ଅଯଂ ମତଵାଞ୍ଛକୁନୋ ଯଥା ହିତୋଽଵ୍ଯେ ସସାର ପଵମାନ ଊର୍ମିଣା । ତଵ କ୍ରତ୍ଵା ରୋଦସୀ ଅନ୍ତରା କଵେ ଶୁଚିର୍ଧିଯା ପଵତେ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ତେ
ଏହି ପ୍ରେରିତ ଦେବତା, ଏକ ଖୋଲା ପକ୍ଷୀ ପରି, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ତରଙ୍ଗରେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ; ତୁମର ଇଚ୍ଛାରେ, ଓ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ, ଶୁଧ୍ଧ ଦେବତା, ସୋମ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦିନିଆ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅଛ।
ଦ୍ରାପିଂ ଵସାନୋ ଯଜତୋ ଦିଵିସ୍ପୃଶମନ୍ତରିକ୍ଷପ୍ରା ଭୁଵନେଷ୍ଵର୍ପିତଃ । ସ୍ଵର୍ଜଜ୍ଞାନୋ ନଭସାଭ୍ଯକ୍ରମୀତ୍ପ୍ରତ୍ନମସ୍ଯ ପିତରମା ଵିଵାସତି
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁ, ଜଗତରେ ବିସ୍ତାରିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଜଣା, ମେଘ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉପରକୁ ଯାଇଛି, ପୁରୁଣା ପିତାକୁ ଦୂରରୁ ଡାକୁଛି।
ସୋ ଅସ୍ଯ ଵିଶେ ମହି ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ଅସ୍ଯ ଧାମ ପ୍ରଥମଂ ଵ୍ଯାନଶେ । ପଦଂ ଯଦସ୍ଯ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ଯତୋ ଵିଶ୍ଵା ଅଭି ସଂ ଯାତି ସଂଯତଃ
ଯେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ପ୍ରଥମେ ଚିହ୍ନିଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ; ତାଙ୍କର ପଦ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ, ଏଠାରୁ ସେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ ଏକତାରେ ଆସିଥାଏ।
ପ୍ରୋ ଅଯାସୀଦ୍ ଇନ୍ଦୁର୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ନିଷ୍କୃତꣳ ସଖା ସଖ୍ଯୁର୍ ନ ପ୍ର ମିନାତି ସꣳଗିରମ୍ । ମର୍ଯ ଇଵ ଯୁଵତିଭିଃ ସମ୍ ଅର୍ଷତି ସୋମଃ କଲଶେ ଶତଯାମ୍ନା ପଥା
ଇନ୍ଦୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ିଛି, ସେ ଏକ ସଂଗୀ ଯିଏ ସଂଗତିକୁ କେବେ ଛାଡ଼େନାହିଁ, ଯେପରି ଯୁବକ ଯୁବତୀମାନେ ସହ ମିଶିଥାଏ, ସେପରି ସୋମ ଶତପଥରେ କଳଶକୁ ପହଁଚୁଛି।
ପ୍ର ଵୋ ଧିଯୋ ମନ୍ଦ୍ରଯୁଵୋ ଵିପନ୍ଯୁଵଃ ପନସ୍ଯୁଵଃ ସꣳଵସନେଷ୍ଵ୍ ଅକ୍ରମୁଃ । ସୋମମ୍ ମନୀଷା ଅଭ୍ଯ୍ ଅନୂଷତ ସ୍ତୁଭୋ ଽଭି ଧେନଵଃ ପଯସେମ୍ ଅଶିଶ୍ରଯୁଃ
ତୁମର ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ବୁଦ୍ଧିମତ୍, ଫଳଦାୟକ ଚିନ୍ତାମନ୍ତି ଏହି ସଭାମାନେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି; ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେମାନେ ସୋମକୁ ଖୋଜିଛନ୍ତି, ଗୀତ ଗାଇ ଗାଇ, ଯେପରି ଗାଈମାନେ ଦୁଧ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ ପୋଷକ ସୋମଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି।
ଆ ନଃ ସୋମ ସꣳଯତମ୍ ପିପ୍ଯୁଷୀମ୍ ଇଷମ୍ ଇନ୍ଦୋ ପଵସ୍ଵ ପଵମାନୋ ଅସ୍ରିଧମ୍ । ଯା ନୋ ଦୋହତେ ତ୍ରିର୍ ଅହନ୍ନ୍ ଅସଶ୍ଚୁଷୀ କ୍ଷୁମଦ୍ ଵାଜଵନ୍ ମଧୁମତ୍ ସୁଵୀର୍ଯମ୍
