ପଵସ୍ଵ ଵାଜସାତମଃ ପଵିତ୍ରେ ଧାରଯା ସୁତଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ସୋମ ଵିଷ୍ଣଵେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ମଧୁମତ୍ତମଃ
ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା, ତୁମେ ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧାରା ସହିତ ପରିଶୁଧ୍ଧ ହୁଅ; ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ, ସବୁଠାରୁ ମଧୁର ସୋମ।
ତ୍ଵାଂ ରିହନ୍ତି ମାତରୋ ହରିଂ ପଵିତ୍ରେ ଅଦ୍ରୁହଃ । ଵତ୍ସଂ ଜାତଂ ନ ଧେନଵଃ ପଵମାନ ଵିଧର୍ମଣି
ମାଆମାନେ ତୁମକୁ, ହରିତ ରଙ୍ଗର, ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଦର କରନ୍ତି; ନବଜାତ ବଛାକୁ ଗାଈମାନେ ଯେପରି ଚୁମ୍ବନ କରନ୍ତି, ପରିଶୁଧ୍ଧ ହେଉଥିବା ତୁମେ ତୁମର ପଥରେ ସେପରି ଆଦର ପାଉଛ।
ପଵମାନ ମହି ଶ୍ରଵଶ୍ଚିତ୍ରେଭିର୍ଯାସି ରଶ୍ମିଭିଃ । ଶର୍ଧନ୍ତମାଂସି ଜିଘ୍ନସେ ଵିଶ୍ଵାନି ଦାଶୁଷୋ ଗୃହେ
ପରିଶୁଧ୍ଧ ହେଉଥିବା, ତୁମେ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ସହିତ ଉଜ୍ୱଳ କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଯାଉଛ; ଭକ୍ତଙ୍କ ଘରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିକୁ ତୁମେ ଦମନ କର।
ତ୍ଵଂ ଦ୍ଯାଂ ଚ ମହିଵ୍ରତ ପୃଥିଵୀଂ ଚାତି ଜଭ୍ରିଷେ । ପ୍ରତି ଦ୍ରାପିମମୁଞ୍ଚଥାଃ ପଵମାନ ମହିତ୍ଵନା
ବଡ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସହିତ, ତୁମେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କର; ତୁମର ମହିମାରେ, ପରିଶୁଧ୍ଧ ହେଉଥିବା, ତୁମେ ଆବରଣକୁ ଖୋଲିଦେଉଛ।
ପୁରୋଜିତୀ ଵୋ ଅନ୍ଧସଃ ସୁତାଯ ମାଦଯିତ୍ନଵେ । ଅପ ଶ୍ଵାନଂ ଶ୍ନଥିଷ୍ଟନ ସଖାଯୋ ଦୀର୍ଘଜିହ୍ଵ୍ଯମ୍
ନେତାମାନେ ସୋମ ରସ ଚାପିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ; ବନ୍ଧୁମାନେ, ଦୀର୍ଘ ଜିଭ ଥିବା କୁକୁରକୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତୁ।
ଯୋ ଧାରଯା ପାଵକଯା ପରିପ୍ରସ୍ଯନ୍ଦତେ ସୁତଃ । ଇନ୍ଦୁରଶ୍ଵୋ ନ କୃତ୍ଵ୍ଯଃ
ଯିଏ ଧାରା ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚାପି ହୋଇ ବହୁଛି—ଇନ୍ଦୁ, ଘୋଡ଼ା ପରି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ତଂ ଦୁରୋଷମଭୀ ନରଃ ସୋମଂ ଵିଶ୍ଵାଚ୍ଯା ଧିଯା । ଯଜ୍ଞଂ ହିନ୍ଵନ୍ତ୍ଯଦ୍ରିଭିଃ
ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଲୋକମାନେ ସେଇ କ୍ରୋଧ ହୀନ ସୋମକୁ ନିକଟକୁ ଆଣନ୍ତି; ସେମାନେ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି।
ସୁତାସୋ ମଧୁମତ୍ତମାଃ ସୋମା ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ମନ୍ଦିନଃ । ପଵିତ୍ରଵନ୍ତୋ ଅକ୍ଷରନ୍ଦେଵାନ୍ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ଵୋ ମଦାଃ
ଚାପି ହୋଇଥିବା ସବୁଠାରୁ ମଧୁର ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି; ପବିତ୍ର ହୋଇ ସେମାନେ ବହୁଛନ୍ତି, ତୁମର ଆନନ୍ଦ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚୁ।
ଇନ୍ଦୁରିନ୍ଦ୍ରାଯ ପଵତ ଇତି ଦେଵାସୋ ଅବ୍ରୁଵନ୍ । ଵାଚସ୍ପତିର୍ମଖସ୍ଯତେ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯେଶାନ ଓଜସା
ଦେବତାମାନେ କହିଛନ୍ତି—ଇନ୍ଦୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପରିଶୁଧ୍ଧ ହେଉଛି; ସେ ବାକ୍ର ନାଥ, ଯଜ୍ଞର ମାଲିକ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି।
ସହସ୍ରଧାରଃ ପଵତେ ସମୁଦ୍ରୋ ଵାଚମୀଙ୍ଖଯଃ । ସୋମଃ ପତୀ ରଯୀଣାଂ ସଖେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଦିଵେଦିଵେ
ହଜାର ଧାରା ସହିତ ସୋମ ପରିଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ, ସମୁଦ୍ର ପରି, ବାକ୍କୁ ଚାହିଁ; ସୋମ ଧନର ପ୍ରଭୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହଚର, ପ୍ରତିଦିନ।
ଅଯଂ ପୂଷା ରଯିର୍ଭଗଃ ସୋମଃ ପୁନାନୋ ଅର୍ଷତି । ପତିର୍ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୂମନୋ ଵ୍ଯଖ୍ଯଦ୍ରୋଦସୀ ଉଭେ
ଏହି ପୂଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥିବା, ପବିତ୍ର ସୋମ ଝରିବାରେ ଆସୁଛି। ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟର ସ୍ୱାମୀ, ସେ ଦୁଇଟି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ସମୁ ପ୍ରିଯା ଅନୂଷତ ଗାଵୋ ମଦାଯ ଘୃଷ୍ଵଯଃ । ସୋମାସଃ କୃଣ୍ଵତେ ପଥଃ ପଵମାନାସ ଇନ୍ଦଵଃ
ପ୍ରିୟ ଗାଈମାନେ ଏକାସାଥିରେ ଉଲ୍ଲାସରେ ଦୌଡ଼ିଆସିଛନ୍ତି; ପବିତ୍ର ସୋମ ଝରା ତାଙ୍କର ନିଜ ମାର୍ଗ ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି, ଏହି ଝରା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି।
ଯ ଓଜିଷ୍ଠସ୍ତମା ଭର ପଵମାନ ଶ୍ରଵାଯ୍ଯମ୍ । ଯଃ ପଞ୍ଚ ଚର୍ଷଣୀରଭି ରଯିଂ ଯେନ ଵନାମହୈ
ହେ ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା, ସେଇ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିମା ଆଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପାଞ୍ଚ ଜନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଧନ ଜିତିପାରିବା।
ସୋମାଃ ପଵନ୍ତ ଇନ୍ଦଵୋଽସ୍ମଭ୍ଯଂ ଗାତୁଵିତ୍ତମାଃ । ମିତ୍ରାଃ ସୁଵାନା ଅରେପସଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯଃ ସ୍ଵର୍ଵିଦଃ
ପବିତ୍ର ସୋମ ଝରାମାନେ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି, ଆସିବାର ଉପାୟ ଦେଉଛନ୍ତି; ସେମାନେ ମିତ୍ରସ୍ୱଭାବ, ଭଲ ଭାବରେ ଚିପିଥିବା, ଦୋଷରହିତ, ନିଜେ ନିଜକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଆଲୋକକୁ ଜାଣିଥିବା।
ସୁଷ୍ଵାଣାସୋ ଵ୍ଯଦ୍ରିଭିଶ୍ଚିତାନା ଗୋରଧି ତ୍ଵଚି । ଇଷମସ୍ମଭ୍ଯମଭିତଃ ସମସ୍ଵରନ୍ଵସୁଵିଦଃ
ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଚିପିଥିବା, ସେମାନେ ଗାଈର ଚର୍ମରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ପୋଷଣ ଦିଅନ୍ତୁ, ଧନ ଦେଉଥିବା।
ଏତେ ପୂତା ଵିପଶ୍ଚିତଃ ସୋମାସୋ ଦଧ୍ଯାଶିରଃ । ସୂର୍ଯାସୋ ନ ଦର୍ଶତାସୋ ଜିଗତ୍ନଵୋ ଧ୍ରୁଵା ଘୃତେ
ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନୀ ସୋମମାନେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉଚ୍ଚ କରି ଧରିଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟମାନେ ପରି ଦେଖିବାକୁ ଚମକୁଛନ୍ତି, ଘୃତରେ ଅଡ଼ିଗ ଓ ଚଳିତ।
ପ୍ର ସୁନ୍ଵାନସ୍ଯାନ୍ଧସୋ ମର୍ତୋ ନ ଵୃତ ତଦ୍ଵଚଃ । ଅପ ଶ୍ଵାନମରାଧସଂ ହତା ମଖଂ ନ ଭୃଗଵଃ
ଯିଏ ସୋମ ଚିପିଥାଏ, ତାଙ୍କର କଥା ମଣିଷ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟାୟ କୁକୁରକୁ ଦୂରେ ହଟା, ଯେପରି ଭୃଗୁମାନେ ଦାନବକୁ ବିନଶ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ଆ ଜାମିରତ୍କେ ଅଵ୍ଯତ ଭୁଜେ ନ ପୁତ୍ର ଓଣ୍ଯୋଃ । ସରଜ୍ଜାରୋ ନ ଯୋଷଣାଂ ଵରୋ ନ ଯୋନିମାସଦମ୍
ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସନ୍ତାନ ପିତାମାତାଙ୍କର କୋଳରେ ଯେପରି ଅନୁସୃତି ହୁଏ, ସେପରି ଏହି ଝରା ଦୃତ ଗତିରେ ଚାଲିଯାଏ, ପ୍ରେମିକ ପରି ଜନାନୀଙ୍କୁ, ବର ପରି ବଧୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚେ।
ସ ଵୀରୋ ଦକ୍ଷସାଧନୋ ଵି ଯସ୍ତସ୍ତମ୍ଭ ରୋଦସୀ । ହରିଃ ପଵିତ୍ରେ ଅଵ୍ଯତ ଵେଧା ନ ଯୋନିମାସଦମ୍
ସେହି ବୀର, ଦକ୍ଷତାର ସାଧକ, ଯିଏ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ହରିବର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ରକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି, ଶିଳ୍ପୀ ପରି ନିଜ ମୂଳସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଅଵ୍ଯୋ ଵାରେଭିଃ ପଵତେ ସୋମୋ ଗଵ୍ଯେ ଅଧି ତ୍ଵଚି । କନିକ୍ରଦଦ୍ଵୃଷା ହରିରିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାଭ୍ଯେତି ନିଷ୍କୃତମ୍
ସୋମ ଝରା ନଦୀମାନେ ପରି ଗାଈର ଚର୍ମରେ ପବିତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି; ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହରିବର୍ଣ୍ଣ ସେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଚିପିବାଠାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଆସୁଛନ୍ତି।
କ୍ରାଣା ଶିଶୁର୍ମହୀନାଂ ହିନ୍ଵନ୍ନୃତସ୍ଯ ଦୀଧିତିମ୍ । ଵିଶ୍ଵା ପରି ପ୍ରିଯା ଭୁଵଦଧ ଦ୍ଵିତା
ବଡ଼ମାନେର ସନ୍ତାନ, ସତ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୋଇଛି; ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟକୁ ଏକାକି ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି।
ଉପ ତ୍ରିତସ୍ଯ ପାଷ୍ଯୋରଭକ୍ତ ଯଦ୍ଗୁହା ପଦମ୍ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସପ୍ତ ଧାମଭିରଧ ପ୍ରିଯମ୍
ତ୍ରିତାଙ୍କ ପାଥରର ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ପହଞ୍ଚେ, ଯଜ୍ଞର ସାତଟି ଗୃହରେ, ସେ ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନକୁ ଅଧିକାର କରିଥାଏ।
ତ୍ରୀଣି ତ୍ରିତସ୍ଯ ଧାରଯା ପୃଷ୍ଠେଷ୍ଵେରଯା ରଯିମ୍ । ମିମୀତେ ଅସ୍ଯ ଯୋଜନା ଵି ସୁକ୍ରତୁଃ
ତ୍ରିତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ପଛରେ ତିନୋଟି ଆଧାର ଦ୍ୱାରା, ସେ ଧନକୁ ମାପିଥାଏ; ଜ୍ଞାନୀ ସେ, ତାଙ୍କର ମାର୍ଗକୁ ଭଲଭାବେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି।
ଜଜ୍ଞାନଂ ସପ୍ତ ମାତରୋ ଵେଧାମଶାସତ ଶ୍ରିଯେ । ଅଯଂ ଧ୍ରୁଵୋ ରଯୀଣାଂ ଚିକେତ ଯତ୍
ସାତ ଜଣେ ମାଆଁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନୂତନ ଜନ୍ମକୁ ମହିମା ପାଇଁ ଶୃଙ୍ଗାର କରିଛନ୍ତି; ଏହି ଅଡ଼ିଗ ଧନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଜଣିବାକୁ ଥିଲା, ସେ ଜାଣିଛନ୍ତି।
ଅସ୍ଯ ଵ୍ରତେ ସଜୋଷସୋ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାସୋ ଅଦ୍ରୁହଃ । ସ୍ପାର୍ହା ଭଵନ୍ତି ରନ୍ତଯୋ ଜୁଷନ୍ତ ଯତ୍
ତାଙ୍କର ନିୟମରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକତ୍ରିତ ଓ ଧୂର୍ତ୍ତି ରହିତ; ଆକାଂକ୍ଷିତ ସୁଖ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହୁଏ।
ଯମୀ ଗର୍ଭମୃତାଵୃଧୋ ଦୃଶେ ଚାରୁମଜୀଜନନ୍ । କଵିଂ ମଂହିଷ୍ଠମଧ୍ଵରେ ପୁରୁସ୍ପୃହମ୍
ଯମୀ ଦୁଇଜଣୀ ଭଉଣୀ, ସତ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି; ଏହି କବି, ଯଜ୍ଞରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବହୁତ ଆକାଂକ୍ଷିତ।
ସମୀଚୀନେ ଅଭି ତ୍ମନା ଯହ୍ଵୀ ଋତସ୍ଯ ମାତରା । ତନ୍ଵାନା ଯଜ୍ଞମାନୁଷଗ୍ଯଦଞ୍ଜତେ
ନିଜ ଗୁଣରେ ଏକତାରେ, ଦ୍ରୁତ ଗତିର ସତ୍ୟର ମାଆଁମାନେ, ଯଜ୍ଞକୁ ଗଠନ କରି, ମାନବ ଜନ୍ମକୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରିଛନ୍ତି।
କ୍ରତ୍ଵା ଶୁକ୍ରେଭିରକ୍ଷଭିରୃଣୋରପ ଵ୍ରଜଂ ଦିଵଃ । ହିନ୍ଵନ୍ନୃତସ୍ଯ ଦୀଧିତିଂ ପ୍ରାଧ୍ଵରେ
ବୁଦ୍ଧି ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଗୋଶାଳାକୁ ଖୋଲିଛନ୍ତି; ସତ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ଯଜ୍ଞରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି।
ପ୍ର ପୁନାନାଯ ଵେଧସେ ସୋମାଯ ଵଚ ଉଦ୍ଯତମ୍ । ଭୃତିଂ ନ ଭରା ମତିଭିର୍ଜୁଜୋଷତେ
ଶୁଧ୍ଧ ସୋମଙ୍କୁ, ଯିଏ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ଓ ଦାତାଙ୍କୁ ପ୍ରୀତି କରନ୍ତି, ଆମେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ।
ପରି ଵାରାଣ୍ଯଵ୍ଯଯା ଗୋଭିରଞ୍ଜାନୋ ଅର୍ଷତି । ତ୍ରୀ ଷଧସ୍ଥା ପୁନାନଃ କୃଣୁତେ ହରିଃ
ଗାଁଗୁଡିକର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ସୋମ ଅକ୍ଷୟ ପରିବେଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ବହିଯାଉଛନ୍ତି; ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା କନ୍ସାର ରଙ୍ଗର ଏହି ଦେବତା ତିନୋଟି ବାସସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।