ସମିଦ୍ଧୋ ଵିଶ୍ଵତସ୍ପତିଃ ପଵମାନୋ ଵି ରାଜତି । ପ୍ରୀଣନ୍ଵୃଷା କନିକ୍ରଦତ୍
ଜ୍ୱଳି ଉଠିବା, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ ଚମକୁଛନ୍ତି, ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା ଆଲୋକ ଝାଲିଛନ୍ତି; ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ବୃଷ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ତନୂନପାତ୍ପଵମାନଃ ଶୃଙ୍ଗେ ଶିଶାନୋ ଅର୍ଷତି । ଅନ୍ତରିକ୍ଷେଣ ରାରଜତ୍
ଶରୀରର ରକ୍ଷକ ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା, ନିଜ ଶିଙ୍ଗ ତିକ୍ତ କରି ଆଗକୁ ବହୁଛନ୍ତି; ସେ ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଚମକୁଛନ୍ତି।
ଈଳେନ୍ଯଃ ପଵମାନୋ ରଯିର୍ଵି ରାଜତି ଦ୍ଯୁମାନ୍ । ମଧୋର୍ଧାରାଭିରୋଜସା
ପରିଚ୍ଛନ୍ନ ଓ ପବିତ୍ର ଧାରା ଆମର ଧନର ଭଳି ଆଲୋକରେ ଜ୍ୟୋତିମୟ ହୋଇ ଚମକୁଛି, ମଧୁର ସାର ଓ ତାହାର ପ୍ରବାହ ଭରି ରହିଛି।
ବର୍ହିଃ ପ୍ରାଚୀନମୋଜସା ପଵମାନ ସ୍ତୃଣନ୍ହରିଃ । ଦେଵେଷୁ ଦେଵ ଈଯତେ
ଶକ୍ତିରେ, ହେ ସୁବৰ্ণମୟ, ତୁମେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ପବିତ୍ର କୁଶ ରଖୁଛ; ପବିତ୍ର ଓ ଚମକୁଥିବା ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ଭାବରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛ।
ଉଦାତୈର୍ଜିହତେ ବୃହଦ୍ଦ୍ଵାରୋ ଦେଵୀର୍ହିରଣ୍ଯଯୀଃ । ପଵମାନେନ ସୁଷ୍ଟୁତାଃ
ବିଶାଳ ଓ ଉଚ୍ଚ ଦ୍ୱାର, ଦେବୀ ଓ ସୁବৰ্ণମୟ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବାର ପ୍ରଶଂସାରେ ଖୋଲିଯାଉଛି; ସେମାନେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଅଲଗା ହୋଇଛି।
ସୁଶିଲ୍ପେ ବୃହତୀ ମହୀ ପଵମାନୋ ଵୃଷଣ୍ଯତି । ନକ୍ତୋଷାସା ନ ଦର୍ଶତେ
ସୃଜନର ଦକ୍ଷତାରେ, ବିଶାଳ ଓ ମହାନ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ବୃଷଭ ଗର୍ଜନ କରୁଛି; ସେ ରାତି ଓ ଉଷାର ଭଳି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥାଏ।
ଉଭା ଦେଵା ନୃଚକ୍ଷସା ହୋତାରା ଦୈଵ୍ଯା ହୁଵେ । ପଵମାନ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃଷା
ମୁଁ ଦୁଇ ଦେବତା ହୋତା, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଷ୍ଟିଶାଳୀ, ଡାକୁଛି; ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ।
ଭାରତୀ ପଵମାନସ୍ଯ ସରସ୍ଵତୀଳା ମହୀ । ଇମଂ ନୋ ଯଜ୍ଞମା ଗମନ୍ତିସ୍ରୋ ଦେଵୀଃ ସୁପେଶସଃ
ଭାରତୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଇଳା, ଏହି ତିନି ମହା ଦେବୀ, ଆମର ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଆସନ୍ତୁ; ସୁନ୍ଦର ଭୂଷିତ ଦେବୀମାନେ।
ତ୍ଵଷ୍ଟାରମଗ୍ରଜାଂ ଗୋପାଂ ପୁରୋଯାଵାନମା ହୁଵେ । ଇନ୍ଦୁରିନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃଷା ହରିଃ ପଵମାନଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ମୁଁ ତ୍ୱଷ୍ଟା, ପୁରୁଣା, ଗୋମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ପ୍ରମୁଖ ନେତାକୁ ଡାକୁଛି; ଇନ୍ଦୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃଷଭ, ସୁବৰ্ণମୟ, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା, ପ୍ରଜାପତି।
ଵନସ୍ପତିଂ ପଵମାନ ମଧ୍ଵା ସମଙ୍ଗ୍ଧି ଧାରଯା । ସହସ୍ରଵଲ୍ଶଂ ହରିତଂ ଭ୍ରାଜମାନଂ ହିରଣ୍ଯଯମ୍
ହେ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା, ମଧୁ ଓ ଧାରା ସହିତ ଗଛର ମାଳିକ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ; ହଜାର ଶାଖା, ହରିତ, ଚମକୁଥିବା, ସୁବৰ্ণମୟ।
ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାଃ ସ୍ଵାହାକୃତିଂ ପଵମାନସ୍ଯା ଗତ । ଵାଯୁର୍ବୃହସ୍ପତିଃ ସୂର୍ଯୋଽଗ୍ନିରିନ୍ଦ୍ରଃ ସଜୋଷସଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ 'ସ୍ୱାହା' ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି: ବାୟୁ, ବୃହସ୍ପତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସମ୍ମିଳିତ ଭାବରେ।
ମନ୍ଦ୍ରଯା ସୋମ ଧାରଯା ଵୃଷା ପଵସ୍ଵ ଦେଵଯୁଃ । ଅଵ୍ଯୋ ଵାରେଷ୍ଵସ୍ମଯୁଃ
ମଧୁର ଧାରାରେ, ହେ ସୋମ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କର; ଆମ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓ ଅପରିଷ୍କୃତ।
ଅଭି ତ୍ଯଂ ମଦ୍ଯଂ ମଦମିନ୍ଦଵିନ୍ଦ୍ର ଇତି କ୍ଷର । ଅଭି ଵାଜିନୋ ଅର୍ଵତଃ
ସେ ମଦ ଭରା ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ, ହେ ତୁମେ ଫୁଟିଥିବା ଫୁଟା, ଇନ୍ଦ୍ରର ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ହେଉ; ଶୀଘ୍ର ଗୋଡ଼ିଆ ଓ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ପାଖକୁ।
ଅଭି ତ୍ଯଂ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ମଦଂ ସୁଵାନୋ ଅର୍ଷ ପଵିତ୍ର ଆ । ଅଭି ଵାଜମୁତ ଶ୍ରଵଃ
ଫୁଟିଥିବା, ସେ ପୁରୁଣା ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ତାଳକୁ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ; ଶକ୍ତି ଓ କୀର୍ତି ପାଖକୁ।
ଅନୁ ଦ୍ରପ୍ସାସ ଇନ୍ଦଵ ଆପୋ ନ ପ୍ରଵତାସରନ୍ । ପୁନାନା ଇନ୍ଦ୍ରମାଶତ
ପାହାଡ଼ର ଝରଣା ଭଳି, ଫୁଟିଥିବା ଫୁଟା, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ପ୍ରବାହିତ ହେଲା; ପବିତ୍ର ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଯମତ୍ଯମିଵ ଵାଜିନଂ ମୃଜନ୍ତି ଯୋଷଣୋ ଦଶ । ଵନେ କ୍ରୀଳନ୍ତମତ୍ଯଵିମ୍
ଦଶ ଯୁବତୀ ତାକୁ ପରିଷ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ଶୀଘ୍ର ଦୌଡ଼ିଆର ଭଳି, ଜଙ୍ଗଲରେ ଖେଳୁଥିବା, ଅପରାଜିତ।
ତଂ ଗୋଭିର୍ଵୃଷଣଂ ରସଂ ମଦାଯ ଦେଵଵୀତଯେ । ସୁତଂ ଭରାଯ ସଂ ସୃଜ
ଗୋମାନ ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରସ, ମଦ ପାଇଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ, ଫୁଟିଥିବା, ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ କର।
ଦେଵୋ ଦେଵାଯ ଧାରଯେନ୍ଦ୍ରାଯ ପଵତେ ସୁତଃ । ପଯୋ ଯଦସ୍ଯ ପୀପଯତ୍
ଦେବତା, ଫୁଟିଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହେଉଛି; ତାହାର ଦୁଧ ତାକୁ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ କରେ।
ଆତ୍ମା ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ରଂହ୍ଯା ସୁଷ୍ଵାଣଃ ପଵତେ ସୁତଃ । ପ୍ରତ୍ନଂ ନି ପାତି କାଵ୍ଯମ୍
ଯଜ୍ଞର ଆତ୍ମା, ଆନନ୍ଦମୟ, ଫୁଟିଥିବା, ପବିତ୍ର ହେଉଛି; ସେ ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାନ ପ୍ରବାହ କରେ।
ଏଵା ପୁନାନ ଇନ୍ଦ୍ରଯୁର୍ମଦଂ ମଦିଷ୍ଠ ଵୀତଯେ । ଗୁହା ଚିଦ୍ଦଧିଷେ ଗିରଃ
ଏଭଳି, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଉତ୍ତମ ଆନନ୍ଦ ଆଣ; ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଗୀତ ରଖିଛ।
ଅସୃଗ୍ରମିନ୍ଦଵଃ ପଥା ଧର୍ମନ୍ନୃତସ୍ଯ ସୁଶ୍ରିଯଃ । ଵିଦାନା ଅସ୍ଯ ଯୋଜନମ୍
ସତ୍ୟର ପଥରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଜ୍ଞାନମୟ ତାରା ଝରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଯୋଗକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି।
ପ୍ର ଧାରା ମଧ୍ଵୋ ଅଗ୍ରିଯୋ ମହୀରପୋ ଵି ଗାହତେ । ହଵିର୍ହଵିଷ୍ଷୁ ଵନ୍ଦ୍ଯଃ
ମଧୁର ଝରଣା, ବଡ଼ ଓ ପ୍ରଚୁର, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଛି; ଯଜ୍ଞରେ ଏହା ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ।
ପ୍ର ଯୁଜୋ ଵାଚୋ ଅଗ୍ରିଯୋ ଵୃଷାଵ ଚକ୍ରଦଦ୍ଵନେ । ସଦ୍ମାଭି ସତ୍ଯୋ ଅଧ୍ଵରଃ
ବାଣୀରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ବୃଷଭ, ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଧ୍ୱନି କରିଛି; ଗୃହରେ ସତ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ନିର୍ମିତ ହେଉଛି।
ପରି ଯତ୍କାଵ୍ଯା କଵିର୍ନୃମ୍ଣା ଵସାନୋ ଅର୍ଷତି । ସ୍ଵର୍ଵାଜୀ ସିଷାସତି
ଯେତେବେଳେ କବି, ବୀରତାରେ ଶୋଭିତ, ଗୀତରେ ଚଳିଥାଏ, ସେ ଆଲୋକର ଲୋକକୁ ଅଜୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।
ପଵମାନୋ ଅଭି ସ୍ପୃଧୋ ଵିଶୋ ରାଜେଵ ସୀଦତି । ଯଦୀମୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵେଧସଃ
ପବମାନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ପରି ବସିଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।
ଅଵ୍ଯୋ ଵାରେ ପରି ପ୍ରିଯୋ ହରିର୍ଵନେଷୁ ସୀଦତି । ରେଭୋ ଵନୁଷ୍ଯତେ ମତୀ
ପ୍ରିୟ ହଳଦିଆ, ଜଳରେ ଆବୃତ, ଅରଣ୍ୟରେ ବସିଛି; ଗାନରେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରବଣ କରାଯାଏ।
ସ ଵାଯୁମିନ୍ଦ୍ରମଶ୍ଵିନା ସାକଂ ମଦେନ ଗଚ୍ଛତି । ରଣା ଯୋ ଅସ୍ଯ ଧର୍ମଭିଃ
ସେ ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଶ୍ୱିନୀ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଯାଉଛି, ଯିଏ ନିଜ ନିୟମରେ ଚେଷ୍ଟା କରେ।
ଆ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଭଗଂ ମଧ୍ଵଃ ପଵନ୍ତ ଊର୍ମଯଃ । ଵିଦାନା ଅସ୍ଯ ଶକ୍ମଭିଃ
ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଓ ଭଗା ପାଇଁ, ମଧୁର ତରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣି ବହୁଛି।
ଅସ୍ମଭ୍ଯଂ ରୋଦସୀ ରଯିଂ ମଧ୍ଵୋ ଵାଜସ୍ଯ ସାତଯେ । ଶ୍ରଵୋ ଵସୂନି ସଂ ଜିତମ୍
ହେ ଦିଗନ୍ତ ଓ ପୃଥିବୀ, ଆମ ପାଇଁ ଧନ, ଶକ୍ତି ଲାଗି ମଧୁରତା, କୀର୍ତି ଓ ଧନ-ସଂଗ୍ରହ ଦିଅ।
ଏତେ ସୋମା ଅଭି ପ୍ରିଯମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କାମମକ୍ଷରନ୍ । ଵର୍ଧନ୍ତୋ ଅସ୍ଯ ଵୀର୍ଯମ୍
ଏହି ସୋମମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ବଢ଼ାଇ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରି ଝରିଛନ୍ତି।