କ୍ଵ ସ୍ଯ ଵୃଷଭୋ ଯୁଵା ତୁଵିଗ୍ରୀଵୋ ଅନାନତଃ । ବ୍ରହ୍ମା କସ୍ତଂ ସପର୍ଯତି
ସେ ଯୁବକ ବଳିଷ୍ଠ ବୃଷଭ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ଗର୍ଦ୍ଧନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅନମନା? କେଉଁ ପୁରୋହିତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ?
କସ୍ଯ ସ୍ଵିତ୍ସଵନଂ ଵୃଷା ଜୁଜୁଷ୍ଵାଁ ଅଵ ଗଚ୍ଛତି । ଇନ୍ଦ୍ରଂ କ ଉ ସ୍ଵିଦା ଚକେ
କେଉଁଠି ଚାପିଥିବା ସୋମ ପାଇଁ ସେ ବୃଷଭ ଆନନ୍ଦରେ ଅବତରଣ କରନ୍ତି? କିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତିଆରି କରିଛି?
କଂ ତେ ଦାନା ଅସକ୍ଷତ ଵୃତ୍ରହନ୍କଂ ସୁଵୀର୍ଯା । ଉକ୍ଥେ କ ଉ ସ୍ଵିଦନ୍ତମଃ
ହେ ବୃତ୍ରନାଶକ, କିଏ ତୁମର ଦାନ ପାଇଛି, କିଏ ତୁମର ମହାନ ବୀରତା କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିଛି? କିଏ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ତୁତି କରେ?
ଅଯଂ ତେ ମାନୁଷେ ଜନେ ସୋମଃ ପୂରୁଷୁ ସୂଯତେ । ତସ୍ଯେହି ପ୍ର ଦ୍ରଵା ପିବ
ମଣିଷମାନେ ଓ ପୁରୁମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ସୋମ ଚାପିଛନ୍ତି; ଆସ, ତୁରନ୍ତ ଏଠାରେ ଆସି, ଏହା ପିଉ।
ଅଯଂ ତେ ଶର୍ଯଣାଵତି ସୁଷୋମାଯାମଧି ପ୍ରିଯଃ । ଆର୍ଜୀକୀଯେ ମଦିନ୍ତମଃ
ଶର୍ୟଣାବତରେ ଏହି ପ୍ରିୟ ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ ଅଛି, ଆର୍ଜିକୀୟରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମଦକର।
ତମଦ୍ଯ ରାଧସେ ମହେ ଚାରୁଂ ମଦାଯ ଘୃଷ୍ଵଯେ । ଏହୀମିନ୍ଦ୍ର ଦ୍ରଵା ପିବ
ଆଜି ଏହି ସୁନ୍ଦର, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାନୀୟ ତୁମର ବଡ଼ ଦାନ ପାଇଁ; ଆସ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁରନ୍ତ ଆସି, ପିଉ।
ଯଦିନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାଗପାଗୁଦଙ୍ନ୍ଯଗ୍ଵା ହୂଯସେ ନୃଭିଃ । ଆ ଯାହି ତୂଯମାଶୁଭିଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି, ତୁମର ଦଳ ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଏଠାରେ ଆସ।
ଯଦ୍ଵା ପ୍ରସ୍ରଵଣେ ଦିଵୋ ମାଦଯାସେ ସ୍ଵର୍ଣରେ । ଯଦ୍ଵା ସମୁଦ୍ରେ ଅନ୍ଧସଃ
ସ୍ୱର ଦେଉଥିବା ଦେବ, ତୁମେ ଯଦି ଆକାଶର ଝରଣାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ, କିମ୍ବା ସୋମର ସାଗରରେ—
ଆ ତ୍ଵା ଗୀର୍ଭିର୍ମହାମୁରୁଂ ହୁଵେ ଗାମିଵ ଭୋଜସେ । ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମସ୍ଯ ପୀତଯେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ବଡ଼ ଓ ବିସ୍ତୃତ ସ୍ତୁତି ସହିତ ଡାକୁଛି, ଯେପରି ଲୋକେ ଦୁଧ ପାଇଁ ଗାଈକୁ ଡାକେ; ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପିବା ପାଇଁ।
ଆ ତ ଇନ୍ଦ୍ର ମହିମାନଂ ହରଯୋ ଦେଵ ତେ ମହଃ । ରଥେ ଵହନ୍ତୁ ବିଭ୍ରତଃ
ତୁମର ବଡ଼ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ହେ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ମହିମାକୁ ତୁମର ରଥରେ ବୋକି ନେଉନ୍ତୁ।
ଇନ୍ଦ୍ର ଗୃଣୀଷ ଉ ସ୍ତୁଷେ ମହାଁ ଉଗ୍ର ଈଶାନକୃତ୍ । ଏହି ନଃ ସୁତଂ ପିବ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେଁ, ବଡ଼, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶାସକ ଶକ୍ତିରେ; ଆସ, ଆମେ ଚାପିଥିବା ସୋମ ପିଉ।
ସୁତାଵନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ଵଯଂ ପ୍ରଯସ୍ଵନ୍ତୋ ହଵାମହେ । ଇଦଂ ନୋ ବର୍ହିରାସଦେ
ଆମେ ଚାପିଥିବା ସୋମ ଓ ଆଗ୍ରହ ସହିତ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ; ଏହି ଆମର ଆସନ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ହେଉ।
ଯଚ୍ଚିଦ୍ଧି ଶଶ୍ଵତାମସୀନ୍ଦ୍ର ସାଧାରଣସ୍ତ୍ଵମ୍ । ତଂ ତ୍ଵା ଵଯଂ ହଵାମହେ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସବୁବେଳେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ; ଏହି କାରଣରେ ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ।
ଇଦଂ ତେ ସୋମ୍ଯଂ ମଧ୍ଵଧୁକ୍ଷନ୍ନଦ୍ରିଭିର୍ନରଃ । ଜୁଷାଣ ଇନ୍ଦ୍ର ତତ୍ପିବ
ପାହାଡ଼ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ମଣିଷମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ମିଠା ସୋମ ଦୁହିଛନ୍ତି; ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହା ପିଉ।
ଵିଶ୍ଵାଁ ଅର୍ଯୋ ଵିପଶ୍ଚିତୋଽତି ଖ୍ଯସ୍ତୂଯମା ଗହି । ଅସ୍ମେ ଧେହି ଶ୍ରଵୋ ବୃହତ୍
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଚତୁର୍, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ । ଆମ ପାଇଁ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦିଅନ୍ତୁ ।
ଦାତା ମେ ପୃଷତୀନାଂ ରାଜା ହିରଣ୍ଯଵୀନାମ୍ । ମା ଦେଵା ମଘଵା ରିଷତ୍
ଯିଏ ଚିହ୍ନିତ ଗାଈ ଦେଇଥାଏ, ସୁନା ଗହନା ପିନ୍ଧିଥିବା ଗାଈଙ୍କର ରାଜା, ସେ ଦାନଶୀଳ ଦେବତା ଆମକୁ କେବେ ଅପକାର ନ କରୁନ୍ତୁ ।
ସହସ୍ରେ ପୃଷତୀନାମଧି ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଂ ବୃହତ୍ପୃଥୁ । ଶୁକ୍ରଂ ହିରଣ୍ଯମା ଦଦେ
ହଜାର ଚିହ୍ନିତ ଗାଈ ଉପରେ, ମୁଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବଡ଼ ଓ ପ୍ରସ୍ତୃତ ସୁନା ଦେଇଛି ।
ନପାତୋ ଦୁର୍ଗହସ୍ଯ ମେ ସହସ୍ରେଣ ସୁରାଧସଃ । ଶ୍ରଵୋ ଦେଵେଷ୍ଵକ୍ରତ
ଦୁର୍ଗମ ଦୁର୍ଗର ସନ୍ତାନ, ହଜାର ଦାନ ଦେଇ, ମୋତେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି ।
ତରୋଭିର୍ଵୋ ଵିଦଦ୍ଵସୁମିନ୍ଦ୍ରଂ ସବାଧ ଊତଯେ । ବୃହଦ୍ଗାଯନ୍ତଃ ସୁତସୋମେ ଅଧ୍ଵରେ ହୁଵେ ଭରଂ ନ କାରିଣମ୍
ଆମେ ଧନ ଲାଗି ତୁମର ପ୍ରଶଂସା କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସହାୟତା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ, ସୋମ ଚାପିବା ବେଳେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗାଇ ଉପାସନା କରି, ଦାନଶୀଳ ଜଣେ ପୋଷକଙ୍କୁ ଡାକୁଥିବା ପରି ଡାକୁଛୁ ।
ନ ଯଂ ଦୁଧ୍ରା ଵରନ୍ତେ ନ ସ୍ଥିରା ମୁରୋ ମଦେ ସୁଶିପ୍ରମନ୍ଧସଃ । ଯ ଆଦୃତ୍ଯା ଶଶମାନାଯ ସୁନ୍ଵତେ ଦାତା ଜରିତ୍ର ଉକ୍ଥ୍ଯମ୍
ଯିଏ ତୀବ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ଲୋଭୀ କିମ୍ବା ଜିଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରେନି; ସେ ଦାନକାରୀ, ଉତ୍ସାହୀ ଓ ସୋମ ଚାପୁଥିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ ।
ଯଃ ଶକ୍ରୋ ମୃକ୍ଷୋ ଅଶ୍ଵ୍ଯୋ ଯୋ ଵା କୀଜୋ ହିରଣ୍ଯଯଃ । ସ ଊର୍ଵସ୍ଯ ରେଜଯତ୍ଯପାଵୃତିମିନ୍ଦ୍ରୋ ଗଵ୍ଯସ୍ଯ ଵୃତ୍ରହା
ଯିଏ ପ୍ରବଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନେକ ଘୋଡ଼ା ଥିବା, କିମ୍ବା ସୁନାର ଭଣ୍ଡାର ଥିବା, ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ର ନାଶକ, ଗାଈମାନେ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳ ଚଳାଇଦିଅନ୍ତି ।
ନିଖାତଂ ଚିଦ୍ଯଃ ପୁରୁସମ୍ଭୃତଂ ଵସୂଦିଦ୍ଵପତି ଦାଶୁଷେ । ଵଜ୍ରୀ ସୁଶିପ୍ରୋ ହର୍ଯଶ୍ଵ ଇତ୍କରଦିନ୍ଦ୍ରଃ କ୍ରତ୍ଵା ଯଥା ଵଶତ୍
ଯାହା ମାଟି ତଳେ ଲୁଚାଇ ରଖାଯାଇଛି, କିମ୍ବା ଅନେକ ଲୋକ ଏକଠା କରିଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ସେ ଉପାସକଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି; ବଜ୍ରଧାରୀ, ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ଓ ପିତାମ୍ବର ଘୋଡ଼ା ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କାମ କରନ୍ତି ।
ଯଦ୍ଵାଵନ୍ଥ ପୁରୁଷ୍ଟୁତ ପୁରା ଚିଚ୍ଛୂର ନୃଣାମ୍ । ଵଯଂ ତତ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ସଂ ଭରାମସି ଯଜ୍ଞମୁକ୍ଥଂ ତୁରଂ ଵଚଃ
ପୂର୍ବେ ତୁମେ ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଯାହା କରିଥିଲେ, ହେ ବହୁ ପ୍ରଶଂସିତ, ଏବେ ଆମେ ସେଇ ଯଜ୍ଞ, ସ୍ତୁତି ଓ ଦ୍ରୁତ ବାଣୀ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଣୁଛୁ ।
ସଚା ସୋମେଷୁ ପୁରୁହୂତ ଵଜ୍ରିଵୋ ମଦାଯ ଦ୍ଯୁକ୍ଷ ସୋମପାଃ । ତ୍ଵମିଦ୍ଧି ବ୍ରହ୍ମକୃତେ କାମ୍ଯଂ ଵସୁ ଦେଷ୍ଠଃ ସୁନ୍ଵତେ ଭୁଵଃ
ସୋମ ଅର୍ପଣ ସହିତ, ହେ ବହୁ ଡାକାଯାଉଥିବା, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୋମପାନ କରୁଥିବା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଗାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ, ସୋମ ଚାପୁଥିବା ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ।
ଵଯମେନମିଦା ହ୍ଯୋଽପୀପେମେହ ଵଜ୍ରିଣମ୍ । ତସ୍ମା ଉ ଅଦ୍ଯ ସମନା ସୁତଂ ଭରା ନୂନଂ ଭୂଷତ ଶ୍ରୁତେ
ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ବଜ୍ରଧାରୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ପୂରଣ କରିଛୁ; ଏହିଠାରୁ, ଆଜି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଏକ କରି, ଚାପିଥିବା ସୋମ ଆଣ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କୁ ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ ଶୋଭିତ କର ।
ଵୃକଶ୍ଚିଦସ୍ଯ ଵାରଣ ଉରାମଥିରା ଵଯୁନେଷୁ ଭୂଷତି । ସେମଂ ନ ସ୍ତୋମଂ ଜୁଜୁଷାଣ ଆ ଗହୀନ୍ଦ୍ର ପ୍ର ଚିତ୍ରଯା ଧିଯା
ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉପାୟରେ ଶୋଭିତ ହୁଏ; ଏହିପରି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରଶଂସାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା, ଏଠାରେ ଆସ, ତୁମ ଅଦ୍ଭୁତ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ଗ୍ରହଣ କର ।
କଦୂ ନ୍ଵସ୍ଯାକୃତମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାସ୍ତି ପୌଂସ୍ଯମ୍ । କେନୋ ନୁ କଂ ଶ୍ରୋମତେନ ନ ଶୁଶ୍ରୁଵେ ଜନୁଷଃ ପରି ଵୃତ୍ରହା
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଅପୁରୁଷକର୍ମୀ ଅଛି କି? କେଉଁ ଖ୍ୟାତି ଦ୍ୱାରା, କାହା ପାଇଁ, ବୃତ୍ର ନାଶକଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜନ୍ମ ଠାରୁ ଶୁଣାଯାଇନାହିଁ?
କଦୂ ମହୀରଧୃଷ୍ଟା ଅସ୍ଯ ତଵିଷୀଃ କଦୁ ଵୃତ୍ରଘ୍ନୋ ଅସ୍ତୃତମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵାନ୍ବେକନାଟାଁ ଅହର୍ଦୃଶ ଉତ କ୍ରତ୍ଵା ପଣୀଁରଭି
ତାଙ୍କର କେଉଁ ବଡ଼ ଓ ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତି ଅଚଳିତ ଅଛି? ବୃତ୍ର ନାଶକଙ୍କ କେଉଁ କାମ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି? ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଚତୁର୍ ମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପଣିମାନେକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି ।
ଵଯଂ ଘା ତେ ଅପୂର୍ଵ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣି ଵୃତ୍ରହନ୍ । ପୁରୂତମାସଃ ପୁରୁହୂତ ଵଜ୍ରିଵୋ ଭୃତିଂ ନ ପ୍ର ଭରାମସି
ହେ ବୃତ୍ର ନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଆଣିଛୁ; ବହୁ ଡାକାଯାଉଥିବା ବଜ୍ରଧାରୀ, ଆମେ ତୁମକୁ ପୋଷଣ ଭଳି ବହୁତ ପ୍ରଶଂସା ଦେଉଛୁ ।
ପୂର୍ଵୀଶ୍ଚିଦ୍ଧି ତ୍ଵେ ତୁଵିକୂର୍ମିନ୍ନାଶସୋ ହଵନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରୋତଯଃ । ତିରଶ୍ଚିଦର୍ଯଃ ସଵନା ଵସୋ ଗହି ଶଵିଷ୍ଠ ଶ୍ରୁଧି ମେ ହଵମ୍
ଅନେକ ଅଶକ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ସହାୟତା ପାଇଁ ଡାକିଛନ୍ତି, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର; ହେ ଧନଦାତା, ଦୂରରୁ ଆମ ସବନକୁ ଆସ, ହେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରବଳ, ମୋ ଡାକକୁ ଶୁଣ ।