ଚନ୍ଦ୍ରମା ମନସୋ ଜାତଶ୍ଚକ୍ଷୋଃ ସୂର୍ଯୋ ଅଜାଯତ । ମୁଖାଦିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚ ପ୍ରାଣାଦ୍ଵାଯୁରଜାଯତ
ତାଙ୍କର ମନରୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଆଖିରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ; ମୁହଁରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଶ୍ୱାସରୁ ବାୟୁ ଜନ୍ମିଲେ।
ନାଭ୍ଯା ଆସୀଦନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଶୀର୍ଷ୍ଣୋ ଦ୍ଯୌଃ ସମଵର୍ତତ । ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଭୂମିର୍ଦିଶଃ ଶ୍ରୋତ୍ରାତ୍ତଥା ଲୋକାଁ ଅକଲ୍ପଯନ୍
ତାଙ୍କର ନାଭିରୁ ଆକାଶ, ମୁଣ୍ଡରୁ ଦିଗନ୍ତର ଆକାଶ ହେଲା; ପାଦରୁ ଭୂମି, କାନରୁ ଦିଗଗୁଡିକ—ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତିଆରି ହେଲା।
ସପ୍ତାସ୍ଯାସନ୍ପରିଧଯସ୍ତ୍ରିଃ ସପ୍ତ ସମିଧଃ କୃତାଃ । ଦେଵା ଯଦ୍ଯଜ୍ଞଂ ତନ୍ଵାନା ଅବଧ୍ନନ୍ପୁରୁଷଂ ପଶୁମ୍
ସାତଟି ପରିଧି ଥିଲା, ତିନି ସାତଟି କୁଣ୍ଡ ଜଳାଯାଇଥିଲା; ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବଳିପଶୁ ଭାବେ ବାନ୍ଧିଥିଲେ।
ଯଜ୍ଞେନ ଯଜ୍ଞମଯଜନ୍ତ ଦେଵାସ୍ତାନି ଧର୍ମାଣି ପ୍ରଥମାନ୍ଯାସନ୍ । ତେ ହ ନାକଂ ମହିମାନଃ ସଚନ୍ତ ଯତ୍ର ପୂର୍ଵେ ସାଧ୍ଯାଃ ସନ୍ତି ଦେଵାଃ
ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ; ଏହିମାନେ ପ୍ରଥମ ଧର୍ମ ହେଲା। ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ଉଚ୍ଚତାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁରୁଣା ସାଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ବସନ୍ତି।
ସଂ ଜାଗୃଵଦ୍ଭିର୍ଜରମାଣ ଇଧ୍ଯତେ ଦମେ ଦମୂନା ଇଷଯନ୍ନିଳସ୍ପଦେ । ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ହୋତା ହଵିଷୋ ଵରେଣ୍ଯୋ ଵିଭୁର୍ଵିଭାଵା ସୁଷଖା ସଖୀଯତେ
ଯିଏ ଜାଗିଥାଏ ସେମାନେ ଘରେ ତାଙ୍କୁ ଜଳାନ୍ତି, ସେ ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଘରକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂଜାରୀ, ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଭଲ ବନ୍ଧୁ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ କରନ୍ତି।
ସ ଦର୍ଶତଶ୍ରୀରତିଥିର୍ଗୃହେଗୃହେ ଵନେଵନେ ଶିଶ୍ରିଯେ ତକ୍ଵଵୀରିଵ । ଜନଂଜନଂ ଜନ୍ଯୋ ନାତି ମନ୍ଯତେ ଵିଶ ଆ କ୍ଷେତି ଵିଶ୍ଯୋ ଵିଶଂଵିଶମ୍
ସେ ଦେଖିବାକୁ ଶୋଭାମୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରରେ ଅତିଥି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦକ୍ଷ କାରିଗର ପରି ବସିଥାନ୍ତି; ସେ କାହାକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥାନ୍ତି, ଏକ ଜନ ଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ସୁଦକ୍ଷୋ ଦକ୍ଷୈଃ କ୍ରତୁନାସି ସୁକ୍ରତୁରଗ୍ନେ କଵିଃ କାଵ୍ଯେନାସି ଵିଶ୍ଵଵିତ୍ । ଵସୁର୍ଵସୂନାଂ କ୍ଷଯସି ତ୍ଵମେକ ଇଦ୍ଦ୍ଯାଵା ଚ ଯାନି ପୃଥିଵୀ ଚ ପୁଷ୍ଯତଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦକ୍ଷତାରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, କୌଶଳରେ ଦକ୍ଷ, ଜ୍ଞାନରେ ଋଷି, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା; ତୁମେ ଏକାକି ସମ୍ପଦର ନାୟକ, ଦିଗବିଦିଗରେ ଓ ଭୂମିକୁ ଉନ୍ନତ କର।
ପ୍ରଜାନନ୍ନଗ୍ନେ ତଵ ଯୋନିମୃତ୍ଵିଯମିଳାଯାସ୍ପଦେ ଘୃତଵନ୍ତମାସଦଃ । ଆ ତେ ଚିକିତ୍ର ଉଷସାମିଵେତଯୋଽରେପସଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵ ରଶ୍ମଯଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଯଜ୍ଞର ଆସନ ଜାଣି, ଘୃତ ଭରିଥିବା ଅର୍ପଣ ସ୍ଥଳରେ ସେମାନେ ବସିଛନ୍ତି; ତୁମ ପାଖକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ପ୍ରଭାତ ପରି ଆସନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଶୁଭ୍ର।
ତଵ ଶ୍ରିଯୋ ଵର୍ଷ୍ଯସ୍ଯେଵ ଵିଦ୍ଯୁତଶ୍ଚିତ୍ରାଶ୍ଚିକିତ୍ର ଉଷସାଂ ନ କେତଵଃ । ଯଦୋଷଧୀରଭିସୃଷ୍ଟୋ ଵନାନି ଚ ପରି ସ୍ଵଯଂ ଚିନୁଷେ ଅନ୍ନମାସ୍ଯେ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶୋଭା ବର୍ଷା ପରି, ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖା ପ୍ରଭାତର ଚିହ୍ନ ପରି; ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଉତ୍ସର୍ଗ ହେଉଛ, ଔଷଧି ଓ ବନସ୍ପତି ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚ, ତୁମେ ନିଜେ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କର।
ତମୋଷଧୀର୍ଦଧିରେ ଗର୍ଭମୃତ୍ଵିଯଂ ତମାପୋ ଅଗ୍ନିଂ ଜନଯନ୍ତ ମାତରଃ । ତମିତ୍ସମାନଂ ଵନିନଶ୍ଚ ଵୀରୁଧୋଽନ୍ତର୍ଵତୀଶ୍ଚ ସୁଵତେ ଚ ଵିଶ୍ଵହା
ଔଷଧିମାନେ ଯଜ୍ଞର ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ, ଜଳମାନେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମାଇଲେ; ସେଇ ଏକାକିକୁ, ବୃକ୍ଷ ଓ ଔଷଧିମାନେ, ଗର୍ଭବତୀ ଓ ଫଳଦାୟିନୀ, ସବୁଠାରେ ଜନ୍ମାନ୍ତି।
ଵାତୋପଧୂତ ଇଷିତୋ ଵଶାଁ ଅନୁ ତୃଷୁ ଯଦନ୍ନା ଵେଵିଷଦ୍ଵିତିଷ୍ଠସେ । ଆ ତେ ଯତନ୍ତେ ରଥ୍ଯୋ ଯଥା ପୃଥକ୍ଛର୍ଧାଂସ୍ଯଗ୍ନେ ଅଜରାଣି ଧକ୍ଷତଃ
ବାତାସରେ ଚଳିତ, ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରେରିତ, ତୁମେ ତିନି ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥାଅ, ହେ ଅଗ୍ନି, ସଚେତନ ରୁହ; ରଥିମାନେ ଯେପରି ଫଳ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତୁମର ଅଜର ଶିଖାଗୁଡିକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଜଳେ।
ମେଧାକାରଂ ଵିଦଥସ୍ଯ ପ୍ରସାଧନମଗ୍ନିଂ ହୋତାରଂ ପରିଭୂତମଂ ମତିମ୍ । ତମିଦର୍ଭେ ହଵିଷ୍ଯା ସମାନମିତ୍ତମିନ୍ମହେ ଵୃଣତେ ନାନ୍ଯଂ ତ୍ଵତ୍
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଭାର ଶୋଭା, ପୂଜାରୀ, ଚିନ୍ତାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା, ସମ୍ମାନିତ; ସେଇ ଏକାକିକୁ, ଅର୍ପଣ ସହିତ, ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଏ, ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ।
ତ୍ଵାମିଦତ୍ର ଵୃଣତେ ତ୍ଵାଯଵୋ ହୋତାରମଗ୍ନେ ଵିଦଥେଷୁ ଵେଧସଃ । ଯଦ୍ଦେଵଯନ୍ତୋ ଦଧତି ପ୍ରଯାଂସି ତେ ହଵିଷ୍ମନ୍ତୋ ମନଵୋ ଵୃକ୍ତବର୍ହିଷଃ
ଏଠାରେ ତୁମକୁ ଏଠିରେ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ସଭାରେ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ବାଛନ୍ତି, ହେ ଅଗ୍ନି; ଯେତେବେଳେ ଉପାସକମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ ଦେଇଥାନ୍ତି, ମନୁସଂଜାତ, କୁଶାସନ ସହିତ।
ତଵାଗ୍ନେ ହୋତ୍ରଂ ତଵ ପୋତ୍ରମୃତ୍ଵିଯଂ ତଵ ନେଷ୍ଟ୍ରଂ ତ୍ଵମଗ୍ନିଦୃତାଯତଃ । ତଵ ପ୍ରଶାସ୍ତ୍ରଂ ତ୍ଵମଧ୍ଵରୀଯସି ବ୍ରହ୍ମା ଚାସି ଗୃହପତିଶ୍ଚ ନୋ ଦମେ
ତୁମର ପୂଜାରୀପନ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ସାହାୟକ ଭୂମିକା, ତୁମର ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ନିମନ୍ତ୍ରକ, ତୁମେ ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ; ତୁମର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ମାଷ୍ଟର, ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଆମ ଘରର ଗୃହସ୍ୱାମୀ।
ଯସ୍ତୁଭ୍ଯମଗ୍ନେ ଅମୃତାଯ ମର୍ତ୍ଯଃ ସମିଧା ଦାଶଦୁତ ଵା ହଵିଷ୍କୃତି । ତସ୍ଯ ହୋତା ଭଵସି ଯାସି ଦୂତ୍ଯମୁପ ବ୍ରୂଷେ ଯଜସ୍ଯଧ୍ଵରୀଯସି
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଅମୃତ ତୁମକୁ ଇଂଧନ କିମ୍ବା ଅର୍ପଣ ଦେଇ ପୂଜା କରେ, ତୁମେ ତାଙ୍କର ପୂଜାରୀ ହେଉଛ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୂତ ହେଉଛ, ଯଜ୍ଞରେ ଉପାସକଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କଥା କହ।
ଇମା ଅସ୍ମୈ ମତଯୋ ଵାଚୋ ଅସ୍ମଦାଁ ଋଚୋ ଗିରଃ ସୁଷ୍ଟୁତଯଃ ସମଗ୍ମତ । ଵସୂଯଵୋ ଵସଵେ ଜାତଵେଦସେ ଵୃଦ୍ଧାସୁ ଚିଦ୍ଵର୍ଧନୋ ଯାସୁ ଚାକନତ୍
ଏହି ଚିନ୍ତା, ଏହି ଆମର କଥା, ଏହି ଋଚା, ଏହି ସ୍ତୁତିଗୁଡିକ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକଠା ହୋଇଛି; ସମ୍ପଦ ଆଶାରେ, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା ଅଗ୍ନି ପାଇଁ, ଯିଏ ବଡ଼କୁ ବଡ଼ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।
ଇମାଂ ପ୍ରତ୍ନାଯ ସୁଷ୍ଟୁତିଂ ନଵୀଯସୀଂ ଵୋଚେଯମସ୍ମା ଉଶତେ ଶୃଣୋତୁ ନଃ । ଭୂଯା ଅନ୍ତରା ହୃଦ୍ଯସ୍ଯ ନିସ୍ପୃଶେ ଜାଯେଵ ପତ୍ଯ ଉଶତୀ ସୁଵାସାଃ
ଏହି ପୁରାତନ, ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତି, ସଦା ନୂତନ, ଆମେ ସେ ଦାତା ପାଇଁ କହିବାକୁ ଚାହୁଁ; ସେ ଆମ କଥା ଶୁଣୁନ୍ତୁ, ସେ ସଦା ହୃଦୟରେ ରୁହନ୍ତୁ, ଯେପରି ଗୃହରେ ଶୁଭ୍ରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଭକ୍ତିଶୀଳା ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ।
ଯସ୍ମିନ୍ନଶ୍ଵାସ ଋଷଭାସ ଉକ୍ଷଣୋ ଵଶା ମେଷା ଅଵସୃଷ୍ଟାସ ଆହୁତାଃ । କୀଲାଲପେ ସୋମପୃଷ୍ଠାଯ ଵେଧସେ ହୃଦା ମତିଂ ଜନଯେ ଚାରୁମଗ୍ନଯେ
ଯେଉଁଠି ଘୋଡ଼ା, ବଳିଯୁକ୍ତ ବଳଦ, ବୃଷ, ଗାଈ ଓ ଛାଗ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବଳି ଭାବେ ଅର୍ପିତ ହୁଏ, ସେହି ପବିତ୍ର ସୋମରେ ଆନନ୍ଦିତ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ, ମୁଁ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଭାବନା ଅର୍ପଣ କରେ।
ଅହାଵ୍ଯଗ୍ନେ ହଵିରାସ୍ଯେ ତେ ସ୍ରୁଚୀଵ ଘୃତଂ ଚମ୍ଵୀଵ ସୋମଃ । ଵାଜସନିଂ ରଯିମସ୍ମେ ସୁଵୀରଂ ପ୍ରଶସ୍ତଂ ଧେହି ଯଶସଂ ବୃହନ୍ତମ୍
ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ହବି ତୁମ ପାଇଁ; ଘୃତ ଯେପରି ଚମଚ, ସୋମ ଯେପରି ପାତ୍ର ହେଉ। ଆମକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୀରପୂର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ବଡ଼ ଯଶସ୍ୱୀ ଧନ ଦିଅ।
ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଵୋ ରଥ୍ଯଂ ଵିଶ୍ପତିଂ ଵିଶାଂ ହୋତାରମକ୍ତୋରତିଥିଂ ଵିଭାଵସୁମ୍ । ଶୋଚଞ୍ଛୁଷ୍କାସୁ ହରିଣୀଷୁ ଜର୍ଭୁରଦ୍ଵୃଷା କେତୁର୍ଯଜତୋ ଦ୍ଯାମଶାଯତ
ଯଜ୍ଞର ନାୟକ, ରଥଚାଳକ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ହୋତା, ଅତିଥି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି— ଶୁଖିଲା କାଠରେ ଜ୍ୱଳିଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ଚିହ୍ନ, ଯିଏ ଆକାଶକୁ ବିସ୍ତାର କରେ— ତାଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରଣାମ କରୁ।
ଇମମଞ୍ଜସ୍ପାମୁଭଯେ ଅକୃଣ୍ଵତ ଧର୍ମାଣମଗ୍ନିଂ ଵିଦଥସ୍ଯ ସାଧନମ୍ । ଅକ୍ତୁଂ ନ ଯହ୍ଵମୁଷସଃ ପୁରୋହିତଂ ତନୂନପାତମରୁଷସ୍ଯ ନିଂସତେ
ଉଭୟ ଜନଜାତି ଏହି ନୀତିଶୀଳ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ସଭାର କାର୍ଯ୍ୟସାଧକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳଦ ପରି, ଉଷାଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୋହିତ, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ରଙ୍ଗିନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୃହପତି ଭାବେ ବସାଇଛନ୍ତି।
ବଳସ୍ଯ ନୀଥା ଵି ପଣେଶ୍ଚ ମନ୍ମହେ ଵଯା ଅସ୍ଯ ପ୍ରହୁତା ଆସୁରତ୍ତଵେ । ଯଦା ଘୋରାସୋ ଅମୃତତ୍ଵମାଶତାଦିଜ୍ଜନସ୍ଯ ଦୈଵ୍ଯସ୍ଯ ଚର୍କିରନ୍
ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ଧନର ରକ୍ଷକଙ୍କ ପଥ ଚାହୁଁଛୁ। ତାଙ୍କର ଆହ୍ୱାନରେ ଆମେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ଆଶା କରୁ। ଯେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କରମାନେ ଅମରତ୍ୱ ପାଇଲେ, ସେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ତୁତିରେ ବିକିରଣ କଲେ।
ଋତସ୍ଯ ହି ପ୍ରସିତିର୍ଦ୍ଯୌରୁରୁ ଵ୍ଯଚୋ ନମୋ ମହ୍ଯରମତିଃ ପନୀଯସୀ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମିତ୍ରୋ ଵରୁଣଃ ସଂ ଚିକିତ୍ରିରେଽଥୋ ଭଗଃ ସଵିତା ପୂତଦକ୍ଷସଃ
ସତ୍ୟର ପଥ ବିଶାଳ, ଆକାଶ ବଡ଼, ଓ ପ୍ରଣାମ ମହାନ ଓ ପ୍ରଚୁର। ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ବରୁଣ ସେଥିରେ ବିଚାର କରିଛନ୍ତି; ଏହିପରି ଭାଗ ଓ ସବିତା, ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ।
ପ୍ର ରୁଦ୍ରେଣ ଯଯିନା ଯନ୍ତି ସିନ୍ଧଵସ୍ତିରୋ ମହୀମରମତିଂ ଦଧନ୍ଵିରେ । ଯେଭିଃ ପରିଜ୍ମା ପରିଯନ୍ନୁରୁ ଜ୍ରଯୋ ଵି ରୋରୁଵଜ୍ଜଠରେ ଵିଶ୍ଵମୁକ୍ଷତେ
ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନେତା କରି, ନଦୀମାନେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇ, ପ୍ରଚୁର ଜଳ ବହାଇ ଚାଲନ୍ତି। ଏହିମାନେ ସହିତ, ଦୂର ଚାଲୁଥିବା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଚାରିପାଖରେ ଘୁରି, ବଡ଼ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ସମସ୍ତ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
କ୍ରାଣା ରୁଦ୍ରା ମରୁତୋ ଵିଶ୍ଵକୃଷ୍ଟଯୋ ଦିଵଃ ଶ୍ଯେନାସୋ ଅସୁରସ୍ଯ ନୀଳଯଃ । ତେଭିଶ୍ଚଷ୍ଟେ ଵରୁଣୋ ମିତ୍ରୋ ଅର୍ଯମେନ୍ଦ୍ରୋ ଦେଵେଭିରର୍ଵଶେଭିରର୍ଵଶଃ
ରୁଦ୍ର, ମାରୁତ, ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଦିବ୍ୟ ଗୃଧ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ରକ୍ଷକ— ଏମାନେ ସହିତ, ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମାନ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ, ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ, ସମସ୍ତକୁ ଦେଖନ୍ତି।
