ପ୍ରାକ୍ତୁଭ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ର ଵୃଧୋ ଅହଭ୍ଯଃ ପ୍ରାନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍ପ୍ର ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଧାସେଃ । ପ୍ର ଵାତସ୍ଯ ପ୍ରଥସଃ ପ୍ର ଜ୍ମୋ ଅନ୍ତାତ୍ପ୍ର ସିନ୍ଧୁଭ୍ଯୋ ରିରିଚେ ପ୍ର କ୍ଷିତିଭ୍ଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ, ବଡ଼ମାନେ, ଦିନମାନେ, ଆକାଶ, ସମୁଦ୍ର ତଳରୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି। ବାୟୁର ବିସ୍ତାର, ଦିଗନ୍ତ ସୀମା, ନଦୀ ଓ ଭୂମିରୁ ତାଙ୍କର ତେଜ ବିକିରଣ ହୋଇଛି।
ପ୍ର ଶୋଶୁଚତ୍ଯା ଉଷସୋ ନ କେତୁରସିନ୍ଵା ତେ ଵର୍ତତାମିନ୍ଦ୍ର ହେତିଃ । ଅଶ୍ମେଵ ଵିଧ୍ଯ ଦିଵ ଆ ସୃଜାନସ୍ତପିଷ୍ଠେନ ହେଷସା ଦ୍ରୋଘମିତ୍ରାନ୍
ଉଷାର ଦୀପ୍ତିମାନ ଦୂତ ଭଳି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ଅସ୍ତ୍ର ଚମକୁଛି; ଏହା ସଦା ତୁମ ପାଇଁ ବିଜୟୀ ହେଉ। ଆକାଶରୁ ତୁମର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ଠକେଇବା ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ପଥର ଭାଙ୍ଗିବା ପରି ଧ୍ୱଂସ କର।
ଅନ୍ଵହ ମାସା ଅନ୍ଵିଦ୍ଵନାନ୍ଯନ୍ଵୋଷଧୀରନୁ ପର୍ଵତାସଃ । ଅନ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଂ ରୋଦସୀ ଵାଵଶାନେ ଅନ୍ଵାପୋ ଅଜିହତ ଜାଯମାନମ୍
ମାସଗୁଡ଼ିକ ଏକ ପରେ ଏକ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଗଛପାଳା ଏହିପରି, ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ। ଭୂମି ଓ ଆକାଶ ଦୁଇଁଟି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଓ ଜଳ ନୂତନ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାକୁ ଧାରଣ କରେ।
କର୍ହି ସ୍ଵିତ୍ସା ତ ଇନ୍ଦ୍ର ଚେତ୍ଯାସଦଘସ୍ଯ ଯଦ୍ଭିନଦୋ ରକ୍ଷ ଏଷତ୍ । ମିତ୍ରକ୍ରୁଵୋ ଯଚ୍ଛସନେ ନ ଗାଵଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଆପୃଗମୁଯା ଶଯନ୍ତେ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେଇ ସମୟ କେବେ ଆସିବ, ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟକୁ ତୁମେ ଧ୍ୱଂସ କରିବେ? ମିଥ୍ୟା ମିତ୍ର ଭଳି ଅସତ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେ ଗୋଉଁ ଚରାଗାହରେ ଗାଈମାନେ ପଡ଼ି ରହିଥିବା ପରି ଭୂମିରେ ଛିଟିଯିବେ।
ଶତ୍ରୂଯନ୍ତୋ ଅଭି ଯେ ନସ୍ତତସ୍ରେ ମହି ଵ୍ରାଧନ୍ତ ଓଗଣାସ ଇନ୍ଦ୍ର । ଅନ୍ଧେନାମିତ୍ରାସ୍ତମସା ସଚନ୍ତାଂ ସୁଜ୍ଯୋତିଷୋ ଅକ୍ତଵସ୍ତାଁ ଅଭି ଷ୍ଯୁଃ
ଯେମାନେ ଆମ ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁତା କରନ୍ତି, ଏବଂ ବଡ଼ ଦଳରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପରାଜିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅନ୍ଧତା ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଅମିତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରକୃତ ଆଲୋକ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଉନ୍ତୁ।
ପୁରୂଣି ହି ତ୍ଵା ସଵନା ଜନାନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଣି ମନ୍ଦନ୍ଗୃଣତାମୃଷୀଣାମ୍ । ଇମାମାଘୋଷନ୍ନଵସା ସହୂତିଂ ତିରୋ ଵିଶ୍ଵାଁ ଅର୍ଚତୋ ଯାହ୍ଯର୍ଵାଙ୍
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଲୋକମାନଙ୍କର ଅନେକ ଅର୍ପଣ, ଓ ଋଷିମାନେ ଗାଇଥିବା ସ୍ତୁତିଗୀତ, ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ସେମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଆସ।
ଏଵା ତେ ଵଯମିନ୍ଦ୍ର ଭୁଞ୍ଜତୀନାଂ ଵିଦ୍ଯାମ ସୁମତୀନାଂ ନଵାନାମ୍ । ଵିଦ୍ଯାମ ଵସ୍ତୋରଵସା ଗୃଣନ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରା ଉତ ତ ଇନ୍ଦ୍ର ନୂନମ୍
ଏଭଳି ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର କୃପାରେ ଯେଉଁମାନେ ଭାଗୀ ହେଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ତୁମର ନୂତନ ଆଶୀର୍ବାଦ ଜାଣିପାରିବା। ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରି, ତୁମ ସହାୟତାର ସମ୍ପଦ ଅନୁଭବ କରିପାରିବା; ଏବଂ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବେ ତୁମକୁ ଜାଣନ୍ତୁ।
ଶୁନଂ ହୁଵେମ ମଘଵାନମିନ୍ଦ୍ରମସ୍ମିନ୍ଭରେ ନୃତମଂ ଵାଜସାତୌ । ଶୃଣ୍ଵନ୍ତମୁଗ୍ରମୂତଯେ ସମତ୍ସୁ ଘ୍ନନ୍ତଂ ଵୃତ୍ରାଣି ସଂଜିତଂ ଧନାନାମ୍
ଆମେ ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିବା, ଯିଏ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର। ସେ ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଛି, ଆମ ଡାକକୁ ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ ଓ ଧନ ଜିତନ୍ତୁ।
ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସହସ୍ରପାତ୍ । ସ ଭୂମିଂ ଵିଶ୍ଵତୋ ଵୃତ୍ଵାତ୍ଯତିଷ୍ଠଦ୍ଦଶାଙ୍ଗୁଲମ୍
ସେଇ ପୁରୁଷଙ୍କର ହଜାର ମୁଣ୍ଡ, ହଜାର ଆଖି, ହଜାର ପାଦ। ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆବୃତ କରି, ଦଶ ଆଉଳ ଅଧିକ ଦୂରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ପୁରୁଷ ଏଵେଦଂ ସର୍ଵଂ ଯଦ୍ଭୂତଂ ଯଚ୍ଚ ଭଵ୍ଯମ୍ । ଉତାମୃତତ୍ଵସ୍ଯେଶାନୋ ଯଦନ୍ନେନାତିରୋହତି
ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଏହି ପୁରୁଷ; ଯାହା ହୋଇଛି ଓ ଯାହା ହେବ। ସେ ଅମୃତତ୍ୱର ନାୟକ, ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଧିକ ବିକାଶ ପାଉଛନ୍ତି।
ଏତାଵାନସ୍ଯ ମହିମାତୋ ଜ୍ଯାଯାଁଶ୍ଚ ପୂରୁଷଃ । ପାଦୋଽସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵା ଭୂତାନି ତ୍ରିପାଦସ୍ଯାମୃତଂ ଦିଵି
ଏହା ତାଙ୍କର ମହାନତା, କିନ୍ତୁ ପୁରୁଷ ଏହାଠାରୁ ବଡ଼। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କର ଚାରିଭାଗର ଏକ ଭାଗ; ତିନିଭାଗ ଅମର ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ଅଛନ୍ତି।
ତ୍ରିପାଦୂର୍ଧ୍ଵ ଉଦୈତ୍ପୁରୁଷଃ ପାଦୋଽସ୍ଯେହାଭଵତ୍ପୁନଃ । ତତୋ ଵିଷ୍ଵଙ୍ଵ୍ଯକ୍ରାମତ୍ସାଶନାନଶନେ ଅଭି
