ଋଗ୍ଵେଦଃ

ଯତ୍ତେ ପରାଃ ପରାଵତୋ ମନୋ ଜଗାମ ଦୂରକମ୍ । ତତ୍ତ ଆ ଵର୍ତଯାମସୀହ କ୍ଷଯାଯ ଜୀଵସେ

ତୁମର ମନ ଯେଉଁଠି ଦୂର ଦେଶକୁ ଯାଇଥିଲା, ସେଇ ମନକୁ ଆମେ ଏଠିକୁ ଫେରାଇ ଆଣୁଛୁ, ଏଠିରେ ବସିବା ଓ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ।

ଯତ୍ତେ ଭୂତଂ ଚ ଭଵ୍ଯଂ ଚ ମନୋ ଜଗାମ ଦୂରକମ୍ । ତତ୍ତ ଆ ଵର୍ତଯାମସୀହ କ୍ଷଯାଯ ଜୀଵସେ

ତୁମର ମନ ଯେଉଁଠି ଯାହା ହୋଇଛି ଓ ଯାହା ହେବ, ସେଠାକୁ ଦୂରକୁ ଯାଇଥିଲା, ସେଇ ମନକୁ ଆମେ ଏଠିକୁ ଫେରାଇ ଆଣୁଛୁ, ଏଠିରେ ବସିବା ଓ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ।

ପ୍ର ତାର୍ଯାଯୁଃ ପ୍ରତରଂ ନଵୀଯ ସ୍ଥାତାରେଵ କ୍ରତୁମତା ରଥସ୍ଯ । ଅଧ ଚ୍ଯଵାନ ଉତ୍ତଵୀତ୍ଯର୍ଥଂ ପରାତରଂ ସୁ ନିରୃତିର୍ଜିହୀତାମ୍

ଆମେ ଜୀବନକୁ ଏପାରରୁ ସେପାରକୁ ନେଉ, ଯେପରି ଦକ୍ଷ ରଥଚାଳକ ରଥକୁ ଚଳାଏ। ଦୁର୍ବଳତା ଓ ବିନାଶ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଉ।

ସାମନ୍ନୁ ରାଯେ ନିଧିମନ୍ନ୍ଵନ୍ନଂ କରାମହେ ସୁ ପୁରୁଧ ଶ୍ରଵାଂସି । ତା ନୋ ଵିଶ୍ଵାନି ଜରିତା ମମତ୍ତୁ ପରାତରଂ ସୁ ନିରୃତିର୍ଜିହୀତାମ୍

ଗୀତ, ଧନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ଆମେ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଆଣୁ। ଗାୟକ ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭଲକୁ ଚିନ୍ତା କରୁନ୍ତୁ, ବିନାଶ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଉ।

ଅଭୀ ଷ୍ଵର୍ଯଃ ପୌଂସ୍ଯୈର୍ଭଵେମ ଦ୍ଯୌର୍ନ ଭୂମିଂ ଗିରଯୋ ନାଜ୍ରାନ୍ । ତା ନୋ ଵିଶ୍ଵାନି ଜରିତା ଚିକେତ ପରାତରଂ ସୁ ନିରୃତିର୍ଜିହୀତାମ୍

ଆମେ ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ। ଗାୟକ ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭଲକୁ ଦେଖନ୍ତୁ, ବିନାଶ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଉ।

ମୋ ଷୁ ଣଃ ସୋମ ମୃତ୍ଯଵେ ପରା ଦାଃ ପଶ୍ଯେମ ନୁ ସୂର୍ଯମୁଚ୍ଚରନ୍ତମ୍ । ଦ୍ଯୁଭିର୍ହିତୋ ଜରିମା ସୂ ନୋ ଅସ୍ତୁ ପରାତରଂ ସୁ ନିରୃତିର୍ଜିହୀତାମ୍

ହେ ସୋମ, ଆମକୁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦିଅନି। ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦୟମାନ ଦେଖୁ। ଦେବତାମାନେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ରଖନ୍ତୁ, ବିନାଶ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଉ।

ଅସୁନୀତେ ମନୋ ଅସ୍ମାସୁ ଧାରଯ ଜୀଵାତଵେ ସୁ ପ୍ର ତିରା ନ ଆଯୁଃ । ରାରନ୍ଧି ନଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସଂଦୃଶି ଘୃତେନ ତ୍ଵଂ ତନ୍ଵଂ ଵର୍ଧଯସ୍ଵ

ହେ ପ୍ରାଣଦାତା, ଆମ ମନକୁ ଜୀବନ ପାଇଁ ଧରି ରଖ। ଆମର ଆୟୁଷ୍ୟ ବଢ଼ା। ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦର୍ଶନରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉ। ଘୃତରେ ଆମ ଶରୀରକୁ ପୋଷଣ କର।

ଅସୁନୀତେ ପୁନରସ୍ମାସୁ ଚକ୍ଷୁଃ ପୁନଃ ପ୍ରାଣମିହ ନୋ ଧେହି ଭୋଗମ୍ । ଜ୍ଯୋକ୍ପଶ୍ଯେମ ସୂର୍ଯମୁଚ୍ଚରନ୍ତମନୁମତେ ମୃଳଯା ନଃ ସ୍ଵସ୍ତି

ହେ ପ୍ରାଣଦାତା, ଆମକୁ ପୁଣି ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ, ପୁଣି ଶ୍ୱାସ ଦିଅ, ଏଠିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ। ଆମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦୟମାନ ଦେଖୁ। ଅନୁମତି ଦେବୀ, ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅ।

ପୁନର୍ନୋ ଅସୁଂ ପୃଥିଵୀ ଦଦାତୁ ପୁନର୍ଦ୍ଯୌର୍ଦେଵୀ ପୁନରନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । ପୁନର୍ନଃ ସୋମସ୍ତନ୍ଵଂ ଦଦାତୁ ପୁନଃ ପୂଷା ପଥ୍ଯାଂ ଯା ସ୍ଵସ୍ତିଃ

ପୃଥିବୀ ପୁଣି ଆମକୁ ପ୍ରାଣ ଦିଅ, ଦେବୀ ଆକାଶ ଓ ମଧ୍ୟାକାଶ ପୁଣି ଆମକୁ ପ୍ରାଣ ଦିଅ। ସୋମ ଆମ ଶରୀରକୁ ପୁଣି ଦିଅ, ପୂଷା ପୁଣି ଆମକୁ ନିରାପଦ ପଥ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅ।

ଶଂ ରୋଦସୀ ସୁବନ୍ଧଵେ ଯହ୍ଵୀ ଋତସ୍ଯ ମାତରା । ଭରତାମପ ଯଦ୍ରପୋ ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵି କ୍ଷମା ରପୋ ମୋ ଷୁ ତେ କିଂ ଚନାମମତ୍

ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ନିକଟ ଓ ଯୁବତୀ ଋତର ମାତାମାନେ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। କିଛି ଅପକାର ଥାଇଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ଭୂମି ତାହାକୁ ଦୂରେ କରନ୍ତୁ, ତୁମଠାରେ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହୁନାହିଁ।

ଅଵ ଦ୍ଵକେ ଅଵ ତ୍ରିକା ଦିଵଶ୍ଚରନ୍ତି ଭେଷଜା । କ୍ଷମା ଚରିଷ୍ଣ୍ଵେକକଂ ଭରତାମପ ଯଦ୍ରପୋ ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵି କ୍ଷମା ରପୋ ମୋ ଷୁ ତେ କିଂ ଚନାମମତ୍

ଦୁଇଥର ଓ ତିନିଥର ଔଷଧମାନେ ଆକାଶରେ ଚଳିଥାନ୍ତି; ଏକଟି ଭୂମିରେ ଚଳେ। କିଛି ଅପକାର ଥାଇଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ଭୂମି ତାହାକୁ ଦୂରେ କରନ୍ତୁ, ତୁମଠାରେ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହୁନାହିଁ।

ସମିନ୍ଦ୍ରେରଯ ଗାମନଡ୍ଵାହଂ ଯ ଆଵହଦୁଶୀନରାଣ୍ଯା ଅନଃ । ଭରତାମପ ଯଦ୍ରପୋ ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵି କ୍ଷମା ରପୋ ମୋ ଷୁ ତେ କିଂ ଚନାମମତ୍

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗାଈ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ପଶୁକୁ ନେତୃତ୍ୱ କର, ଯିଏ ଉଶୀନରମାନଙ୍କର ରଥକୁ ଆଣିଥିଲେ। କିଛି ଅପକାର ଥାଇଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ଭୂମି ତାହାକୁ ଦୂରେ କରନ୍ତୁ, ତୁମଠାରେ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହୁନାହିଁ।

ଆ ଜନଂ ତ୍ଵେଷସଂଦୃଶଂ ମାହୀନାନାମୁପସ୍ତୁତମ୍ । ଅଗନ୍ମ ବିଭ୍ରତୋ ନମଃ

ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାନଙ୍କ ସଭାକୁ, ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଅସ୍ଥାନକୁ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ନେଇ ଆସିଛୁ।

ଅସମାତିଂ ନିତୋଶନଂ ତ୍ଵେଷଂ ନିଯଯିନଂ ରଥମ୍ । ଭଜେରଥସ୍ଯ ସତ୍ପତିମ୍

ଅପରାଜିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥକୁ, ଆମେ ଏହି ରଥର ସତ୍ୟ ମାଲିକଙ୍କୁ ଚାହୁଁଛୁ।

ଯୋ ଜନାନ୍ମହିଷାଁ ଇଵାତିତସ୍ଥୌ ପଵୀରଵାନ୍ । ଉତାପଵୀରଵାନ୍ଯୁଧା

ଯିଏ ପବିତ୍ରତାରେ ଭରପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ଲୋକମାନେଠାରୁ ମହିଷ ଭଳି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପବିତ୍ରତାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

ଯସ୍ଯେକ୍ଷ୍ଵାକୁରୁପ ଵ୍ରତେ ରେଵାନ୍ମରାଯ୍ଯେଧତେ । ଦିଵୀଵ ପଞ୍ଚ କୃଷ୍ଟଯଃ

ଯାହାଙ୍କର ନିୟମରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଉନ୍ନତି ପାଉଛନ୍ତି, ପାଞ୍ଚଟି ଜନଜାତି ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲାଗି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ବିକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯେପରି।

ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ଷତ୍ରାସମାତିଷୁ ରଥପ୍ରୋଷ୍ଠେଷୁ ଧାରଯ । ଦିଵୀଵ ସୂର୍ଯଂ ଦୃଶେ

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସଭାମାନେ ଓ ରଥର ଆସନରେ ତୁମର ଶାସନକୁ ଦୃଢ଼ କର, ଯେପରି ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।

ଅଗସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ନଦ୍ଭ୍ଯଃ ସପ୍ତୀ ଯୁନକ୍ଷି ରୋହିତା । ପଣୀନ୍ନ୍ଯକ୍ରମୀରଭି ଵିଶ୍ଵାନ୍ରାଜନ୍ନରାଧସଃ

ତୁମେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କର ଲାଲ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ନଦୀପାନିଁକୁ ଯୋଗ କର, ପଣିମାନେକୁ ତୁମେ ଜୟ କରିଛ, ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ।

ଅଯଂ ମାତାଯଂ ପିତାଯଂ ଜୀଵାତୁରାଗମତ୍ । ଇଦଂ ତଵ ପ୍ରସର୍ପଣଂ ସୁବନ୍ଧଵେହି ନିରିହି

ଏହିଏ ମାଆଠାରେ ଆସିଛି, ଏହିଏ ବାପାଠାରେ ଆସିଛି, ଏହିଏ ଜୀବନ୍ତମାନେଠାରେ ଆସିଛି; ଏହା, ତୁମର ଗତି, ହେ ସୁବନ୍ଧୁ, ଆଗକୁ ଯାଅ, ବାହାରିଯାଅ।

ଯଥା ଯୁଗଂ ଵରତ୍ରଯା ନହ୍ଯନ୍ତି ଧରୁଣାଯ କମ୍ । ଏଵା ଦାଧାର ତେ ମନୋ ଜୀଵାତଵେ ନ ମୃତ୍ଯଵେଽଥୋ ଅରିଷ୍ଟତାତଯେ

ଯେପରି ତିନିଟି ଦାଗାରେ ଯୁଗ ଧରି ଗଢ଼ାଯାଏ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମର ମନକୁ ଜୀବନ ପାଇଁ ବାନ୍ଧୁଛି, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଅକ୍ଷତ ରହିବା ପାଇଁ।

ଯଥେଯଂ ପୃଥିଵୀ ମହୀ ଦାଧାରେମାନ୍ଵନସ୍ପତୀନ୍ । ଏଵା ଦାଧାର ତେ ମନୋ ଜୀଵାତଵେ ନ ମୃତ୍ଯଵେଽଥୋ ଅରିଷ୍ଟତାତଯେ

ଯେପରି ଏହି ବଡ଼ ପୃଥିବୀ ଗଛମାନେକୁ ଧରିରଖିଛି, ସେପରି ମୁଁ ତୁମର ମନକୁ ଜୀବନ ପାଇଁ ବାନ୍ଧୁଛି, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଅକ୍ଷତ ରହିବା ପାଇଁ।

ଯମାଦହଂ ଵୈଵସ୍ଵତାତ୍ସୁବନ୍ଧୋର୍ମନ ଆଭରମ୍ । ଜୀଵାତଵେ ନ ମୃତ୍ଯଵେଽଥୋ ଅରିଷ୍ଟତାତଯେ

ଯେ ମନକୁ ମୁଁ ଯମ, ବୈବସ୍ୱତ ଓ ସୁବନ୍ଧୁଠାରୁ ନେଇଛି, ସେହି ମନକୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଫେରାଇ ଦେଉଛି, ଜୀବନ ପାଇଁ, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଅକ୍ଷତ ରହିବା ପାଇଁ।

ନ୍ଯଗ୍ଵାତୋଽଵ ଵାତି ନ୍ଯକ୍ତପତି ସୂର୍ଯଃ । ନୀଚୀନମଘ୍ନ୍ଯା ଦୁହେ ନ୍ଯଗ୍ଭଵତୁ ତେ ରପଃ

ବାତାସ ତଳକୁ ବହେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତଳକୁ ଅସ୍ତ ହୁଏ, ଗାଈ ତଳକୁ ଦୁଧ ଦେଉଛି—ଏଭଳି ତୁମ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ତଳକୁ ଯାଉ।

ଅଯଂ ମେ ହସ୍ତୋ ଭଗଵାନଯଂ ମେ ଭଗଵତ୍ତରଃ । ଅଯଂ ମେ ଵିଶ୍ଵଭେଷଜୋଽଯଂ ଶିଵାଭିମର୍ଶନଃ

ଏହି ମୋ ହାତ ଦେବତାସମ, ଏହି ମୋ ହାତ ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଶୁଭ, ଏହି ମୋ ହାତ ସମସ୍ତ ଔଷଧର ଉପଚାରକ, ଏହି ମୋ ହାତ ଛୁଆଁରେ ମଙ୍ଗଳମୟ।

ଇଦମିତ୍ଥା ରୌଦ୍ରଂ ଗୂର୍ତଵଚା ବ୍ରହ୍ମ କ୍ରତ୍ଵା ଶଚ୍ଯାମନ୍ତରାଜୌ । କ୍ରାଣା ଯଦସ୍ଯ ପିତରା ମଂହନେଷ୍ଠାଃ ପର୍ଷତ୍ପକ୍ଥେ ଅହନ୍ନା ସପ୍ତ ହୋତୄନ୍

ଏହା ହେଉଛି ଭୟଙ୍କର, ପ୍ରଶଂସିତ କଥା, ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ, ଦୁଇ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇଚ୍ଛା ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ; ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଦୟାଳୁ ପିତାମାତା ରକ୍ଷା କଲେ, ସେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ସାତିଜଣ ହୋତାକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ।

ସ ଇଦ୍ଦାନାଯ ଦଭ୍ଯାଯ ଵନ୍ଵଞ୍ଚ୍ଯଵାନଃ ସୂଦୈରମିମୀତ ଵେଦିମ୍ । ତୂର୍ଵଯାଣୋ ଗୂର୍ତଵଚସ୍ତମଃ କ୍ଷୋଦୋ ନ ରେତ ଇତଊତି ସିଞ୍ଚତ୍

ସେ ଦାନ ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ, ଶକ୍ତି ସହିତ ଚେଷ୍ଟା କରି, ବଳି ଦେଇ ଯଜ୍ଞବେଦିକୁ ମାପିଥିଲେ; ଉତ୍ସାହରେ, ପ୍ରଶଂସିତ କଥା କହି, ନଦୀଭଳି ତାଙ୍କର ବୀଜକୁ ଢାଳିଥିଲେ, ଯେପରି ପେଷଣ ପାଥର ଝରେ।

ମନୋ ନ ଯେଷୁ ହଵନେଷୁ ତିଗ୍ମଂ ଵିପଃ ଶଚ୍ଯା ଵନୁଥୋ ଦ୍ରଵନ୍ତା । ଆ ଯଃ ଶର୍ଯାଭିସ୍ତୁଵିନୃମ୍ଣୋ ଅସ୍ଯାଶ୍ରୀଣୀତାଦିଶଂ ଗଭସ୍ତୌ

ଯେଉଁମାନେଙ୍କର ହବିରେ ମନ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଦକ୍ଷତାରେ ଅଗ୍ରଗାମୀ, ଶୀଘ୍ର, ଯିଏ ତୀବ୍ର ବଳଶାଳୀ ହୋଇ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ହାତକୁ ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ପ୍ରସାରିଛନ୍ତି।

କୃଷ୍ଣା ଯଦ୍ଗୋଷ୍ଵରୁଣୀଷୁ ସୀଦଦ୍ଦିଵୋ ନପାତାଶ୍ଵିନା ହୁଵେ ଵାମ୍ । ଵୀତଂ ମେ ଯଜ୍ଞମା ଗତଂ ମେ ଅନ୍ନଂ ଵଵନ୍ଵାଂସା ନେଷମସ୍ମୃତଧ୍ରୂ

ଯେତେବେଳେ କଳା ମାନେ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଡାକୁଛି, ହେ ଅଶ୍ୱିନ, ଦିବସନ୍ତାନ; ମୋ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସ, ମୋ ଖାଦ୍ୟକୁ ଆସ, ଉତ୍ସୁକ ଅଛ, ମୋତେ ଭୁଲିଯିଅନି, ହେ ନେତାମାନେ।

ପ୍ରଥିଷ୍ଟ ଯସ୍ଯ ଵୀରକର୍ମମିଷ୍ଣଦନୁଷ୍ଠିତଂ ନୁ ନର୍ଯୋ ଅପୌହତ୍ । ପୁନସ୍ତଦା ଵୃହତି ଯତ୍କନାଯା ଦୁହିତୁରା ଅନୁଭୃତମନର୍ଵା

ଯାହାଙ୍କର ବୀରତାପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଓ ଭଲଭାବେ କରାଯାଇଛି, ଯାହାକୁ ପୁରୁଷମାନେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତିନାହିଁ; ପୁନି ସେଇ ଯାହା ଶିଘ୍ରା ଝିଅ ଦ୍ୱାରା ବହନ କରାଯାଇଥିଲା, ତାହା ଉପରେ ଉଠିଯାଏ, ଧାରକଙ୍କର ଆଧାର।