ନାହଂ ତଂ ଵେଦ ଯ ଇତି ବ୍ରଵୀତ୍ଯଦେଵଯୂନ୍ସମରଣେ ଜଘନ୍ଵାନ୍ । ଯଦାଵାଖ୍ଯତ୍ସମରଣମୃଘାଵଦାଦିଦ୍ଧ ମେ ଵୃଷଭା ପ୍ର ବ୍ରୁଵନ୍ତି
ଯିଏ ଏପରି କହେ ଯେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା ନ କରୁଥିବାମାନେ ମାରିଦେଇଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜାଣେ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଭୟଙ୍କର ବୋଲି କହେ, ସେତେବେଳେ ମୋ ବୃଷଭମାନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି।
ଯଦଜ୍ଞାତେଷୁ ଵୃଜନେଷ୍ଵାସଂ ଵିଶ୍ଵେ ସତୋ ମଘଵାନୋ ମ ଆସନ୍ । ଜିନାମି ଵେତ୍କ୍ଷେମ ଆ ସନ୍ତମାଭୁଂ ପ୍ର ତଂ କ୍ଷିଣାଂ ପର୍ଵତେ ପାଦଗୃହ୍ଯ
ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଅଜଣା ଗ୍ରାମରେ ଥିଲି, ସମସ୍ତ ଦାନଶୀଳ ଲୋକେ ମୋ ସହିତ ଥିଲେ। ମୁଁ ଜିତିଥାଏ, ନିରାପଦ ଥିବାକୁ ଜାଣେ, ଦୁଷ୍ଟକୁ ନଶ୍ୱ କରେ, ପାହାଡ଼ରେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଧରି ଟାଣେ।
ନ ଵା ଉ ମାଂ ଵୃଜନେ ଵାରଯନ୍ତେ ନ ପର୍ଵତାସୋ ଯଦହଂ ମନସ୍ଯେ । ମମ ସ୍ଵନାତ୍କୃଧୁକର୍ଣୋ ଭଯାତ ଏଵେଦନୁ ଦ୍ଯୂନ୍କିରଣଃ ସମେଜାତ୍
ଗ୍ରାମରେ କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ରେ ମୋତେ କେହି ବାଧା ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ମନ ଲଗାଏ। ମୋ ଗର୍ଜନର ଶବ୍ଦରେ ସେମାନଙ୍କର କାନ କମ୍ପିଯାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଏକାଠି ଚଳିଯାଏ।
ଦର୍ଶନ୍ନ୍ଵତ୍ର ଶୃତପାଁ ଅନିନ୍ଦ୍ରାନ୍ବାହୁକ୍ଷଦଃ ଶରଵେ ପତ୍ଯମାନାନ୍ । ଘୃଷୁଂ ଵା ଯେ ନିନିଦୁଃ ସଖାଯମଧ୍ଯୂ ନ୍ଵେଷୁ ପଵଯୋ ଵଵୃତ୍ଯୁଃ
ଏଠାରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି ଯେ, ଇନ୍ଦ୍ର ବିନା ଯେଉଁମାନେ ମଦ୍ୟପାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ ବୁହାଡ଼ି ପଡ଼ୁଛନ୍ତି। କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଅପବାଦ ଦେଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ନିଜ ମଧ୍ୟରୁ ଛୋଟମାନେ ଯୁବକମାନେଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି।
ଅଭୂର୍ଵୌକ୍ଷୀର୍ଵ୍ଯୁ ଆଯୁରାନଡ୍ଦର୍ଷନ୍ନୁ ପୂର୍ଵୋ ଅପରୋ ନୁ ଦର୍ଷତ୍ । ଦ୍ଵେ ପଵସ୍ତେ ପରି ତଂ ନ ଭୂତୋ ଯୋ ଅସ୍ଯ ପାରେ ରଜସୋ ଵିଵେଷ
ବୃଷମାନେ ବାହାରିଆସିଛନ୍ତି, ଜୀବନ ଚାଲିଗଲା। ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଆସିଲେ। ଦୁଇଟି ପବନ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ କେହି ତାଙ୍କର ଦୂର ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଲାନି।
ଗାଵୋ ଯଵଂ ପ୍ରଯୁତା ଅର୍ଯୋ ଅକ୍ଷନ୍ତା ଅପଶ୍ଯଂ ସହଗୋପାଶ୍ଚରନ୍ତୀଃ । ହଵା ଇଦର୍ଯୋ ଅଭିତଃ ସମାଯନ୍କିଯଦାସୁ ସ୍ଵପତିଶ୍ଛନ୍ଦଯାତେ
ଗାଁଠି ହୋଇ ଯବ ଚାଷ ପାଇଁ ଗାଈମାନେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଆର୍ୟମାନେ ସେମାନେକୁ ଗଣନା କରିଛନ୍ତି। ମୁଁ ଦେଖିଲି ସେମାନେ ଗୋପାଳମାନେ ସହିତ ଏକାଠି ଘୁଞ୍ଚୁଛନ୍ତି। ଆର୍ୟମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଡାକୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଠିକି ଗୋସ୍ୱାମୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚୟନ କରନ୍ତି, ଏହା କେଉଁଠି ଜଣାଯାଏ?
ସଂ ଯଦ୍ଵଯଂ ଯଵସାଦୋ ଜନାନାମହଂ ଯଵାଦ ଉର୍ଵଜ୍ରେ ଅନ୍ତଃ । ଅତ୍ରା ଯୁକ୍ତୋଽଵସାତାରମିଚ୍ଛାଦଥୋ ଅଯୁକ୍ତଂ ଯୁନଜଦ୍ଵଵନ୍ଵାନ୍
ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯବ ଖାଉଛୁ, ମୁଁ ଚାରାଘର ଭିତରେ ଯବ ଖାଉଛି। ଏଠି, ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବାଟି ଅବସାନକାରୀକୁ ଖୋଜେ, ଯେଉଁଟି ଯୋଡ଼ାଯାଇନାହିଁ, ଚଳାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛାକରୁଥିବା ତାହାକୁ ଯୋଡ଼ିଦେଇଥାଏ।
ଅତ୍ରେଦୁ ମେ ମଂସସେ ସତ୍ଯମୁକ୍ତଂ ଦ୍ଵିପାଚ୍ଚ ଯଚ୍ଚତୁଷ୍ପାତ୍ସଂସୃଜାନି । ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ଯୋ ଅତ୍ର ଵୃଷଣଂ ପୃତନ୍ଯାଦଯୁଦ୍ଧୋ ଅସ୍ଯ ଵି ଭଜାନି ଵେଦଃ
ଏଠି, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି—ମାଂସରୁ, ଦୁଇପା ଓ ଚାରିପା ଜନ୍ତୁରୁ ଯାହା ମିଳେ। ଏଠି, ଯିଏ ଜନାନୀମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁରୁଷକୁ ବାଣ୍ଟିଦିଏ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଅଂଶ କେମିତି ବଣ୍ଟନ କରିବା ଜାଣେ।
ଯସ୍ଯାନକ୍ଷା ଦୁହିତା ଜାତ୍ଵାସ କସ୍ତାଂ ଵିଦ୍ଵାଁ ଅଭି ମନ୍ଯାତେ ଅନ୍ଧାମ୍ । କତରୋ ମେନିଂ ପ୍ରତି ତଂ ମୁଚାତେ ଯ ଈଂ ଵହାତେ ଯ ଈଂ ଵା ଵରେଯାତ୍
ଯାହାର କୌଣସି ଜୁଆ ନଥିବା ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେଉଁଠି କିଏ ତାକୁ ଜାଣେ, କିଏ ସେ ଅନ୍ଧାକୁ ଚାହେ? କିଏ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧନ ଖୋଲିବ, କିଏ ତାକୁ ବହନ କରିବ, କିଏ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବ?
କିଯତୀ ଯୋଷା ମର୍ଯତୋ ଵଧୂଯୋଃ ପରିପ୍ରୀତା ପନ୍ଯସା ଵାର୍ଯେଣ । ଭଦ୍ରା ଵଧୂର୍ଭଵତି ଯତ୍ସୁପେଶାଃ ସ୍ଵଯଂ ସା ମିତ୍ରଂ ଵନୁତେ ଜନେ ଚିତ୍
ଏକ ନାରୀ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେତେ ମାନ୍ୟତା ଓ ସ୍ନେହ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପହାରରେ ଘେରାଯାଇଥାଏ? ଯେତେବେଳେ ବଧୂ ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ, ସେ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳି ହୁଏ; ସେ ନିଜେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବନ୍ଧୁ ବାଛିନେଇ।
ପତ୍ତୋ ଜଗାର ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମତ୍ତି ଶୀର୍ଷ୍ଣା ଶିରଃ ପ୍ରତି ଦଧୌ ଵରୂଥମ୍ । ଆସୀନ ଊର୍ଧ୍ଵାମୁପସି କ୍ଷିଣାତି ନ୍ଯଙ୍ଙୁତ୍ତାନାମନ୍ଵେତି ଭୂମିମ୍
ବେଙ୍ଗଟି ଜାଗିଉଠିଛି, ପଛଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଖାଉଛି, ମୁଣ୍ଡରେ ଢାଲି ରଖିଛି। ବସି ଉଭୟ ଉପରକୁ ଶୁଖାଉଛି, ଶୋଇ ଥିଲେ ଭୂମିକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
ବୃହନ୍ନଚ୍ଛାଯୋ ଅପଲାଶୋ ଅର୍ଵା ତସ୍ଥୌ ମାତା ଵିଷିତୋ ଅତ୍ତି ଗର୍ଭଃ । ଅନ୍ଯସ୍ଯା ଵତ୍ସଂ ରିହତୀ ମିମାଯ କଯା ଭୁଵା ନି ଦଧେ ଧେନୁରୂଧଃ
ବଡ଼ ଛାୟା ଥିବା, ପତ୍ର ନଥିବା ଗଛଟି ନିକଟରେ ଦଢ଼ିଆଛି; ମାଆ, ବିଧ୍ୱଂସିତ, ଗର୍ଭକୁ ଖାଉଛି। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଗାଈ ତାଙ୍କର ବଛାକୁ ମାପେ, ଗର୍ଭବତୀ ଗାଈ କେଉଁପରି ତାହାକୁ ନିଜ ଭିତରେ ରଖିଲା?
ସପ୍ତ ଵୀରାସୋ ଅଧରାଦୁଦାଯନ୍ନଷ୍ଟୋତ୍ତରାତ୍ତାତ୍ସମଜଗ୍ମିରନ୍ତେ । ନଵ ପଶ୍ଚାତାତ୍ସ୍ଥିଵିମନ୍ତ ଆଯନ୍ଦଶ ପ୍ରାକ୍ସାନୁ ଵି ତିରନ୍ତ୍ଯଶ୍ନଃ
ସାତିଜଣ ଶୂର ତଳୁଠାରୁ ଉଠିଲେ, ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ହରାଇଗଲେ, ସେମାନେ ଶେଷରେ ଏକାଠି ହେଲେ। ପଶ୍ଚିମରୁ ନଅଜଣ ଦଢ଼ିଆସିଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଦଶଜଣ ଶିରା ଅଟକି ଖାଉଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଚାଲିଗଲେ।
ଦଶାନାମେକଂ କପିଲଂ ସମାନଂ ତଂ ହିନ୍ଵନ୍ତି କ୍ରତଵେ ପାର୍ଯାଯ । ଗର୍ଭଂ ମାତା ସୁଧିତଂ ଵକ୍ଷଣାସ୍ଵଵେନନ୍ତଂ ତୁଷଯନ୍ତୀ ବିଭର୍ତି
ଦଶଟି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହଳଦିଆ ଏବଂ ସାଧାରଣ; ସେମାନେ ତାକୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପାରାପାର ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି। ମାଆ ତାଙ୍କର ଛାତିରେ ଭଲଭାବେ ପୋଷା ଗର୍ଭକୁ ଧରିଛନ୍ତି, ସେ ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଧରିଛନ୍ତି।
ପୀଵାନଂ ମେଷମପଚନ୍ତ ଵୀରା ନ୍ଯୁପ୍ତା ଅକ୍ଷା ଅନୁ ଦୀଵ ଆସନ୍ । ଦ୍ଵା ଧନୁଂ ବୃହତୀମପ୍ସ୍ଵନ୍ତଃ ପଵିତ୍ରଵନ୍ତା ଚରତଃ ପୁନନ୍ତା
ଶୂରମାନେ ମୋଟା ମେଷକୁ ରନ୍ଧିଲେ; ଦାଉଡ଼ି ଖେଳିବାକୁ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ବସି ଖେଳିଲେ। ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଧନୁଷ, ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଚଳିଛି, ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ପବିତ୍ର କରୁଛି।
ଵି କ୍ରୋଶନାସୋ ଵିଷ୍ଵଞ୍ଚ ଆଯନ୍ପଚାତି ନେମୋ ନହି ପକ୍ଷଦର୍ଧଃ । ଅଯଂ ମେ ଦେଵଃ ସଵିତା ତଦାହ ଦ୍ର୍ଵନ୍ନ ଇଦ୍ଵନଵତ୍ସର୍ପିରନ୍ନଃ
ଚିତ୍କାର କରୁଥିବାମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ; ରନ୍ଧୁଆ ଏଠାରେ ନାହାନ୍ତି, ନାହିଁ ଡେଙ୍କାର ଅର୍ଦ୍ଧ। ଏହି ଦେବତା ସବିତା କହିଛନ୍ତି: 'ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ଘିଅ ଖାଉଥିବାଟି ଯାଉ।'
ଅପଶ୍ଯଂ ଗ୍ରାମଂ ଵହମାନମାରାଦଚକ୍ରଯା ସ୍ଵଧଯା ଵର୍ତମାନମ୍ । ସିଷକ୍ତ୍ଯର୍ଯଃ ପ୍ର ଯୁଗା ଜନାନାଂ ସଦ୍ଯଃ ଶିଶ୍ନା ପ୍ରମିନାନୋ ନଵୀଯାନ୍
ମୁଁ ଦୂରରୁ ଏକ ଗ୍ରାମକୁ ଚକା ଉପରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା, ନିଜ ନିୟମରେ ଚାଲୁଥିବା ଦେଖିଲି। ଆର୍ୟମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଗ କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରନ୍ତି, ହଠାତ୍ ଯୁବକମାନେ ନିଜ ଲିଙ୍ଗରେ ମାପି ନବୀନ ହେଉଛନ୍ତି।
ଏତୌ ମେ ଗାଵୌ ପ୍ରମରସ୍ଯ ଯୁକ୍ତୌ ମୋ ଷୁ ପ୍ର ସେଧୀର୍ମୁହୁରିନ୍ମମନ୍ଧି । ଆପଶ୍ଚିଦସ୍ଯ ଵି ନଶନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ସୂରଶ୍ଚ ମର୍କ ଉପରୋ ବଭୂଵାନ୍
ଏହି ଦୁଇଟି ଗାଈ ମୋର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି; ଏମାନେକୁ ବାଧା ଦିଅନି, ପୁନିପୁନି ମୋତେ ତରଳ କରନ୍ତୁ। ଏହାର ଜଳ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ହରାଇଯାଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବାନର ଉପରେ ଅଧିକ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଅଯଂ ଯୋ ଵଜ୍ରଃ ପୁରୁଧା ଵିଵୃତ୍ତୋଽଵଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ବୃହତଃ ପୁରୀଷାତ୍ । ଶ୍ରଵ ଇଦେନା ପରୋ ଅନ୍ଯଦସ୍ତି ତଦଵ୍ଯଥୀ ଜରିମାଣସ୍ତରନ୍ତି
ଏହି ବଜ୍ର, ବହୁଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ, ବଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମଳ ଠାରୁ ତଳକୁ ଆସିଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା କୀର୍ତ୍ତି ମିଳେ; ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧମାନେ ଭୟ ଛାଡ଼ି ପାରହେଉଛନ୍ତି।
ଵୃକ୍ଷେଵୃକ୍ଷେ ନିଯତା ମୀମଯଦ୍ଗୌସ୍ତତୋ ଵଯଃ ପ୍ର ପତାନ୍ପୂରୁଷାଦଃ । ଅଥେଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଭୁଵନଂ ଭଯାତ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ସୁନ୍ଵଦୃଷଯେ ଚ ଶିକ୍ଷତ୍
ଗଛରୁ ଗଛକୁ ଗାଈ ମାପେ; ତାପରେ ଛୁଆମାନେ ଉଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ଖାଉଛନ୍ତି। ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭୟଭିତ ହେଉ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର, ଋଷିଙ୍କୁ ଶିଖ।
ଦେଵାନାଂ ମାନେ ପ୍ରଥମା ଅତିଷ୍ଠନ୍କୃନ୍ତତ୍ରାଦେଷାମୁପରା ଉଦାଯନ୍ । ତ୍ରଯସ୍ତପନ୍ତି ପୃଥିଵୀମନୂପା ଦ୍ଵା ବୃବୂକଂ ଵହତଃ ପୁରୀଷମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ମାପରେ ପ୍ରଥମମାନେ ଦଢ଼ିଆଉଛନ୍ତି; କାଟିବାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଉଠିଯାଆନ୍ତି। ତିନିଜଣ ଭୂମି ଓ ଜଳାଞ୍ଚଳକୁ ତାପିଅଛନ୍ତି; ଦୁଇଜଣ ମୁହଁରେ ମଳ ବହନ କରୁଛନ୍ତି।
ସା ତେ ଜୀଵାତୁରୁତ ତସ୍ଯ ଵିଦ୍ଧି ମା ସ୍ମୈତାଦୃଗପ ଗୂହଃ ସମର୍ଯେ । ଆଵିଃ ସ୍ଵଃ କୃଣୁତେ ଗୂହତେ ବୁସଂ ସ ପାଦୁରସ୍ଯ ନିର୍ଣିଜୋ ନ ମୁଚ୍ଯତେ
ସେହି ହେଉଛି ତୁମର ପ୍ରାଣଦାତା; ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ଜାଣ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖି ଆପଣକୁ ଲୁଚାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନି। ସେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଲୁଚାଇ ଦେଉଛି; ସେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକାଶିତ, ତେବେ ସେ ଅଜଣା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏନାହିଁ।
ଵିଶ୍ଵୋ ହ୍ଯନ୍ଯୋ ଅରିରାଜଗାମ ମମେଦହ ଶ୍ଵଶୁରୋ ନା ଜଗାମ । ଜକ୍ଷୀଯାଦ୍ଧାନା ଉତ ସୋମଂ ପପୀଯାତ୍ସ୍ଵାଶିତଃ ପୁନରସ୍ତଂ ଜଗାଯାତ୍
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମୋ ଶ୍ବଶୁର ଯାଇନାହାନ୍ତି। ସେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉନ୍ତୁ, ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ପିଉନ୍ତୁ; ପୁରା ତୃପ୍ତି ହେଇ, ପୁନି ତାଙ୍କର ଘରକୁ ଫେରିଯାଉନ୍ତୁ।
ସ ରୋରୁଵଦ୍ଵୃଷଭସ୍ତିଗ୍ମଶୃଙ୍ଗୋ ଵର୍ଷ୍ମନ୍ତସ୍ଥୌ ଵରିମନ୍ନା ପୃଥିଵ୍ଯାଃ । ଵିଶ୍ଵେଷ୍ଵେନଂ ଵୃଜନେଷୁ ପାମି ଯୋ ମେ କୁକ୍ଷୀ ସୁତସୋମଃ ପୃଣାତି
ଗଜଗଜିଆ ବଳିଅଁଶ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା, ବର୍ଷାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛି, ପୃଥିବୀର ପଥକୁ ଚିହ୍ନଟ କରୁଛି। ସମସ୍ତ ସଭାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଯିଏ ମୋ ପେଟକୁ ସୋମ ରସରେ ପୂରଣ କରେ, ସେଉଁଠି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବି।
ଅଦ୍ରିଣା ତେ ମନ୍ଦିନ ଇନ୍ଦ୍ର ତୂଯାନ୍ସୁନ୍ଵନ୍ତି ସୋମାନ୍ପିବସି ତ୍ଵମେଷାମ୍ । ପଚନ୍ତି ତେ ଵୃଷଭାଁ ଅତ୍ସି ତେଷାଂ ପୃକ୍ଷେଣ ଯନ୍ମଘଵନ୍ହୂଯମାନଃ
ପାଥର ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସୋମ ଚାପିଯାଉଛନ୍ତି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର; ତୁମେ ସେଉଁଠିରୁ ପିଉଛ। ବଳିଅଁଶମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ରନ୍ଧନ କରନ୍ତି, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କର ଖାଉଛ; ଯେତେବେଳେ ହେ ଦାନଶୀଳ, ତୁମେ ଉପଚାର ସହିତ ଆହ୍ୱାନ ହୁଅଛ।
ଇଦଂ ସୁ ମେ ଜରିତରା ଚିକିଦ୍ଧି ପ୍ରତୀପଂ ଶାପଂ ନଦ୍ଯୋ ଵହନ୍ତି । ଲୋପାଶଃ ସିଂହଂ ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମତ୍ସାଃ କ୍ରୋଷ୍ଟା ଵରାହଂ ନିରତକ୍ତ କକ୍ଷାତ୍
ଏହି କଥା, ହେ ଗାୟକ, ମୋ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉ। ନଦୀମାନେ ବିପରୀତ ଧାରାରେ ଶାପକୁ ବହିନେଉଛନ୍ତି। ଲୋପାଶା ଶିଂହକୁ ଦେଖି ଫେରିଯାଆନ୍ତି, ମାଛମାନେ ଘରିଆଳକୁ ଦେଖି ଫେରନ୍ତି, କୁଏଁଶିଆ ଅଂଶୁ କୁଏଁଠୁ ଜଳିଯାଇ, ବନ୍ଦରୁ ଅଳଗା ହୁଏ।
କଥା ତ ଏତଦହମା ଚିକେତଂ ଗୃତ୍ସସ୍ଯ ପାକସ୍ତଵସୋ ମନୀଷାମ୍ । ତ୍ଵଂ ନୋ ଵିଦ୍ଵାଁ ଋତୁଥା ଵି ଵୋଚୋ ଯମର୍ଧଂ ତେ ମଘଵନ୍କ୍ଷେମ୍ଯା ଧୂଃ
ମୁଁ କିପରି ଏହି ଗୃତ୍ସର ପକ୍ୱ ପ୍ରଜ୍ଞାକୁ ଜାଣିପାରିଲି? ତୁମେ ଜାଣିଛ, ହେ ଦାନଶୀଳ, ଯେତେବେଳେ ସମୟ ଆସିଥାଏ, ଆମକୁ କହ, ତୁମେ କେତେ ଅଂଶ ରଖିବାକୁ ଚାହାଁ।
ଏଵା ହି ମାଂ ତଵସଂ ଵର୍ଧଯନ୍ତି ଦିଵଶ୍ଚିନ୍ମେ ବୃହତ ଉତ୍ତରା ଧୂଃ । ପୁରୂ ସହସ୍ରା ନି ଶିଶାମି ସାକମଶତ୍ରୁଂ ହି ମା ଜନିତା ଜଜାନ
ଏଭଳି ମୋର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଯାଉଛି, ଏହି ମହାକାଶ ଉପରେ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ। ମୁଁ ହଜାର ହଜାରକୁ ଏକଠି ଶୋଇ ଦେଉଛି; କାରଣ ମୋ ଜନ୍ମଦାତା ମୋତେ ଅଜୟୀ କରି ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଏଵା ହି ମାଂ ତଵସଂ ଜଜ୍ଞୁରୁଗ୍ରଂ କର୍ମନ୍କର୍ମନ୍ଵୃଷଣମିନ୍ଦ୍ର ଦେଵାଃ । ଵଧୀଂ ଵୃତ୍ରଂ ଵଜ୍ରେଣ ମନ୍ଦସାନୋଽପ ଵ୍ରଜଂ ମହିନା ଦାଶୁଷେ ଵମ୍
ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଛନ୍ତି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ, ସଦା ପୁରୁଷାର୍ଥୀ। ମୁଁ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲି, ଆନନ୍ଦରେ, ଏବଂ ମୋର ଶକ୍ତିରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଶାଳା ଖୋଲିଦେଇଥିଲି।
ଦେଵାସ ଆଯନ୍ପରଶୂଁରବିଭ୍ରନ୍ଵନା ଵୃଶ୍ଚନ୍ତୋ ଅଭି ଵିଡ୍ଭିରାଯନ୍ । ନି ସୁଦ୍ର୍ଵଂ ଦଧତୋ ଵକ୍ଷଣାସୁ ଯତ୍ରା କୃପୀଟମନୁ ତଦ୍ଦହନ୍ତି
ଦେବତାମାନେ କୁହାଡ଼ି ନେଇ ଆସିଥିଲେ, ଜଙ୍ଗଲ କଟିଥିଲେ, ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ଥିବାକୁ ନିଜ ଛାତିରେ ରଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଖଣ୍ଡକୁ ଅନୁସରି ତାହାକୁ ଜଳାଯାଉଛି।