ଅଦ୍ରିଭିଃ ସୁତଃ ପଵସେ ପଵିତ୍ର ଆꣳ ଇନ୍ଦଵ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଜଠରେଷ୍ଵ୍ ଆଵିଶନ୍ । ତ୍ଵꣳ ନୃଚକ୍ଷା ଅଭଵୋ ଵିଚକ୍ଷଣ ସୋମ ଗୋତ୍ରମ୍ ଅଙ୍ଗିରୋଭ୍ଯୋ ଽଵୃଣୋର୍ ଅପ
ପାଥରରେ ପିଟି ତୁମେ, ସୋମ, ଶୁଧ୍ଧ କରାଯାଇ ଚାଲିଯାଉଛ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗଭରରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛ। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୋଇ, ସୋମ, ତୁମେ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପାଇଁ ଗାଁଠ ଖୋଲିଦେଲ।
ତ୍ଵାꣳ ସୋମ ପଵମାନꣳ ସ୍ଵାଧ୍ଯୋ ଽନୁ ଵିପ୍ରାସୋ ଅମଦନ୍ନ୍ ଅଵସ୍ଯଵଃ । ତ୍ଵାꣳ ସୁପର୍ଣ ଆଭରଦ୍ ଦିଵସ୍ ପରୀନ୍ଦୋ ଵିଶ୍ଵାଭିର୍ ମତିଭିଃ ପରିଷ୍କୃତମ୍
ହେ ସୋମ, ନିଜେ ଶୁଧ୍ଧ ହେଉଥିବା, ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆଶାରେ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଙ୍ଖ ଥିବା ଜଣେ ତୁମକୁ ଆକାଶରୁ ଆଣିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଭାବନାରେ ଶୋଭିତ ସୋମ।
ଅଵ୍ଯେ ପୁନାନମ୍ ପରି ଵାର ଊର୍ମିଣା ହରିꣳ ନଵନ୍ତେ ଅଭି ସପ୍ତ ଧେନଵଃ । ଅପାମ୍ ଉପସ୍ଥେ ଅଧ୍ଯ୍ ଆଯଵଃ କଵିମ୍ ଋତସ୍ଯ ଯୋନା ମହିଷା ଅହେଷତ
ସାତଟି ଗାଈ, ହଳଦିଆ ସୋମ ପାଇଁ ଆସାକ୍ତିରେ, ତାଙ୍କର ତରଙ୍ଗ ଝରଣାରେ ଶୁଧ୍ଧ ସୋମକୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ପାଣିର ଆଞ୍ଚଳରେ, ପିଟିବା ପାଥରମାନେ ସତ୍ୟର ଗର୍ଭରେ ଥିବା ମହାନ ଋଷିକୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି।
ଇନ୍ଦୁଃ ପୁନାନୋ ଅତି ଗାହତେ ମୃଧୋ ଵିଶ୍ଵାନି କୃଣ୍ଵନ୍ ସୁପଥାନି ଯଜ୍ଯଵେ । ଗାଃ କୃଣ୍ଵାନୋ ନିର୍ଣିଜꣳ ହର୍ଯତଃ କଵିର୍ ଅତ୍ଯୋ ନ କ୍ରୀଳନ୍ ପରି ଵାରମ୍ ଅର୍ଷତି
ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଇନ୍ଦୁ ସମସ୍ତ ବିରୋଧକୁ ଟପିଯାଉଛି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭଲ ପଥ ତିଆରି କରୁଛି। ଗାଈ ସୃଷ୍ଟି କରି, ପଥ ସଫା କରି, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଋଷି ହସିଖେଳି ଘୋଡ଼ା ପରି ଘେରାକୁ ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଛି।
ଅସଶ୍ଚତଃ ଶତଧାରା ଅଭିଶ୍ରିଯୋ ହରିꣳ ନଵନ୍ତେ ଽଵ ତା ଉଦନ୍ଯୁଵଃ । କ୍ଷିପୋ ମୃଜନ୍ତି ପରି ଗୋଭିର୍ ଆଵୃତꣳ ତୃତୀଯେ ପୃଷ୍ଠେ ଅଧି ରୋଚନେ ଦିଵଃ
ସବୁ ଦିଗରୁ ଶତଶଖା ଝରଣା ଏକାଠି ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହରିଙ୍କୁ ଖୋଜି ଯାଉଛି, ଯେପରି ଜଳ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ। ତେଜସ୍ୱୀ ମନ୍ଦାକିନୀ, ଗାଈଁମାନେ ଘେରି ରହି, ତୃତୀୟ ଚରଣରେ, ଦିବ୍ୟ ଆକାଶର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଙ୍କୁ ପରିସ୍କାର କରୁଛନ୍ତି।
ତଵେମାଃ ପ୍ରଜା ଦିଵ୍ଯସ୍ଯ ରେତସସ୍ ତ୍ଵꣳ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ରାଜସି । ଅଥେଦꣳ ଵିଶ୍ଵମ୍ ପଵମାନ ତେ ଵଶେ ତ୍ଵମ୍ ଇନ୍ଦୋ ପ୍ରଥମୋ ଧାମଧା ଅସି
ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ତୁମର, ଦିବ୍ୟ ବୀଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମେ ରାଜା। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ହେ ପବିତ୍ର ସୋମ, ତୁମ ପାଳନାରେ ଅଛି; ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଅବସ୍ଥାନକୁ ଧାରଣ କରିଛ।
ତ୍ଵꣳ ସମୁଦ୍ରୋ ଅସି ଵିଶ୍ଵଵିତ୍ କଵେ ତଵେମାଃ ପଞ୍ଚ ପ୍ରଦିଶୋ ଵିଧର୍ମଣି । ତ୍ଵꣳ ଦ୍ଯାꣳ ଚ ପୃଥିଵୀꣳ ଚାତି ଜଭ୍ରିଷେ ତଵ ଜ୍ଯୋତୀꣳଷି ପଵମାନ ସୂର୍ଯଃ
ତୁମେ ସମୁଦ୍ର, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ମହାମୁନି। ପାଞ୍ଚ ଦିଗ ତୁମ ପାଇଁ ବିସ୍ତାରିତ। ତୁମେ ଦିନ ଓ ମାଟିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛ। ତୁମର ଆଲୋକ ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ହେ ପବିତ୍ର ସୋମ।
ତ୍ଵମ୍ ପଵିତ୍ରେ ରଜସୋ ଵିଧର୍ମଣି ଦେଵେଭ୍ଯଃ ସୋମ ପଵମାନ ପୂଯସେ । ତ୍ଵାମ୍ ଉଶିଜଃ ପ୍ରଥମା ଅଗୃଭ୍ଣତ ତୁଭ୍ଯେମା ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ଯେମିରେ
ପବିତ୍ର ଛାନିରେ ଶୋଧିତ ସୋମ, ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ପରିସ୍କାର ହେଉଛ। ଆକାଶର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ଅବସ୍ଥିତ। ପ୍ରଥମ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି।
ପ୍ର ରେଭ ଏତ୍ଯ୍ ଅତି ଵାରମ୍ ଅଵ୍ଯଯꣳ ଵୃଷା ଵନେଷ୍ଵ୍ ଅଵ ଚକ୍ରଦଦ୍ ଧରିଃ । ସꣳ ଧୀତଯୋ ଵାଵଶାନା ଅନୂଷତ ଶିଶୁꣳ ରିହନ୍ତି ମତଯଃ ପନିପ୍ନତମ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହରି ଗର୍ଜନ କରି ଅବିରତ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅଗ୍ରସର ହେଉଛନ୍ତି; ସେ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଘୁରାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିବା ପ୍ରେରଣାମୟ ଚିନ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଛି; ପବିତ୍ର ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ଶିଶୁକୁ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଦବାଇ ଦେଉଛି।
ସ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ ପରି ଵ୍ଯତ ତନ୍ତୁꣳ ତନ୍ଵାନସ୍ ତ୍ରିଵୃତꣳ ଯଥା ଵିଦେ । ନଯନ୍ନ୍ ଋତସ୍ଯ ପ୍ରଶିଷୋ ନଵୀଯସୀଃ ପତିର୍ ଜନୀନାମ୍ ଉପ ଯାତି ନିଷ୍କୃତମ୍
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ତାନି ତାନ୍ତୁ ବୁନିଛନ୍ତି, ଜଣେ ଦକ୍ଷ କାରିଗର ଭଳି ତିନି ପ୍ରକାରରେ ଏହାକୁ ପ୍ରସାରିତ କରନ୍ତି। ନୂତନ ଧର୍ମ ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପବିତ୍ରତାର ସ୍ଥାନକୁ ଆସନ୍ତି।
ରାଜା ସିନ୍ଧୂନାମ୍ ପଵତେ ପତିର୍ ଦିଵ ଋତସ୍ଯ ଯାତି ପଥିଭିଃ କନିକ୍ରଦତ୍ । ସହସ୍ରଧାରଃ ପରି ଷିଚ୍ଯତେ ହରିଃ ପୁନାନୋ ଵାଚꣳ ଜନଯନ୍ନ୍ ଉପାଵସୁଃ
ନଦୀମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜା ପବିତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି, ଦିଗ୍ଗଜ ଦେବତା ଧର୍ମର ପଥରେ ଗର୍ଜନ କରି ଚାଲିଛନ୍ତି। ସହସ୍ରଧାରା ହରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି, ପବିତ୍ର ହେଇ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ଧନ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ପଵମାନ ମହ୍ଯ୍ ଅର୍ଣୋ ଵି ଧାଵସି ସୂରୋ ନ ଚିତ୍ରୋ ଅଵ୍ଯଯାନି ପଵ୍ଯଯା । ଗଭସ୍ତିପୂତୋ ନୃଭିର୍ ଅଦ୍ରିଭିଃ ସୁତୋ ମହେ ଵାଜାଯ ଧନ୍ଯାଯ ଧନ୍ଵସି
ହେ ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା, ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ଭଳି ତୁମେ ଦୌଡ଼ୁଛ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅବିରତ ଚଳିଛ। କିରଣରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଲୋକମାନେ ପାଥରରେ ଚାପି ତୁମକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ତୁମେ ବଡ଼ ଶକ୍ତି, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଧନ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛ।
ଇଷମ୍ ଊର୍ଜମ୍ ପଵମାନାଭ୍ଯ୍ ଅର୍ଷସି ଶ୍ଯେନୋ ନ ଵꣳସୁ କଲଶେଷୁ ସୀଦସି । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ମଦ୍ଵା ମଦ୍ଯୋ ମଦଃ ସୁତୋ ଦିଵୋ ଵିଷ୍ଟମ୍ଭ ଉପମୋ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ହେ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ପାନୀୟ, ତୁମେ ପୋଷଣ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ବହୁଛ। ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀ ଯେପରି ନିଜ ଘରକୁ ଯାଏ, ସେପରି ତୁମେ କଳଶରେ ବସିଯାଅ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଥିବା ମଦକର ପାନୀୟ ତୁମର ଆନନ୍ଦ, ଯାହା ଉଚ୍ଚ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଆକାଶର ଭିତିସ୍ଥମ୍ଭ।
ସପ୍ତ ସ୍ଵସାରୋ ଅଭି ମାତରଃ ଶିଶୁꣳ ନଵꣳ ଜଜ୍ଞାନꣳ ଜେନ୍ଯꣳ ଵିପଶ୍ଚିତମ୍ । ଅପାꣳ ଗନ୍ଧର୍ଵꣳ ଦିଵ୍ଯꣳ ନୃଚକ୍ଷସꣳ ସୋମꣳ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ରାଜସେ
ସାତଜଣୀ ଭଉଣୀମାନେ ଏବଂ ମାଆମାନେ ଏକାସাথে ଏହି ନୂତନ, ଅଦ୍ଭୁତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି—ସେହି ହେଉଛନ୍ତି ଜଳର ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତାସ୍ୱରୂପ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରକାଶିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରାଜା ସୋମ।
ଈଶାନ ଇମା ଭୁଵନାନି ଵୀଯସେ ଯୁଜାନ ଇନ୍ଦୋ ହରିତଃ ସୁପର୍ଣ୍ଯଃ । ତାସ୍ ତେ କ୍ଷରନ୍ତୁ ମଧୁମଦ୍ ଘୃତମ୍ ପଯସ୍ ତଵ ଵ୍ରତେ ସୋମ ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ କୃଷ୍ଟଯଃ
ହେ ସୋମ, ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛ। ହରିତ ପକ୍ଷୀମାନେ ତୁମ ସହଯୋଗୀ। ସେମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ମଧୁର ଘିଅ ଓ ଦୁଧ ଝରାନ୍ତୁ; ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ, ସମସ୍ତ ଜନମାନେ ଏଠି ବସୁନ୍ତୁ।
ତ୍ଵꣳ ନୃଚକ୍ଷା ଅସି ସୋମ ଵିଶ୍ଵତଃ ପଵମାନ ଵୃଷଭ ତା ଵି ଧାଵସି । ସ ନଃ ପଵସ୍ଵ ଵସୁମଦ୍ ଧିରଣ୍ଯଵଦ୍ ଵଯꣳ ସ୍ଯାମ ଭୁଵନେଷୁ ଜୀଵସେ
ହେ ସୋମ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଦୃଷ୍ଟିମାନ୍। ହେ ପବିତ୍ର ବୃଷଭ, ତୁମେ ସବୁଠାରେ ଦୌଡ଼ୁଛ। ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଓ ସୁନା ନେଇ ବହ, ଆମେ ଏହି ଜଗତରେ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଲାଭ କରିପାରିବା।
ଗୋଵିତ୍ ପଵସ୍ଵ ଵସୁଵିଦ୍ ଧିରଣ୍ଯଵିଦ୍ ରେତୋଧା ଇନ୍ଦୋ ଭୁଵନେଷ୍ଵ୍ ଅର୍ପିତଃ । ତ୍ଵꣳ ସୁଵୀରୋ ଅସି ସୋମ ଵିଶ୍ଵଵିତ୍ ତꣳ ତ୍ଵା ଵିପ୍ରା ଉପ ଗିରେମ ଆସତେ
ଗୋଧନରେ ଧନୀ, ସମ୍ପଦ ଦେଇଥିବା, ସୁନା ଖୋଜିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ହେ ସୋମ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବିସ୍ତାରିତ ଅଛ। ତୁମେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ଏହି ସୋମ; ତୁମ ପାଖକୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଆସି ଗୀତ ଗାଇ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି।
ଉନ୍ ମଧ୍ଵ ଊର୍ମିର୍ ଵନନା ଅତିଷ୍ଠିପଦ୍ ଅପୋ ଵସାନୋ ମହିଷୋ ଵି ଗାହତେ । ରାଜା ପଵିତ୍ରରଥୋ ଵାଜମ୍ ଆରୁହତ୍ ସହସ୍ରଭୃଷ୍ଟିର୍ ଜଯତି ଶ୍ରଵୋ ବୃହତ୍
ମଧୁର ତରଙ୍ଗ, ଜଳରେ ଶୋଭିତ, ଉପରକୁ ଉଠିଛି; ଜଳଧାରାରେ ଢାକା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ଗର୍ଜନ କରୁଛି। ରାଜା, ଯାହାର ରଥ ପବିତ୍ରତା, ଶକ୍ତିରେ ଆରୋହଣ କରିଛି; ହଜାର ଧାରା ସହ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୀର୍ତ୍ତି ଅର୍ଜନ କରେ।
ସ ଭନ୍ଦନା ଉଦ୍ ଇଯର୍ତି ପ୍ରଜାଵତୀର୍ ଵିଶ୍ଵାଯୁର୍ ଵିଶ୍ଵାଃ ସୁଭରା ଅହର୍ଦିଵି । ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଜାଵଦ୍ ରଯିମ୍ ଅଶ୍ଵପସ୍ତ୍ଯମ୍ ପୀତ ଇନ୍ଦଵ୍ ଇନ୍ଦ୍ରମ୍ ଅସ୍ମଭ୍ଯꣳ ଯାଚତାତ୍
ସେ ବନ୍ଧନକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ସନ୍ତାନ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୀବନ ଓ ଦିନକୁ ଦିନ ଭଲ ଦେଇଥାଏ। ହେ ସୋମ, ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସନ୍ତାନ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଈ ସହିତ ଧନ ଦିଅ।
ସୋ ଅଗ୍ରେ ଅହ୍ନାꣳ ହରିର୍ ହର୍ଯତୋ ମଦଃ ପ୍ର ଚେତସା ଚେତଯତେ ଅନୁ ଦ୍ଯୁଭିଃ । ଦ୍ଵା ଜନା ଯାତଯନ୍ନ୍ ଅନ୍ତର୍ ଈଯତେ ନରା ଚ ଶꣳସꣳ ଦୈଵ୍ଯꣳ ଚ ଧର୍ତରି
ସେ ହଳଦିଆ, କ୍ରିୟାଶୀଳ ମଦ ଦିନମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଜ୍ଞାନରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ଅନୁସରଣ କରେ। ଦୁଇ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳି, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ମଣିଷଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ନୀତିକୁ ଧାରଣ କରେ।
ଅଞ୍ଜତେ ଵ୍ଯ୍ ଅଞ୍ଜତେ ସମ୍ ଅଞ୍ଜତେ କ୍ରତୁꣳ ରିହନ୍ତି ମଧୁନାଭ୍ଯ୍ ଅଞ୍ଜତେ । ସିନ୍ଧୋର୍ ଉଚ୍ଛ୍ଵାସେ ପତଯନ୍ତମ୍ ଉକ୍ଷଣꣳ ହିରଣ୍ଯପାଵାଃ ପଶୁମ୍ ଆସୁ ଗୃଭ୍ଣତେ
ସେମାନେ ନିଜେ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧନ୍ତି, ମନକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରନ୍ତି, ମଧୁରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୁଅନ୍ତି। ସୁନା ନଖରେ ସଜିଥିବା ସେମାନେ, ନଦୀର ତୀବ୍ର ଧାରାରେ ପଡ଼ୁଥିବା ବୃଷଭକୁ, ସେ ପଶୁକୁ ଧରିନେଇଥାନ୍ତି।
ଵିପଶ୍ଚିତେ ପଵମାନାଯ ଗାଯତ ମହୀ ନ ଧାରାତ୍ଯ୍ ଅନ୍ଧୋ ଅର୍ଷତି । ଅହିର୍ ନ ଜୂର୍ଣାମ୍ ଅତି ସର୍ପତି ତ୍ଵଚମ୍ ଅତ୍ଯୋ ନ କ୍ରୀଳନ୍ନ୍ ଅସରଦ୍ ଵୃଷା ହରିଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ପବିତ୍ରକାରୀଙ୍କୁ ଗାନ କର। ବଡ଼ ଝରଣା ପରି ସୋମ ଧାରା ବହୁଛି। ପୁରୁଣା ଚର୍ମ ଛାଡ଼ୁଥିବା ସାପ ପରି, ଖେଳୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି, ହଳଦିଆ ବୃଷଭ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି।
ଅଗ୍ରେଗୋ ରାଜାପ୍ଯସ୍ ତଵିଷ୍ଯତେ ଵିମାନୋ ଅହ୍ନାମ୍ ଭୁଵନେଷ୍ଵ୍ ଅର୍ପିତଃ । ହରିର୍ ଘୃତସ୍ନୁଃ ସୁଦୃଶୀକୋ ଅର୍ଣଵୋ ଜ୍ଯୋତୀରଥଃ ପଵତେ ରାଯ ଓକ୍ଯଃ
ଅଗ୍ରଗାମୀ, ରାଜା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି; ପବିତ୍ରକାରୀ ଦିନମାନ୍ୟର ଲୋକରେ ବିସ୍ତାରିତ। ହଳଦିଆ, ଘିଅରେ ପ୍ରଚୁର, ସୁନ୍ଦର, ସାଗର ସଦୃଶ, ଆଲୋକର ରଥରେ, ଧନ ଓ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ ବହୁଛି।
ଅସର୍ଜି ସ୍କମ୍ଭୋ ଦିଵ ଉଦ୍ଯତୋ ମଦଃ ପରି ତ୍ରିଧାତୁର୍ ଭୁଵନାନ୍ଯ୍ ଅର୍ଷତି । ଅꣳଶୁꣳ ରିହନ୍ତି ମତଯଃ ପନିପ୍ନତꣳ ଗିରା ଯଦି ନିର୍ଣିଜମ୍ ଋଗ୍ମିଣୋ ଯଯୁଃ
ଆକାଶରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ଖୁଟି ମୁକ୍ତ ହେବା ସହ, ଆନନ୍ଦ ତିନି ଜଗତକୁ ଘେରି ନେଇଛି। ଚିନ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ସୋମକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ, ଯେତେବେଳେ ଗାୟକମାନେ, ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଚାପି ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ପ୍ର ତେ ଧାରା ଅତ୍ଯ୍ ଅଣ୍ଵାନି ମେଷ୍ଯଃ ପୁନାନସ୍ଯ ସꣳଯତୋ ଯନ୍ତି ରꣳହଯଃ । ଯଦ୍ ଗୋଭିର୍ ଇନ୍ଦୋ ଚମ୍ଵୋଃ ସମଜ୍ଯସ ଆ ସୁଵାନଃ ସୋମ କଲଶେଷୁ ସୀଦସି
ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ତୁମ ଧାରାଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ପାଇଁ ତେଜରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଯାଉଛି; ଚାପି ନିଆଯାଇଥିବା ସୋମର ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ଯେତେବେଳେ ଗାଈ ଦୁଧ ସହିତ ତୁମେ ପାତ୍ରରେ ମିଶିଯାଉଛ, ସେତେବେଳେ ଭଲଭାବେ ଚାପି ନିଆଯାଇଥିବା ସୋମ, ତୁମେ ମଦ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ବସିଯାଉଛ।
ପଵସ୍ଵ ସୋମ କ୍ରତୁଵିନ୍ ନ ଉକ୍ଥ୍ଯୋ ଽଵ୍ଯୋ ଵାରେ ପରି ଧାଵ ମଧୁ ପ୍ରିଯମ୍ । ଜହି ଵିଶ୍ଵାନ୍ ରକ୍ଷସ ଇନ୍ଦୋ ଅତ୍ରିଣୋ ବୃହଦ୍ ଵଦେମ ଵିଦଥେ ସୁଵୀରାଃ
ହେ ସୋମ, ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଅନ୍ଧକାର ନଥିବା ଛାନିରେ ତୁମ ପ୍ରିୟ ମଧୁରତା ସହ ଚାରିପଟେ ବହିଯାଉ। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ରକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ପ୍ରହାର କର। ଆମେ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସହିତ ସଭାରେ କଥାହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଉ।
ପ୍ର ତୁ ଦ୍ରଵ ପରି କୋଶଂ ନି ଷୀଦ ନୃଭିଃ ପୁନାନୋ ଅଭି ଵାଜମର୍ଷ । ଅଶ୍ଵଂ ନ ତ୍ଵା ଵାଜିନଂ ମର୍ଜଯନ୍ତୋଽଚ୍ଛା ବର୍ହୀ ରଶନାଭିର୍ନଯନ୍ତି
ଦୌଡ଼ିଯାଏ, ପାତ୍ରକୁ ଘେରି ବସ, ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିଯାଏ; ଏକ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ପରି, ଶୁଧ୍ଧ ହେଉଥିବା, ତୁମକୁ ପବିତ୍ର କୁଶରେ ରଶି ଦେଇ ନେଇଯାନ୍ତି।
ସ୍ଵାଯୁଧଃ ପଵତେ ଦେଵ ଇନ୍ଦୁରଶସ୍ତିହା ଵୃଜନଂ ରକ୍ଷମାଣଃ । ପିତା ଦେଵାନାଂ ଜନିତା ସୁଦକ୍ଷୋ ଵିଷ୍ଟମ୍ଭୋ ଦିଵୋ ଧରୁଣଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ
ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଦେବତା ଇନ୍ଦୁ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଛି, ଅନିଷ୍ଟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ; ଦେବମାନଙ୍କର ପିତା, ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, କୁଶଳ, ଦିବର ଭିତ୍ତି, ପୃଥିବୀର ଆଧାର।
ଋଷିର୍ଵିପ୍ରଃ ପୁରଏତା ଜନାନାମୃଭୁର୍ଧୀର ଉଶନା କାଵ୍ଯେନ । ସ ଚିଦ୍ଵିଵେଦ ନିହିତଂ ଯଦାସାମପୀଚ୍ଯଂ ଗୁହ୍ଯଂ ନାମ ଗୋନାମ୍
ଏକ ଋଷି, ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ, ଲୋକମାନଙ୍କର ଅଗ୍ରଗାମୀ, କୁଶଳ, ଚିନ୍ତାଶୀଳ, କବିତାରେ ପ୍ରେରିତ; ସେ ଏକା ଜଣାଇଲେ ଲୁଚିଥିବା ଗାମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ନାମ।
ଏଷ ସ୍ଯ ତେ ମଧୁମାଁ ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମୋ ଵୃଷା ଵୃଷ୍ଣେ ପରି ପଵିତ୍ରେ ଅକ୍ଷାଃ । ସହସ୍ରସାଃ ଶତସା ଭୂରିଦାଵା ଶଶ୍ଵତ୍ତମଂ ବର୍ହିରା ଵାଜ୍ଯସ୍ଥାତ୍
ଏହି, ତୁମର ମଧୁର ସୋମ, ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃଷ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଇଁ ପବିତ୍ରରେ ପ୍ରବାହିତ; ହଜାର, ଶତ, ବହୁ ଦେଇ, ସେ ସବୁଠୁ ଦୀର୍ଘ ସ୍ଥାନ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛି।