ଈଶାନା ଵାର୍ଯାଣାଂ କ୍ଷଯନ୍ତୀଶ୍ଚର୍ଷଣୀନାମ୍ । ଅପୋ ଯାଚାମି ଭେଷଜମ୍
ଧନର ମାଲିକା, ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ବସୁଛନ୍ତି, ହେ ଜଳମାନେ, ମୁଁ ତୁମର ଔଷଧ ଚାହୁଁ।
ଅପ୍ସୁ ମେ ସୋମୋ ଅବ୍ରଵୀଦନ୍ତର୍ଵିଶ୍ଵାନି ଭେଷଜା । ଅଗ୍ନିଂ ଚ ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୁଵମ୍
ଜଳରେ, ସୋମ ମୋତେ କହିଥିଲେ: ଏହାରେ ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଅଛି, ଏବଂ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉଥିବା।
ଆପଃ ପୃଣୀତ ଭେଷଜଂ ଵରୂଥଂ ତନ୍ଵେ ମମ । ଜ୍ଯୋକ୍ଚ ସୂର୍ଯଂ ଦୃଶେ
ହେ ଜଳମାନେ, ମୋତେ ଔଷଧ, ମୋ ଦେହ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିପାରିବି।
ଇଦମାପଃ ପ୍ର ଵହତ ଯତ୍କିଂ ଚ ଦୁରିତଂ ମଯି । ଯଦ୍ଵାହମଭିଦୁଦ୍ରୋହ ଯଦ୍ଵା ଶେପ ଉତାନୃତମ୍
ହେ ଜଳମାନେ, ମୋ ଭିତରେ ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟତା ଅଛି, ମୋର କୌଣସି ଅପରାଧ, ଅସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଶାପ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଅ।
ଆପୋ ଅଦ୍ଯାନ୍ଵଚାରିଷଂ ରସେନ ସମଗସ୍ମହି । ପଯସ୍ଵାନଗ୍ନ ଆ ଗହି ତଂ ମା ସଂ ସୃଜ ଵର୍ଚସା
ହେ ଜଳମାନେ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଛି; ଆମେ ତୁମ ରସରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲୁ। ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ନି, ଆସ; ମୋତେ ତେଜ ଦିଅ, ଏହାକୁ ନେଇଯାଅ ନାହିଁ।
ଓ ଚିତ୍ସଖାଯଂ ସଖ୍ଯା ଵଵୃତ୍ଯାଂ ତିରଃ ପୁରୂ ଚିଦର୍ଣଵଂ ଜଗନ୍ଵାନ୍ । ପିତୁର୍ନପାତମା ଦଧୀତ ଵେଧା ଅଧି କ୍ଷମି ପ୍ରତରଂ ଦୀଧ୍ଯାନଃ
ମୁଁ ଏକ ସଙ୍ଗୀ ସହିତ ସଖ୍ୟତା ବାଛିବି, ସମୁଦ୍ର ପରି ବଡ଼ ବାଧା ବି ଅଟକିପାରିବି ନାହିଁ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏଠାରେ ପିତାଙ୍କର ନାତିକୁ ଭୂମିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୋଲା ଭାବେ ରଖୁନ୍ତୁ।
ନ ତେ ସଖା ସଖ୍ଯଂ ଵଷ୍ଟ୍ଯେତତ୍ସଲକ୍ଷ୍ମା ଯଦ୍ଵିଷୁରୂପା ଭଵାତି । ମହସ୍ପୁତ୍ରାସୋ ଅସୁରସ୍ଯ ଵୀରା ଦିଵୋ ଧର୍ତାର ଉର୍ଵିଯା ପରି ଖ୍ଯନ୍
ଏପରି ଚିହ୍ନିତ ମିତ୍ରତାକୁ କେହି ମିତ୍ର ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଇଜଣ ଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ମହାନ୍ତଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଅସୁରଙ୍କ ପ୍ରବଳ ବୀରମାନେ, ବିଶାଳ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଉଶନ୍ତି ଘା ତେ ଅମୃତାସ ଏତଦେକସ୍ଯ ଚିତ୍ତ୍ଯଜସଂ ମର୍ତ୍ଯସ୍ଯ । ନି ତେ ମନୋ ମନସି ଧାଯ୍ଯସ୍ମେ ଜନ୍ଯୁଃ ପତିସ୍ତନ୍ଵମା ଵିଵିଶ୍ଯାଃ
ଅମୃତମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ଏହା ଏକ ମାତ୍ର ମର୍ତ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ବିଷୟରେ। ତୁମର ମନ ଆମ ପ୍ରତି ନ ହେଉ, ତୁମେ ଆମ ଦେହକୁ ଆଶା କରି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ନ ଯତ୍ପୁରା ଚକୃମା କଦ୍ଧ ନୂନମୃତା ଵଦନ୍ତୋ ଅନୃତଂ ରପେମ । ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଅପ୍ସ୍ଵପ୍ଯା ଚ ଯୋଷା ସା ନୋ ନାଭିଃ ପରମଂ ଜାମି ତନ୍ନୌ
ଯାହା ଆମେ ପୂର୍ବେ କରିଥିଲୁ, ଏବେ ଆମେ ସେହି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅମୃତମାନେ, ମିଥ୍ୟା କଥା କହି ଆମେ ଅପରାଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଜଳରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେଉଁଠି ଏକ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅଛି; ସେ ଆମର ନାଭି, ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ପର୍କ।
ଗର୍ଭେ ନୁ ନୌ ଜନିତା ଦମ୍ପତୀ କର୍ଦେଵସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ସଵିତା ଵିଶ୍ଵରୂପଃ । ନକିରସ୍ଯ ପ୍ର ମିନନ୍ତି ଵ୍ରତାନି ଵେଦ ନାଵସ୍ଯ ପୃଥିଵୀ ଉତ ଦ୍ଯୌଃ
ଗର୍ଭରେ ଆମ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଆମକୁ ଦମ୍ପତି ଭାବେ ଗଢ଼ିଥିଲେ—କର୍ଦମ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ସବିତା। ତାଙ୍କର ନିୟମକୁ କେହି ଭଙ୍ଗ କରିପାରେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନର ପାତ୍ରକୁ ପୃଥିବୀ ଓ ଦିଗନ୍ତ ଜାଣନ୍ତି।
କୋ ଅସ୍ଯ ଵେଦ ପ୍ରଥମସ୍ଯାହ୍ନଃ କ ଈଂ ଦଦର୍ଶ କ ଇହ ପ୍ର ଵୋଚତ୍ । ବୃହନ୍ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଧାମ କଦୁ ବ୍ରଵ ଆହନୋ ଵୀଚ୍ଯା ନୄନ୍
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦିନ କିଏ ଜାଣେ? କିଏ ଦେଖିଛି? ଏଠାରେ କିଏ ଏହା କହିପାରିବ? ବଡ଼ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କର ନିୟମ—ମୁଁ କିପରି ଏହାକୁ ଲୋକମାନେ ପାଖରେ କହିପାରିବି?
ଯମସ୍ଯ ମା ଯମ୍ଯଂ କାମ ଆଗନ୍ସମାନେ ଯୋନୌ ସହଶେଯ୍ଯାଯ । ଜାଯେଵ ପତ୍ଯେ ତନ୍ଵଂ ରିରିଚ୍ଯାଂ ଵି ଚିଦ୍ଵୃହେଵ ରଥ୍ଯେଵ ଚକ୍ରା
ଏକ ଦିନ ଯମଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ମନରେ ଯମଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମ ନେଲା, ସେମାନେ ଏକେ ଗର୍ଭରେ ଏକାଠି ରହିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଯେପରି ଜଣେ ଜନା ତାଙ୍କ ପତି ପାଖରେ ଦେହକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଦେହକୁ ଭାଗ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଯେପରି ଗଡ଼ିର ଚକା ଅକ୍ଷରୁ ଅଲଗା ହୁଏ।
ନ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ନ ନି ମିଷନ୍ତ୍ଯେତେ ଦେଵାନାଂ ସ୍ପଶ ଇହ ଯେ ଚରନ୍ତି । ଅନ୍ଯେନ ମଦାହନୋ ଯାହି ତୂଯଂ ତେନ ଵି ଵୃହ ରଥ୍ଯେଵ ଚକ୍ରା
ଏଠାରେ ଥିବା ଏମାନେ ନ ଦଢ଼ି ରହନ୍ତି, ନ ବସନ୍ତି; ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତଚର, ଏଠି ଘୁରୁଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ତୁମର ମନ ରମେ, ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସହିତ ଯାଅ; ମୋଠାରୁ ଅଲଗା ହେଉ, ଗଡ଼ିର ଚକା ଅକ୍ଷରୁ ଯେପରି ଅଲଗା ହୁଏ।
ରାତ୍ରୀଭିରସ୍ମା ଅହଭିର୍ଦଶସ୍ଯେତ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚକ୍ଷୁର୍ମୁହୁରୁନ୍ମିମୀଯାତ୍ । ଦିଵା ପୃଥିଵ୍ଯା ମିଥୁନା ସବନ୍ଧୂ ଯମୀର୍ଯମସ୍ଯ ବିଭୃଯାଦଜାମି
ରାତି ଓ ଦିନ ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଦିଅନ୍ତୁ; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ବାରମ୍ବାର ଉଦୟ ହେଉ। ଦିନ ଓ ପୃଥିବୀ ଦ୍ୱାରା, ଯମୀ ଓ ଯମ ଭାଇ-ଭଉଣୀ ସଠିକ୍ ଭାବେ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତୁ।
ଆ ଘା ତା ଗଚ୍ଛାନୁତ୍ତରା ଯୁଗାନି ଯତ୍ର ଜାମଯଃ କୃଣଵନ୍ନଜାମି । ଉପ ବର୍ବୃହି ଵୃଷଭାଯ ବାହୁମନ୍ଯମିଚ୍ଛସ୍ଵ ସୁଭଗେ ପତିଂ ମତ୍
ସେଇ ଯୁଗଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ଚାଲିଗଲା, ଯେଉଁଠି ଭାଇ-ଭଉଣୀ ଏପରି କାମ କରୁଥିଲେ। ଏବେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୁଷଙ୍କ ହାତ ଧର; ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମ ମନ ଯାହାକୁ ଚାହେ, ସେଉଁଠି ପତି ଚାହ।
କିଂ ଭ୍ରାତାସଦ୍ଯଦନାଥଂ ଭଵାତି କିମୁ ସ୍ଵସା ଯନ୍ନିରୃତିର୍ନିଗଚ୍ଛାତ୍ । କାମମୂତା ବହ୍ଵେତଦ୍ରପାମି ତନ୍ଵା ମେ ତନ୍ଵଂ ସଂ ପିପୃଗ୍ଧି
ଭାଇ ଯଦି ନିରାଶ୍ରୟ ହୁଏ, ତେବେ କଣ? ଭଉଣୀ ଯଦି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ତେବେ କଣ? ଏହି ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିବି, ଯଦିଓ ଏହା ନିନ୍ଦିତ; ତୁମ ଦେହକୁ ମୋ ଦେହ ସହିତ ଏକତ୍ର କର।
ନ ଵା ଉ ତେ ତନ୍ଵା ତନ୍ଵଂ ସଂ ପପୃଚ୍ଯାଂ ପାପମାହୁର୍ଯଃ ସ୍ଵସାରଂ ନିଗଚ୍ଛାତ୍ । ଅନ୍ଯେନ ମତ୍ପ୍ରମୁଦଃ କଲ୍ପଯସ୍ଵ ନ ତେ ଭ୍ରାତା ସୁଭଗେ ଵଷ୍ଟ୍ଯେତତ୍
ଏପରି ଭାବେ ଦେହ ସହିତ ଦେହ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେଉଁଠି ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଉପସରିବାଯାଏ, ତାହାକୁ ପାପ କୁହାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ତୁମର ମନ ଖୁସି ହୁଏ, ଅନ୍ୟ ଜଣ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଖୋଜ; ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମର ଭାଇ ଏହାକୁ ଚାହେ ନାହିଁ।
ବତୋ ବତାସି ଯମ ନୈଵ ତେ ମନୋ ହୃଦଯଂ ଚାଵିଦାମ । ଅନ୍ଯା କିଲ ତ୍ଵାଂ କକ୍ଷ୍ଯେଵ ଯୁକ୍ତଂ ପରି ଷ୍ଵଜାତେ ଲିବୁଜେଵ ଵୃକ୍ଷମ୍
ହାଏ ଯମ, ଆମେ ତୁମର ମନ କିମ୍ବା ହୃଦୟକୁ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ସହପତ୍ନୀ ପରି, ତୁମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛନ୍ତି, ଯେପରି ଲତା ଗଛକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ।
ଅନ୍ଯମୂ ଷୁ ତ୍ଵଂ ଯମ୍ଯନ୍ଯ ଉ ତ୍ଵାଂ ପରି ଷ୍ଵଜାତେ ଲିବୁଜେଵ ଵୃକ୍ଷମ୍ । ତସ୍ଯ ଵା ତ୍ଵଂ ମନ ଇଚ୍ଛା ସ ଵା ତଵାଧା କୃଣୁଷ୍ଵ ସଂଵିଦଂ ସୁଭଦ୍ରାମ୍
ଯମୀ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତୁମକୁ ଲତା ଗଛକୁ ଯେପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ସେପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁନ୍ତୁ। ତୁମର ମନ ସେଉଁଠି ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ, ସେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ; ତାଙ୍କ ସହିତ ଭଲ ବୁଝାପଡ଼ା କର।
ଵୃଷା ଵୃଷ୍ଣେ ଦୁଦୁହେ ଦୋହସା ଦିଵଃ ପଯାଂସି ଯହ୍ଵୋ ଅଦିତେରଦାଭ୍ଯଃ । ଵିଶ୍ଵଂ ସ ଵେଦ ଵରୁଣୋ ଯଥା ଧିଯା ସ ଯଜ୍ଞିଯୋ ଯଜତୁ ଯଜ୍ଞିଯାଁ ଋତୂନ୍
ବଳବାନ ବୃଷ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଦିବ୍ୟ ଧାରାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁହିଛନ୍ତି, ଅଦିତିଙ୍କ ଅଜୟ୍ୟ ପୁତ୍ର। ବରୁଣ ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନରେ ଜାଣନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞିୟ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଯଥାଯଥ ଋତୁକୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ।
ରପଦ୍ଗନ୍ଧର୍ଵୀରପ୍ଯା ଚ ଯୋଷଣା ନଦସ୍ଯ ନାଦେ ପରି ପାତୁ ମେ ମନଃ । ଇଷ୍ଟସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଅଦିତିର୍ନି ଧାତୁ ନୋ ଭ୍ରାତା ନୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପ୍ରଥମୋ ଵି ଵୋଚତି
ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଜଳରେ ଥିବା କନ୍ୟା, ନଦୀର ଶବ୍ଦରୁ ମୋର ମନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଯାହାକୁ ଆମେ ଆଶା କରୁ, ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ଅଦିତି ଆମକୁ ବସାନ୍ତୁ; ଆମର ଜ୍ଞାନୀ ଭାଇ, ପ୍ରଥମ, ଆମ ପାଇଁ କହନ୍ତୁ।
ସୋ ଚିନ୍ନୁ ଭଦ୍ରା କ୍ଷୁମତୀ ଯଶସ୍ଵତ୍ଯୁଷା ଉଵାସ ମନଵେ ସ୍ଵର୍ଵତୀ । ଯଦୀମୁଶନ୍ତମୁଶତାମନୁ କ୍ରତୁମଗ୍ନିଂ ହୋତାରଂ ଵିଦଥାଯ ଜୀଜନନ୍
ସେଇ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଗୋଧନ ଓ କୀର୍ତ୍ତିରେ ଧନୀ, ଉଷା, ମନୁଙ୍କ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରି, ଅଗ୍ନି, ହୋତାକୁ ସଭା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଅଧ ତ୍ଯଂ ଦ୍ରପ୍ସଂ ଵିଭ୍ଵଂ ଵିଚକ୍ଷଣଂ ଵିରାଭରଦିଷିତଃ ଶ୍ଯେନୋ ଅଧ୍ଵରେ । ଯଦୀ ଵିଶୋ ଵୃଣତେ ଦସ୍ମମାର୍ଯା ଅଗ୍ନିଂ ହୋତାରମଧ ଧୀରଜାଯତ
ତାପରେ ଶ୍ୟେନ, ଦୂରଦର୍ଶୀ ଓ ଶୀଘ୍ର, ପ୍ରଭାଶାଳୀ ବିନ୍ଦୁକୁ ବଳବାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଣିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଆର୍ୟମାନେ ଅଗ୍ନି, ହୋତାକୁ ବାଛନ୍ତି, ତେବେ ଧୀର ଯଜ୍ଞରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ସଦାସି ରଣ୍ଵୋ ଯଵସେଵ ପୁଷ୍ଯତେ ହୋତ୍ରାଭିରଗ୍ନେ ମନୁଷଃ ସ୍ଵଧ୍ଵରଃ । ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଵା ଯଚ୍ଛଶମାନ ଉକ୍ଥ୍ଯଂ ଵାଜଂ ସସଵାଁ ଉପଯାସି ଭୂରିଭିଃ
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସଦା ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଯେପରି ଯବ ଖେତ ଫଳିଛି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପହାରରେ ସମ୍ମାନିତ। ଜ୍ଞାନୀ ଯେଉଁ ପ୍ରଶଂସା ଚାହେ, ତୁମେ ବହୁ ଉପହାର ସହିତ ବଳ ଆଣିଦେଉଛ।
ଉଦୀରଯ ପିତରା ଜାର ଆ ଭଗମିଯକ୍ଷତି ହର୍ଯତୋ ହୃତ୍ତ ଇଷ୍ଯତି । ଵିଵକ୍ତି ଵହ୍ନିଃ ସ୍ଵପସ୍ଯତେ ମଖସ୍ତଵିଷ୍ଯତେ ଅସୁରୋ ଵେପତେ ମତୀ
ହେ ପିତୃମାନେ, ଉଠିଆସନ୍ତୁ, ପ୍ରେମୀ ତାଙ୍କର ଅଂଶକୁ ପାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି; ଆଶାବାନ୍ ମନେର ଇଚ୍ଛାକୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଭାଗକୁ ବିଭାଜନ କରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଯଜ୍ଞକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଶଂସିତ, ଆତ୍ମା ଚିନ୍ତାରେ କମ୍ପିତ।
ଯସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ସୁମତିଂ ମର୍ତୋ ଅକ୍ଷତ୍ସହସଃ ସୂନୋ ଅତି ସ ପ୍ର ଶୃଣ୍ଵେ । ଇଷଂ ଦଧାନୋ ଵହମାନୋ ଅଶ୍ଵୈରା ସ ଦ୍ଯୁମାଁ ଅମଵାନ୍ଭୂଷତି ଦ୍ଯୂନ୍
ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁ ମଣିଷ ତୁମର ଭଲ ଦୃଷ୍ଟି ଲାଗିଥାଏ, ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ, ସେ ଅନ୍ୟମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ସୁନାଯାଏ। ଉପହାର ନେଇ, ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଶୋଭାୟମାନ କରେ।
ଯଦଗ୍ନ ଏଷା ସମିତିର୍ଭଵାତି ଦେଵୀ ଦେଵେଷୁ ଯଜତା ଯଜତ୍ର । ରତ୍ନା ଚ ଯଦ୍ଵିଭଜାସି ସ୍ଵଧାଵୋ ଭାଗଂ ନୋ ଅତ୍ର ଵସୁମନ୍ତଂ ଵୀତାତ୍
ଯେତେବେଳେ ଏହି ସଭା, ହେ ଅଗ୍ନି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ, ଏବଂ ତୁମେ ନିଜେ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସ୍ୱଭାବରେ ଧନ ବଣ୍ଟନ କର, ସେତେବେଳେ ଏଠାରେ ଆମକୁ ଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଗ ଦିଅ।
ଶ୍ରୁଧୀ ନୋ ଅଗ୍ନେ ସଦନେ ସଧସ୍ଥେ ଯୁକ୍ଷ୍ଵା ରଥମମୃତସ୍ଯ ଦ୍ରଵିତ୍ନୁମ୍ । ଆ ନୋ ଵହ ରୋଦସୀ ଦେଵପୁତ୍ରେ ମାକିର୍ଦେଵାନାମପ ଭୂରିହ ସ୍ଯାଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଗୃହ ଓ ସଭାରେ ଆମକୁ ଶୁଣ; ଅମୃତତ୍ୱର ତୀବ୍ର ରଥକୁ ଯୁଗାଅ। ଦୁଇ ଦୁନିଆଁ, ଦେବସନ୍ତାନମାନେ, ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ; ଏଠାରେ ଆମେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ନ ହେଉ।
ଦ୍ଯାଵା ହ କ୍ଷାମା ପ୍ରଥମେ ଋତେନାଭିଶ୍ରାଵେ ଭଵତଃ ସତ୍ଯଵାଚା । ଦେଵୋ ଯନ୍ମର୍ତାନ୍ଯଜଥାଯ କୃଣ୍ଵନ୍ସୀଦଦ୍ଧୋତା ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ସ୍ଵମସୁଂ ଯନ୍
ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଦେବତା, ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ପୂଜା ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସେ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ବସିଲେ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ କଲେ।
ଦେଵୋ ଦେଵାନ୍ପରିଭୂରୃତେନ ଵହା ନୋ ହଵ୍ଯଂ ପ୍ରଥମଶ୍ଚିକିତ୍ଵାନ୍ । ଧୂମକେତୁଃ ସମିଧା ଭାଋଜୀକୋ ମନ୍ଦ୍ରୋ ହୋତା ନିତ୍ଯୋ ଵାଚା ଯଜୀଯାନ୍
ଦେବତା, ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରଥମ ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ଆମର ଅର୍ପଣ ନେଉନ୍ତୁ। ଧୂମରେ ଚିହ୍ନିତ, ଆଗୁନିର ଜ୍ୱାଳାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମଧୁର, ଚିରନ୍ତନ ପୂଜାରୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାକ୍ରେ।