ଇନ୍ଦ୍ରେ ଭୁଜଂ ଶଶମାନାସ ଆଶତ ସୂରୋ ଦୃଶୀକେ ଵୃଷଣଶ୍ଚ ପୌଂସ୍ଯେ । ପ୍ର ଯେ ନ୍ଵସ୍ଯାର୍ହଣା ତତକ୍ଷିରେ ଯୁଜଂ ଵଜ୍ରଂ ନୃଷଦନେଷୁ କାରଵଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭୁଜାରେ ଆଶାବାନ୍ମାନେ ଭରସା କରିଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୁଷତ୍ୱରେ। ଯାହା ପାଇଁ ଦକ୍ଷମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରି, ଉପଯୁକ୍ତ ବଜ୍ର ତିଆରି କରିଛନ୍ତି।
ସୂରଶ୍ଚିଦା ହରିତୋ ଅସ୍ଯ ରୀରମଦିନ୍ଦ୍ରାଦା କଶ୍ଚିଦ୍ଭଯତେ ତଵୀଯସଃ । ଭୀମସ୍ଯ ଵୃଷ୍ଣୋ ଜଠରାଦଭିଶ୍ଵସୋ ଦିଵେଦିଵେ ସହୁରି ସ୍ତନ୍ନବାଧିତଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ; ଇନ୍ଦ୍ରଠାରୁ କେହି ଅଧିକ ଭୟଭିତ ନୁହଁନ୍ତି। ଭୟଙ୍କର ବଳଦ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପ୍ରତିଦିନ ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୂର କରେ।
ସ୍ତୋମଂ ଵୋ ଅଦ୍ଯ ରୁଦ୍ରାଯ ଶିକ୍ଵସେ କ୍ଷଯଦ୍ଵୀରାଯ ନମସା ଦିଦିଷ୍ଟନ । ଯେଭିଃ ଶିଵଃ ସ୍ଵଵାଁ ଏଵଯାଵଭିର୍ଦିଵଃ ସିଷକ୍ତି ସ୍ଵଯଶା ନିକାମଭିଃ
ଆଜି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ବଳଶାଳୀ, ବୀରର ରକ୍ଷକ, ଆଦର ସହିତ ସ୍ତୁତି ଅର୍ପଣ କର। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦୟାଳୁ, ସ୍ୱଯଂ ପ୍ରଶଂସିତ, ସ୍ୱ ଦଳ ସହିତ, ସ୍ୱ ଯଶରେ ଦିଗନ୍ତକୁ ଶାସନ କରନ୍ତି।
ତେ ହି ପ୍ରଜାଯା ଅଭରନ୍ତ ଵି ଶ୍ରଵୋ ବୃହସ୍ପତିର୍ଵୃଷଭଃ ସୋମଜାମଯଃ । ଯଜ୍ଞୈରଥର୍ଵା ପ୍ରଥମୋ ଵି ଧାରଯଦ୍ଦେଵା ଦକ୍ଷୈର୍ଭୃଗଵଃ ସଂ ଚିକିତ୍ରିରେ
ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତି ଆଣିଥିଲେ— ବୃହସ୍ପତି, ବଳଦ, ସୋମର ସନ୍ତାନ। ଅଥର୍ବା ପ୍ରଥମେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ଉଠାଇଥିଲେ; ଭୃଗୁମାନେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତାରେ ବିଚାର କରିଛନ୍ତି।
ତେ ହି ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଭୂରିରେତସା ନରାଶଂସଶ୍ଚତୁରଙ୍ଗୋ ଯମୋଽଦିତିଃ । ଦେଵସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ଦ୍ରଵିଣୋଦା ଋଭୁକ୍ଷଣଃ ପ୍ର ରୋଦସୀ ମରୁତୋ ଵିଷ୍ଣୁରର୍ହିରେ
ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ୟାଉଁ ଓ ପୃଥିବୀ, ବିପୁଳ ବୀଜର ଧାରକ, ନରାଶଂସ, ଚାରିଭାଗୀ ଯମ, ଅଦିତି, ଦେବତ୍ୱଷ୍ଟା, ଧନଦାତା, ଦକ୍ଷ ଋଭୁମାନେ— ଦୁଇ ଜଗତ, ମାରୁତ, ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଡାକାଯାଉଛି।