ଵିଶୋ ଯଦହ୍ଵେ ନୃଭିଃ ସନୀଳା ଅଗ୍ନିର୍ଦେଵତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯଶ୍ଯାଃ
ଯେତେବେଳେ ସେ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଡାକେ, ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଦେବତ୍ୱରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି।
ନକିଷ୍ଟ ଏତା ଵ୍ରତା ମିନନ୍ତି ନୃଭ୍ଯୋ ଯଦେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରୁଷ୍ଟିଂ ଚକର୍ଥ
ଏହି ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ କେହି ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏହି ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରବଣ ଦେଲେ।
ତତ୍ତୁ ତେ ଦଂସୋ ଯଦହନ୍ସମାନୈର୍ନୃଭିର୍ଯଦ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵିଵେ ରପାଂସି
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଇ ବାଧାଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କର, ସେଇ ହେଉଛି ତୁମର ଶକ୍ତି।
ଉଷୋ ନ ଜାରୋ ଵିଭାଵୋସ୍ରଃ ସଂଜ୍ଞାତରୂପଶ୍ଚିକେତଦସ୍ମୈ
ପ୍ରଭାତବେଳେ ପ୍ରେମିକ ଯେମିତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଏ, ସେପରି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ତୁମର ପରିଚିତ ରୂପ ଦେଖାଉଛ।
ତ୍ମନା ଵହନ୍ତୋ ଦୁରୋ ଵ୍ଯୃଣ୍ଵନ୍ନଵନ୍ତ ଵିଶ୍ଵେ ସ୍ଵର୍ଦୃଶୀକେ
ତୁମ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଦୂର ଥିବାକୁ ଆଣି ଦେଉଛ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେବତାମାନେ ଆସି ଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଵନେମ ପୂର୍ଵୀରର୍ଯୋ ମନୀଷା ଅଗ୍ନିଃ ସୁଶୋକୋ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯଶ୍ଯାଃ
ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାନ ସହିତ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରେ।
ଆ ଦୈଵ୍ଯାନି ଵ୍ରତା ଚିକିତ୍ଵାନା ମାନୁଷସ୍ଯ ଜନସ୍ଯ ଜନ୍ମ
ସେ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ, ଦେବତାଙ୍କର ନିୟମ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମର ଅର୍ଥ ଜାଣନ୍ତି।
ଗର୍ଭୋ ଯୋ ଅପାଂ ଗର୍ଭୋ ଵନାନାଂ ଗର୍ଭଶ୍ଚ ସ୍ଥାତାଂ ଗର୍ଭଶ୍ଚରଥାମ୍
ସେ ଜଳର ଗର୍ଭ, ବନର ଗର୍ଭ, ଯେଉଁମାନେ ଦଢ଼ିଆ ଓ ଚଳିତ, ସେମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭ।
ଅଦ୍ରୌ ଚିଦସ୍ମା ଅନ୍ତର୍ଦୁରୋଣେ ଵିଶାଂ ନ ଵିଶ୍ଵୋ ଅମୃତଃ ସ୍ଵାଧୀଃ
ପାହାଡ଼ ଭିତରେ, ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ସେ ଅମୃତ ସମାନ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜେ ନିଜକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ସ ହି କ୍ଷପାଵାଁ ଅଗ୍ନୀ ରଯୀଣାଂ ଦାଶଦ୍ଯୋ ଅସ୍ମା ଅରଂ ସୂକ୍ତୈଃ
ଅଗ୍ନି ରାତିରେ ଧନର ରକ୍ଷକ, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ଓ ସ୍ତୁତି ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଆଣନ୍ତି।
ଏତା ଚିକିତ୍ଵୋ ଭୂମା ନି ପାହି ଦେଵାନାଂ ଜନ୍ମ ମର୍ତାଁଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଵାନ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜାଣି, ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ବିଶାଳ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କର; ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଜନ୍ମ ଜାଣ।
ଵର୍ଧାନ୍ଯଂ ପୂର୍ଵୀଃ କ୍ଷପୋ ଵିରୂପା ସ୍ଥାତୁଶ୍ଚ ରଥମୃତପ୍ରଵୀତମ୍
ସେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଅନେକ ରାତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଜଣଙ୍କର ରଥକୁ ନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ଚଳାନ୍ତି।
ଅରାଧି ହୋତା ସ୍ଵର୍ନିଷତ୍ତଃ କୃଣ୍ଵନ୍ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯପାଂସି ସତ୍ଯା
ସେ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ଆସି, ଆଲୋକରେ ବସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରନ୍ତି।
ଗୋଷୁ ପ୍ରଶସ୍ତିଂ ଵନେଷୁ ଧିଷେ ଭରନ୍ତ ଵିଶ୍ଵେ ବଲିଂ ସ୍ଵର୍ଣଃ
ଗାଁମାନେ ଓ ବନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା ରଖେ, ସମସ୍ତେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେବତାକୁ ଦାନ ଆଣନ୍ତି।
ଵି ତ୍ଵା ନରଃ ପୁରୁତ୍ରା ସପର୍ଯନ୍ପିତୁର୍ନ ଜିଵ୍ରେର୍ଵି ଵେଦୋ ଭରନ୍ତ
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ପିତାଙ୍କୁ ପୁଅମାନେ ଯେପରି, ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଉପହାର ଆଣନ୍ତି।
ସାଧୁର୍ନ ଗୃଧ୍ନୁରସ୍ତେଵ ଶୂରୋ ଯାତେଵ ଭୀମସ୍ତ୍ଵେଷଃ ସମତ୍ସୁ
ସେ ଦୃଢ଼, ଲୋଭୀ ନୁହଁନ୍ତି, ବୀର ସମାନ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଉପ ପ୍ର ଜିନ୍ଵନ୍ନୁଶତୀରୁଶନ୍ତଂ ପତିଂ ନ ନିତ୍ଯଂ ଜନଯଃ ସନୀଳାଃ । ସ୍ଵସାରଃ ଶ୍ଯାଵୀମରୁଷୀମଜୁଷ୍ରଞ୍ଚିତ୍ରମୁଚ୍ଛନ୍ତୀମୁଷସଂ ନ ଗାଵଃ
ଆଗ୍ରହୀ ଭଉଣୀମାନେ, ପ୍ରଭାତରେ ଗାଁମାନେ ଯେପରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନାଥଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ସେଠାକୁ ଆସନ୍ତି।
ଵୀଳୁ ଚିଦ୍ଦୃଳ୍ହା ପିତରୋ ନ ଉକ୍ଥୈରଦ୍ରିଂ ରୁଜନ୍ନଙ୍ଗିରସୋ ରଵେଣ । ଚକ୍ରୁର୍ଦିଵୋ ବୃହତୋ ଗାତୁମସ୍ମେ ଅହଃ ସ୍ଵର୍ଵିଵିଦୁଃ କେତୁମୁସ୍ରାଃ
ଦୃଢ଼ମନ୍ଥିତ ପିତାମାନେ ଯେପରି ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଚିତ୍କାରରେ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଲେ; ସେମାନେ ଆମ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଆକାଶକୁ ପଥ ଦେଲେ, ପ୍ରଭାତମାନେ ଦିନର ଚିହ୍ନ ଜାଣିଥିଲେ।
ଦଧନ୍ନୃତଂ ଧନଯନ୍ନସ୍ଯ ଧୀତିମାଦିଦର୍ଯୋ ଦିଧିଷ୍ଵୋ ଵିଭୃତ୍ରାଃ । ଅତୃଷ୍ଯନ୍ତୀରପସୋ ଯନ୍ତ୍ଯଚ୍ଛା ଦେଵାଞ୍ଜନ୍ମ ପ୍ରଯସା ଵର୍ଧଯନ୍ତୀଃ
ସେମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିକୁ ଧନୀ କରନ୍ତି; ପୁରୁଣାମାନେ ଆଶାକୁ ନେଇ ଦାନଶୀଳ, ଜଳମାନେ କେବେ ଥକିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଜନ୍ମକୁ ଚେଷ୍ଟାରେ ବଢ଼ାନ୍ତି।
