ଆ ଦକ୍ଷିଣା ସୃଜ୍ଯତେ ଶୁଷ୍ମ୍ଯାସଦଂ ଵେତି ଦ୍ରୁହୋ ରକ୍ଷସଃ ପାତି ଜାଗୃଵିଃ । ହରିରୋପଶଂ କୃଣୁତେ ନଭସ୍ପଯ ଉପସ୍ତିରେ ଚମ୍ଵୋର୍ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ଣିଜେ
ସେ ଦକ୍ଷିଣା ଦିଗକୁ ଛାଡ଼ାଯାଉଛନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସଚେତନ, ଶତ୍ରୁ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତି। ସେ ହଳଦିଆ ରସୀ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଆକାଶକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଓ ଯଜ୍ଞର ପବିତ୍ର କୁଶ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ପ୍ରେସିଂ ପୁରୋହିତଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତିଆରି କରନ୍ତି।
ପ୍ର କୃଷ୍ଟିହେଵ ଶୂଷ ଏତି ରୋରୁଵଦସୁର୍ଯଂ ଵର୍ଣଂ ନି ରିଣୀତେ ଅସ୍ଯ ତମ୍ । ଜହାତି ଵଵ୍ରିଂ ପିତୁରେତି ନିଷ୍କୃତମୁପପ୍ରୁତଂ କୃଣୁତେ ନିର୍ଣିଜଂ ତନା
ସେ ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର ଦୌଡ଼େ, ସେପରି ଗର୍ଜନ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କର ଆବରଣ ଛାଡ଼ି, ବାପାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାନ୍ତି, ଓ ନିଜ ଦେହରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।
ଅଦ୍ରିଭିଃ ସୁତଃ ପଵତେ ଗଭସ୍ତ୍ଯୋର୍ଵୃଷାଯତେ ନଭସା ଵେପତେ ମତୀ । ସ ମୋଦତେ ନସତେ ସାଧତେ ଗିରା ନେନିକ୍ତେ ଅପ୍ସୁ ଯଜତେ ପରୀମଣି
ପାଥରରେ ଚାପି ତାଙ୍କୁ ହାତରେ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି, ମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନିରେ ଆକାଶରେ କମ୍ପିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ବସିଥାନ୍ତି, ମନ୍ତ୍ରରେ ଉନ୍ନତି କରନ୍ତି; ଜଳରେ ଶୋଭିତ, ବିସ୍ତୃତିରେ ପୂଜିତ।
ପରି ଦ୍ଯୁକ୍ଷଂ ସହସଃ ପର୍ଵତାଵୃଧଂ ମଧ୍ଵଃ ସିଞ୍ଚନ୍ତି ହର୍ମ୍ଯସ୍ଯ ସକ୍ଷଣିମ୍ । ଆ ଯସ୍ମିନ୍ଗାଵଃ ସୁହୁତାଦ ଊଧନି ମୂର୍ଧଞ୍ଛ୍ରୀଣନ୍ତ୍ଯଗ୍ରିଯଂ ଵରୀମଭିଃ
ତେଜସ୍ୱୀ, ପର୍ବତରେ ପୋଷିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଘରର ମୁଖ୍ୟ ଖୁଟିରେ ମଧୁ ଢାଳାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଗାଈମାନେ, ଭଲ ଭାବେ ଡାକାଯାଇ, ତାଙ୍କର ଉଧରେ, ସେଠି ଆଗ୍ରଗାମୀ ମୁଣ୍ଡକୁ ତାଙ୍କର ଚାଲିରେ ଛୁଅନ୍ତି।
ସମୀ ରଥଂ ନ ଭୁରିଜୋରହେଷତ ଦଶ ସ୍ଵସାରୋ ଅଦିତେରୁପସ୍ଥ ଆ । ଜିଗାଦୁପ ଜ୍ରଯତି ଗୋରପୀଚ୍ଯଂ ପଦଂ ଯଦସ୍ଯ ମତୁଥା ଅଜୀଜନନ୍
ଦଶ ଭଉଣୀ ଏକାଠି ରଥ ପରି ଦୌଡ଼ନ୍ତି, ଅଦିତିଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ। ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି, ଗାଈର ଲୁଚା ଚାଲି ଖୋଜନ୍ତି, ଯେଉଁ ପଥ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦକ୍ଷତାରେ ତିଆରି ହୋଇଛି।
ଶ୍ଯେନୋ ନ ଯୋନିଂ ସଦନଂ ଧିଯା କୃତଂ ହିରଣ୍ଯଯମାସଦଂ ଦେଵ ଏଷତି । ଏ ରିଣନ୍ତି ବର୍ହିଷି ପ୍ରିଯଂ ଗିରାଶ୍ଵୋ ନ ଦେଵାଁ ଅପ୍ଯେତି ଯଜ୍ଞିଯଃ
ଗରୁଡ଼ ପରି ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରୟ, ଚିନ୍ତାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନ, ସୁନାର ଆସନ ଖୋଜନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଦେବତା ବସନ୍ତି। ସେଠି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରିୟକୁ ତ୍ରଣାରେ ଖୋଜନ୍ତି; ଘୋଡ଼ା ପରି ପୂଜ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାନ୍ତି।
ପରା ଵ୍ଯକ୍ତୋ ଅରୁଷୋ ଦିଵଃ କଵିର୍ଵୃଷା ତ୍ରିପୃଷ୍ଠୋ ଅନଵିଷ୍ଟ ଗା ଅଭି । ସହସ୍ରଣୀତିର୍ଯତିଃ ପରାଯତୀ ରେଭୋ ନ ପୂର୍ଵୀରୁଷସୋ ଵି ରାଜତି
ତେଜସ୍ୱୀ, ରକ୍ତିମ, ଆକାଶର ଦୃଷ୍ଟା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତିନି ପୃଷ୍ଠ ଥିବା, ଗାଈମାନେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ହଜାର ଧାରା ହୋଇ, ଦୂରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ଗଞ୍ଜନ କରନ୍ତି; ପୁରୁଣା ପ୍ରଭାତ ପରି ବିଶାଳ ଭାବେ ଚମକନ୍ତି।
ତ୍ଵେଷଂ ରୂପଂ କୃଣୁତେ ଵର୍ଣୋ ଅସ୍ଯ ସ ଯତ୍ରାଶଯତ୍ସମୃତା ସେଧତି ସ୍ରିଧଃ । ଅପ୍ସା ଯାତି ସ୍ଵଧଯା ଦୈଵ୍ଯଂ ଜନଂ ସଂ ସୁଷ୍ଟୁତୀ ନସତେ ସଂ ଗୋଅଗ୍ରଯା
ସେ ଭୟଙ୍କର ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ତେଜସ୍ୱୀ; ଯେଉଁଠି ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି, ସେଠି ବାଧା ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଜଳକୁ, ଦେବତାମାନେ ପାଖକୁ ଯାନ୍ତି; ସ୍ତୁତି ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଆଗ୍ରଗାମୀ ଗାଈମାନେ ସହ।
ଉକ୍ଷେଵ ଯୂଥା ପରିଯନ୍ନରାଵୀଦଧି ତ୍ଵିଷୀରଧିତ ସୂର୍ଯସ୍ଯ । ଦିଵ୍ଯଃ ସୁପର୍ଣୋଽଵ ଚକ୍ଷତ କ୍ଷାଂ ସୋମଃ ପରି କ୍ରତୁନା ପଶ୍ଯତେ ଜାଃ
ବଳିଅଂଶ ପରି ତାଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡକୁ ଘେରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଚାଲନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପଥରେ ତେଜ ହୋଇ। ଦେବତା ଗରୁଡ଼ ପୃଥିବୀକୁ ତଳେ ଦେଖନ୍ତି; ସୋମ, ଜ୍ଞାନ ସହିତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାକୁ ଦେଖନ୍ତି।
ହରିଂ ମୃଜନ୍ତ୍ଯରୁଷୋ ନ ଯୁଜ୍ଯତେ ସଂ ଧେନୁଭିଃ କଲଶେ ସୋମୋ ଅଜ୍ଯତେ । ଉଦ୍ଵାଚମୀରଯତି ହିନ୍ଵତେ ମତୀ ପୁରୁଷ୍ଟୁତସ୍ଯ କତି ଚିତ୍ପରିପ୍ରିଯଃ
ହଳଦିଆକୁ ଧୋଇ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ରକ୍ତିମ ଘୋଡ଼ା ପରି ଯୁତ କରାଯାଏ; ସୋମ ଗାଈମାନେ ସହ କଳଶରେ ମିଶାଯାଏ। ସେ ବାକ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ମନ୍ତ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ କରାଯାଏ; ବହୁ ପ୍ରଶଂସିତ ମଧ୍ୟରୁ କେତେ ଏଠିକି ପ୍ରିୟ?
ସାକଂ ଵଦନ୍ତି ବହଵୋ ମନୀଷିଣ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସୋମଂ ଜଠରେ ଯଦାଦୁହୁଃ । ଯଦୀ ମୃଜନ୍ତି ସୁଗଭସ୍ତଯୋ ନରଃ ସନୀଳାଭିର୍ଦଶଭିଃ କାମ୍ଯଂ ମଧୁ
ଏକାଠି ଅନେକ ଜ୍ଞାନୀ କଥାହୁଅନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ସୋମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଜଠରକୁ ଢାଳନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ପୁରୁଷମାନେ ଦଶ ହାତରେ ସହଜରେ ମଧୁ ଧୋଇ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି।
ଅରମମାଣୋ ଅତ୍ଯେତି ଗା ଅଭି ସୂର୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରିଯଂ ଦୁହିତୁସ୍ତିରୋ ରଵମ୍ । ଅନ୍ଵସ୍ମୈ ଜୋଷମଭରଦ୍ଵିନଂଗୃସଃ ସଂ ଦ୍ଵଯୀଭିଃ ସ୍ଵସୃଭିଃ କ୍ଷେତି ଜାମିଭିଃ
କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ ହୋଇ ସେ ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟକନ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଧ୍ୱନିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ କୃପା ଦେଉଛନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ; ସେ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭଉଣୀ ଓ ପରିବାର ସହିତ ଏକାଠି ବସନ୍ତି।
ନୃଧୂତୋ ଅଦ୍ରିଷୁତୋ ବର୍ହିଷି ପ୍ରିଯଃ ପତିର୍ଗଵାଂ ପ୍ରଦିଵ ଇନ୍ଦୁରୃତ୍ଵିଯଃ । ପୁରଂଧିଵାନ୍ମନୁଷୋ ଯଜ୍ଞସାଧନଃ ଶୁଚିର୍ଧିଯା ପଵତେ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ତେ
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ କରି, ପାଥରରେ ଚାପି, ପବିତ୍ର କୁଶରେ ପ୍ରିୟ, ଗାଈମାନେର ମାଲିକ, ଦିବ୍ୟ ତୁଣ୍ଡ, ସୋମ ଶୁଦ୍ଧ ଚିନ୍ତାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ କରନ୍ତି।
ନୃବାହୁଭ୍ଯାଂ ଚୋଦିତୋ ଧାରଯା ସୁତୋଽନୁଷ୍ଵଧଂ ପଵତେ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ତେ । ଆପ୍ରାଃ କ୍ରତୂନ୍ସମଜୈରଧ୍ଵରେ ମତୀର୍ଵେର୍ନ ଦ୍ରୁଷଚ୍ଚମ୍ଵୋରାସଦଦ୍ଧରିଃ
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ହାତରେ ଉତ୍ତେଜିତ, ଛାଣିରେ ଚାପି, ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ କ୍ରମକ୍ରମେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ସେ ଶକ୍ତି, ଚିନ୍ତାକୁ ଯଜ୍ଞରେ ପୂରଣ କରନ୍ତି; ହଳଦିଆ କୁଶରେ ବସି ଶତ୍ରୁକୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତି।
ଅଂଶୁଂ ଦୁହନ୍ତି ସ୍ତନଯନ୍ତମକ୍ଷିତଂ କଵିଂ କଵଯୋଽପସୋ ମନୀଷିଣଃ । ସମୀ ଗାଵୋ ମତଯୋ ଯନ୍ତି ସଂଯତ ଋତସ୍ଯ ଯୋନା ସଦନେ ପୁନର୍ଭୁଵଃ
ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅକ୍ଷୟ, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ତୁଣ୍ଡକୁ, ଋଷିକୁ, ନିଜ କୌଶଳରେ ଦୋହନ୍ତି। ଏକାଠି ଗାଈମାନେ, ଚିନ୍ତାମାନେ, ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସତ୍ୟର ଗର୍ଭ, ଆଶ୍ରୟକୁ ପୁଣି ଫେରନ୍ତି।
ନାଭା ପୃଥିଵ୍ଯା ଧରୁଣୋ ମହୋ ଦିଵୋଽପାମୂର୍ମୌ ସିନ୍ଧୁଷ୍ଵନ୍ତରୁକ୍ଷିତଃ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଜ୍ରୋ ଵୃଷଭୋ ଵିଭୂଵସୁଃ ସୋମୋ ହୃଦେ ପଵତେ ଚାରୁ ମତ୍ସରଃ
ପୃଥିବୀର ନାଭିରେ, ବଡ଼ ଆକାଶର ଆଧାରରେ, ଜଳ ଓ ସମୁଦ୍ରରେ, ସେ ବିସ୍ତାରିତ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର, ବଳିଅଂଶ, ବିଶ୍ୱ ଆଲୋକ, ସୋମ, ହୃଦୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି।
ସ ତୂ ପଵସ୍ଵ ପରି ପାର୍ଥିଵଂ ରଜ ସ୍ତୋତ୍ରେ ଶିକ୍ଷନ୍ନାଧୂନ୍ଵତେ ଚ ସୁକ୍ରତୋ । ମା ନୋ ନିର୍ଭାଗ୍ଵସୁନଃ ସାଦନସ୍ପୃଶୋ ରଯିଂ ପିଶଙ୍ଗଂ ବହୁଲଂ ଵସୀମହି
ଏହିପରି ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କର, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଅଂଶକୁ ବ୍ୟାପି, ସ୍ତୁତି ଚାହିଁ, ଦକ୍ଷ ଥିବା ତୁମକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରୁଥିବା ପାଇଁ। ଯେଉଁମାନେ ଅଂଶ ନାହାନ୍ତି, ଆସନକୁ ଛୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଆମକୁ ଧନରୁ ବଞ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ—ଆମେ ବହୁଳ, ହଳଦିଆ ଧନ ଲାଭ କରିବା।
ଆ ତୂ ନ ଇନ୍ଦୋ ଶତଦାତ୍ଵଶ୍ଵ୍ଯଂ ସହସ୍ରଦାତୁ ପଶୁମଦ୍ଧିରଣ୍ଯଵତ୍ । ଉପ ମାସ୍ଵ ବୃହତୀ ରେଵତୀରିଷୋଽଧି ସ୍ତୋତ୍ରସ୍ଯ ପଵମାନ ନୋ ଗହି
ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ପାଖକୁ ଶତାଧିକ ଘୋଡ଼ା, ସହସ୍ର ପଶୁ, ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ନେଇ ଆସ। ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଆମ ଉପରେ ଅନେକ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ନେଇ ଆସ। ପବିତ୍ର ହେଉଥିବା, ଆମର ସ୍ତୁତିରେ ବସ।
ସ୍ରକ୍ଵେ ଦ୍ରପ୍ସସ୍ଯ ଧମତଃ ସମସ୍ଵରନ୍ନୃତସ୍ଯ ଯୋନା ସମରନ୍ତ ନାଭଯଃ । ତ୍ରୀନ୍ସ ମୂର୍ଧ୍ନୋ ଅସୁରଶ୍ଚକ୍ର ଆରଭେ ସତ୍ଯସ୍ଯ ନାଵଃ ସୁକୃତମପୀପରନ୍
ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ତାରା ଦବାଯାଉଥିବାବେଳେ, ତାହାର ମଧ୍ୟରୁ ଧ୍ୱନି ହୁଏ, ସତ୍ୟର ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଆଦିରେ ଅସୁର ତିନିଟି ମୁଣ୍ଡ ତିଆରି କଲେ; ସତ୍ୟର ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁନିପୁଣ ଭାବେ ପୂରଣ କରିଥିଲେ।
ସମ୍ଯକ୍ସମ୍ଯଞ୍ଚୋ ମହିଷା ଅହେଷତ ସିନ୍ଧୋରୂର୍ମାଵଧି ଵେନା ଅଵୀଵିପନ୍ । ମଧୋର୍ଧାରାଭିର୍ଜନଯନ୍ତୋ ଅର୍କମିତ୍ପ୍ରିଯାମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତନ୍ଵମଵୀଵୃଧନ୍
ଠିକ୍ ଭାବେ ଚଳିଥିବା ବଳବାନମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ; ନଦୀର ତରଙ୍ଗ ଦୂରଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା, ଋଷି ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ। ମଧୁର ଧାରା ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରୂପକୁ ବଢ଼ାଇଲେ।
ପଵିତ୍ରଵନ୍ତଃ ପରି ଵାଚମାସତେ ପିତୈଷାଂ ପ୍ରତ୍ନୋ ଅଭି ରକ୍ଷତି ଵ୍ରତମ୍ । ମହଃ ସମୁଦ୍ରଂ ଵରୁଣସ୍ତିରୋ ଦଧେ ଧୀରା ଇଚ୍ଛେକୁର୍ଧରୁଣେଷ୍ଵାରଭମ୍
ପବିତ୍ର ଥିବାମାନେ ବାକ୍ୟକୁ ଘେରି ରହନ୍ତି; ପିତାମାନଙ୍କ ପୁରୁଣା ଜଣେ ତାଙ୍କର ବ୍ରତକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ବରୁଣ ମହା ସମୁଦ୍ରକୁ ଦୂରେ ରଖିଛନ୍ତି; ପ୍ରଜ୍ଞାବାନମାନେ ଆଦିରେ ମୂଳକୁ ଖୋଜିଥିଲେ।
ସହସ୍ରଧାରେଽଵ ତେ ସମସ୍ଵରନ୍ଦିଵୋ ନାକେ ମଧୁଜିହ୍ଵା ଅସଶ୍ଚତଃ । ଅସ୍ଯ ସ୍ପଶୋ ନ ନି ମିଷନ୍ତି ଭୂର୍ଣଯଃ ପଦେପଦେ ପାଶିନଃ ସନ୍ତି ସେତଵଃ
ସହସ୍ର ଧାରାରେ, ସେମାନେ ଦିଗନ୍ତରେ ଧ୍ୱନି କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ଜିଭ ମଧୁର, ସମେତେ ଚଳନ୍ତି। ତାଙ୍କର କିରଣ ବିରତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ସଦା କ୍ରିୟାଶୀଳ; ପ୍ରତି ପଦକୁ ବାନ୍ଧନାକାରୀମାନେ ସୀମା ଭାବେ ଅଛନ୍ତି।
* ପିତୁର୍ମାତୁରଧ୍ଯା ଯେ ସମସ୍ଵରନ୍ନୃଚା ଶୋଚନ୍ତଃ ସଂଦହନ୍ତୋ ଅଵ୍ରତାନ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଵିଷ୍ଟାମପ ଧମନ୍ତି ମାଯଯା ତ୍ଵଚମସିକ୍ନୀଂ ଭୂମନୋ ଦିଵସ୍ପରି
ଯେମାନେ ପିତା ଓ ମାତା ଉପରେ ଧ୍ୱନି କରନ୍ତି, ଋଚାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନୀତିହୀନଙ୍କୁ ଦହନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଦୂର କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଚର୍ମକୁ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶରୁ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି।
ପ୍ରତ୍ନାନ୍ମାନାଦଧ୍ଯା ଯେ ସମସ୍ଵରଞ୍ଛ୍ଲୋକଯନ୍ତ୍ରାସୋ ରଭସସ୍ଯ ମନ୍ତଵଃ । ଅପାନକ୍ଷାସୋ ବଧିରା ଅହାସତ ଋତସ୍ଯ ପନ୍ଥାଂ ନ ତରନ୍ତି ଦୁଷ୍କୃତଃ
ପୁରୁଣା ମାପରୁ ଯେମାନେ ଧ୍ୱନି କରନ୍ତି, ସ୍ତୁତିର ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଉତ୍ସାହୀର ଚିନ୍ତା। ବୋଧହୀନ ଓ ଗୁଙ୍ଗା ମଣିଷ କହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନେ ସତ୍ୟର ପଥକୁ ଅଟିକରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସହସ୍ରଧାରେ ଵିତତେ ପଵିତ୍ର ଆ ଵାଚଂ ପୁନନ୍ତି କଵଯୋ ମନୀଷିଣଃ । ରୁଦ୍ରାସ ଏଷାମିଷିରାସୋ ଅଦ୍ରୁହ ସ୍ପଶଃ ସ୍ଵଞ୍ଚଃ ସୁଦୃଶୋ ନୃଚକ୍ଷସଃ
ସହସ୍ର ଧାରାରେ, ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ତାରିତ, କବିମାନେ ବାକ୍ୟକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ମନେ। ଏମାନେ ରୁଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅକ୍ଷତ, କିରଣମୟ, ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା, ମଣିଷମାନେ ଭଲ ଦେଖିପାରନ୍ତି।
ଋତସ୍ଯ ଗୋପା ନ ଦଭାଯ ସୁକ୍ରତୁସ୍ତ୍ରୀ ଷ ପଵିତ୍ରା ହୃଦ୍ଯନ୍ତରା ଦଧେ । ଵିଦ୍ଵାନ୍ସ ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାଭି ପଶ୍ଯତ୍ଯଵାଜୁଷ୍ଟାନ୍ଵିଧ୍ଯତି କର୍ତେ ଅଵ୍ରତାନ୍
ସତ୍ୟର ରକ୍ଷକ, ଅକ୍ଷତ, ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ହୃଦୟ ମଧ୍ୟରେ ତିନିଟି ପବିତ୍ରତା ରଖିଛନ୍ତି। ଜଣେ ଜଣେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଜାଣନ୍ତି; ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ କରନ୍ତି, ନୀତିହୀନଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତି।
ଋତସ୍ଯ ତନ୍ତୁର୍ଵିତତଃ ପଵିତ୍ର ଆ ଜିହ୍ଵାଯା ଅଗ୍ରେ ଵରୁଣସ୍ଯ ମାଯଯା । ଧୀରାଶ୍ଚିତ୍ତତ୍ସମିନକ୍ଷନ୍ତ ଆଶତାତ୍ରା କର୍ତମଵ ପଦାତ୍ଯପ୍ରଭୁଃ
ସତ୍ୟର ସୂତା ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ତାରିତ; ଜିଭର ଆଗରେ, ବରୁଣଙ୍କ ମାୟାରେ। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନମାନେ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିଛନ୍ତି, ଆଶା କରିଛନ୍ତି; ସେଠାରେ କର୍ତ୍ତା ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି, ଅଦମ୍ୟ।
ଶିଶୁର୍ନ ଜାତୋଽଵ ଚକ୍ରଦଦ୍ଵନେ ସ୍ଵର୍ଯଦ୍ଵାଜ୍ଯରୁଷଃ ସିଷାସତି । ଦିଵୋ ରେତସା ସଚତେ ପଯୋଵୃଧା ତମୀମହେ ସୁମତୀ ଶର୍ମ ସପ୍ରଥଃ
ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଜଙ୍ଗଲ ପାଇଁ ଚକ୍ର ତିଆରି କଲା; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବିଜୟୀ ହେବାକୁ ଚାହେଁ। ସେ ଦିଗନ୍ତର ମଣ୍ଡରେ ମିଶି, ଦୁଧରେ ପୋଷିତ; ଆମେ ତାଙ୍କର କୃପା, ବିସ୍ତୃତ ଆଶ୍ରୟ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଚାହୁଁ।
ଦିଵୋ ଯ ସ୍କମ୍ଭୋ ଧରୁଣଃ ସ୍ଵାତତ ଆପୂର୍ଣୋ ଅଂଶୁଃ ପର୍ଯେତି ଵିଶ୍ଵତଃ । ସେମେ ମହୀ ରୋଦସୀ ଯକ୍ଷଦାଵୃତା ସମୀଚୀନେ ଦାଧାର ସମିଷଃ କଵିଃ
ଆକାଶର ଖୁଟି, ଆଧାର, ବିସ୍ତାରିତ ଅଛି; ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚଳିଛି। ମହା କବି ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଏକାତ୍ମ କରିଛନ୍ତି, ଏହାକୁ ଏକତାରେ ଧରିଛନ୍ତି।
ମହି ପ୍ସରଃ ସୁକୃତଂ ସୋମ୍ଯଂ ମଧୂର୍ଵୀ ଗଵ୍ଯୂତିରଦିତେରୃତଂ ଯତେ । ଈଶେ ଯୋ ଵୃଷ୍ଟେରିତ ଉସ୍ରିଯୋ ଵୃଷାପାଂ ନେତା ଯ ଇତଊତିରୃଗ୍ମିଯଃ
ବଡ଼ ପ୍ରବାହ, ସୁନିପୁଣ ଭାବେ ତିଆରି, ସୋମର ମଧୁ; ଗାଁର ଚରାଗାହ, ଅଦିତିର ସତ୍ୟ, ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଯାଉଛି। ସେ ବର୍ଷାର ଅଧିପତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବଳିଷ୍ଠମାନେର ନେତା, ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା।