କନିକ୍ରଦତ୍କଲଶେ ଗୋଭିରଜ୍ଯସେ ଵ୍ଯଵ୍ଯଯଂ ସମଯା ଵାରମର୍ଷସି । ମର୍ମୃଜ୍ଯମାନୋ ଅତ୍ଯୋ ନ ସାନସିରିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସୋମ ଜଠରେ ସମକ୍ଷରଃ
ଧ୍ୱନି କରୁଥିବା ସୋମ, ଦୁଧ ଦେଇ କଳଶରେ ଚାପି ହେଉଛି; ତୁମେ ଛାଣି ମାନେ ଅଶୁଦ୍ଧତାକୁ ଦୂର କରୁଛ; ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ, ଯାତ୍ରାରୁ ମୁକ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଭଳି, ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗଭାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛ।
ସ୍ଵାଦୁଃ ପଵସ୍ଵ ଦିଵ୍ଯାଯ ଜନ୍ମନେ ସ୍ଵାଦୁରିନ୍ଦ୍ରାଯ ସୁହଵୀତୁନାମ୍ନେ । ସ୍ଵାଦୁର୍ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯ ଵାଯଵେ ବୃହସ୍ପତଯେ ମଧୁମାଁ ଅଦାଭ୍ଯଃ
ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ସ୍ୱାଦୁ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ଦାନ କରୁଥିବା ନାମ ପାଇଁ ସ୍ୱାଦୁ ହେଉ; ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ବାୟୁ ଓ ବୃହସ୍ପତି ପାଇଁ ସ୍ୱାଦୁ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ—ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ମଧୁ ଭରା ସୋମ।
ଅତ୍ଯଂ ମୃଜନ୍ତି କଲଶେ ଦଶ କ୍ଷିପଃ ପ୍ର ଵିପ୍ରାଣାଂ ମତଯୋ ଵାଚ ଈରତେ । ପଵମାନା ଅଭ୍ଯର୍ଷନ୍ତି ସୁଷ୍ଟୁତିମେନ୍ଦ୍ରଂ ଵିଶନ୍ତି ମଦିରାସ ଇନ୍ଦଵଃ
ଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳି କଳଶରେ ସୋମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି; ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଶବ୍ଦ ଦେଇ ପ୍ରେରଣା କରେ; ପବିତ୍ର ହେଉଥିବା ସୋମମାନେ ସ୍ତୁତି ସହିତ ଆସନ୍ତି—ମଦ ଭରା ସୋମମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ପଵମାନୋ ଅଭ୍ଯର୍ଷା ସୁଵୀର୍ଯମୁର୍ଵୀଂ ଗଵ୍ଯୂତିଂ ମହି ଶର୍ମ ସପ୍ରଥଃ । ମାକିର୍ନୋ ଅସ୍ଯ ପରିଷୂତିରୀଶତେନ୍ଦୋ ଜଯେମ ତ୍ଵଯା ଧନଂଧନମ୍
ପବିତ୍ର ହେଇ, ତୁମେ ବଡ଼ ଶକ୍ତି, ବିସ୍ତୃତ ଗୋଧନ ଭରା ଜାଗା, ବଡ଼ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ ଆଗେଇଯାଉଛ; ତାଙ୍କର ଆବରଣ ଆମକୁ ବାନ୍ଧି ରଖିବା ନାହିଁ—ହେ ସୋମ, ତୁମ ସହିତ ଆମେ ଧନ ଉପରେ ଧନ ଜିତିପାରିବା।
ଅଧି ଦ୍ଯାମସ୍ଥାଦ୍ଵୃଷଭୋ ଵିଚକ୍ଷଣୋଽରୂରୁଚଦ୍ଵି ଦିଵୋ ରୋଚନା କଵିଃ । ରାଜା ପଵିତ୍ରମତ୍ଯେତି ରୋରୁଵଦ୍ଦିଵଃ ପୀଯୂଷଂ ଦୁହତେ ନୃଚକ୍ଷସଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବଳଦ ଆକାଶକୁ ଉପରେ ଉଠିଛି; ଋଷି ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକରେ ଚମକିଉଠିଛି; ରାଜା ଗର୍ଜନ କରି, ଛାଣି ମାନେ ଅତିକ୍ରମ କରେ—ଦୃଷ୍ଟିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ଅମୃତ ଦୁହନ୍ତି।
ଦିଵୋ ନାକେ ମଧୁଜିହ୍ଵା ଅସଶ୍ଚତୋ ଵେନା ଦୁହନ୍ତ୍ଯୁକ୍ଷଣଂ ଗିରିଷ୍ଠାମ୍ । ଅପ୍ସୁ ଦ୍ରପ୍ସଂ ଵାଵୃଧାନଂ ସମୁଦ୍ର ଆ ସିନ୍ଧୋରୂର୍ମା ମଧୁମନ୍ତଂ ପଵିତ୍ର ଆ
ଆକାଶର ଗୃହରେ, ମଧୁ ଭରା ଜିହ୍ବା ସହିତ, ଚମକୁଥିବା ଦେବମାନେ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା ବଳଦକୁ ଦୁହନ୍ତି; ଜଳରେ, ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିବା ତିଆଁ, ସାଗରରେ, ନଦୀର ତରଙ୍ଗରୁ, ମଧୁ ଭରା ଛାଣି ମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।
ନାକେ ସୁପର୍ଣମୁପପପ୍ତିଵାଂସଂ ଗିରୋ ଵେନାନାମକୃପନ୍ତ ପୂର୍ଵୀଃ । ଶିଶୁଂ ରିହନ୍ତି ମତଯଃ ପନିପ୍ନତଂ ହିରଣ୍ଯଯଂ ଶକୁନଂ କ୍ଷାମଣି ସ୍ଥାମ୍
ଆକାଶରେ, ପ୍ରାଚୀନ ଗୀତମାନେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଗୃଧ୍ରକୁ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି; ଚିନ୍ତାମାନେ ସୁନା ଚିଡ଼ିଆ, ଶିଶୁ, ଚମକୁଥିବା ଏକା ଭୂମିରେ ଉଭା ଥିବାକୁ ଖୋଜୁଛନ୍ତି।
ଊର୍ଧ୍ଵୋ ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଅଧି ନାକେ ଅସ୍ଥାଦ୍ଵିଶ୍ଵା ରୂପା ପ୍ରତିଚକ୍ଷାଣୋ ଅସ୍ଯ । ଭାନୁଃ ଶୁକ୍ରେଣ ଶୋଚିଷା ଵ୍ଯଦ୍ଯୌତ୍ପ୍ରାରୂରୁଚଦ୍ରୋଦସୀ ମାତରା ଶୁଚିଃ
ଉପରେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଆକାଶରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ନେଇଛି, ସମସ୍ତ ରୂପ ଦେଖିପାରିଛି; ତାଙ୍କର ଆଲୋକ, ଶୁଦ୍ଧ ଚମକ ସହିତ, ଚମକିଉଠିଛି, ଶୁଦ୍ଧ ଏକା ଭୂମି ଓ ଆକାଶ—ଦୁଇ ମାତାକୁ ଉଜାଗର କରିଛି।
ପ୍ର ତ ଆଶଵଃ ପଵମାନ ଧୀଜଵୋ ମଦା ଅର୍ଷନ୍ତି ରଘୁଜା ଇଵ ତ୍ମନା । ଦିଵ୍ଯାଃ ସୁପର୍ଣା ମଧୁମନ୍ତ ଇନ୍ଦଵୋ ମଦିନ୍ତମାସଃ ପରି କୋଶମାସତେ
ତୁମର ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରବାହ, ହେ ପବିତ୍ର ସୋମ, ତେଜ ଘୋଡ଼ା ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଆଗେଇଯାଉଛି; ଦିବ୍ୟ, ମଧୁ ଭରା, ସବୁଠୁ ମଦ ଭରା ସୋମମାନେ କଳଶକୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।
ପ୍ର ତେ ମଦାସୋ ମଦିରାସ ଆଶଵୋଽସୃକ୍ଷତ ରଥ୍ଯାସୋ ଯଥା ପୃଥକ୍ । ଧେନୁର୍ନ ଵତ୍ସଂ ପଯସାଭି ଵଜ୍ରିଣମିନ୍ଦ୍ରମିନ୍ଦଵୋ ମଧୁମନ୍ତ ଊର୍ମଯଃ
ତୁମର ମଦ ଭରା, ମଦିରା ଭରା, ଦ୍ରୁତ ପ୍ରବାହମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ଦାନ୍ଡରେ ଗଡ଼ିଯାଉଛି, ରଥ ଭଳି; ଗାଁ ଏକ ଦୁଧ ଦେଇ ଶିଶୁକୁ ଯେପରି, ମଧୁ ଭରା ସୋମ ତରଙ୍ଗମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବଜ୍ରଧାରୀ, ପାଇଁ ଦୁଧ ସହିତ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।
ଅତ୍ଯୋ ନ ହିଯାନୋ ଅଭି ଵାଜମର୍ଷ ସ୍ଵର୍ଵିତ୍କୋଶଂ ଦିଵୋ ଅଦ୍ରିମାତରମ୍ । ଵୃଷା ପଵିତ୍ରେ ଅଧି ସାନୋ ଅଵ୍ଯଯେ ସୋମଃ ପୁନାନ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଯ ଧାଯସେ
ଉତ୍ସାହିତ ଘୋଡ଼ା ଭଳି, ତୁମେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଦୃତ ଭାବରେ ଆଗେଇଯାଉଛ; ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା କଳଶ, ପାଥର, ଦିବ୍ୟ ମାତାକୁ ଉପସ୍ଥିତ କରୁଛ; ବଳଦ ସୋମ, ଅବିନଶୀ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ପବିତ୍ର ହେଇ, ଶକ୍ତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଯାଉଛି।
ପ୍ର ତ ଆଶ୍ଵିନୀଃ ପଵମାନ ଧୀଜୁଵୋ ଦିଵ୍ଯା ଅସୃଗ୍ରନ୍ପଯସା ଧରୀମଣି । ପ୍ରାନ୍ତରୃଷଯ ସ୍ଥାଵିରୀରସୃକ୍ଷତ ଯେ ତ୍ଵା ମୃଜନ୍ତ୍ଯୃଷିଷାଣ ଵେଧସଃ
ତୁମର ଦ୍ରୁତ, ଦିବ୍ୟ ପ୍ରବାହ, ହେ ପବିତ୍ର ସୋମ, ଦୁଧ ସହିତ କଳଶରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି; ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ, ଯେମାନେ ତୁମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ତୁମକୁ ପ୍ରେରଣା କରିଛନ୍ତି, ହେ ବିଦ୍ୱାନ।
ଵିଶ୍ଵା ଧାମାନି ଵିଶ୍ଵଚକ୍ଷ ଋଭ୍ଵସଃ ପ୍ରଭୋସ୍ତେ ସତଃ ପରି ଯନ୍ତି କେତଵଃ । ଵ୍ଯାନଶିଃ ପଵସେ ସୋମ ଧର୍ମଭିଃ ପତିର୍ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ରାଜସି
ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ଦେଖିପାରିବା, ହେ ଋଭୁମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏକାର ରଶ୍ମିମାନେ ତୁମକୁ ଘେରି ଯାଉଛି; ସୋମ, ତୁମେ ନୀତି ସହିତ ପବିତ୍ର ହେଉଛ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ରାଜା ହେଉଛ।
ଉଭଯତଃ ପଵମାନସ୍ଯ ରଶ୍ମଯୋ ଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ସତଃ ପରି ଯନ୍ତି କେତଵଃ । ଯଦୀ ପଵିତ୍ରେ ଅଧି ମୃଜ୍ଯତେ ହରିଃ ସତ୍ତା ନି ଯୋନା କଲଶେଷୁ ସୀଦତି
ଦୁଇ ପାଖରେ, ପବିତ୍ର ଏକାର ରଶ୍ମିମାନେ ଘେରି ଯାଉଛି; ହରି ଛାଣି ମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ କଳଶମାନେ ବସିଯାଉଛି।
ଯଜ୍ଞସ୍ଯ କେତୁଃ ପଵତେ ସ୍ଵଧ୍ଵରଃ ସୋମୋ ଦେଵାନାମୁପ ଯାତି ନିଷ୍କୃତମ୍ । ସହସ୍ରଧାରଃ ପରି କୋଶମର୍ଷତି ଵୃଷା ପଵିତ୍ରମତ୍ଯେତି ରୋରୁଵତ୍
ଯଜ୍ଞର ଚିହ୍ନ, ପବିତ୍ର, ନୀତିମୟ ସୋମ, ଦେବମାନଙ୍କ ଆସନ ପାଇଁ ଆଗେଇଯାଉଛି; ହଜାର ଝରଣା ସହିତ, ସେ କଳଶକୁ ଘେରି ଯାଉଛି, ବଳଦ ଗର୍ଜନ କରି, ଛାଣି ମାନେ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
ରାଜା ସମୁଦ୍ରଂ ନଦ୍ଯୋ ଵି ଗାହତେଽପାମୂର୍ମିଂ ସଚତେ ସିନ୍ଧୁଷୁ ଶ୍ରିତଃ । ଅଧ୍ଯସ୍ଥାତ୍ସାନୁ ପଵମାନୋ ଅଵ୍ଯଯଂ ନାଭା ପୃଥିଵ୍ଯା ଧରୁଣୋ ମହୋ ଦିଵଃ
ରାଜା ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ନଦୀମାନେ ଅଲଗା ହେଉଛନ୍ତି; ସେ ଜଳର ତରଙ୍ଗ ସହିତ ଏକତା କରେ, ସିନ୍ଧୁମାନେ ଅବସ୍ଥିତ; ପବିତ୍ର ସୋମ ଅବିନଶୀ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ, ପୃଥିବୀର ନାଭିରେ, ବଡ଼ ଆକାଶର ଆଧାରରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ନେଇଛି।
ଦିଵୋ ନ ସାନୁ ସ୍ତନଯନ୍ନଚିକ୍ରଦଦ୍ଦ୍ଯୌଶ୍ଚ ଯସ୍ଯ ପୃଥିଵୀ ଚ ଧର୍ମଭିଃ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସଖ୍ଯଂ ପଵତେ ଵିଵେଵିଦତ୍ସୋମଃ ପୁନାନଃ କଲଶେଷୁ ସୀଦତି
ଆକାଶର ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ଭଳି, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଧ୍ୱନି କରୁଥିବା, ଯାହାର ନୀତି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; ପବିତ୍ର ସୋମ କଳଶମାନେ ବସିଛି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଖୋଜୁଛି।
ଜ୍ଯୋତିର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପଵତେ ମଧୁ ପ୍ରିଯଂ ପିତା ଦେଵାନାଂ ଜନିତା ଵିଭୂଵସୁଃ । ଦଧାତି ରତ୍ନଂ ସ୍ଵଧଯୋରପୀଚ୍ଯଂ ମଦିନ୍ତମୋ ମତ୍ସର ଇନ୍ଦ୍ରିଯୋ ରସଃ
ଯଜ୍ଞର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା, ମଧୁର ଓ ପ୍ରିୟ, ଦେବମାନଙ୍କର ପିତା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ସବୁକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା; ସେ ଦେଇଥାଏ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧନ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ନିଜ ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ସବୁଠୁ ମଦମୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶକ୍ତିର ରସ।
ଅଭିକ୍ରନ୍ଦନ୍କଲଶଂ ଵାଜ୍ଯର୍ଷତି ପତିର୍ଦିଵଃ ଶତଧାରୋ ଵିଚକ୍ଷଣଃ । ହରିର୍ମିତ୍ରସ୍ଯ ସଦନେଷୁ ସୀଦତି ମର୍ମୃଜାନୋଽଵିଭିଃ ସିନ୍ଧୁଭିର୍ଵୃଷା
ଗଞ୍ଜା ଶବ୍ଦରେ, ସେ ପାତ୍ରକୁ ଦୌଡ଼ିଯାଏ, ଉପଲବ୍ଧି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଦିବର ନାଥ, ଶତଧାରା ଓ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ; ପିତଳ ରଙ୍ଗର ଦେବତା ମିତ୍ରଙ୍କ ଘରରେ ବସିଥାଏ, ନଦୀମାନେ ଶୁଧ୍ଧ କରିଥିବା, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷ।
ଅଗ୍ରେ ସିନ୍ଧୂନାଂ ପଵମାନୋ ଅର୍ଷତ୍ଯଗ୍ରେ ଵାଚୋ ଅଗ୍ରିଯୋ ଗୋଷୁ ଗଚ୍ଛତି । ଅଗ୍ରେ ଵାଜସ୍ଯ ଭଜତେ ମହାଧନଂ ସ୍ଵାଯୁଧଃ ସୋତୃଭିଃ ପୂଯତେ ଵୃଷା
ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଆଗରେ, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଯାଏ; କଥାରେ ସବୁଠୁ ଆଗରେ, ଗାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯାଏ; ଶକ୍ତିରେ ସବୁଠୁ ଆଗରେ, ବଡ଼ ଧନ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରେ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଶୁଧ୍ଧ, ବୃଷ।
ଅଯଂ ମତଵାଞ୍ଛକୁନୋ ଯଥା ହିତୋଽଵ୍ଯେ ସସାର ପଵମାନ ଊର୍ମିଣା । ତଵ କ୍ରତ୍ଵା ରୋଦସୀ ଅନ୍ତରା କଵେ ଶୁଚିର୍ଧିଯା ପଵତେ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ତେ
ଏହି ପ୍ରେରିତ ଦେବତା, ଏକ ଖୋଲା ପକ୍ଷୀ ପରି, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ତରଙ୍ଗରେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ; ତୁମର ଇଚ୍ଛାରେ, ଓ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ, ଶୁଧ୍ଧ ଦେବତା, ସୋମ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦିନିଆ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅଛ।
ଦ୍ରାପିଂ ଵସାନୋ ଯଜତୋ ଦିଵିସ୍ପୃଶମନ୍ତରିକ୍ଷପ୍ରା ଭୁଵନେଷ୍ଵର୍ପିତଃ । ସ୍ଵର୍ଜଜ୍ଞାନୋ ନଭସାଭ୍ଯକ୍ରମୀତ୍ପ୍ରତ୍ନମସ୍ଯ ପିତରମା ଵିଵାସତି
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁ, ଜଗତରେ ବିସ୍ତାରିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଜଣା, ମେଘ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉପରକୁ ଯାଇଛି, ପୁରୁଣା ପିତାକୁ ଦୂରରୁ ଡାକୁଛି।
ସୋ ଅସ୍ଯ ଵିଶେ ମହି ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛତି ଯୋ ଅସ୍ଯ ଧାମ ପ୍ରଥମଂ ଵ୍ଯାନଶେ । ପଦଂ ଯଦସ୍ଯ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ଯତୋ ଵିଶ୍ଵା ଅଭି ସଂ ଯାତି ସଂଯତଃ
ଯେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ପ୍ରଥମେ ଚିହ୍ନିଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ; ତାଙ୍କର ପଦ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ, ଏଠାରୁ ସେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ ଏକତାରେ ଆସିଥାଏ।
ପ୍ରୋ ଅଯାସୀଦ୍ ଇନ୍ଦୁର୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ନିଷ୍କୃତꣳ ସଖା ସଖ୍ଯୁର୍ ନ ପ୍ର ମିନାତି ସꣳଗିରମ୍ । ମର୍ଯ ଇଵ ଯୁଵତିଭିଃ ସମ୍ ଅର୍ଷତି ସୋମଃ କଲଶେ ଶତଯାମ୍ନା ପଥା
ଇନ୍ଦୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ିଛି, ସେ ଏକ ସଂଗୀ ଯିଏ ସଂଗତିକୁ କେବେ ଛାଡ଼େନାହିଁ, ଯେପରି ଯୁବକ ଯୁବତୀମାନେ ସହ ମିଶିଥାଏ, ସେପରି ସୋମ ଶତପଥରେ କଳଶକୁ ପହଁଚୁଛି।
ପ୍ର ଵୋ ଧିଯୋ ମନ୍ଦ୍ରଯୁଵୋ ଵିପନ୍ଯୁଵଃ ପନସ୍ଯୁଵଃ ସꣳଵସନେଷ୍ଵ୍ ଅକ୍ରମୁଃ । ସୋମମ୍ ମନୀଷା ଅଭ୍ଯ୍ ଅନୂଷତ ସ୍ତୁଭୋ ଽଭି ଧେନଵଃ ପଯସେମ୍ ଅଶିଶ୍ରଯୁଃ
ତୁମର ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ବୁଦ୍ଧିମତ୍, ଫଳଦାୟକ ଚିନ୍ତାମନ୍ତି ଏହି ସଭାମାନେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି; ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେମାନେ ସୋମକୁ ଖୋଜିଛନ୍ତି, ଗୀତ ଗାଇ ଗାଇ, ଯେପରି ଗାଈମାନେ ଦୁଧ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ ପୋଷକ ସୋମଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି।
ଆ ନଃ ସୋମ ସꣳଯତମ୍ ପିପ୍ଯୁଷୀମ୍ ଇଷମ୍ ଇନ୍ଦୋ ପଵସ୍ଵ ପଵମାନୋ ଅସ୍ରିଧମ୍ । ଯା ନୋ ଦୋହତେ ତ୍ରିର୍ ଅହନ୍ନ୍ ଅସଶ୍ଚୁଷୀ କ୍ଷୁମଦ୍ ଵାଜଵନ୍ ମଧୁମତ୍ ସୁଵୀର୍ଯମ୍
ହେ ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଓ ପୋଷଣଦାୟକ ଧାରା ଦିଅ; ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆପଣ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତୁ, ଏହି ପବିତ୍ରତା ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି ହେଉ। ଯାହା ଆମକୁ ଦିନେ ତିନିଥର, ଅବିରତ, ଉପଜାଉ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମଧୁର ଶକ୍ତି ଦେଉଛି।
ଵୃଷା ମତୀନାମ୍ ପଵତେ ଵିଚକ୍ଷଣଃ ସୋମୋ ଅହ୍ନଃ ପ୍ରତରୀତୋଷସୋ ଦିଵଃ । କ୍ରାଣା ସିନ୍ଧୂନାꣳ କଲଶାꣳ ଅଵୀଵଶଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ହାର୍ଦ୍ଯ୍ ଆଵିଶନ୍ ମନୀଷିଭିଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୋମ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି; ସକାଳ ବେଳେ ଚାପି ନିଆଯାଇ, ସେ ଦିନ ଆରମ୍ଭରେ ଆକାଶର ଉଷାମାନଙ୍କ ସହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି। ଗର୍ଜନ କରି, ସେ ନଦୀମାନଙ୍କ ଭାଣ୍ଡାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, କଳଶରେ ପୂରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିଶୀଳ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟାମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।
ମନୀଷିଭିଃ ପଵତେ ପୂର୍ଵ୍ଯଃ କଵିର୍ ନୃଭିର୍ ଯତଃ ପରି କୋଶାꣳ ଅଚିକ୍ରଦତ୍ । ତ୍ରିତସ୍ଯ ନାମ ଜନଯନ୍ ମଧୁ କ୍ଷରଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵାଯୋଃ ସଖ୍ଯାଯ କର୍ତଵେ
ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟାମାନଙ୍କ ସହ, ପୁରାତନ ଋଷି ସୋମ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି; ମଣିଷମାନଙ୍କ ସହ ସେ କଳଶମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି। ତୃତଙ୍କ ନାମ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେ ମଧୁର ରସ ଝରାନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଙ୍କ ସାଠିଏ ମିତ୍ରତା ସାଧନ କରିବା ପାଇଁ।
ଅଯମ୍ ପୁନାନ ଉଷସୋ ଵି ରୋଚଯଦ୍ ଅଯꣳ ସିନ୍ଧୁଭ୍ଯୋ ଅଭଵଦ୍ ଉ ଲୋକକୃତ୍ । ଅଯꣳ ତ୍ରିଃ ସପ୍ତ ଦୁଦୁହାନ ଆଶିରꣳ ସୋମୋ ହୃଦେ ପଵତେ ଚାରୁ ମତ୍ସରଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ହେଉଥିବା ସୋମ ଉଷାମାନଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି; ସେ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏହି ସୋମ ତିନିଥର ସାତ ଥର ଉତ୍ତମ ରସ ଦୁହିଛନ୍ତି; ସେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭାବରେ ହୃଦୟ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି।
ପଵସ୍ଵ ସୋମ ଦିଵ୍ଯେଷୁ ଧାମସୁ ସୃଜାନ ଇନ୍ଦୋ କଲଶେ ପଵିତ୍ର ଆ । ସୀଦନ୍ନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଜଠରେ କନିକ୍ରଦନ୍ ନୃଭିର୍ ଯତଃ ସୂର୍ଯମ୍ ଆରୋହଯୋ ଦିଵି
ହେ ସୋମ, ଦିବ୍ୟ ନିବାସରେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କର; ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଛାଣି ଦ୍ୱାରା କଳଶରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଗର୍ଜନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଜଠରରେ ବସ, ମଣିଷମାନେ ତୁମକୁ ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି; ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉପରକୁ ଉଠା।