ମଥୀଦ୍ଯଦୀଂ ଵିଭୃତୋ ମାତରିଶ୍ଵା ଗୃହେଗୃହେ ଶ୍ଯେତୋ ଜେନ୍ଯୋ ଭୂତ୍ । ଆଦୀଂ ରାଜ୍ଞେ ନ ସହୀଯସେ ସଚା ସନ୍ନା ଦୂତ୍ଯଂ ଭୃଗଵାଣୋ ଵିଵାଯ
ଯେତେବେଳେ ବହନକାରୀ ମାତରିଶ୍ୱାନ୍ ସେମାନେକୁ ମଥନ କଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଧଳା ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ ହେଲା; ତାପରେ ରାଜା ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଯୋଗ ଦେଲେ, ଭୃଗୁମାନେ ଦୂତିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ମହେ ଯତ୍ପିତ୍ର ଈଂ ରସଂ ଦିଵେ କରଵ ତ୍ସରତ୍ପୃଶନ୍ଯଶ୍ଚିକିତ୍ଵାନ୍ । ସୃଜଦସ୍ତା ଧୃଷତା ଦିଦ୍ଯୁମସ୍ମୈ ସ୍ଵାଯାଂ ଦେଵୋ ଦୁହିତରି ତ୍ଵିଷିଂ ଧାତ୍
ବଡ଼ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ରସକୁ ଆକାଶକୁ ପହଞ୍ଚାଇଲ, ତେବେ ଦୃତଗତି ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୃଶନ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ଦେବତା ନିଜ ଝିଅ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ରଖିଲେ।
ସ୍ଵ ଆ ଯସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଦମ ଆ ଵିଭାତି ନମୋ ଵା ଦାଶାଦୁଶତୋ ଅନୁ ଦ୍ଯୂନ୍ । ଵର୍ଧୋ ଅଗ୍ନେ ଵଯୋ ଅସ୍ଯ ଦ୍ଵିବର୍ହା ଯାସଦ୍ରାଯା ସରଥଂ ଯଂ ଜୁନାସି
ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ବସୁଛ, ସେଠାରେ ଯିଏ ଆମର ନମସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ସେ ପୂଜାକାରୀ ହେଉନ୍ କି ନହେଉନ୍, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଅ, ଯିଏ ଦୁଇଟି ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଧନର ରଥକୁ ଚଳାଉଛ, ତାହା ଆଣିଥାଏ।
ଅଗ୍ନିଂ ଵିଶ୍ଵା ଅଭି ପୃକ୍ଷଃ ସଚନ୍ତେ ସମୁଦ୍ରଂ ନ ସ୍ରଵତଃ ସପ୍ତ ଯହ୍ଵୀଃ । ନ ଜାମିଭିର୍ଵି ଚିକିତେ ଵଯୋ ନୋ ଵିଦା ଦେଵେଷୁ ପ୍ରମତିଂ ଚିକିତ୍ଵାନ୍
ସମସ୍ତ ପରିବାର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଚାହାନ୍ତି, ଯେପରି ସାତଟି ବଡ଼ ନଦୀ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଏ; ଆମର ଶକ୍ତି ନିଜ ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ କମିଯାଏନାହିଁ—ଅଗ୍ନି ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନକୁ ଦେଖିଥାନ୍ତି।
ଆ ଯଦିଷେ ନୃପତିଂ ତେଜ ଆନଟ୍ ଛୁଚି ରେତୋ ନିଷିକ୍ତଂ ଦ୍ଯୌରଭୀକେ । ଅଗ୍ନିଃ ଶର୍ଧମନଵଦ୍ଯଂ ଯୁଵାନଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯଂ ଜନଯତ୍ସୂଦଯଚ୍ଚ
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ, ଅଗ୍ନି, ନରପତିଙ୍କୁ ଆଶା କଲ, ତୁମେ ପବିତ୍ର ବୀଜକୁ ଆକାଶର ଅଂକୁରରେ ଛିଟିଲ; ତୁମେ ଦୋଷହୀନ, ଯୁବକ, ନିଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ଦଳକୁ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ପ୍ରେରଣ କଲ।
ମନୋ ନ ଯୋଽଧ୍ଵନଃ ସଦ୍ଯ ଏତ୍ଯେକଃ ସତ୍ରା ସୂରୋ ଵସ୍ଵ ଈଶେ । ରାଜାନା ମିତ୍ରାଵରୁଣା ସୁପାଣୀ ଗୋଷୁ ପ୍ରିଯମମୃତଂ ରକ୍ଷମାଣା
ଯିଏ ମନସ୍କୁ ଭଳି, ଏକା ଏକା ରାସ୍ତାରେ ତୁରନ୍ତ ଯାଏ, ସେ ଧନର ମାଲିକ; ରାଜା ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ସୁନ୍ଦର ହାତରେ, ଗାଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ ଅମୃତକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ମା ନୋ ଅଗ୍ନେ ସଖ୍ଯା ପିତ୍ର୍ଯାଣି ପ୍ର ମର୍ଷିଷ୍ଠା ଅଭି ଵିଦୁଷ୍କଵିଃ ସନ୍ । ନଭୋ ନ ରୂପଂ ଜରିମା ମିନାତି ପୁରା ତସ୍ଯା ଅଭିଶସ୍ତେରଧୀହି
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପିତାମାନଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱକୁ ହରାଇବାକୁ ଦିଅନାହିଁ; ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ ଆମକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶର ରୂପ କମିଯାଏନାହିଁ—ସେ ପୁରୁଣା ଅପଶାପରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ନି କାଵ୍ଯା ଵେଧସଃ ଶଶ୍ଵତସ୍କର୍ହସ୍ତେ ଦଧାନୋ ନର୍ଯା ପୁରୂଣି । ଅଗ୍ନିର୍ଭୁଵଦ୍ରଯିପତୀ ରଯୀଣାଂ ସତ୍ରା ଚକ୍ରାଣୋ ଅମୃତାନି ଵିଶ୍ଵା
ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ଚିରନ୍ତନ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷ ଧରି ରହିଛି; ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଅମୃତବସ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଧନର ମାଲିକ ହେଲେ।
ଅସ୍ମେ ଵତ୍ସଂ ପରି ଷନ୍ତଂ ନ ଵିନ୍ଦନ୍ନିଚ୍ଛନ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵେ ଅମୃତା ଅମୂରାଃ । ଶ୍ରମଯୁଵଃ ପଦଵ୍ଯୋ ଧିଯଂଧାସ୍ତସ୍ଥୁଃ ପଦେ ପରମେ ଚାର୍ଵଗ୍ନେଃ
ଅମୃତ ଓ ଅବିନାଶୀମାନେ, ଆମକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ବଛାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ମିଳିପାରିଲେନି; କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ପଥ ଖୋଜି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ, ଜ୍ଞାନ ଧାରଣ କରି।
ତିସ୍ରୋ ଯଦଗ୍ନେ ଶରଦସ୍ତ୍ଵାମିଚ୍ଛୁଚିଂ ଘୃତେନ ଶୁଚଯଃ ସପର୍ଯାନ୍ । ନାମାନି ଚିଦ୍ଦଧିରେ ଯଜ୍ଞିଯାନ୍ଯସୂଦଯନ୍ତ ତନ୍ଵଃ ସୁଜାତାଃ
ତିନିଟି ଶରତ୍ ଯେତେବେଳେ, ଅଗ୍ନି, ପବିତ୍ରମାନେ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପୂଜା କଲେ, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ନାମ ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ସୁଜାତ ଦେହଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଆ ରୋଦସୀ ବୃହତୀ ଵେଵିଦାନାଃ ପ୍ର ରୁଦ୍ରିଯା ଜଭ୍ରିରେ ଯଜ୍ଞିଯାସଃ । ଵିଦନ୍ମର୍ତୋ ନେମଧିତା ଚିକିତ୍ଵାନଗ୍ନିଂ ପଦେ ପରମେ ତସ୍ଥିଵାଂସମ୍
ବିଶାଳ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ରୁଦ୍ରମାନେ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ବ୍ୟାପି, ଯଜ୍ଞକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ମାନବ, ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଜାଣିଛି।