ପରାଦ୍ଯ ଦେଵା ଵୃଜିନଂ ଶୃଣନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ଯଗେନଂ ଶପଥା ଯନ୍ତୁ ତୃଷ୍ଟାଃ । ଵାଚାସ୍ତେନଂ ଶରଵ ଋଚ୍ଛନ୍ତୁ ମର୍ମନ୍ଵିଶ୍ଵସ୍ଯୈତୁ ପ୍ରସିତିଂ ଯାତୁଧାନଃ
ଆଜି ଦେବତାମାନେ ଦୂରରୁ ଅପରାଧକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଶାପଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରାଇଦିଅ। ଚୋରକୁ ଶବ୍ଦର ତୀରରେ ଘାତ କର। ଯାତୁଧାନ ସମସ୍ତ ପଥର ଶେଷକୁ ପହଞ୍ଚୁନ୍ତୁ।
ଯଃ ପୌରୁଷେଯେଣ କ୍ରଵିଷା ସମଙ୍କ୍ତେ ଯୋ ଅଶ୍ଵ୍ଯେନ ପଶୁନା ଯାତୁଧାନଃ । ଯୋ ଅଘ୍ନ୍ଯାଯା ଭରତି କ୍ଷୀରମଗ୍ନେ ତେଷାଂ ଶୀର୍ଷାଣି ହରସାପି ଵୃଶ୍ଚ
ଯିଏ ମାନବ ମାଂସ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଗାଈ ମାଂସ ଲଗାଏ, ଯିଏ ଅଘ୍ନ୍ୟା ଗାଈର ଦୁଧ ଆଣେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ସେମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡକୁ ଶକ୍ତିରେ କାଟିଦିଅ।
ସଂଵତ୍ସରୀଣଂ ପଯ ଉସ୍ରିଯାଯାସ୍ତସ୍ଯ ମାଶୀଦ୍ଯାତୁଧାନୋ ନୃଚକ୍ଷଃ । ପୀଯୂଷମଗ୍ନେ ଯତମସ୍ତିତୃପ୍ସାତ୍ତଂ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମର୍ଚିଷା ଵିଧ୍ଯ ମର୍ମନ୍
ସାଳ ଦୁଧ ଯାତୁଧାନ ଖାଉନାହାନ୍ତୁ, ହେ ଦୂରଦର୍ଶୀ। ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁ ଅତିଲୋଭୀ ମଧୁର ଚାହେ, ତାଙ୍କୁ ତୁମର ଆଗ୍ନିରେ ପଛକୁ ଘାତ କର।
ଵିଷଂ ଗଵାଂ ଯାତୁଧାନାଃ ପିବନ୍ତ୍ଵା ଵୃଶ୍ଚ୍ଯନ୍ତାମଦିତଯେ ଦୁରେଵାଃ । ପରୈନାନ୍ଦେଵଃ ସଵିତା ଦଦାତୁ ପରା ଭାଗମୋଷଧୀନାଂ ଜଯନ୍ତାମ୍
ଗାଈର ବିଷ ଯାତୁଧାନମାନେ ପିଉନ୍ତୁ। ଅସୁରମାନେ ଅଦିତିରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ। ଦେବତା ସବିତା ସେମାନେକୁ ଦୂରେ ପଠାଉନ୍ତୁ। ଔଷଧିମାନଙ୍କର ଅଂଶ ଜିତିଯାଉ।
ସନାଦଗ୍ନେ ମୃଣସି ଯାତୁଧାନାନ୍ନ ତ୍ଵା ରକ୍ଷାଂସି ପୃତନାସୁ ଜିଗ୍ଯୁଃ । ଅନୁ ଦହ ସହମୂରାନ୍କ୍ରଵ୍ଯାଦୋ ମା ତେ ହେତ୍ଯା ମୁକ୍ଷତ ଦୈଵ୍ଯାଯାଃ
ପୁରୁଣାଦିନରୁ ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଯାତୁଧାନମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରୁଛ। ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ତୁମକୁ ଜିତିପାରିନାହାନ୍ତି। ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ସହଯୋଗୀମାନେକୁ ଦହ, ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ତୁମ ପାଇଁ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉନାହାଁ।
ତ୍ଵଂ ନୋ ଅଗ୍ନେ ଅଧରାଦୁଦକ୍ତାତ୍ତ୍ଵଂ ପଶ୍ଚାଦୁତ ରକ୍ଷା ପୁରସ୍ତାତ୍ । ପ୍ରତି ତେ ତେ ଅଜରାସସ୍ତପିଷ୍ଠା ଅଘଶଂସଂ ଶୋଶୁଚତୋ ଦହନ୍ତୁ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମକୁ ତଳୁଠାରୁ ଉଠାଇଛ, ପଛରୁ ଓ ସାମ୍ନାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛ। ତୁମର ଜରାହୀନ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଖାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦହିଦିଅ।
