ଇଯଂ ଯା ନୀଚ୍ଯର୍କିଣୀ ରୂପା ରୋହିଣ୍ଯା କୃତା । ଚିତ୍ରେଵ ପ୍ରତ୍ଯଦର୍ଶ୍ଯାଯତ୍ଯନ୍ତର୍ଦଶସୁ ବାହୁଷୁ
ଏହି ନିମ୍ନ ଓ ଚମକୁଥିବା ଯିଏ, ରୋହିଣୀର ଆକୃତିରେ ତିଆରି। ଚମକୁଥିବା ଚିତ୍ର ପରି, ସେ ଦଶଟି ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ପ୍ରକାଶିତ।
ପ୍ରଜା ହ ତିସ୍ରୋ ଅତ୍ଯାଯମୀଯୁର୍ନ୍ଯନ୍ଯା ଅର୍କମଭିତୋ ଵିଵିଶ୍ରେ । ବୃହଦ୍ଧ ତସ୍ଥୌ ଭୁଵନେଷ୍ଵନ୍ତଃ ପଵମାନୋ ହରିତ ଆ ଵିଵେଶ
ତିନି ପିଢି ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଷ୍ଟୋତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ବିଶାଳ ଏକ ଜଗତରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରହିଛି, ଶୁଧ୍ଧ କରୁଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି।
ମାତା ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଦୁହିତା ଵସୂନାଂ ସ୍ଵସାଦିତ୍ଯାନାମମୃତସ୍ଯ ନାଭିଃ । ପ୍ର ନୁ ଵୋଚଂ ଚିକିତୁଷେ ଜନାଯ ମା ଗାମନାଗାମଦିତିଂ ଵଧିଷ୍ଟ
ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କର ମା, ଭସୁମାନଙ୍କର ଝିଅ, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର ଭଉଣୀ, ଅମୃତର ନାଭି। ଚତୁର୍ ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ କହୁଛି: ଦୟା କର, ଅଦିତିକୁ କେହି କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଵଚୋଵିଦଂ ଵାଚମୁଦୀରଯନ୍ତୀଂ ଵିଶ୍ଵାଭିର୍ଧୀଭିରୁପତିଷ୍ଠମାନାମ୍ । ଦେଵୀଂ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ପର୍ଯେଯୁଷୀଂ ଗାମା ମାଵୃକ୍ତ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦଭ୍ରଚେତାଃ
ବାକ୍ ଜାଣିଥିବା, ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା ସହିତ ଅନୁସୃତ ଦେବୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥିବା। ଅବୁଦ୍ଧି ମାନବ ଗାଉକୁ ବାଧା ଦେଉ ନାହିଁ।
ତ୍ଵମଗ୍ନେ ବୃହଦ୍ଵଯୋ ଦଧାସି ଦେଵ ଦାଶୁଷେ । କଵିର୍ଗୃହପତିର୍ଯୁଵା
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଛ। ଦେବତା, ଉପାସକ ପାଇଁ; ଜ୍ଞାନୀ, ଗୃହର ମାଲିକ, ସଦା ଯୁବକ।
ସ ନ ଈଳାନଯା ସହ ଦେଵାଁ ଅଗ୍ନେ ଦୁଵସ୍ଯୁଵା । ଚିକିଦ୍ଵିଭାନଵା ଵହ
ତୁମ ଦୟା ସହିତ, ଦେବତାମାନେ, ଅଗ୍ନି, ଆମେ ସେବା ପାଇଁ ଚାହୁଁ। ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଚମକୁଥିବା, ଆମେ ଏକତାରେ ଆଣ।
ତ୍ଵଯା ହ ସ୍ଵିଦ୍ଯୁଜା ଵଯଂ ଚୋଦିଷ୍ଠେନ ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ । ଅଭି ଷ୍ମୋ ଵାଜସାତଯେ
ତୁମେ, ଅତି ଯୁବ, ଶକ୍ତି ଦେଇ, ଆମେ ଶକ୍ତି ଲାଭ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛୁ।
ଔର୍ଵଭୃଗୁଵଚ୍ଛୁଚିମପ୍ନଵାନଵଦା ହୁଵେ । ଅଗ୍ନିଂ ସମୁଦ୍ରଵାସସମ୍
ଔର୍ବ, ଭୃଗୁ, ଶୁଚି, ଅପ୍ନବାନ ପରି, ମୁଁ ସମୁଦ୍ରବାସୀ ଅଗ୍ନିକୁ ଡାକୁଛି।
ହୁଵେ ଵାତସ୍ଵନଂ କଵିଂ ପର୍ଜନ୍ଯକ୍ରନ୍ଦ୍ଯଂ ସହଃ । ଅଗ୍ନିଂ ସମୁଦ୍ରଵାସସମ୍
ମୁଁ ସମୁଦ୍ରବାସୀ ଅଗ୍ନିକୁ ଡାକୁଛି, ବାୟୁର ଶବ୍ଦ ପରି ଜ୍ଞାନୀ, ପର୍ଜନ୍ୟ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଆ ସଵଂ ସଵିତୁର୍ଯଥା ଭଗସ୍ଯେଵ ଭୁଜିଂ ହୁଵେ । ଅଗ୍ନିଂ ସମୁଦ୍ରଵାସସମ୍
ସବିତାର ପିଡ଼ା ପାଇଁ, ଭାଗର ଅଂଶ ପାଇଁ ଯେପରି ଡାକାଯାଏ, ସେପରି ମୁଁ ସମୁଦ୍ରବାସୀ ଅଗ୍ନିକୁ ଡାକୁଛି।
ଅଗ୍ନିଂ ଵୋ ଵୃଧନ୍ତମଧ୍ଵରାଣାଂ ପୁରୂତମମ୍ । ଅଚ୍ଛା ନପ୍ତ୍ରେ ସହସ୍ଵତେ
ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ଅନେକ ଯଜ୍ଞରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ସବୁଠୁ ଦୟାଳୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସଂତାନ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ନମ୍ର ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଣାମ କରୁଛୁ।
ଅଯଂ ଯଥା ନ ଆଭୁଵତ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ରୂପେଵ ତକ୍ଷ୍ଯା । ଅସ୍ଯ କ୍ରତ୍ଵା ଯଶସ୍ଵତଃ
ଏହି ଅଗ୍ନି, ତକ୍ଷଣ ଯେପରି ରୂପକାର ନିଜ ହାତରେ ଆକୃତି ତିଆରି କରେ, ସେପରି ଆମ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଛି; ଏହା ଏହି ଯଶସ୍ବୀର ଇଚ୍ଛାରେ।
ଅଯଂ ଵିଶ୍ଵା ଅଭି ଶ୍ରିଯୋଽଗ୍ନିର୍ଦେଵେଷୁ ପତ୍ଯତେ । ଆ ଵାଜୈରୁପ ନୋ ଗମତ୍
ଏହି ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାୟକ, ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ; ସେ ଆମ ପାଖକୁ ଉପହାର ନେଇ ଆସନ୍ତୁ।
ଵିଶ୍ଵେଷାମିହ ସ୍ତୁହି ହୋତୄଣାଂ ଯଶସ୍ତମମ୍ । ଅଗ୍ନିଂ ଯଜ୍ଞେଷୁ ପୂର୍ଵ୍ଯମ୍
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପୁରୋହିତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଯଶସ୍ବୀ, ପୁରାତନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଶଂସା କର।
ଶୀରଂ ପାଵକଶୋଚିଷଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଯୋ ଦମେଷ୍ଵା । ଦୀଦାଯ ଦୀର୍ଘଶ୍ରୁତ୍ତମଃ
ପବିତ୍ର ଶିଖାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଘରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ବଡ, ସେ ଦୀପ୍ତିରେ ଚମକେ, ଦୀର୍ଘ ସ୍ରବଣ ଯଶସ୍ବୀ।
ତମର୍ଵନ୍ତଂ ନ ସାନସିଂ ଗୃଣୀହି ଵିପ୍ର ଶୁଷ୍ମିଣମ୍ । ମିତ୍ରଂ ନ ଯାତଯଜ୍ଜନମ୍
ତୁମେ ଶୀଘ୍ରଗାମୀ, ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଘୋଡା ପରି, ବିଦ୍ୱାନ୍, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମାନବମାନେ ନେଇଯିବା ମିତ୍ର ପରି; ତାଙ୍କୁ ଗାନ କର।
ଉପ ତ୍ଵା ଜାମଯୋ ଗିରୋ ଦେଦିଶତୀର୍ହଵିଷ୍କୃତଃ । ଵାଯୋରନୀକେ ଅସ୍ଥିରନ୍
ତୁମେ ପାଇଁ ଜାମିନୀମାନେ ନିଜ କଥା ଦେଇଛନ୍ତି, ହବି ନେଇ; ସେମାନେ ବାୟୁଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ତ୍ରିଧାତ୍ଵଵୃତଂ ବର୍ହିସ୍ତସ୍ଥାଵସଂଦିନମ୍ । ଆପଶ୍ଚିନ୍ନି ଦଧା ପଦମ୍
ଯାହାର ତିନି ଉପରେ ଆବୃତ ଦର୍ବା ଭଲଭାବରେ ବସିଛି, ସେଠି ଜଳମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପଦ ରଖିଛନ୍ତି।
ପଦଂ ଦେଵସ୍ଯ ମୀଳ୍ହୁଷୋଽନାଧୃଷ୍ଟାଭିରୂତିଭିଃ । ଭଦ୍ରା ସୂର୍ଯ ଇଵୋପଦୃକ୍
ଦୟାଳୁ ଦେବଙ୍କର ପଦ, ଅଜୟ ସାହାଯ୍ୟରେ, ଶୁଭ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖିବାଯୋଗ୍ୟ।
ଅଗ୍ନେ ଘୃତସ୍ଯ ଧୀତିଭିସ୍ତେପାନୋ ଦେଵ ଶୋଚିଷା । ଆ ଦେଵାନ୍ଵକ୍ଷି ଯକ୍ଷି ଚ
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଘୃତର ଭାବରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବତା, ତୁମ ଶିଖାରେ, ଦେବମାନେ ଆଣିବାରେ ନେତୃତ୍ୱ କର ଏବଂ ପୂଜା କର।
ତଂ ତ୍ଵାଜନନ୍ତ ମାତରଃ କଵିଂ ଦେଵାସୋ ଅଙ୍ଗିରଃ । ହଵ୍ଯଵାହମମର୍ତ୍ଯମ୍
ତୁମେ, ଯେଉଁଠି ମାତାମାନେ, ଦେବମାନେ ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି, ବିଦ୍ୱାନ୍, ଅମର, ହବିବାହକ।
ପ୍ରଚେତସଂ ତ୍ଵା କଵେଽଗ୍ନେ ଦୂତଂ ଵରେଣ୍ଯମ୍ । ହଵ୍ଯଵାହଂ ନି ଷେଦିରେ
ଅଗ୍ନି, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ବିଦ୍ୱାନ୍, ତୁମେ ଚୟିତ ଦୂତ ଭାବେ, ହବିବାହକ ଭାବେ ବସିଛ।
ନହି ମେ ଅସ୍ତ୍ଯଘ୍ନ୍ଯା ନ ସ୍ଵଧିତିର୍ଵନନ୍ଵତି । ଅଥୈତାଦୃଗ୍ଭରାମି ତେ
ମୋ ପାଖରେ ବଳିଦାନ ପାଇଁ ଗାଁ ନାହିଁ, ନାହିଁ ଅଂଶ ରଖିବା ଯୋଗ୍ୟ; ତଥାପି ଏପରି ଦାନ ଆଣିଛି।
ଯଦଗ୍ନେ କାନି କାନି ଚିଦା ତେ ଦାରୂଣି ଦଧ୍ମସି । ତା ଜୁଷସ୍ଵ ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ
ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁ କଣ୍ଡ ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ରଖୁଛୁ, ସେଗୁଡିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କର, ସବୁଠୁ ଯୁବ।
ଯଦତ୍ତ୍ଯୁପଜିହ୍ଵିକା ଯଦ୍ଵମ୍ରୋ ଅତିସର୍ପତି । ସର୍ଵଂ ତଦସ୍ତୁ ତେ ଘୃତମ୍
ଯେଉଁ ଉପଜିହ୍ୱିକା ଖାଏ, ଯେଉଁ ପିପିଳିକା ଚାଲିଯାଏ, ସମସ୍ତ ତୁମ ଘୃତ ହେଉ।
ଅଗ୍ନିମିନ୍ଧାନୋ ମନସା ଧିଯଂ ସଚେତ ମର୍ତ୍ଯଃ । ଅଗ୍ନିମୀଧେ ଵିଵସ୍ଵଭିଃ
ଯେ ମାନବ ମନ ଏବଂ ଚିନ୍ତାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳାଇଥାଏ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ମାନେ ସହିତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ।
ଅଦର୍ଶି ଗାତୁଵିତ୍ତମୋ ଯସ୍ମିନ୍ଵ୍ରତାନ୍ଯାଦଧୁଃ । ଉପୋ ଷୁ ଜାତମାର୍ଯସ୍ଯ ଵର୍ଧନମଗ୍ନିଂ ନକ୍ଷନ୍ତ ନୋ ଗିରଃ
ସେ ଦେଖାଯାଇଛନ୍ତି, ସବୁଠୁ ଗତି ଜଣା, ଯାହାରେ ନିୟମ ରଖାଯାଇଛି; ଆର୍ୟ ଜନ୍ମ ଅଗ୍ନି, ବୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା, ଆମ ପାଇଁ ଗୀତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ।
ପ୍ର ଦୈଵୋଦାସୋ ଅଗ୍ନିର୍ଦେଵାଁ ଅଚ୍ଛା ନ ମଜ୍ମନା । ଅନୁ ମାତରଂ ପୃଥିଵୀଂ ଵି ଵାଵୃତେ ତସ୍ଥୌ ନାକସ୍ଯ ସାନଵି
ଦିବୋଦାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ଗତିରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ସେ ନିଜ ମାତା ପୃଥିବୀ ପରେ ବିସ୍ତାର କରି, ଆକାଶର ଶିଖରରେ ଦଢ଼ିଛନ୍ତି।
ଯସ୍ମାଦ୍ରେଜନ୍ତ କୃଷ୍ଟଯଶ୍ଚର୍କୃତ୍ଯାନି କୃଣ୍ଵତଃ । ସହସ୍ରସାଂ ମେଧସାତାଵିଵ ତ୍ମନାଗ୍ନିଂ ଧୀଭିଃ ସପର୍ଯତ
ଯାହାଠାରୁ ଲୋକମାନେ ଭୟଭିତ ହୁଅନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଶଂସାର କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଆପଣଙ୍କର ମନରେ, ଏକ ହଜାର ଧନର ମାଲିକଙ୍କ ପରି, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବିଚାରରେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତୁ।
ପ୍ର ଯଂ ରାଯେ ନିନୀଷସି ମର୍ତୋ ଯସ୍ତେ ଵସୋ ଦାଶତ୍ । ସ ଵୀରଂ ଧତ୍ତେ ଅଗ୍ନ ଉକ୍ଥଶଂସିନଂ ତ୍ମନା ସହସ୍ରପୋଷିଣମ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷକୁ ଆପଣ, ଦୟାଳୁ ଅଗ୍ନି, ଧନ ଦେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଆପଣଙ୍କୁ ସେବା କରେ, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏକ ହଜାର ପୋଷକ, ଗୀତ ଗାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନିର୍ଭୀକ ପୁଅ ପାଇଁ।