਜਕ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਰਵੋਚਾ, ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਯਜੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਹਾਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੰਡਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ। ਮੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਖਦਾ, ਸੁੰਘਦਾ, ਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਅਸਮਝ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸੁਣਦੇ ਹੋ, ਸੁਣੋ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਆਖਦੀ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਰਚਨਾ, ਯਜਨਾ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਤਿਆ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ, ਉਸਦੀ ਜੋਤ, ਤੇ ਸਤਿਗੁਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।