ତିନିଭାଗ ପୁରୁଷ ଉପରକୁ ଉଠିଗଲେ; ଏକ ଭାଗ ଏଠି ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେଠାରୁ ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ, ଯାହା ଖାଏ ଓ ଯାହା ନଖାଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵିରାଳଜାଯତ ଵିରାଜୋ ଅଧି ପୂରୁଷଃ । ସ ଜାତୋ ଅତ୍ଯରିଚ୍ଯତ ପଶ୍ଚାଦ୍ଭୂମିମଥୋ ପୁରଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ ବିରାଟ୍ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ବିରାଟ୍ ଠାରୁ ପୁରୁଷ। ସେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପୃଥିବୀର ପଛରେ ଓ ସାମ୍ନାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ।
ଯତ୍ପୁରୁଷେଣ ହଵିଷା ଦେଵା ଯଜ୍ଞମତନ୍ଵତ । ଵସନ୍ତୋ ଅସ୍ଯାସୀଦାଜ୍ଯଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଇଧ୍ମଃ ଶରଦ୍ଧଵିଃ
ଦେବତାମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ହବି ଭାବେ ନେଇ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ବସନ୍ତ ତାଙ୍କର ଘିଅ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଇଂଧନ, ଶରତ୍ ହବି ହେଲା।
ତଂ ଯଜ୍ଞଂ ବର୍ହିଷି ପ୍ରୌକ୍ଷନ୍ପୁରୁଷଂ ଜାତମଗ୍ରତଃ । ତେନ ଦେଵା ଅଯଜନ୍ତ ସାଧ୍ଯା ଋଷଯଶ୍ଚ ଯେ
ସେଇ ଯଜ୍ଞକୁ, ଆଦିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କୁ, କୁଶ ଉପରେ ସ୍ନାନ କରାଗଲା। ଏହା ସହିତ ଦେବତା, ସାଧ୍ୟ ଓ ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯଜ୍ଞାତ୍ସର୍ଵହୁତଃ ସମ୍ଭୃତଂ ପୃଷଦାଜ୍ଯମ୍ । ପଶୂନ୍ ତାଁଶ୍ଚକ୍ରେ ଵାଯଵ୍ଯାନାରଣ୍ଯାନ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଶ୍ଚ ଯେ
ସେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞରୁ ଦଧି ମିଶା ଘିଅ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା। ସେଠାରୁ ସେ ଆକାଶର, ଅରଣ୍ୟର ଓ ଗ୍ରାମର ପଶୁମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯଜ୍ଞାତ୍ସର୍ଵହୁତ ଋଚଃ ସାମାନି ଜଜ୍ଞିରେ । ଛନ୍ଦାଂସି ଜଜ୍ଞିରେ ତସ୍ମାଦ୍ଯଜୁସ୍ତସ୍ମାଦଜାଯତ
ସେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞରୁ ଋକ୍ ଓ ସାମ ଗୀତ ଜନ୍ମ ନେଲା। ଛନ୍ଦ ତାହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ତାହାଠାରୁ ଯଜୁର୍ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ତସ୍ମାଦଶ୍ଵା ଅଜାଯନ୍ତ ଯେ କେ ଚୋଭଯାଦତଃ । ଗାଵୋ ହ ଜଜ୍ଞିରେ ତସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଜ୍ଜାତା ଅଜାଵଯଃ
ତାହାଠାରୁ ଘୋଡ଼ା ଓ ଦୁଇ ଧାଡ଼ି ଦାନ୍ତ ଥିବା ସମସ୍ତ ପଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଗାଈ ତାହାଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲା; ତାହାଠାରୁ ଛାଗ ଓ ମେଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଯତ୍ପୁରୁଷଂ ଵ୍ଯଦଧୁଃ କତିଧା ଵ୍ଯକଲ୍ପଯନ୍ । ମୁଖଂ କିମସ୍ଯ କୌ ବାହୂ କା ଊରୂ ପାଦା ଉଚ୍ଯେତେ
ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବିଭାଜିତ କଲେ, କେତେ ଭାଗ କଲେ? ତାଙ୍କର ମୁଁହ କ'ଣ, ବାହୁ କିଏ, ଉରୁ କ'ଣ, ପାଦ କ'ଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ?
ବ୍ରାହ୍ମଣୋଽସ୍ଯ ମୁଖମାସୀଦ୍ବାହୂ ରାଜନ୍ଯଃ କୃତଃ । ଊରୂ ତଦସ୍ଯ ଯଦ୍ଵୈଶ୍ଯଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଶୂଦ୍ରୋ ଅଜାଯତ
ତାଙ୍କର ମୁହଁରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମିଲେ, ବାହୁଁରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ; ଉରୁଠାରୁ ବୈଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ପାଦରୁ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।
ଚନ୍ଦ୍ରମା ମନସୋ ଜାତଶ୍ଚକ୍ଷୋଃ ସୂର୍ଯୋ ଅଜାଯତ । ମୁଖାଦିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାଗ୍ନିଶ୍ଚ ପ୍ରାଣାଦ୍ଵାଯୁରଜାଯତ
ତାଙ୍କର ମନରୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଆଖିରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ; ମୁହଁରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଶ୍ୱାସରୁ ବାୟୁ ଜନ୍ମିଲେ।
ନାଭ୍ଯା ଆସୀଦନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଶୀର୍ଷ୍ଣୋ ଦ୍ଯୌଃ ସମଵର୍ତତ । ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଭୂମିର୍ଦିଶଃ ଶ୍ରୋତ୍ରାତ୍ତଥା ଲୋକାଁ ଅକଲ୍ପଯନ୍
ତାଙ୍କର ନାଭିରୁ ଆକାଶ, ମୁଣ୍ଡରୁ ଦିଗନ୍ତର ଆକାଶ ହେଲା; ପାଦରୁ ଭୂମି, କାନରୁ ଦିଗଗୁଡିକ—ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତିଆରି ହେଲା।
ସପ୍ତାସ୍ଯାସନ୍ପରିଧଯସ୍ତ୍ରିଃ ସପ୍ତ ସମିଧଃ କୃତାଃ । ଦେଵା ଯଦ୍ଯଜ୍ଞଂ ତନ୍ଵାନା ଅବଧ୍ନନ୍ପୁରୁଷଂ ପଶୁମ୍
ସାତଟି ପରିଧି ଥିଲା, ତିନି ସାତଟି କୁଣ୍ଡ ଜଳାଯାଇଥିଲା; ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବଳିପଶୁ ଭାବେ ବାନ୍ଧିଥିଲେ।
ଯଜ୍ଞେନ ଯଜ୍ଞମଯଜନ୍ତ ଦେଵାସ୍ତାନି ଧର୍ମାଣି ପ୍ରଥମାନ୍ଯାସନ୍ । ତେ ହ ନାକଂ ମହିମାନଃ ସଚନ୍ତ ଯତ୍ର ପୂର୍ଵେ ସାଧ୍ଯାଃ ସନ୍ତି ଦେଵାଃ
ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ; ଏହିମାନେ ପ୍ରଥମ ଧର୍ମ ହେଲା। ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ଉଚ୍ଚତାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁରୁଣା ସାଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ବସନ୍ତି।
ସଂ ଜାଗୃଵଦ୍ଭିର୍ଜରମାଣ ଇଧ୍ଯତେ ଦମେ ଦମୂନା ଇଷଯନ୍ନିଳସ୍ପଦେ । ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ହୋତା ହଵିଷୋ ଵରେଣ୍ଯୋ ଵିଭୁର୍ଵିଭାଵା ସୁଷଖା ସଖୀଯତେ
ଯିଏ ଜାଗିଥାଏ ସେମାନେ ଘରେ ତାଙ୍କୁ ଜଳାନ୍ତି, ସେ ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଘରକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂଜାରୀ, ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଭଲ ବନ୍ଧୁ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ କରନ୍ତି।
ସ ଦର୍ଶତଶ୍ରୀରତିଥିର୍ଗୃହେଗୃହେ ଵନେଵନେ ଶିଶ୍ରିଯେ ତକ୍ଵଵୀରିଵ । ଜନଂଜନଂ ଜନ୍ଯୋ ନାତି ମନ୍ଯତେ ଵିଶ ଆ କ୍ଷେତି ଵିଶ୍ଯୋ ଵିଶଂଵିଶମ୍
ସେ ଦେଖିବାକୁ ଶୋଭାମୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରରେ ଅତିଥି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦକ୍ଷ କାରିଗର ପରି ବସିଥାନ୍ତି; ସେ କାହାକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥାନ୍ତି, ଏକ ଜନ ଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ସୁଦକ୍ଷୋ ଦକ୍ଷୈଃ କ୍ରତୁନାସି ସୁକ୍ରତୁରଗ୍ନେ କଵିଃ କାଵ୍ଯେନାସି ଵିଶ୍ଵଵିତ୍ । ଵସୁର୍ଵସୂନାଂ କ୍ଷଯସି ତ୍ଵମେକ ଇଦ୍ଦ୍ଯାଵା ଚ ଯାନି ପୃଥିଵୀ ଚ ପୁଷ୍ଯତଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦକ୍ଷତାରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, କୌଶଳରେ ଦକ୍ଷ, ଜ୍ଞାନରେ ଋଷି, ସମସ୍ତକୁ ଜାଣିଥିବା; ତୁମେ ଏକାକି ସମ୍ପଦର ନାୟକ, ଦିଗବିଦିଗରେ ଓ ଭୂମିକୁ ଉନ୍ନତ କର।
ପ୍ରଜାନନ୍ନଗ୍ନେ ତଵ ଯୋନିମୃତ୍ଵିଯମିଳାଯାସ୍ପଦେ ଘୃତଵନ୍ତମାସଦଃ । ଆ ତେ ଚିକିତ୍ର ଉଷସାମିଵେତଯୋଽରେପସଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵ ରଶ୍ମଯଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଯଜ୍ଞର ଆସନ ଜାଣି, ଘୃତ ଭରିଥିବା ଅର୍ପଣ ସ୍ଥଳରେ ସେମାନେ ବସିଛନ୍ତି; ତୁମ ପାଖକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ପ୍ରଭାତ ପରି ଆସନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଶୁଭ୍ର।
ତଵ ଶ୍ରିଯୋ ଵର୍ଷ୍ଯସ୍ଯେଵ ଵିଦ୍ଯୁତଶ୍ଚିତ୍ରାଶ୍ଚିକିତ୍ର ଉଷସାଂ ନ କେତଵଃ । ଯଦୋଷଧୀରଭିସୃଷ୍ଟୋ ଵନାନି ଚ ପରି ସ୍ଵଯଂ ଚିନୁଷେ ଅନ୍ନମାସ୍ଯେ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଶୋଭା ବର୍ଷା ପରି, ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖା ପ୍ରଭାତର ଚିହ୍ନ ପରି; ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଉତ୍ସର୍ଗ ହେଉଛ, ଔଷଧି ଓ ବନସ୍ପତି ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚ, ତୁମେ ନିଜେ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କର।
ତମୋଷଧୀର୍ଦଧିରେ ଗର୍ଭମୃତ୍ଵିଯଂ ତମାପୋ ଅଗ୍ନିଂ ଜନଯନ୍ତ ମାତରଃ । ତମିତ୍ସମାନଂ ଵନିନଶ୍ଚ ଵୀରୁଧୋଽନ୍ତର୍ଵତୀଶ୍ଚ ସୁଵତେ ଚ ଵିଶ୍ଵହା
ଔଷଧିମାନେ ଯଜ୍ଞର ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ, ଜଳମାନେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମାଇଲେ; ସେଇ ଏକାକିକୁ, ବୃକ୍ଷ ଓ ଔଷଧିମାନେ, ଗର୍ଭବତୀ ଓ ଫଳଦାୟିନୀ, ସବୁଠାରେ ଜନ୍ମାନ୍ତି।