ପ୍ର ଯେ ଦିଵଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ନ ବର୍ହଣା ତ୍ମନା ରିରିଚ୍ରେ ଅଭ୍ରାନ୍ନ ସୂର୍ଯଃ । ପାଜସ୍ଵନ୍ତୋ ନ ଵୀରାଃ ପନସ୍ଯଵୋ ରିଶାଦସୋ ନ ମର୍ଯା ଅଭିଦ୍ଯଵଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦିନ ଏବଂ ପୃଥିବୀରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକୁଛନ୍ତି, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ, ମେଘକୁ ହଟାଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି। ବଳବାନ ନାୟକମାନେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଭଳି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ଯୁବକମାନେ ଭଳି ସଦା ଆଗେଇଯାନ୍ତି।
ଯୁଷ୍ମାକଂ ବୁଧ୍ନେ ଅପାଂ ନ ଯାମନି ଵିଥୁର୍ଯତି ନ ମହୀ ଶ୍ରଥର୍ଯତି । ଵିଶ୍ଵପ୍ସୁର୍ଯଜ୍ଞୋ ଅର୍ଵାଗଯଂ ସୁ ଵଃ ପ୍ରଯସ୍ଵନ୍ତୋ ନ ସତ୍ରାଚ ଆ ଗତ
ତୁମେମାନେ ଜଳର ତଳଭାଗରେ ଯେପରି ଶାନ୍ତି ରହେ, ସେପରି କିଛି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ନାହିଁ, ବଡ଼ କିଛି ଭି ଭାଙ୍ଗି ଯାଏ ନାହିଁ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆବରଣ କରୁଥିବା ଯଜ୍ଞ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସେ, ଯେପରି ସଙ୍ଗୀମାନେ ଏକଠା ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ଆହୁରି ଅନେକ ଉପହାର ନେଇ ଆସେ।
ଯୂଯଂ ଧୂର୍ଷୁ ପ୍ରଯୁଜୋ ନ ରଶ୍ମିଭିର୍ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତୋ ନ ଭାସା ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିଷୁ । ଶ୍ଯେନାସୋ ନ ସ୍ଵଯଶସୋ ରିଶାଦସଃ ପ୍ରଵାସୋ ନ ପ୍ରସିତାସଃ ପରିପ୍ରୁଷଃ
ତୁମେମାନେ ଯେପରି ଯୋକା ଲଗାଯାଇଥିବା ଘୋଡ଼ା, ପ୍ରଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପ୍ରଭାତରେ ଆଲୋକରେ ଚମକୁଛ। ତୁମେମାନେ ଗର୍ବିତ ଗରୁଡ଼ ପରି, ସ୍ୱୟଂମହିମାଶାଳୀ, ଦୃଢ଼, ଯାତ୍ରୀମାନେ ପରି ତ୍ୱରିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିତ।
ପ୍ର ଯଦ୍ଵହଧ୍ଵେ ମରୁତଃ ପରାକାଦ୍ଯୂଯଂ ମହଃ ସଂଵରଣସ୍ଯ ଵସ୍ଵଃ । ଵିଦାନାସୋ ଵସଵୋ ରାଧ୍ଯସ୍ଯାରାଚ୍ଚିଦ୍ଦ୍ଵେଷଃ ସନୁତର୍ଯୁଯୋତ
ମରୁତମାନେ, ତୁମେ ଦୂରରୁ ସମ୍ବରଣଙ୍କର ବଡ଼ ଧନ ଆଣିଥାଅ। ଦାନଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଧନ ଜାଣିଥିବା ବସୁମାନେ, ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂରେ ହଟାଅ।
ଯ ଉଦୃଚି ଯଜ୍ଞେ ଅଧ୍ଵରେଷ୍ଠା ମରୁଦ୍ଭ୍ଯୋ ନ ମାନୁଷୋ ଦଦାଶତ୍ । ରେଵତ୍ସ ଵଯୋ ଦଧତେ ସୁଵୀରଂ ସ ଦେଵାନାମପି ଗୋପୀଥେ ଅସ୍ତୁ
ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ସେଠାରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ମରୁତମାନେଙ୍କୁ ଦେଉଥାଏ, ସେ ମାନବ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଧନୀ ହୁଏ, ସୁଶକ୍ତି ସନ୍ତାନ ପାଏ। ସେ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାରେ ରହୁନ୍ତୁ।
ତେ ହି ଯଜ୍ଞେଷୁ ଯଜ୍ଞିଯାସ ଊମା ଆଦିତ୍ଯେନ ନାମ୍ନା ଶମ୍ଭଵିଷ୍ଠାଃ । ତେ ନୋଽଵନ୍ତୁ ରଥତୂର୍ମନୀଷାଂ ମହଶ୍ଚ ଯାମନ୍ନଧ୍ଵରେ ଚକାନାଃ
ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେ ଆଦିତ୍ୟ ନାମରେ ଅତି କୃପାଳୁ। ସେମାନେ ଆମର ରଥ ଚଳାଇବା ଭାବନାକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଯେପରି ସେମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ମହାନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଵିପ୍ରାସୋ ନ ମନ୍ମଭିଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯୋ ଦେଵାଵ୍ଯୋ ନ ଯଜ୍ଞୈଃ ସ୍ଵପ୍ନସଃ । ରାଜାନୋ ନ ଚିତ୍ରାଃ ସୁସଂଦୃଶଃ କ୍ଷିତୀନାଂ ନ ମର୍ଯା ଅରେପସଃ
ସ୍ୱୟଂବୁଧ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପରି ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ, ଦେବତାମାନେ ପରି ଯଜ୍ଞରେ ସଚେତନ, ରଙ୍ଗିନ ରାଜାମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୋଷରହିତ ଯୁବକମାନେ ପରି।
ଅଗ୍ନିର୍ନ ଯେ ଭ୍ରାଜସା ରୁକ୍ମଵକ୍ଷସୋ ଵାତାସୋ ନ ସ୍ଵଯୁଜଃ ସଦ୍ଯଊତଯଃ । ପ୍ରଜ୍ଞାତାରୋ ନ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଃ ସୁନୀତଯଃ ସୁଶର୍ମାଣୋ ନ ସୋମା ଋତଂ ଯତେ
ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିବା, ସୁନା ଛାତି ଥିବା, ବାତାସ ପରି ସ୍ୱୟଂ ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସଦା ସକ୍ରିୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବୃଦ୍ଧମାନେ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରାମର୍ଶଦାତା, ଭଲ ଆଶ୍ରୟ ଥିବା, ସୋମ ପରି ସତ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସୀ।
ଵାତାସୋ ନ ଯେ ଧୁନଯୋ ଜିଗତ୍ନଵୋଽଗ୍ନୀନାଂ ନ ଜିହ୍ଵା ଵିରୋକିଣଃ । ଵର୍ମଣ୍ଵନ୍ତୋ ନ ଯୋଧାଃ ଶିମୀଵନ୍ତଃ ପିତୄଣାଂ ନ ଶଂସାଃ ସୁରାତଯଃ
ବାତାସ ପରି ତ୍ୱରିତ ଏବଂ ଚଞ୍ଚଳ, ଅଗ୍ନିର ଜିହ୍ୱା ପରି ଚମକୁଥିବା, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସେନାନୀ ପରି ସଜ୍ଜ, ପୂର୍ବଜମାନେଙ୍କର ସ୍ତୁତି ପରି ଦାନଶୀଳ।
ରଥାନାଂ ନ ଯେଽରାଃ ସନାଭଯୋ ଜିଗୀଵାଂସୋ ନ ଶୂରା ଅଭିଦ୍ଯଵଃ । ଵରେଯଵୋ ନ ମର୍ଯା ଘୃତପ୍ରୁଷୋଽଭିସ୍ଵର୍ତାରୋ ଅର୍କଂ ନ ସୁଷ୍ଟୁଭଃ
ରଥର ଚକ୍ର ଓ ନାଭି ପରି ଦୃଢ଼, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିବା ବୀରମାନେ ପରି, ଚୟନିତ ଯୁବକମାନେ ପରି ଘୃତରେ ସିଞ୍ଚିତ, ଗାୟକମାନେ ପରି ସୁରେ ରାଗି ଷ୍ଟୁତି କରୁଥିବା।
ଅଶ୍ଵାସୋ ନ ଯେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାସ ଆଶଵୋ ଦିଧିଷଵୋ ନ ରଥ୍ଯଃ ସୁଦାନଵଃ । ଆପୋ ନ ନିମ୍ନୈରୁଦଭିର୍ଜିଗତ୍ନଵୋ ଵିଶ୍ଵରୂପା ଅଙ୍ଗିରସୋ ନ ସାମଭିଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିଶୀଳ ଘୋଡ଼ାମାନେ ପରି, ଉତ୍ସାହୀ ରଥଚାଳକମାନେ ପରି ଦାନଶୀଳ, ନଦୀମାନେ ପରି ତଳ ଦେଇ ଚଳିଥିବା, ବିବିଧ ରୂପ ଥିବା, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପରି ସାମଗାନ କରୁଥିବା।
ଗ୍ରାଵାଣୋ ନ ସୂରଯଃ ସିନ୍ଧୁମାତର ଆଦର୍ଦିରାସୋ ଅଦ୍ରଯୋ ନ ଵିଶ୍ଵହା । ଶିଶୂଲା ନ କ୍ରୀଳଯଃ ସୁମାତରୋ ମହାଗ୍ରାମୋ ନ ଯାମନ୍ନୁତ ତ୍ଵିଷା
ପିଷାଣମାନେ ପରି ତ୍ୱରିତ, ନଦୀର ମାଆ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପାହାଡ଼ ପରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା, ଖେଳୁଥିବା ଶିଶୁମାନେ ପରି ଭଲ ଲାଡ଼ପାଲି, ବଡ଼ ଦଳ ପରି ଶକ୍ତିରେ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିବା।
ଉଷସାଂ ନ କେତଵୋଽଧ୍ଵରଶ୍ରିଯଃ ଶୁଭଂଯଵୋ ନାଞ୍ଜିଭିର୍ଵ୍ଯଶ୍ଵିତନ୍ । ସିନ୍ଧଵୋ ନ ଯଯିଯୋ ଭ୍ରାଜଦୃଷ୍ଟଯଃ ପରାଵତୋ ନ ଯୋଜନାନି ମମିରେ
ଉଷାର ଆଲୋକ ପରି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଶୋଭିତ, ତ୍ୱରିତ ଚିହ୍ନିତ ମାନେ ପରି, ନଦୀମାନେ ପରି ପ୍ରବାହିତ ହେବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ଚମକୁଥିବା ଦୃଷ୍ଟି, ଦୂର ଯାତ୍ରୀମାନେ ପରି ଦୂର ଦୂରନ୍ତି ମାପିଥିବା।
ସୁଭାଗାନ୍ନୋ ଦେଵାଃ କୃଣୁତା ସୁରତ୍ନାନସ୍ମାନ୍ସ୍ତୋତୄନ୍ମରୁତୋ ଵାଵୃଧାନାଃ । ଅଧି ସ୍ତୋତ୍ରସ୍ଯ ସଖ୍ଯସ୍ଯ ଗାତ ସନାଦ୍ଧି ଵୋ ରତ୍ନଧେଯାନି ସନ୍ତି
ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ଧନବାନ କରୁନ୍ତୁ। ମରୁତମାନେ, ଆମ ସ୍ତୁତିକୁ ଶୁଣି ଆମକୁ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତୁ। ସ୍ତୁତି ଓ ସଖ୍ୟତାରେ, ତୁମର ଧନ ସଦା ଅବିନାଶୀ।
ଅପଶ୍ଯମସ୍ଯ ମହତୋ ମହିତ୍ଵମମର୍ତ୍ଯସ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯାସୁ ଵିକ୍ଷୁ । ନାନା ହନୂ ଵିଭୃତେ ସଂ ଭରେତେ ଅସିନ୍ଵତୀ ବପ୍ସତୀ ଭୂର୍ଯତ୍ତଃ
ଆମେ ଏହି ମହାନ୍ତଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖିଛୁ, ଅମରଙ୍କର ମହିମା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ। ସେ ବିଭିନ୍ନ ପଟି ଦାନ୍ତ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକଠା ହୁଅନ୍ତି, କାମୁଡ଼ି ଦେଉଛନ୍ତି, ଖାଉଛନ୍ତି, ବହୁତ କିଛି ଧରି ରଖନ୍ତି।
ଗୁହା ଶିରୋ ନିହିତମୃଧଗକ୍ଷୀ ଅସିନ୍ଵନ୍ନତ୍ତି ଜିହ୍ଵଯା ଵନାନି । ଅତ୍ରାଣ୍ଯସ୍ମୈ ପଡ୍ଭିଃ ସଂ ଭରନ୍ତ୍ଯୁତ୍ତାନହସ୍ତା ନମସାଧି ଵିକ୍ଷୁ
ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଗୁପ୍ତ ଅଛି, ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ଚଳିଥାଏ। ସେ ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା କାଠ ଖାଉଥାଏ। ଏଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପାଇଁ ଲୋକେ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଉପହାର ଆଣନ୍ତି, ଉଠା ହାତରେ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି।
ପ୍ର ମାତୁଃ ପ୍ରତରଂ ଗୁହ୍ଯମିଚ୍ଛନ୍କୁମାରୋ ନ ଵୀରୁଧଃ ସର୍ପଦୁର୍ଵୀଃ । ସସଂ ନ ପକ୍ଵମଵିଦଚ୍ଛୁଚନ୍ତଂ ରିରିହ୍ଵାଂସଂ ରିପ ଉପସ୍ଥେ ଅନ୍ତଃ
ମାଆର ଗୁପ୍ତ ପଥ ଖୋଜି, ଶିଶୁ ପରି ଗଛ ଉପରେ ଲୁଚି ଚାଲେ, ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜେ। ଶିଶୁ ପରି ସେ ପାକା ଓ ଚମକୁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ କରେ, ଚାହିଁ ଶତ୍ରୁଙ୍କର କୋଳରେ ଶୋଇ ରହେ।
ତଦ୍ଵାମୃତଂ ରୋଦସୀ ପ୍ର ବ୍ରଵୀମି ଜାଯମାନୋ ମାତରା ଗର୍ଭୋ ଅତ୍ତି । ନାହଂ ଦେଵସ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯଶ୍ଚିକେତାଗ୍ନିରଙ୍ଗ ଵିଚେତାଃ ସ ପ୍ରଚେତାଃ
ହେ ଅମର, ମୁଁ ଏହି କଥା ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ କହୁଛି: ଗର୍ଭ ଜନ୍ମ ନେଇ ଦୁଇ ମାଆକୁ ଖାଉଛି। ମୁଁ, ଏକ ମରଣଶୀଳ ମଣିଷ, ଦେବତାଙ୍କୁ ବୁଝିପାରୁନି। ଅଗ୍ନି ହେଉଛି ସବୁ ଜାଣୁଥିବା, ସବୁ ବୁଝୁଥିବା।
ଯୋ ଅସ୍ମା ଅନ୍ନଂ ତୃଷ୍ଵାଦଧାତ୍ଯାଜ୍ଯୈର୍ଘୃତୈର୍ଜୁହୋତି ପୁଷ୍ଯତି । ତସ୍ମୈ ସହସ୍ରମକ୍ଷଭିର୍ଵି ଚକ୍ଷେଽଗ୍ନେ ଵିଶ୍ଵତଃ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଙସି ତ୍ଵମ୍
ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ତରସାରେ ଅନ୍ନ ଦିଅଯାଏ, ଘିଅ ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରାଯାଏ, ସେଠି ଅଗ୍ନି ହଜାର ଆଖିରେ ସବୁ ଦିଗକୁ ଦେଖନ୍ତି। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସବୁ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ରହ।
କିଂ ଦେଵେଷୁ ତ୍ଯଜ ଏନଶ୍ଚକର୍ଥାଗ୍ନେ ପୃଚ୍ଛାମି ନୁ ତ୍ଵାମଵିଦ୍ଵାନ୍ । ଅକ୍ରୀଳନ୍କ୍ରୀଳନ୍ହରିରତ୍ତଵେଽଦନ୍ଵି ପର୍ଵଶଶ୍ଚକର୍ତ ଗାମିଵାସିଃ
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କଣ ଅପରାଧ କରିଥିଲ? ମୁଁ ଜାଣିନଥିବାରୁ ପଚାରୁଛି। ଖେଳୁଥିବା କିମ୍ବା ଗମ୍ଭୀର ଭାବେ, ସେଇ ପିତାମ୍ବର ଅଗ୍ନି ହବି ଖାଇଥିଲେ; ବାନ୍ଧି ଦେଇଥିଲେ, ପରେ ତୁମେ ତାହାକୁ କାଟି ଛାଡିଲେ, ଗାଈ ପରି ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଵିଷୂଚୋ ଅଶ୍ଵାନ୍ଯୁଯୁଜେ ଵନେଜା ଋଜୀତିଭୀ ରଶନାଭିର୍ଗୃଭୀତାନ୍ । ଚକ୍ଷଦେ ମିତ୍ରୋ ଵସୁଭିଃ ସୁଜାତଃ ସମାନୃଧେ ପର୍ଵଭିର୍ଵାଵୃଧାନଃ
ସେ ଜଙ୍ଗଲ ଚାହିଁ, ନିକଟ ରାସ୍ତା ଧରି, ଘୋଡାମାନେକୁ ଯୁତ କଲେ, ରଶିରେ ବାନ୍ଧିଲେ। ମିତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ଥିବା, ଧନ-ସମ୍ପଦରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ଯୋଡ଼ାଯୋଡ଼ିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛନ୍ତି।
ଅଗ୍ନିଃ ସପ୍ତିଂ ଵାଜମ୍ଭରଂ ଦଦାତ୍ଯଗ୍ନିର୍ଵୀରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଯଂ କର୍ମନିଷ୍ଠାମ୍ । ଅଗ୍ନୀ ରୋଦସୀ ଵି ଚରତ୍ସମଞ୍ଜନ୍ନଗ୍ନିର୍ନାରୀଂ ଵୀରକୁକ୍ଷିଂ ପୁରଂଧିମ୍
ଅଗ୍ନି ଶକ୍ତି ଓ ବିଜୟ ଆଣିଦେଇଥାଏ; ଅଗ୍ନି ନାମ କର୍ମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୀର ଦେଇଥାଏ। ଅଗ୍ନି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ସୁନିୟମିତ ଭାବେ ଚଳିଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ହେଉଛନ୍ତି ମହିଳା, ଫଳଦାୟି ଗର୍ଭ, ଦାୟିନୀ।
ଅଗ୍ନେରପ୍ନସଃ ସମିଦସ୍ତୁ ଭଦ୍ରାଗ୍ନିର୍ମହୀ ରୋଦସୀ ଆ ଵିଵେଶ । ଅଗ୍ନିରେକଂ ଚୋଦଯତ୍ସମତ୍ସ୍ଵଗ୍ନିର୍ଵୃତ୍ରାଣି ଦଯତେ ପୁରୂଣି
ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଦେହର ଜଳାଣ ଶୁଭ ହେଉ; ଅଗ୍ନି ବଡ଼ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଏକାକି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ବହୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି।
ଅଗ୍ନିର୍ହ ତ୍ଯଂ ଜରତଃ କର୍ଣମାଵାଗ୍ନିରଦ୍ଭ୍ଯୋ ନିରଦହଜ୍ଜରୂଥମ୍ । ଅଗ୍ନିରତ୍ରିଂ ଘର୍ମ ଉରୁଷ୍ଯଦନ୍ତରଗ୍ନିର୍ନୃମେଧଂ ପ୍ରଜଯାସୃଜତ୍ସମ୍
ଅଗ୍ନି ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କାନ ସହିତ ଆଣିଲେ; ଅଗ୍ନି ଜଳରୁ ରଥକୁ ବାହାର କଲେ। ଅଗ୍ନି ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ଭିତରର ତାପରୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ଅଗ୍ନି ନୃମେଧଙ୍କୁ ସନ୍ତାନ ସହ ଦେଲେ।
ଅଗ୍ନିର୍ଦାଦ୍ଦ୍ରଵିଣଂ ଵୀରପେଶା ଅଗ୍ନିରୃଷିଂ ଯଃ ସହସ୍ରା ସନୋତି । ଅଗ୍ନିର୍ଦିଵି ହଵ୍ଯମା ତତାନାଗ୍ନେର୍ଧାମାନି ଵିଭୃତା ପୁରୁତ୍ରା
ଅଗ୍ନି ନାୟକମାନେ ସହିତ ଧନ ଦେଇଥାଏ; ଅଗ୍ନି ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ଯିଏ ହଜାର ଦାନ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଆକାଶରେ ହବି ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନିଙ୍କର ନିବାସ ବହୁଠାରେ ଅଛି।
ଅଗ୍ନିମୁକ୍ଥୈରୃଷଯୋ ଵି ହ୍ଵଯନ୍ତେଽଗ୍ନିଂ ନରୋ ଯାମନି ବାଧିତାସଃ । ଅଗ୍ନିଂ ଵଯୋ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ପତନ୍ତୋଽଗ୍ନିଃ ସହସ୍ରା ପରି ଯାତି ଗୋନାମ୍
ଋଷିମାନେ ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି; ଯାତ୍ରାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ଲୋକମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି। ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ହଜାର ଗାଈ ଚାରିପାଖରେ ଘୁଞ୍ଚିବା।
ଅଗ୍ନିଂ ଵିଶ ଈଳତେ ମାନୁଷୀର୍ଯା ଅଗ୍ନିଂ ମନୁଷୋ ନହୁଷୋ ଵି ଜାତାଃ । ଅଗ୍ନିର୍ଗାନ୍ଧର୍ଵୀଂ ପଥ୍ଯାମୃତସ୍ଯାଗ୍ନେର୍ଗଵ୍ଯୂତିର୍ଘୃତ ଆ ନିଷତ୍ତା
ମାନବ ଜନଜାତି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ମନୁ ଓ ନହୁଷଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଅମରତ୍ୱର ଗାନ୍ଧର୍ବୀ ପଥ ରଖିଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଗୋଶାଳା ଘୃତରେ ବସିଛି।
ଅଗ୍ନଯେ ବ୍ରହ୍ମ ଋଭଵସ୍ତତକ୍ଷୁରଗ୍ନିଂ ମହାମଵୋଚାମା ସୁଵୃକ୍ତିମ୍ । ଅଗ୍ନେ ପ୍ରାଵ ଜରିତାରଂ ଯଵିଷ୍ଠାଗ୍ନେ ମହି ଦ୍ରଵିଣମା ଯଜସ୍ଵ
ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଋଭୁମାନେ ଷ୍ଟୁତି ତିଆରି କରିଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନି, ବଡ଼, ଆମେ ଭଲ ଷ୍ଟୁତି କହିଛୁ। ଅଗ୍ନି, ସବୁଠାରୁ କମ୍ ବୟସ୍କ, ଗାୟକଙ୍କୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଅ; ଅଗ୍ନି, ବଡ଼ ଧନ ଦିଅ ଯେପରି ତୁମେ ଯଜ୍ଞ କର।
ଯ ଇମା ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ଜୁହ୍ଵଦୃଷିର୍ହୋତା ନ୍ଯସୀଦତ୍ପିତା ନଃ । ସ ଆଶିଷା ଦ୍ରଵିଣମିଚ୍ଛମାନଃ ପ୍ରଥମଚ୍ଛଦଵରାଁ ଆ ଵିଵେଶ
ଯିଏ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଯଜ୍ଞ କରି, ଦୃଷ୍ଟା ଓ ହୋତା ଭାବେ ବସିଥିଲେ, ସେ ଆମ ପିତା—ସେ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଧନ ଚାହିଁ, ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।
କିଂ ସ୍ଵିଦାସୀଦଧିଷ୍ଠାନମାରମ୍ଭଣଂ କତମତ୍ସ୍ଵିତ୍କଥାସୀତ୍ । ଯତୋ ଭୂମିଂ ଜନଯନ୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଵି ଦ୍ଯାମୌର୍ଣୋନ୍ମହିନା ଵିଶ୍ଵଚକ୍ଷାଃ
କଣ ଥିଲା ଭିତି? କଣ ଥିଲା ଆଧାର? କେଉଁଥିଲା କଥା? କଣ ଥିଲା ସେ? କେଉଁଠାରୁ, ପୃଥିବୀ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସବୁଦେଖୁଥିବା ସବୁକାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଆକାଶକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ?