ତମିତ୍ସୁହଵ୍ଯମଙ୍ଗିରଃ ସୁଦେଵଂ ସହସୋ ଯହୋ । ଜନା ଆହୁଃ ସୁବର୍ହିଷମ୍
ଯିଏ ସହଜରେ ଆହ୍ୱାନ ହୁଅନ୍ତି, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ସେଉଁଠି ଭଲ ଦେବତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଆସନ ଥିବା ବୋଲି ଲୋକେ କହନ୍ତି।
ଆ ଚ ଵହାସି ତାଁ ଇହ ଦେଵାଁ ଉପ ପ୍ରଶସ୍ତଯେ । ହଵ୍ଯା ସୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଵୀତଯେ
ତୁମେ ସେହି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଆଣ, ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, ଏ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ହବ୍ୟ ଆଣ।
ନ ଯୋରୁପବ୍ଦିରଶ୍ଵ୍ଯଃ ଶୃଣ୍ଵେ ରଥସ୍ଯ କଚ୍ଚନ । ଯଦଗ୍ନେ ଯାସି ଦୂତ୍ଯମ୍
ଘୋଡ଼ା ବା ରଥର କୌଣସି ବାଧା ଶୁଣାଯାଏ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦୂତ ହୋଇ ଯାଉଛ।
ତ୍ଵୋତୋ ଵାଜ୍ଯହ୍ରଯୋଽଭି ପୂର୍ଵସ୍ମାଦପରଃ । ପ୍ର ଦାଶ୍ଵାଁ ଅଗ୍ନେ ଅସ୍ଥାତ୍
ତୁମ ଶକ୍ତିରେ, ଘୋଡ଼ା, ଦୃତ ଚଳିଥିବା, ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ଯଜ୍ଞକାରୀ, ଅଗ୍ନି, ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ ହେଉ।
ଉତ ଦ୍ଯୁମତ୍ସୁଵୀର୍ଯଂ ବୃହଦଗ୍ନେ ଵିଵାସସି । ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଦେଵ ଦାଶୁଷେ
ତୁମେ, ଅଗ୍ନି, ଦେବତାମାନଙ୍କଠାରୁ ଯଜ୍ଞକାରୀ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବଡ଼ ବୀରତା ଦେଉଛ।
ଜୁଷସ୍ଵ ସପ୍ରଥସ୍ତମଂ ଵଚୋ ଦେଵପ୍ସରସ୍ତମମ୍ । ହଵ୍ଯା ଜୁହ୍ଵାନ ଆସନି
ଦେବତା, ଜଳରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ସ୍ତୁତିକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ହବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଆସନରେ ବସ।
ଅଥା ତେ ଅଙ୍ଗିରସ୍ତମାଗ୍ନେ ଵେଧସ୍ତମ ପ୍ରିଯମ୍ । ଵୋଚେମ ବ୍ରହ୍ମ ସାନସି
ଏହିପରି, ହେ ଅଗ୍ନି, ଅଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଓ ଦକ୍ଷ, ଆମେ ତୁମକୁ ଆମର ପ୍ରିୟ ଷ୍ଟୁତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କାରଣ ତୁମେ ଆମର ଶକ୍ତି।
କସ୍ତେ ଜାମିର୍ଜନାନାମଗ୍ନେ କୋ ଦାଶ୍ଵଧ୍ଵରଃ । କୋ ହ କସ୍ମିନ୍ନସି ଶ୍ରିତଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ତୁମର ନିକଟତମ ସଙ୍ଗୀ, ହେ ଅଗ୍ନି? ଯଜ୍ଞରେ କିଏ ସବୁଠାରୁ ଦାନଶୀଳ? ଏବଂ କିଏ ଅଛି, ଯାହାର ଭିତରେ ତୁମେ ବାସ କରୁଛ?
ତ୍ଵଂ ଜାମିର୍ଜନାନାମଗ୍ନେ ମିତ୍ରୋ ଅସି ପ୍ରିଯଃ । ସଖା ସଖିଭ୍ଯ ଈଡ୍ଯଃ
ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ନିକଟତମ ସଙ୍ଗୀ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ; ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ସାଥୀ।
ଯଜା ନୋ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଯଜା ଦେଵାଁ ଋତଂ ବୃହତ୍ । ଅଗ୍ନେ ଯକ୍ଷି ସ୍ଵଂ ଦମମ୍
ଆମ ପାଇଁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କର, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ ଓ ସତ୍ୟ ନୀତିକୁ ଯଜ୍ଞ କର; ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଘରେ ତୁମର ଉପାୟରେ ଯଜ୍ଞ କର।
କା ତ ଉପେତିର୍ମନସୋ ଵରାଯ ଭୁଵଦଗ୍ନେ ଶଂତମା କା ମନୀଷା । କୋ ଵା ଯଜ୍ଞୈଃ ପରି ଦକ୍ଷଂ ତ ଆପ କେନ ଵା ତେ ମନସା ଦାଶେମ
ହେ ଅଗ୍ନି, କେଉଁ ଭାବନା ତୁମ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ହେବ? କେଉଁ ଚିନ୍ତା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭଲ ଦେଉଛି? କିଏ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଦୟା ପାଇପାରିବ? କେଉଁ ମନୋଭାବ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ସେବା କରିପାରିବୁ?
ଏହ୍ଯଗ୍ନ ଇହ ହୋତା ନି ଷୀଦାଦବ୍ଧଃ ସୁ ପୁରଏତା ଭଵା ନଃ । ଅଵତାଂ ତ୍ଵା ରୋଦସୀ ଵିଶ୍ଵମିନ୍ଵେ ଯଜା ମହେ ସୌମନସାଯ ଦେଵାନ୍
ଏଠାକୁ ଆସ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଏଠାରେ ହୋତା ଭାବରେ ବସ, ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହେଇ; ଆମ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ନେତା ହେଉ। ଦୁଇ ଦିଗ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ତୁମକୁ ସବୁ କାମରେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କର।
ପ୍ର ସୁ ଵିଶ୍ଵାନ୍ରକ୍ଷସୋ ଧକ୍ଷ୍ଯଗ୍ନେ ଭଵା ଯଜ୍ଞାନାମଭିଶସ୍ତିପାଵା । ଅଥା ଵହ ସୋମପତିଂ ହରିଭ୍ଯାମାତିଥ୍ଯମସ୍ମୈ ଚକୃମା ସୁଦାଵ୍ନେ
ସମସ୍ତ ଅସୁରମାନେକୁ ଦହାଇଦେ, ହେ ଅଗ୍ନି; ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ଅପଶପ୍ତିରୁ ରକ୍ଷା କର। ତାପରେ, ତୁମର ଦୁଇଟି ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସୋମର ନାଥଙ୍କୁ ଆଣ; ଆମେ ସେ ଦାନଶୀଳଙ୍କ ପାଇଁ ଆତିଥ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛୁ।
ପ୍ରଜାଵତା ଵଚସା ଵହ୍ନିରାସା ଚ ହୁଵେ ନି ଚ ସତ୍ସୀହ ଦେଵୈଃ । ଵେଷି ହୋତ୍ରମୁତ ପୋତ୍ରଂ ଯଜତ୍ର ବୋଧି ପ୍ରଯନ୍ତର୍ଜନିତର୍ଵସୂନାମ୍
ସନ୍ତାନସମୃଦ୍ଧି ଥିବା ଶବ୍ଦ ଓ ହବିଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକୁଛି, ଏଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ବସ। ତୁମେ ହୋତା ଓ ପୋତା ଭୂମିକା ନେଉଛ, ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ; ହେ ଦୂତ, ସମସ୍ତ ଧନର ସୃଷ୍ଟା, ସଚେତନ ହେଉ।
ଯଥା ଵିପ୍ରସ୍ଯ ମନୁଷୋ ହଵିର୍ଭିର୍ଦେଵାଁ ଅଯଜଃ କଵିଭିଃ କଵିଃ ସନ୍ । ଏଵା ହୋତଃ ସତ୍ଯତର ତ୍ଵମଦ୍ଯାଗ୍ନେ ମନ୍ଦ୍ରଯା ଜୁହ୍ଵା ଯଜସ୍ଵ
ଯେପରି ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୋଇ, ଅନୁପ୍ରେରିତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ହବିଷ୍ୟ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିଛ, ସେପରି, ଏବେ ହେ ହୋତା, ସତ୍ୟବାନ ଅଗ୍ନି, ଆନନ୍ଦମୟ ଜିହ୍ୱାରେ ଯଜ୍ଞ କର।
କଥା ଦାଶେମାଗ୍ନଯେ କାସ୍ମୈ ଦେଵଜୁଷ୍ଟୋଚ୍ଯତେ ଭାମିନେ ଗୀଃ । ଯୋ ମର୍ତ୍ଯେଷ୍ଵମୃତ ଋତାଵା ହୋତା ଯଜିଷ୍ଠ ଇତ୍କୃଣୋତି ଦେଵାନ୍
କିପରି ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସେବା କରିବୁ, ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ଦେବତାପ୍ରିୟ ଷ୍ଟୁତି ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଛି, ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୀତ? ସେ, ମରଣଶୀଳ ମଧ୍ୟରେ ଅମର, ନୀତିର ରକ୍ଷକ, ସବୁଠାରୁ ଦକ୍ଷ ହୋତା, ଦେବତାମାନେକୁ ଆଣିଥାଏ।
ଯୋ ଅଧ୍ଵରେଷୁ ଶଂତମ ଋତାଵା ହୋତା ତମୂ ନମୋଭିରା କୃଣୁଧ୍ଵମ୍ । ଅଗ୍ନିର୍ଯଦ୍ଵେର୍ମର୍ତାଯ ଦେଵାନ୍ସ ଚା ବୋଧାତି ମନସା ଯଜାତି
ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ସବୁଠାରୁ ଦୟାଳୁ ଓ ନୀତିବାନ ହୋତା ଭାବରେ ଯଜ୍ଞରେ ଅଛନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ସମ୍ମାନ କର। ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଅର୍ପଣରେ ଦେବତାମାନେକୁ ଆଣନ୍ତି, ସେ ମନରେ ବୁଝି ଓ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସ ହି କ୍ରତୁଃ ସ ମର୍ଯଃ ସ ସାଧୁର୍ମିତ୍ରୋ ନ ଭୂଦଦ୍ଭୁତସ୍ଯ ରଥୀଃ । ତଂ ମେଧେଷୁ ପ୍ରଥମଂ ଦେଵଯନ୍ତୀର୍ଵିଶ ଉପ ବ୍ରୁଵତେ ଦସ୍ମମାରୀଃ
କାରଣ ସେ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, ସେ ବୀର, ସେ ଉପକାରୀ, ବନ୍ଧୁ ପରି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ରଥି। ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାକାମୀ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ସେଉଁଠି ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି, ସେ ଉତ୍ତମ।
ସ ନୋ ନୃଣାଂ ନୃତମୋ ରିଶାଦା ଅଗ୍ନିର୍ଗିରୋଽଵସା ଵେତୁ ଧୀତିମ୍ । ତନା ଚ ଯେ ମଘଵାନଃ ଶଵିଷ୍ଠା ଵାଜପ୍ରସୂତା ଇଷଯନ୍ତ ମନ୍ମ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବୀର, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଅଗ୍ନି, ଆମ ଗୀତରେ ତାଙ୍କର ସହାୟତା ଓ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଆସନ୍ତୁ। ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦାନଶୀଳ, ବଳରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନେ ଆମର ଷ୍ଟୁତିକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ।
ଏଵାଗ୍ନିର୍ଗୋତମେଭିରୃତାଵା ଵିପ୍ରେଭିରସ୍ତୋଷ୍ଟ ଜାତଵେଦାଃ । ସ ଏଷୁ ଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ପୀପଯତ୍ସ ଵାଜଂ ସ ପୁଷ୍ଟିଂ ଯାତି ଜୋଷମା ଚିକିତ୍ଵାନ୍
ଏଭଳି ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା, ଗୋତମମାନେ ଦ୍ୱାରା ନୀତିଶୀଳ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ସହିତ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହିମା ଓ ବଳ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି; ସେ, ଜ୍ଞାନୀ, ଆନନ୍ଦରେ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଅଭି ତ୍ଵା ଗୋତମା ଗିରା ଜାତଵେଦୋ ଵିଚର୍ଷଣେ । ଦ୍ଯୁମ୍ନୈରଭି ପ୍ର ଣୋନୁମଃ
ତୁମକୁ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା, ଗୋତମ ତାଙ୍କର ଗୀତ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ; ତୁମ ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ତମୁ ତ୍ଵା ଗୋତମୋ ଗିରା ରାଯସ୍କାମୋ ଦୁଵସ୍ଯତି । ଦ୍ଯୁମ୍ନୈରଭି ପ୍ର ଣୋନୁମଃ
ତୁମକୁ, ଧନ ଆଶା କରୁଥିବା ଗୋତମ ତାଙ୍କର ଗୀତ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି; ତୁମ ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ତମୁ ତ୍ଵା ଵାଜସାତମମଙ୍ଗିରସ୍ଵଦ୍ଧଵାମହେ । ଦ୍ଯୁମ୍ନୈରଭି ପ୍ର ଣୋନୁମଃ
ତୁମକୁ, ବଳ ଦେଇଥିବା, ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଆମେ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଡାକୁଛୁ; ତୁମ ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ତମୁ ତ୍ଵା ଵୃତ୍ରହନ୍ତମଂ ଯୋ ଦସ୍ଯୂଁରଵଧୂନୁଷେ । ଦ୍ଯୁମ୍ନୈରଭି ପ୍ର ଣୋନୁମଃ
ତୁମକୁ, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଯିଏ ଦାସ୍ୟୁମାନେକୁ ଦଳିଦେଉଛି, ଆମେ ଗୀତ ଗାଉଛୁ; ତୁମ ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଅଵୋଚାମ ରହୂଗଣା ଅଗ୍ନଯେ ମଧୁମଦ୍ଵଚଃ । ଦ୍ଯୁମ୍ନୈରଭି ପ୍ର ଣୋନୁମଃ
ଓ ରହୁଗଣ, ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର କଥା କହିଛୁ; ଆମ ପ୍ରଶଂସା ଓ ସ୍ତୁତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରୁଛୁ।
ହିରଣ୍ଯକେଶୋ ରଜସୋ ଵିସାରେଽହିର୍ଧୁନିର୍ଵାତ ଇଵ ଧ୍ରଜୀମାନ୍ । ଶୁଚିଭ୍ରାଜା ଉଷସୋ ନଵେଦା ଯଶସ୍ଵତୀରପସ୍ଯୁଵୋ ନ ସତ୍ଯାଃ
ସୁନଳିଆ କେଶ, ଆକାଶରେ ବିହାର କରୁଥିବା, ଏହି ସର୍ପ ବାତାସ ପରି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ହଲାଇ ନେଇଥାଏ; ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ପ୍ରଭାତକୁ ଜାଣେ, ଯେପରି ଯଶସ୍ୱୀ ଓ ସତ୍ୟବାନ ଦୃଷ୍ଟାମାନେ।
ଆ ତେ ସୁପର୍ଣା ଅମିନନ୍ତଁ ଏଵୈଃ କୃଷ୍ଣୋ ନୋନାଵ ଵୃଷଭୋ ଯଦୀଦମ୍ । ଶିଵାଭିର୍ନ ସ୍ମଯମାନାଭିରାଗାତ୍ପତନ୍ତି ମିହ ସ୍ତନଯନ୍ତ୍ଯଭ୍ରା
ତୁମ ପାଖକୁ ସୁନ୍ଦର ପଙ୍ଖି ଆସିଛନ୍ତି; ଏହି ଘଟିଲେ କଳା ବୃଷ ଗର୍ଜନ କଲା; ସେ ଶୁଭ ଓ ନମ୍ରମନା ମାନେ ସହିତ ଆସିଲେ, ଯେପରି ମେଘ ଝରି ପଡ଼େ ଓ ଗର୍ଜନ କରେ।
ଯଦୀମୃତସ୍ଯ ପଯସା ପିଯାନୋ ନଯନ୍ନୃତସ୍ଯ ପଥିଭୀ ରଜିଷ୍ଠୈଃ । ଅର୍ଯମା ମିତ୍ରୋ ଵରୁଣଃ ପରିଜ୍ମା ତ୍ଵଚଂ ପୃଞ୍ଚନ୍ତ୍ଯୁପରସ୍ଯ ଯୋନୌ
ଅମୃତ ଦୁଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ତୁମେ ସଠିକ୍ ନ୍ୟାୟରେ ନେଇଯାଉଥିବାବେଳେ, ଅର୍ୟମା, ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଓ ପରିଜ୍ମାନ ଉପରେ ଥିବା ଆବରଣକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।
ଅଗ୍ନେ ଵାଜସ୍ଯ ଗୋମତ ଈଶାନଃ ସହସୋ ଯହୋ । ଅସ୍ମେ ଧେହି ଜାତଵେଦୋ ମହି ଶ୍ରଵଃ
ଅଗ୍ନି, ଗୋଧନ ଓ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ, ହେ ଜାତବେଦ, ଆମ ପାଖରେ ବଡ଼ ଯଶ ଦିଅ।
ସ ଇଧାନୋ ଵସୁଷ୍କଵିରଗ୍ନିରୀଳେନ୍ଯୋ ଗିରା । ରେଵଦସ୍ମଭ୍ଯଂ ପୁର୍ଵଣୀକ ଦୀଦିହି
ଯିଏ ଅଗ୍ନି, ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରେ, ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ହେ ପୁରାତନ, ଆମ ପାଇଁ ଅଧିକ ଭାଗ୍ୟ ନେଇ ଉଜ୍ୱଳିତ ହେଉ।