ପଶ୍ଚାତ୍ପୁରସ୍ତାଦଧରାଦୁଦକ୍ତାତ୍କଵିଃ କାଵ୍ଯେନ ପରି ପାହି ରାଜନ୍ । ସଖେ ସଖାଯମଜରୋ ଜରିମ୍ଣେଽଗ୍ନେ ମର୍ତାଁ ଅମର୍ତ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ନଃ
ପଛରୁ, ସାମ୍ନାରୁ, ତଳୁଠାରୁ ଓ ଉପରୁ, ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମ ଜ୍ଞାନରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ରାଜା। ବନ୍ଧୁ, ତୁମ ବନ୍ଧୁକୁ ବୃଦ୍ଧି ଓ ନଶ୍ୱରତାରୁ ରକ୍ଷା କର; ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ମରଣଶୀଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅମର।
ପରି ତ୍ଵାଗ୍ନେ ପୁରଂ ଵଯଂ ଵିପ୍ରଂ ସହସ୍ଯ ଧୀମହି । ଧୃଷଦ୍ଵର୍ଣଂ ଦିଵେଦିଵେ ହନ୍ତାରଂ ଭଙ୍ଗୁରାଵତାମ୍
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ଘେରି ଏକ ଦୁର୍ଗ ତିଆରି କରୁଛୁ, ହେ ପ୍ରବଳ ଋଷି। ଦିନେ ଦିନେ ଆମେ ତୁମ ଦୃଢ଼ ତେଜସ୍ୱୀ ରୂପକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ, ଯିଏ ଅନ୍ୟାୟକାରୀମାନୋଁକୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି।
ଵିଷେଣ ଭଙ୍ଗୁରାଵତଃ ପ୍ରତି ଷ୍ମ ରକ୍ଷସୋ ଦହ । ଅଗ୍ନେ ତିଗ୍ମେନ ଶୋଚିଷା ତପୁରଗ୍ରାଭିରୃଷ୍ଟିଭିଃ
ଅନ୍ୟାୟକାରୀମାନୋଁକୁ ବିଷରେ ଦଣ୍ଡ ଦିଅ; ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଖା ଓ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦୁଷ୍ଟମାନୋଁକୁ ଦହିଦିଅ।
ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ନେ ମିଥୁନା ଦହ ଯାତୁଧାନା କିମୀଦିନା । ସଂ ତ୍ଵା ଶିଶାମି ଜାଗୃହ୍ଯଦବ୍ଧଂ ଵିପ୍ର ମନ୍ମଭିଃ
ଯୁଗଳ ଯାତୁଧାନମାନୋଁକୁ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଶିଖାରେ ଦହିଦିଅ। ହେ ଅକ୍ଷତ ଋଷି, ମୋର ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି।
ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ନେ ହରସା ହରଃ ଶୃଣୀହି ଵିଶ୍ଵତଃ ପ୍ରତି । ଯାତୁଧାନସ୍ଯ ରକ୍ଷସୋ ବଲଂ ଵି ରୁଜ ଵୀର୍ଯମ୍
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମ ଡାକକୁ ଶୁଣ। ଯାତୁଧାନ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନୋଁର ଶକ୍ତି ଓ ସାହସକୁ ଭଙ୍ଗ କର।
ହଵିଷ୍ପାନ୍ତମଜରଂ ସ୍ଵର୍ଵିଦି ଦିଵିସ୍ପୃଶ୍ଯାହୁତଂ ଜୁଷ୍ଟମଗ୍ନୌ । ତସ୍ଯ ଭର୍ମଣେ ଭୁଵନାଯ ଦେଵା ଧର୍ମଣେ କଂ ସ୍ଵଧଯା ପପ୍ରଥନ୍ତ
ଯିଏ ଅମର, ଆଲୋକ ଦେଇଥିବା, ଅନ୍ନଗ୍ରାହୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିବା, ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରିୟ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଧର୍ମ ଓ ସ୍ୱଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ।
ଗୀର୍ଣଂ ଭୁଵନଂ ତମସାପଗୂଳ୍ହମାଵିଃ ସ୍ଵରଭଵଜ୍ଜାତେ ଅଗ୍ନୌ । ତସ୍ଯ ଦେଵାଃ ପୃଥିଵୀ ଦ୍ଯୌରୁତାପୋଽରଣଯନ୍ନୋଷଧୀଃ ସଖ୍ଯେ ଅସ୍ଯ
ଅନ୍ଧକାରରେ ଲୁଚିଥିବା ଏହି ଜଗତକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଆଲୋକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତା, ପୃଥିବୀ, ଦିଗ, ଜଳ ଓ ଔଷଧିମାନେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ବନ୍ଧୁ ହେଲେ।
ଦେଵେଭିର୍ନ୍ଵିଷିତୋ ଯଜ୍ଞିଯେଭିରଗ୍ନିଂ ସ୍ତୋଷାଣ୍ଯଜରଂ ବୃହନ୍ତମ୍ । ଯୋ ଭାନୁନା ପୃଥିଵୀଂ ଦ୍ଯାମୁତେମାମାତତାନ ରୋଦସୀ ଅନ୍ତରିକ୍ଷମ୍
ଦେବତାମାନେ ସହିତ, ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟମାନେ ସହିତ, ମୁଁ ଅମର ଓ ବଡ଼ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେଁ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ପୃଥିବୀ, ଦିଗ, ଏହି ଦୁଇ ଲୋକ ଓ ମଧ୍ୟାକାଶକୁ ବିସ୍ତାରିତ କରିଥିଲେ।
ଯୋ ହୋତାସୀତ୍ପ୍ରଥମୋ ଦେଵଜୁଷ୍ଟୋ ଯଂ ସମାଞ୍ଜନ୍ନାଜ୍ଯେନା ଵୃଣାନାଃ । ସ ପତତ୍ରୀତ୍ଵରଂ ସ୍ଥା ଜଗଦ୍ଯଚ୍ଛ୍ଵାତ୍ରମଗ୍ନିରକୃଣୋଜ୍ଜାତଵେଦାଃ
ଯିଏ ପ୍ରଥମ ପୂଜାରୀ ଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଯିଏଙ୍କୁ ଘୃତ ଦେଇ ଚୟନ କରିଥିଲେ, ସେ ଡାଣ୍ଡାଳି ରୂପେ ଏହି ଜଗତ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ତିଆରି କଲେ; ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା, ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ଯଜ୍ଜାତଵେଦୋ ଭୁଵନସ୍ଯ ମୂର୍ଧନ୍ନତିଷ୍ଠୋ ଅଗ୍ନେ ସହ ରୋଚନେନ । ତଂ ତ୍ଵାହେମ ମତିଭିର୍ଗୀର୍ଭିରୁକ୍ଥୈଃ ସ ଯଜ୍ଞିଯୋ ଅଭଵୋ ରୋଦସିପ୍ରାଃ
ଯେବେ ତୁମେ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା, ଜଗତର ମୁଣ୍ଡ ହେଇ ଦଢ଼ିଲେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ, ଆମେ ଚିନ୍ତା, ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ତୁତିରେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁଛୁ; ତୁମେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ, ଦୁଇ ଲୋକର ନାୟକ।
ମୂର୍ଧା ଭୁଵୋ ଭଵତି ନକ୍ତମଗ୍ନିସ୍ତତଃ ସୂର୍ଯୋ ଜାଯତେ ପ୍ରାତରୁଦ୍ଯନ୍ । ମାଯାମୂ ତୁ ଯଜ୍ଞିଯାନାମେତାମପୋ ଯତ୍ତୂର୍ଣିଶ୍ଚରତି ପ୍ରଜାନନ୍
ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଜଗତର ମୁଣ୍ଡ ହୁଏ; ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାତରେ ଉଦୟମାନ ହୁଏ। ଏହି ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟମାନୋଁର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ; ଜଳ ତାଙ୍କର କାମ ଜାଣି ଦ୍ରୁତ ଚଳିଥାଏ।
ଦୃଶେନ୍ଯୋ ଯୋ ମହିନା ସମିଦ୍ଧୋଽରୋଚତ ଦିଵିଯୋନିର୍ଵିଭାଵା । ତସ୍ମିନ୍ନଗ୍ନୌ ସୂକ୍ତଵାକେନ ଦେଵା ହଵିର୍ଵିଶ୍ଵ ଆଜୁହଵୁସ୍ତନୂପାଃ
ଯିଏ ଦୃଶ୍ୟମାନ, ମହାତ୍ୱରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ଗର୍ଭରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ସେହି ଅଗ୍ନିରେ, ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦରେ, ଦେବତାମାନେ, ସନ୍ତାନର ରକ୍ଷକ, ସମସ୍ତ ଆହୁତି ଅର୍ପଣ କଲେ।
ସୂକ୍ତଵାକଂ ପ୍ରଥମମାଦିଦଗ୍ନିମାଦିଦ୍ଧଵିରଜନଯନ୍ତ ଦେଵାଃ । ସ ଏଷାଂ ଯଜ୍ଞୋ ଅଭଵତ୍ତନୂପାସ୍ତଂ ଦ୍ଯୌର୍ଵେଦ ତଂ ପୃଥିଵୀ ତମାପଃ
ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦରେ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଥମେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଆହୁତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ, ସନ୍ତାନର ରକ୍ଷକ ହେଲେ; ଦିଗ ତାଙ୍କୁ ଜାଣେ, ପୃଥିବୀ ଜାଣେ, ଜଳ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ।
ଯଂ ଦେଵାସୋଽଜନଯନ୍ତାଗ୍ନିଂ ଯସ୍ମିନ୍ନାଜୁହଵୁର୍ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା । ସୋ ଅର୍ଚିଷା ପୃଥିଵୀଂ ଦ୍ଯାମୁତେମାମୃଜୂଯମାନୋ ଅତପନ୍ମହିତ୍ଵା
ଯିଏଁକୁ ଦେବତାମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏଁରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆହୁତି ଦେଲା। ସେ ତାଙ୍କ ଶିଖାରେ ପୃଥିବୀ, ଦିଗ ଓ ଏହି ଲୋକମାନୋଁକୁ ତାଙ୍କର ମହିମାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଲେ।
ସ୍ତୋମେନ ହି ଦିଵି ଦେଵାସୋ ଅଗ୍ନିମଜୀଜନଞ୍ଛକ୍ତିଭୀ ରୋଦସିପ୍ରାମ୍ । ତମୂ ଅକୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ରେଧା ଭୁଵେ କଂ ସ ଓଷଧୀଃ ପଚତି ଵିଶ୍ଵରୂପାଃ
ସ୍ତୁତିରେ, ଦେବତାମାନେ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଦୁଇ ଲୋକର ନାୟକ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ତିନି ରୂପରେ ଜଗତ ପାଇଁ ତିଆରି କଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ରୂପର ଔଷଧିମାନୋଁକୁ ପାକାଏ।
ଯଦେଦେନମଦଧୁର୍ଯଜ୍ଞିଯାସୋ ଦିଵି ଦେଵାଃ ସୂର୍ଯମାଦିତେଯମ୍ । ଯଦା ଚରିଷ୍ଣୂ ମିଥୁନାଵଭୂତାମାଦିତ୍ପ୍ରାପଶ୍ଯନ୍ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା
ଯେବେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ, ଦେବତାମାନେ, ଦିଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟ ଭାବେ ରଖିଲେ, ଯେବେ ଚଳନ୍ତି ଯୁଗଳ ଦେଖାଦେଲେ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।
ଵିଶ୍ଵସ୍ମା ଅଗ୍ନିଂ ଭୁଵନାଯ ଦେଵା ଵୈଶ୍ଵାନରଂ କେତୁମହ୍ନାମକୃଣ୍ଵନ୍ । ଆ ଯସ୍ତତାନୋଷସୋ ଵିଭାତୀରପୋ ଊର୍ଣୋତି ତମୋ ଅର୍ଚିଷା ଯନ୍
ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ, ସାର୍ବଭୌମ, ଚିହ୍ନ ଭାବେ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ ଉଷା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଳକୁ ବିସ୍ତାରିତ କଲେ, ତାଙ୍କ ଶିଖାରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରନ୍ତି।
ଵୈଶ୍ଵାନରଂ କଵଯୋ ଯଜ୍ଞିଯାସୋଽଗ୍ନିଂ ଦେଵା ଅଜନଯନ୍ନଜୁର୍ଯମ୍ । ନକ୍ଷତ୍ରଂ ପ୍ରତ୍ନମମିନଚ୍ଚରିଷ୍ଣୁ ଯକ୍ଷସ୍ଯାଧ୍ଯକ୍ଷଂ ତଵିଷଂ ବୃହନ୍ତମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଅମର ଓ ଅଜର ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ପୁରୁଣା ତାରା ଚଳିଚାଳି ଆସିଲା, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେବତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଓ ବିଶାଳ ଦର୍ଶକ।
ଵୈଶ୍ଵାନରଂ ଵିଶ୍ଵହା ଦୀଦିଵାଂସଂ ମନ୍ତ୍ରୈରଗ୍ନିଂ କଵିମଚ୍ଛା ଵଦାମଃ । ଯୋ ମହିମ୍ନା ପରିବଭୂଵୋର୍ଵୀ ଉତାଵସ୍ତାଦୁତ ଦେଵଃ ପରସ୍ତାତ୍
ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଲୋକମୟ, ସମସ୍ତକୁ ଆବର୍ତ୍ତ କରୁଥିବା ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରରେ ଗାଉଛୁ। ଯିଏ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱରେ ବିଶାଳତାକୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଦେବତା ସମସ୍ତ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି।
ଦ୍ଵେ ସ୍ରୁତୀ ଅଶୃଣଵଂ ପିତୄଣାମହଂ ଦେଵାନାମୁତ ମର୍ତ୍ଯାନାମ୍ । ତାଭ୍ଯାମିଦଂ ଵିଶ୍ଵମେଜତ୍ସମେତି ଯଦନ୍ତରା ପିତରଂ ମାତରଂ ଚ
ମୁଁ ପିତୃମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମାନବମାନେ ଦୁଇଟି ଧାରା ଶୁଣିଛି। ଏହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଚଳିଛି ଏବଂ ଏକତ୍ରିତ ହେଉଛି, ଯାହା କି ପିତା ଓ ମାଆ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି।
ଦ୍ଵେ ସମୀଚୀ ବିଭୃତଶ୍ଚରନ୍ତଂ ଶୀର୍ଷତୋ ଜାତଂ ମନସା ଵିମୃଷ୍ଟମ୍ । ସ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ତସ୍ଥାଵପ୍ରଯୁଚ୍ଛନ୍ତରଣିର୍ଭ୍ରାଜମାନଃ
ଦୁଇଟି ସମାନ ମାର୍ଗ ଚଳିତ ଅଗ୍ନିକୁ ବହନ କରେ, ଯିଏ ମୁଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ମନରେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇଛନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ଉଭା ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କେହି ପଠାଇନାହାନ୍ତି।
ଯତ୍ରା ଵଦେତେ ଅଵରଃ ପରଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞନ୍ଯୋଃ କତରୋ ନୌ ଵି ଵେଦ । ଆ ଶେକୁରିତ୍ସଧମାଦଂ ସଖାଯୋ ନକ୍ଷନ୍ତ ଯଜ୍ଞଂ କ ଇଦଂ ଵି ଵୋଚତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ତଳ ଓ ଉପର ଦୁଇଜଣ କଥାହୁଏ, ସେଠାରେ ଆମେ କିଏ ଯଜ୍ଞକୁ ଜାଣିଛୁ? ସଙ୍ଗୀମାନେ ଏକାଠି ଅସନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞକୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି—ଏହି କଥା କିଏ କହିପାରିବ?
କତ୍ଯଗ୍ନଯଃ କତି ସୂର୍ଯାସଃ କତ୍ଯୁଷାସଃ କତ୍ଯୁ ସ୍ଵିଦାପଃ । ନୋପସ୍ପିଜଂ ଵଃ ପିତରୋ ଵଦାମି ପୃଚ୍ଛାମି ଵଃ କଵଯୋ ଵିଦ୍ମନେ କମ୍
କେତେ ଅଗ୍ନି, କେତେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, କେତେ ପ୍ରଭାତ, କେତେ ପାଣି ଅଛି? ମୁଁ ତୁମ ପୂର୍ବଜମାନେ ଗୁପ୍ତ ଅଟେ କହୁନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି—କାହା ପାଇଁ ଏହି ଜ୍ଞାନ?
ଯାଵନ୍ମାତ୍ରମୁଷସୋ ନ ପ୍ରତୀକଂ ସୁପର୍ଣ୍ଯୋ ଵସତେ ମାତରିଶ୍ଵଃ । ତାଵଦ୍ଦଧାତ୍ଯୁପ ଯଜ୍ଞମାଯନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ହୋତୁରଵରୋ ନିଷୀଦନ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାତମାନେର ମାପ ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୀବ୍ର ଡେଙ୍କା ମାତରିଶ୍ୱାନ ରହନ୍ତି; ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଧର ପୂଜାରୀ, ଯଜ୍ଞ ଆସନ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି।