ଯଂ ତ୍ଵା ଜନାସୋ ଅଭି ସଂଚରନ୍ତି ଗାଵ ଉଷ୍ଣମିଵ ଵ୍ରଜଂ ଯଵିଷ୍ଠ । ଦୂତୋ ଦେଵାନାମସି ମର୍ତ୍ଯାନାମନ୍ତର୍ମହାଁଶ୍ଚରସି ରୋଚନେନ
ଯାହାକୁ ଲୋକେ ଗାଁର ଗରମ ଖଟାକୁ ଯିବା ଗାଈମାନେ ପରି ଆସନ୍ତି, ସବୁଠାରୁ ଯୁବା; ତୁମେ ଦେବତା ଓ ମାନବଙ୍କର ଦୂତ, ବଡ଼ ଆଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥାଅ।
ଶିଶୁଂ ନ ତ୍ଵା ଜେନ୍ଯଂ ଵର୍ଧଯନ୍ତୀ ମାତା ବିଭର୍ତି ସଚନସ୍ଯମାନା । ଧନୋରଧି ପ୍ରଵତା ଯାସି ହର୍ଯଞ୍ଜିଗୀଷସେ ପଶୁରିଵାଵସୃଷ୍ଟଃ
ଶିଶୁ ପରି ତୁମକୁ ପାଳନ କରାଯାଏ, ମାଆ ତୁମକୁ ଭାରି ଭଲପାଏ, ସାଙ୍ଗ ଚାହିଁ; ତୁମେ ନଦୀ ପଥରେ ଚଳ, ଉତ୍ସାହିତ ଏବଂ ଚେଷ୍ଟାଶୀଳୀ, ପଶୁ ପରି ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଯାଅ।
ମୂରା ଅମୂର ନ ଵଯଂ ଚିକିତ୍ଵୋ ମହିତ୍ଵମଗ୍ନେ ତ୍ଵମଙ୍ଗ ଵିତ୍ସେ । ଶଯେ ଵଵ୍ରିଶ୍ଚରତି ଜିହ୍ଵଯାଦନ୍ରେରିହ୍ଯତେ ଯୁଵତିଂ ଵିଶ୍ପତିଃ ସନ୍
ଆମେ ମୂଢ଼ ନୁହେଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍; ତୁମର ମହତ୍ତ୍ୱ ଜାଣୁଛୁ, ଅଗ୍ନି; ତୁମେ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଶୋଇଛ, ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଚଳ, ଗୃହପତି ଯୁବତୀଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଯାଉଛନ୍ତି।
କୂଚିଜ୍ଜାଯତେ ସନଯାସୁ ନଵ୍ଯୋ ଵନେ ତସ୍ଥୌ ପଲିତୋ ଧୂମକେତୁଃ । ଅସ୍ନାତାପୋ ଵୃଷଭୋ ନ ପ୍ର ଵେତି ସଚେତସୋ ଯଂ ପ୍ରଣଯନ୍ତ ମର୍ତାଃ
ସେ ଗୃହରେ ନୂତନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ଜଙ୍ଗଲରେ ଧୂଆଁ ପରି ଧଳା ଦେଖାଯାଏ; ଅତୃପ୍ତ, ବଳିଅଁ ଦୃଢ଼ ପରି ଆଗେ ବଢ଼େ, ଜ୍ଞାନୀ ମାନବମାନେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯାନ୍ତି।
ତନୂତ୍ଯଜେଵ ତସ୍କରା ଵନର୍ଗୂ ରଶନାଭିର୍ଦଶଭିରଭ୍ଯଧୀତାମ୍ । ଇଯଂ ତେ ଅଗ୍ନେ ନଵ୍ଯସୀ ମନୀଷା ଯୁକ୍ଷ୍ଵା ରଥଂ ନ ଶୁଚଯଦ୍ଭିରଙ୍ଗୈଃ
ଦେହ ଚୋର ପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଲୁଚିଥାଏ, ଦଶଟି ରସୀରେ ବାନ୍ଧା; ଏହି ଅଗ୍ନି, ତୁମର ନୂତନ ଚିନ୍ତା, ଚମକୁଥିବା ଅଂଗ ସହ ରଥକୁ ଯୋଗ କର।
ବ୍ରହ୍ମ ଚ ତେ ଜାତଵେଦୋ ନମଶ୍ଚେଯଂ ଚ ଗୀଃ ସଦମିଦ୍ଵର୍ଧନୀ ଭୂତ୍ । ରକ୍ଷା ଣୋ ଅଗ୍ନେ ତନଯାନି ତୋକା ରକ୍ଷୋତ ନସ୍ତନ୍ଵୋ ଅପ୍ରଯୁଚ୍ଛନ୍
ପୂଜା ଏବଂ ନମସ୍କାର ତୁମକୁ, ଜନ୍ମ ଜାଣିଥିବା, ଏହି ଗୀତ ସଦା ପୋଷଣ କରୁ; ଅଗ୍ନି, ଆମ ପିଲା ଓ ସନ୍ତାନମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମ ଦେହକୁ ଅବିରତ ରକ୍ଷା କର।
ଏକଃ ସମୁଦ୍ରୋ ଧରୁଣୋ ରଯୀଣାମସ୍ମଦ୍ଧୃଦୋ ଭୂରିଜନ୍ମା ଵି ଚଷ୍ଟେ । ସିଷକ୍ତ୍ଯୂଧର୍ନିଣ୍ଯୋରୁପସ୍ଥ ଉତ୍ସସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ନିହିତଂ ପଦଂ ଵେଃ
ଏକ ମହାସାଗର, ସମ୍ପଦର ଆଧାର, ଆମ ହୃଦୟରୁ, ଅନେକ ଜନ୍ମର, ସେ ଦେଖୁଛି; ସେ ଜୁମ୍ଲା ମାଆଙ୍କ ଥନକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ, ଉତ୍ସର ଆଞ୍ଚଳରେ ପକ୍ଷୀର ପଥ ରହିଛି।
ସମାନଂ ନୀଳଂ ଵୃଷଣୋ ଵସାନାଃ ସଂ ଜଗ୍ମିରେ ମହିଷା ଅର୍ଵତୀଭିଃ । ଋତସ୍ଯ ପଦଂ କଵଯୋ ନି ପାନ୍ତି ଗୁହା ନାମାନି ଦଧିରେ ପରାଣି
ସମାନ ରଙ୍ଗର ବଳଦମାନେ ମେଘମାଳା ସହ ମିଶିଯାନ୍ତି; କବିମାନେ ସତ୍ୟର ପଥକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଦୂର ନାମ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଋତାଯିନୀ ମାଯିନୀ ସଂ ଦଧାତେ ମିତ୍ଵା ଶିଶୁଂ ଜଜ୍ଞତୁର୍ଵର୍ଧଯନ୍ତୀ । ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ନାଭିଂ ଚରତୋ ଧ୍ରୁଵସ୍ଯ କଵେଶ୍ଚିତ୍ତନ୍ତୁଂ ମନସା ଵିଯନ୍ତଃ
ସତ୍ୟ ଓ ମାୟାବୀ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ ପାଳନ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଭିରେ ଚଳିଥିବା, ଦୃଢ଼, କବିମାନେ ମନରେ ତାନା ବୁନନ୍ତି।
ଋତସ୍ଯ ହି ଵର୍ତନଯଃ ସୁଜାତମିଷୋ ଵାଜାଯ ପ୍ରଦିଵଃ ସଚନ୍ତେ । ଅଧୀଵାସଂ ରୋଦସୀ ଵାଵସାନେ ଘୃତୈରନ୍ନୈର୍ଵାଵୃଧାତେ ମଧୂନାମ୍
ସତ୍ୟର ପଥ ପାଇଁ, ଭଲ ଜନ୍ମ ଥିବା, ହବିମାନେ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଦିବ୍ୟତା ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି; ଦୁଇ ଜଗତ୍ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଘିଅ ଓ ମଧୁ ଭୋଜନରେ ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି।
ସପ୍ତ ସ୍ଵସୄରରୁଷୀର୍ଵାଵଶାନୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ମଧ୍ଵ ଉଜ୍ଜଭାରା ଦୃଶେ କମ୍ । ଅନ୍ତର୍ଯେମେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ପୁରାଜା ଇଚ୍ଛନ୍ଵଵ୍ରିମଵିଦତ୍ପୂଷଣସ୍ଯ
ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ, ଦେଖାଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସାତଜଣୀ ଭଉଣୀମାନେ — ମଧୁର ଜଳ ଭରିଥିବା ନଦୀମାନେ — କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ । ସେ, ଖୋଜି ଖୋଜି, ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଣା ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ, ପୂଷଣଙ୍କର ଲୁଚା ଆଶ୍ରୟକୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ ।
ସପ୍ତ ମର୍ଯାଦାଃ କଵଯସ୍ତତକ୍ଷୁସ୍ତାସାମେକାମିଦଭ୍ଯଂହୁରୋ ଗାତ୍ । ଆଯୋର୍ହ ସ୍କମ୍ଭ ଉପମସ୍ଯ ନୀଳେ ପଥାଂ ଵିସର୍ଗେ ଧରୁଣେଷୁ ତସ୍ଥୌ
କବିମାନେ ସାତଟି ସୀମା ତିଆରି କରିଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ସୀମା ଅଲଗା ରହିଛି, ଯାହା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର । ଲୋହାର ଏକ ଦଣ୍ଡ ଗଭୀର ଭିତିରେ, ବିସ୍ତୃତ ପଥରେ ଓ ଭାରୀ ଆଧାରରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦାଉଁ ହୋଇଛି ।
ଅସଚ୍ଚ ସଚ୍ଚ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଜନ୍ମନ୍ନଦିତେରୁପସ୍ଥେ । ଅଗ୍ନିର୍ହ ନଃ ପ୍ରଥମଜା ଋତସ୍ଯ ପୂର୍ଵ ଆଯୁନି ଵୃଷଭଶ୍ଚ ଧେନୁଃ
ଅସତ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟ, ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ, ଅଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଥିଲେ । ଆମ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ହେଉଛନ୍ତି ଋତର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମା, ପୁରୁଣା ବଳିଅଂଶ ଓ ଗାଈ ।
ଅଯଂ ସ ଯସ୍ଯ ଶର୍ମନ୍ନଵୋଭିରଗ୍ନେରେଧତେ ଜରିତାଭିଷ୍ଟୌ । ଜ୍ଯେଷ୍ଠେଭିର୍ଯୋ ଭାନୁଭିରୃଷୂଣାଂ ପର୍ଯେତି ପରିଵୀତୋ ଵିଭାଵା
ଏହିଅଟି ସେ, ଯାହାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟରେ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ସହିତ ଗାୟକ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦୟାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ; ଯିଏ ଋଷିମାନଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଲୋକରେ ଘେରାଯାଇ, ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଚାଲିଥାଏ ।
ଯୋ ଭାନୁଭିର୍ଵିଭାଵା ଵିଭାତ୍ଯଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭିରୃତାଵାଜସ୍ରଃ । ଆ ଯୋ ଵିଵାଯ ସଖ୍ଯା ସଖିଭ୍ଯୋଽପରିହ୍ଵୃତୋ ଅତ୍ଯୋ ନ ସପ୍ତିଃ
ଯିଏ ତାଙ୍କର କିରଣରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅଗ୍ନି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ସଦା ସତ୍ୟ, ଯିଏ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଭାବେ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ରତା ପ୍ରସାର କରିଛନ୍ତି, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୌଡ଼ିବା ଯେମିତି ।
ଈଶେ ଯୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯା ଦେଵଵୀତେରୀଶେ ଵିଶ୍ଵାଯୁରୁଷସୋ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟୌ । ଆ ଯସ୍ମିନ୍ମନା ହଵୀଂଷ୍ଯଗ୍ନାଵରିଷ୍ଟରଥ ସ୍କଭ୍ନାତି ଶୂଷୈଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉପକାରର ଅଧିପତି, ଯିଏ ପ୍ରଭାତ ବେଳେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣର ଅଧିକାରୀ, ଯାହାରେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ମନସ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ, ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥି, ଶକ୍ତିରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି ।
ଶୂଷେଭିର୍ଵୃଧୋ ଜୁଷାଣୋ ଅର୍କୈର୍ଦେଵାଁ ଅଚ୍ଛା ରଘୁପତ୍ଵା ଜିଗାତି । ମନ୍ଦ୍ରୋ ହୋତା ସ ଜୁହ୍ଵା ଯଜିଷ୍ଠଃ ସମ୍ମିଶ୍ଲୋ ଅଗ୍ନିରା ଜିଘର୍ତି ଦେଵାନ୍
ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ସ୍ତୁତିରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଆହୁତି ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ । ମୃଦୁ ହୋତା, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞିୟ, ଅଗ୍ନି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି, ଆହୁତିର ଆସ୍ୱାଦ ନିଅନ୍ତି ।
ତମୁସ୍ରାମିନ୍ଦ୍ରଂ ନ ରେଜମାନମଗ୍ନିଂ ଗୀର୍ଭିର୍ନମୋଭିରା କୃଣୁଧ୍ଵମ୍ । ଆ ଯଂ ଵିପ୍ରାସୋ ମତିଭିର୍ଗୃଣନ୍ତି ଜାତଵେଦସଂ ଜୁହ୍ଵଂ ସହାନାମ୍
ଏହି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସଦା ଜୟୀ, ଶବ୍ଦ ଓ ନମସ୍କାର ସହିତ ସମ୍ମାନ କର । ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ସ୍ତୁତି ପାଆନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ଜାଣିଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆହୁତି ସହିତ ।
ସଂ ଯସ୍ମିନ୍ଵିଶ୍ଵା ଵସୂନି ଜଗ୍ମୁର୍ଵାଜେ ନାଶ୍ଵାଃ ସପ୍ତୀଵନ୍ତ ଏଵୈଃ । ଅସ୍ମେ ଊତୀରିନ୍ଦ୍ରଵାତତମା ଅର୍ଵାଚୀନା ଅଗ୍ନ ଆ କୃଣୁଷ୍ଵ
ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଏକତ୍ର ହୋଇଛି, ସପ୍ତ ରେଖା ଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯେମିତି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଏକତ୍ର ହୁଏ; ହେ ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହାୟତା ଆମକୁ ଦିଅ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ ।
ଅଧା ହ୍ଯଗ୍ନେ ମହ୍ନା ନିଷଦ୍ଯା ସଦ୍ଯୋ ଜଜ୍ଞାନୋ ହଵ୍ଯୋ ବଭୂଥ । ତଂ ତେ ଦେଵାସୋ ଅନୁ କେତମାଯନ୍ନଧାଵର୍ଧନ୍ତ ପ୍ରଥମାସ ଊମାଃ
ତୁମର ମହିମାରେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ବସିବା ସମୟରେ, ଜନ୍ମ ମାତ୍ରେ ଆହୁତି ହୋଇଗଲ । ଦେବତାମାନେ ତୁମର ଚିହ୍ନକୁ ଅନୁସରିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଥମ ମାଆମାନେ ତୁମକୁ ବଢ଼ାଇଲେ ।
ସ୍ଵସ୍ତି ନୋ ଦିଵୋ ଅଗ୍ନେ ପୃଥିଵ୍ଯା ଵିଶ୍ଵାଯୁର୍ଧେହି ଯଜଥାଯ ଦେଵ । ସଚେମହି ତଵ ଦସ୍ମ ପ୍ରକେତୈରୁରୁଷ୍ଯା ଣ ଉରୁଭିର୍ଦେଵ ଶଂସୈଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଦିଗୁ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ଭଲ ଦିଅ; ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ ଦିଅ । ତୁମର ଅଦ୍ଭୁତ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଆମେ ଏକତ୍ର ହେବାକୁ ଚାହୁଁ; ତୁମର ବିସ୍ତୃତ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଆମକୁ ମହାନ କର ।
ଇମା ଅଗ୍ନେ ମତଯସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଜାତା ଗୋଭିରଶ୍ଵୈରଭି ଗୃଣନ୍ତି ରାଧଃ । ଯଦା ତେ ମର୍ତୋ ଅନୁ ଭୋଗମାନଡ୍ଵସୋ ଦଧାନୋ ମତିଭିଃ ସୁଜାତ
ଏହି ଚିନ୍ତାମାନେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ତୁମର ସ୍ତୁତି କରେ । ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ମଣିଷ, ହେ ଦୟାଳୁ, ତୁମର ଭୋଗର ଅନୁଭବ କରେ, ଭଲ ଚିନ୍ତା ଦେଇ ସହଯୋଗ କରେ, ହେ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମା ।
ଅଗ୍ନିଂ ମନ୍ଯେ ପିତରମଗ୍ନିମାପିମଗ୍ନିଂ ଭ୍ରାତରଂ ସଦମିତ୍ସଖାଯମ୍ । ଅଗ୍ନେରନୀକଂ ବୃହତଃ ସପର୍ଯଂ ଦିଵି ଶୁକ୍ରଂ ଯଜତଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ
ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବାପା, ମାଆ, ଭାଇ ଓ ସଦା ବନ୍ଧୁ ବୋଲି ଭାବେ । ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମହାନ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପୂଜ୍ୟ ମୁହଁକୁ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପୂଜା କରେ ।
ସିଧ୍ରା ଅଗ୍ନେ ଧିଯୋ ଅସ୍ମେ ସନୁତ୍ରୀର୍ଯଂ ତ୍ରାଯସେ ଦମ ଆ ନିତ୍ଯହୋତା । ଋତାଵା ସ ରୋହିଦଶ୍ଵଃ ପୁରୁକ୍ଷୁର୍ଦ୍ଯୁଭିରସ୍ମା ଅହଭିର୍ଵାମମସ୍ତୁ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ଚିନ୍ତାମାନେ ସଫଳ ହେଉ, ତୁମେ ରକ୍ଷାକାରୀ, ଘରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର, ସଦା ହୋତା ଭାବେ । ନୀତିରେ ଅଟୁଟ, ଲାଲ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ବହୁ ପ୍ରଶଂସିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦିନରେ ଆମକୁ ଭଲ ଦିଅ ।
ଦ୍ଯୁଭିର୍ହିତଂ ମିତ୍ରମିଵ ପ୍ରଯୋଗଂ ପ୍ରତ୍ନମୃତ୍ଵିଜମଧ୍ଵରସ୍ଯ ଜାରମ୍ । ବାହୁଭ୍ଯାମଗ୍ନିମାଯଵୋଽଜନନ୍ତ ଵିକ୍ଷୁ ହୋତାରଂ ନ୍ଯସାଦଯନ୍ତ
ଦୀପ୍ତିମାନ ଦିନରେ ବନ୍ଧୁ ପରି, ପ୍ରାଚୀନ ଯଜ୍ଞିକ, ଯଜ୍ଞର ସ୍ନେହୀ । ପୁରୋହିତମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ଗୋତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହୋତା ଭାବେ ବସାଇଲେ ।
ସ୍ଵଯଂ ଯଜସ୍ଵ ଦିଵି ଦେଵ ଦେଵାନ୍କିଂ ତେ ପାକଃ କୃଣଵଦପ୍ରଚେତାଃ । ଯଥାଯଜ ଋତୁଭିର୍ଦେଵ ଦେଵାନେଵା ଯଜସ୍ଵ ତନ୍ଵଂ ସୁଜାତ
ସ୍ୱୟଂ ଯଜ୍ଞ କର, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ଆକାଶରେ; ଅଜ୍ଞାନୀ ରନ୍ଧା କ'ଣ କରିପାରିବ? ନିୟମିତ ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କର, ଏଭଳି, ହେ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମା, ନିଜକୁ ଅର୍ପଣ କର ।
ଭଵା ନୋ ଅଗ୍ନେଽଵିତୋତ ଗୋପା ଭଵା ଵଯସ୍କୃଦୁତ ନୋ ଵଯୋଧାଃ । ରାସ୍ଵା ଚ ନଃ ସୁମହୋ ହଵ୍ଯଦାତିଂ ତ୍ରାସ୍ଵୋତ ନସ୍ତନ୍ଵୋ ଅପ୍ରଯୁଚ୍ଛନ୍
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଇଁ ରକ୍ଷକ ଓ ରକ୍ଷାକାରୀ ହେଉ; ଆମକୁ ଯୁବା କର ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ କର । ହେ ସର୍ବଦା ଦାନଶୀଳ, ଆମକୁ ଆହୁତିର ଦାନ ଦିଅ; ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଏବଂ ଆମ ଦେହ କ୍ଷୟ ହେଉନାହିଁ ।
ପ୍ର କେତୁନା ବୃହତା ଯାତ୍ଯଗ୍ନିରା ରୋଦସୀ ଵୃଷଭୋ ରୋରଵୀତି । ଦିଵଶ୍ଚିଦନ୍ତାଁ ଉପମାଁ ଉଦାନଳପାମୁପସ୍ଥେ ମହିଷୋ ଵଵର୍ଧ
ବିଶାଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ଅଗ୍ନି ଆଗେ ବଢ଼ନ୍ତି, ବଳିଅଂଶ ଦିଗବିଦିଗ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି । ଆକାଶର ସୀମାରେ ମଧ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିଷ, ଜଳର ଆଞ୍ଚଳରେ ବଢ଼ିଛନ୍ତି ।
ମୁମୋଦ ଗର୍ଭୋ ଵୃଷଭଃ କକୁଦ୍ମାନସ୍ରେମା ଵତ୍ସଃ ଶିମୀଵାଁ ଅରାଵୀତ୍ । ସ ଦେଵତାତ୍ଯୁଦ୍ଯତାନି କୃଣ୍ଵନ୍ସ୍ଵେଷୁ କ୍ଷଯେଷୁ ପ୍ରଥମୋ ଜିଗାତି
ଗର୍ଭରେ ଥିବା ବଳବାନ ବୃଷଭ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଉଠିଲେ, କୁହୁଡ଼ି ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଛା ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଡାକିଲେ। ସେ, ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ତିର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ନିଜ ଘରରେ ପ୍ରଥମେ ବିଜୟୀ ହେଉଛନ୍ତି।
ଆ ଯୋ ମୂର୍ଧାନଂ ପିତ୍ରୋରରବ୍ଧ ନ୍ଯଧ୍ଵରେ ଦଧିରେ ସୂରୋ ଅର୍ଣଃ । ଅସ୍ଯ ପତ୍ମନ୍ନରୁଷୀରଶ୍ଵବୁଧ୍ନା ଋତସ୍ଯ ଯୋନୌ ତନ୍ଵୋ ଜୁଷନ୍ତ
ଯିଏ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଧରିଥିଲେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ଓ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗି ରଥ ନେଇଥିବା ମାନେ ତାଙ୍କର ଅବତରଣରେ, ନିଜ ଦେହରେ ଓ ସତ୍ୟର ଗର୍ଭରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।