ହେ ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଓ ପୋଷଣଦାୟକ ଧାରା ଦିଅ; ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆପଣ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତୁ, ଏହି ପବିତ୍ରତା ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି ହେଉ। ଯାହା ଆମକୁ ଦିନେ ତିନିଥର, ଅବିରତ, ଉପଜାଉ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମଧୁର ଶକ୍ତି ଦେଉଛି।
ଵୃଷା ମତୀନାମ୍ ପଵତେ ଵିଚକ୍ଷଣଃ ସୋମୋ ଅହ୍ନଃ ପ୍ରତରୀତୋଷସୋ ଦିଵଃ । କ୍ରାଣା ସିନ୍ଧୂନାꣳ କଲଶାꣳ ଅଵୀଵଶଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ହାର୍ଦ୍ଯ୍ ଆଵିଶନ୍ ମନୀଷିଭିଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୋମ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି; ସକାଳ ବେଳେ ଚାପି ନିଆଯାଇ, ସେ ଦିନ ଆରମ୍ଭରେ ଆକାଶର ଉଷାମାନଙ୍କ ସହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି। ଗର୍ଜନ କରି, ସେ ନଦୀମାନଙ୍କ ଭାଣ୍ଡାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, କଳଶରେ ପୂରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିଶୀଳ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟାମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।
ମନୀଷିଭିଃ ପଵତେ ପୂର୍ଵ୍ଯଃ କଵିର୍ ନୃଭିର୍ ଯତଃ ପରି କୋଶାꣳ ଅଚିକ୍ରଦତ୍ । ତ୍ରିତସ୍ଯ ନାମ ଜନଯନ୍ ମଧୁ କ୍ଷରଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵାଯୋଃ ସଖ୍ଯାଯ କର୍ତଵେ
ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟାମାନଙ୍କ ସହ, ପୁରାତନ ଋଷି ସୋମ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି; ମଣିଷମାନଙ୍କ ସହ ସେ କଳଶମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି। ତୃତଙ୍କ ନାମ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେ ମଧୁର ରସ ଝରାନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଙ୍କ ସାଠିଏ ମିତ୍ରତା ସାଧନ କରିବା ପାଇଁ।
ଅଯମ୍ ପୁନାନ ଉଷସୋ ଵି ରୋଚଯଦ୍ ଅଯꣳ ସିନ୍ଧୁଭ୍ଯୋ ଅଭଵଦ୍ ଉ ଲୋକକୃତ୍ । ଅଯꣳ ତ୍ରିଃ ସପ୍ତ ଦୁଦୁହାନ ଆଶିରꣳ ସୋମୋ ହୃଦେ ପଵତେ ଚାରୁ ମତ୍ସରଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ହେଉଥିବା ସୋମ ଉଷାମାନଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି; ସେ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏହି ସୋମ ତିନିଥର ସାତ ଥର ଉତ୍ତମ ରସ ଦୁହିଛନ୍ତି; ସେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭାବରେ ହୃଦୟ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି।
ପଵସ୍ଵ ସୋମ ଦିଵ୍ଯେଷୁ ଧାମସୁ ସୃଜାନ ଇନ୍ଦୋ କଲଶେ ପଵିତ୍ର ଆ । ସୀଦନ୍ନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଜଠରେ କନିକ୍ରଦନ୍ ନୃଭିର୍ ଯତଃ ସୂର୍ଯମ୍ ଆରୋହଯୋ ଦିଵି
ହେ ସୋମ, ଦିବ୍ୟ ନିବାସରେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କର; ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଛାଣି ଦ୍ୱାରା କଳଶରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଗର୍ଜନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଜଠରରେ ବସ, ମଣିଷମାନେ ତୁମକୁ ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି; ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉପରକୁ ଉଠା।
ଅଦ୍ରିଭିଃ ସୁତଃ ପଵସେ ପଵିତ୍ର ଆꣳ ଇନ୍ଦଵ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଜଠରେଷ୍ଵ୍ ଆଵିଶନ୍ । ତ୍ଵꣳ ନୃଚକ୍ଷା ଅଭଵୋ ଵିଚକ୍ଷଣ ସୋମ ଗୋତ୍ରମ୍ ଅଙ୍ଗିରୋଭ୍ଯୋ ଽଵୃଣୋର୍ ଅପ
ପାଥରରେ ପିଟି ତୁମେ, ସୋମ, ଶୁଧ୍ଧ କରାଯାଇ ଚାଲିଯାଉଛ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗଭରରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛ। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୋଇ, ସୋମ, ତୁମେ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପାଇଁ ଗାଁଠ ଖୋଲିଦେଲ।
ତ୍ଵାꣳ ସୋମ ପଵମାନꣳ ସ୍ଵାଧ୍ଯୋ ଽନୁ ଵିପ୍ରାସୋ ଅମଦନ୍ନ୍ ଅଵସ୍ଯଵଃ । ତ୍ଵାꣳ ସୁପର୍ଣ ଆଭରଦ୍ ଦିଵସ୍ ପରୀନ୍ଦୋ ଵିଶ୍ଵାଭିର୍ ମତିଭିଃ ପରିଷ୍କୃତମ୍
ହେ ସୋମ, ନିଜେ ଶୁଧ୍ଧ ହେଉଥିବା, ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆଶାରେ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଙ୍ଖ ଥିବା ଜଣେ ତୁମକୁ ଆକାଶରୁ ଆଣିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଭାବନାରେ ଶୋଭିତ ସୋମ।
ଅଵ୍ଯେ ପୁନାନମ୍ ପରି ଵାର ଊର୍ମିଣା ହରିꣳ ନଵନ୍ତେ ଅଭି ସପ୍ତ ଧେନଵଃ । ଅପାମ୍ ଉପସ୍ଥେ ଅଧ୍ଯ୍ ଆଯଵଃ କଵିମ୍ ଋତସ୍ଯ ଯୋନା ମହିଷା ଅହେଷତ
ସାତଟି ଗାଈ, ହଳଦିଆ ସୋମ ପାଇଁ ଆସାକ୍ତିରେ, ତାଙ୍କର ତରଙ୍ଗ ଝରଣାରେ ଶୁଧ୍ଧ ସୋମକୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ପାଣିର ଆଞ୍ଚଳରେ, ପିଟିବା ପାଥରମାନେ ସତ୍ୟର ଗର୍ଭରେ ଥିବା ମହାନ ଋଷିକୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି।
ଇନ୍ଦୁଃ ପୁନାନୋ ଅତି ଗାହତେ ମୃଧୋ ଵିଶ୍ଵାନି କୃଣ୍ଵନ୍ ସୁପଥାନି ଯଜ୍ଯଵେ । ଗାଃ କୃଣ୍ଵାନୋ ନିର୍ଣିଜꣳ ହର୍ଯତଃ କଵିର୍ ଅତ୍ଯୋ ନ କ୍ରୀଳନ୍ ପରି ଵାରମ୍ ଅର୍ଷତି
ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଇନ୍ଦୁ ସମସ୍ତ ବିରୋଧକୁ ଟପିଯାଉଛି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭଲ ପଥ ତିଆରି କରୁଛି। ଗାଈ ସୃଷ୍ଟି କରି, ପଥ ସଫା କରି, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଋଷି ହସିଖେଳି ଘୋଡ଼ା ପରି ଘେରାକୁ ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଛି।
ଅସଶ୍ଚତଃ ଶତଧାରା ଅଭିଶ୍ରିଯୋ ହରିꣳ ନଵନ୍ତେ ଽଵ ତା ଉଦନ୍ଯୁଵଃ । କ୍ଷିପୋ ମୃଜନ୍ତି ପରି ଗୋଭିର୍ ଆଵୃତꣳ ତୃତୀଯେ ପୃଷ୍ଠେ ଅଧି ରୋଚନେ ଦିଵଃ
ସବୁ ଦିଗରୁ ଶତଶଖା ଝରଣା ଏକାଠି ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହରିଙ୍କୁ ଖୋଜି ଯାଉଛି, ଯେପରି ଜଳ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ। ତେଜସ୍ୱୀ ମନ୍ଦାକିନୀ, ଗାଈଁମାନେ ଘେରି ରହି, ତୃତୀୟ ଚରଣରେ, ଦିବ୍ୟ ଆକାଶର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଙ୍କୁ ପରିସ୍କାର କରୁଛନ୍ତି।
ତଵେମାଃ ପ୍ରଜା ଦିଵ୍ଯସ୍ଯ ରେତସସ୍ ତ୍ଵꣳ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ରାଜସି । ଅଥେଦꣳ ଵିଶ୍ଵମ୍ ପଵମାନ ତେ ଵଶେ ତ୍ଵମ୍ ଇନ୍ଦୋ ପ୍ରଥମୋ ଧାମଧା ଅସି
ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ତୁମର, ଦିବ୍ୟ ବୀଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମେ ରାଜା। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ହେ ପବିତ୍ର ସୋମ, ତୁମ ପାଳନାରେ ଅଛି; ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଅବସ୍ଥାନକୁ ଧାରଣ କରିଛ।
ତ୍ଵꣳ ସମୁଦ୍ରୋ ଅସି ଵିଶ୍ଵଵିତ୍ କଵେ ତଵେମାଃ ପଞ୍ଚ ପ୍ରଦିଶୋ ଵିଧର୍ମଣି । ତ୍ଵꣳ ଦ୍ଯାꣳ ଚ ପୃଥିଵୀꣳ ଚାତି ଜଭ୍ରିଷେ ତଵ ଜ୍ଯୋତୀꣳଷି ପଵମାନ ସୂର୍ଯଃ
ତୁମେ ସମୁଦ୍ର, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ମହାମୁନି। ପାଞ୍ଚ ଦିଗ ତୁମ ପାଇଁ ବିସ୍ତାରିତ। ତୁମେ ଦିନ ଓ ମାଟିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛ। ତୁମର ଆଲୋକ ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ହେ ପବିତ୍ର ସୋମ।
ତ୍ଵମ୍ ପଵିତ୍ରେ ରଜସୋ ଵିଧର୍ମଣି ଦେଵେଭ୍ଯଃ ସୋମ ପଵମାନ ପୂଯସେ । ତ୍ଵାମ୍ ଉଶିଜଃ ପ୍ରଥମା ଅଗୃଭ୍ଣତ ତୁଭ୍ଯେମା ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ଯେମିରେ
ପବିତ୍ର ଛାନିରେ ଶୋଧିତ ସୋମ, ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ପରିସ୍କାର ହେଉଛ। ଆକାଶର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ଅବସ୍ଥିତ। ପ୍ରଥମ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି।
ପ୍ର ରେଭ ଏତ୍ଯ୍ ଅତି ଵାରମ୍ ଅଵ୍ଯଯꣳ ଵୃଷା ଵନେଷ୍ଵ୍ ଅଵ ଚକ୍ରଦଦ୍ ଧରିଃ । ସꣳ ଧୀତଯୋ ଵାଵଶାନା ଅନୂଷତ ଶିଶୁꣳ ରିହନ୍ତି ମତଯଃ ପନିପ୍ନତମ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହରି ଗର୍ଜନ କରି ଅବିରତ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅଗ୍ରସର ହେଉଛନ୍ତି; ସେ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଘୁରାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିବା ପ୍ରେରଣାମୟ ଚିନ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଛି; ପବିତ୍ର ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ଶିଶୁକୁ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଦବାଇ ଦେଉଛି।
ସ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ ପରି ଵ୍ଯତ ତନ୍ତୁꣳ ତନ୍ଵାନସ୍ ତ୍ରିଵୃତꣳ ଯଥା ଵିଦେ । ନଯନ୍ନ୍ ଋତସ୍ଯ ପ୍ରଶିଷୋ ନଵୀଯସୀଃ ପତିର୍ ଜନୀନାମ୍ ଉପ ଯାତି ନିଷ୍କୃତମ୍
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ତାନି ତାନ୍ତୁ ବୁନିଛନ୍ତି, ଜଣେ ଦକ୍ଷ କାରିଗର ଭଳି ତିନି ପ୍ରକାରରେ ଏହାକୁ ପ୍ରସାରିତ କରନ୍ତି। ନୂତନ ଧର୍ମ ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପବିତ୍ରତାର ସ୍ଥାନକୁ ଆସନ୍ତି।
ରାଜା ସିନ୍ଧୂନାମ୍ ପଵତେ ପତିର୍ ଦିଵ ଋତସ୍ଯ ଯାତି ପଥିଭିଃ କନିକ୍ରଦତ୍ । ସହସ୍ରଧାରଃ ପରି ଷିଚ୍ଯତେ ହରିଃ ପୁନାନୋ ଵାଚꣳ ଜନଯନ୍ନ୍ ଉପାଵସୁଃ
ନଦୀମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜା ପବିତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି, ଦିଗ୍ଗଜ ଦେବତା ଧର୍ମର ପଥରେ ଗର୍ଜନ କରି ଚାଲିଛନ୍ତି। ସହସ୍ରଧାରା ହରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି, ପବିତ୍ର ହେଇ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ଧନ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ପଵମାନ ମହ୍ଯ୍ ଅର୍ଣୋ ଵି ଧାଵସି ସୂରୋ ନ ଚିତ୍ରୋ ଅଵ୍ଯଯାନି ପଵ୍ଯଯା । ଗଭସ୍ତିପୂତୋ ନୃଭିର୍ ଅଦ୍ରିଭିଃ ସୁତୋ ମହେ ଵାଜାଯ ଧନ୍ଯାଯ ଧନ୍ଵସି
ହେ ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା, ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ଭଳି ତୁମେ ଦୌଡ଼ୁଛ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅବିରତ ଚଳିଛ। କିରଣରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଲୋକମାନେ ପାଥରରେ ଚାପି ତୁମକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ତୁମେ ବଡ଼ ଶକ୍ତି, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଧନ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛ।
ଇଷମ୍ ଊର୍ଜମ୍ ପଵମାନାଭ୍ଯ୍ ଅର୍ଷସି ଶ୍ଯେନୋ ନ ଵꣳସୁ କଲଶେଷୁ ସୀଦସି । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ମଦ୍ଵା ମଦ୍ଯୋ ମଦଃ ସୁତୋ ଦିଵୋ ଵିଷ୍ଟମ୍ଭ ଉପମୋ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ହେ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ପାନୀୟ, ତୁମେ ପୋଷଣ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ବହୁଛ। ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀ ଯେପରି ନିଜ ଘରକୁ ଯାଏ, ସେପରି ତୁମେ କଳଶରେ ବସିଯାଅ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚାପିଥିବା ମଦକର ପାନୀୟ ତୁମର ଆନନ୍ଦ, ଯାହା ଉଚ୍ଚ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଆକାଶର ଭିତିସ୍ଥମ୍ଭ।
ସପ୍ତ ସ୍ଵସାରୋ ଅଭି ମାତରଃ ଶିଶୁꣳ ନଵꣳ ଜଜ୍ଞାନꣳ ଜେନ୍ଯꣳ ଵିପଶ୍ଚିତମ୍ । ଅପାꣳ ଗନ୍ଧର୍ଵꣳ ଦିଵ୍ଯꣳ ନୃଚକ୍ଷସꣳ ସୋମꣳ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ରାଜସେ
ସାତଜଣୀ ଭଉଣୀମାନେ ଏବଂ ମାଆମାନେ ଏକାସাথে ଏହି ନୂତନ, ଅଦ୍ଭୁତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି—ସେହି ହେଉଛନ୍ତି ଜଳର ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତାସ୍ୱରୂପ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରକାଶିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରାଜା ସୋମ।
ଈଶାନ ଇମା ଭୁଵନାନି ଵୀଯସେ ଯୁଜାନ ଇନ୍ଦୋ ହରିତଃ ସୁପର୍ଣ୍ଯଃ । ତାସ୍ ତେ କ୍ଷରନ୍ତୁ ମଧୁମଦ୍ ଘୃତମ୍ ପଯସ୍ ତଵ ଵ୍ରତେ ସୋମ ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ କୃଷ୍ଟଯଃ
ହେ ସୋମ, ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛ। ହରିତ ପକ୍ଷୀମାନେ ତୁମ ସହଯୋଗୀ। ସେମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ମଧୁର ଘିଅ ଓ ଦୁଧ ଝରାନ୍ତୁ; ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ, ସମସ୍ତ ଜନମାନେ ଏଠି ବସୁନ୍ତୁ।
ତ୍ଵꣳ ନୃଚକ୍ଷା ଅସି ସୋମ ଵିଶ୍ଵତଃ ପଵମାନ ଵୃଷଭ ତା ଵି ଧାଵସି । ସ ନଃ ପଵସ୍ଵ ଵସୁମଦ୍ ଧିରଣ୍ଯଵଦ୍ ଵଯꣳ ସ୍ଯାମ ଭୁଵନେଷୁ ଜୀଵସେ
ହେ ସୋମ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଦୃଷ୍ଟିମାନ୍। ହେ ପବିତ୍ର ବୃଷଭ, ତୁମେ ସବୁଠାରେ ଦୌଡ଼ୁଛ। ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଓ ସୁନା ନେଇ ବହ, ଆମେ ଏହି ଜଗତରେ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଲାଭ କରିପାରିବା।
ଗୋଵିତ୍ ପଵସ୍ଵ ଵସୁଵିଦ୍ ଧିରଣ୍ଯଵିଦ୍ ରେତୋଧା ଇନ୍ଦୋ ଭୁଵନେଷ୍ଵ୍ ଅର୍ପିତଃ । ତ୍ଵꣳ ସୁଵୀରୋ ଅସି ସୋମ ଵିଶ୍ଵଵିତ୍ ତꣳ ତ୍ଵା ଵିପ୍ରା ଉପ ଗିରେମ ଆସତେ
ଗୋଧନରେ ଧନୀ, ସମ୍ପଦ ଦେଇଥିବା, ସୁନା ଖୋଜିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ହେ ସୋମ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବିସ୍ତାରିତ ଅଛ। ତୁମେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ଏହି ସୋମ; ତୁମ ପାଖକୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଆସି ଗୀତ ଗାଇ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି।
ଉନ୍ ମଧ୍ଵ ଊର୍ମିର୍ ଵନନା ଅତିଷ୍ଠିପଦ୍ ଅପୋ ଵସାନୋ ମହିଷୋ ଵି ଗାହତେ । ରାଜା ପଵିତ୍ରରଥୋ ଵାଜମ୍ ଆରୁହତ୍ ସହସ୍ରଭୃଷ୍ଟିର୍ ଜଯତି ଶ୍ରଵୋ ବୃହତ୍
ମଧୁର ତରଙ୍ଗ, ଜଳରେ ଶୋଭିତ, ଉପରକୁ ଉଠିଛି; ଜଳଧାରାରେ ଢାକା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ଗର୍ଜନ କରୁଛି। ରାଜା, ଯାହାର ରଥ ପବିତ୍ରତା, ଶକ୍ତିରେ ଆରୋହଣ କରିଛି; ହଜାର ଧାରା ସହ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୀର୍ତ୍ତି ଅର୍ଜନ କରେ।
ସ ଭନ୍ଦନା ଉଦ୍ ଇଯର୍ତି ପ୍ରଜାଵତୀର୍ ଵିଶ୍ଵାଯୁର୍ ଵିଶ୍ଵାଃ ସୁଭରା ଅହର୍ଦିଵି । ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଜାଵଦ୍ ରଯିମ୍ ଅଶ୍ଵପସ୍ତ୍ଯମ୍ ପୀତ ଇନ୍ଦଵ୍ ଇନ୍ଦ୍ରମ୍ ଅସ୍ମଭ୍ଯꣳ ଯାଚତାତ୍
ସେ ବନ୍ଧନକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ସନ୍ତାନ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୀବନ ଓ ଦିନକୁ ଦିନ ଭଲ ଦେଇଥାଏ। ହେ ସୋମ, ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସନ୍ତାନ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଗାଈ ସହିତ ଧନ ଦିଅ।
ସୋ ଅଗ୍ରେ ଅହ୍ନାꣳ ହରିର୍ ହର୍ଯତୋ ମଦଃ ପ୍ର ଚେତସା ଚେତଯତେ ଅନୁ ଦ୍ଯୁଭିଃ । ଦ୍ଵା ଜନା ଯାତଯନ୍ନ୍ ଅନ୍ତର୍ ଈଯତେ ନରା ଚ ଶꣳସꣳ ଦୈଵ୍ଯꣳ ଚ ଧର୍ତରି
ସେ ହଳଦିଆ, କ୍ରିୟାଶୀଳ ମଦ ଦିନମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଜ୍ଞାନରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ଅନୁସରଣ କରେ। ଦୁଇ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳି, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ମଣିଷଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ନୀତିକୁ ଧାରଣ କରେ।