ତିଗ୍ମମେକୋ ବିଭର୍ତି ହସ୍ତ ଆଯୁଧଂ ଶୁଚିରୁଗ୍ରୋ ଜଲାଷଭେଷଜଃ
ଏକ ଶୁଭ୍ର ଓ ପ୍ରବଳ, ହାତରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଛି, ଜଳର ଚିକିତ୍ସକ।
ପଥ ଏକଃ ପୀପାଯ ତସ୍କରୋ ଯଥାଁ ଏଷ ଵେଦ ନିଧୀନାମ୍
ଏକ ଅକେଳା ମାନେ ପଥକୁ ରକ୍ଷା କରିଛି, ଚୋର ପରି; ସେ ସମସ୍ତ ଧନର ଅବଗତ।
ତ୍ରୀଣ୍ଯେକ ଉରୁଗାଯୋ ଵି ଚକ୍ରମେ ଯତ୍ର ଦେଵାସୋ ମଦନ୍ତି
ଏକ ବିଶାଳ ପଦକ୍ରମୀ, ତିନିଟି ପଦ ଦେଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଵିଭିର୍ଦ୍ଵା ଚରତ ଏକଯା ସହ ପ୍ର ପ୍ରଵାସେଵ ଵସତଃ
ଦୁଇଜଣ ଏକ ସଙ୍ଗୀ ସହିତ ଏକାଠି ଚାଲନ୍ତି, ପରଦେଶରେ ରହୁଥିବା ପରି।
ସଦୋ ଦ୍ଵା ଚକ୍ରାତେ ଉପମା ଦିଵି ସମ୍ରାଜା ସର୍ପିରାସୁତୀ
ଦୁଇ ରାଜା ଆକାଶରେ ତାଙ୍କର ସିଂହାସନ ବସାଇଛନ୍ତି, ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଘୃତ ଧାରା ସହିତ।
ଅର୍ଚନ୍ତ ଏକେ ମହି ସାମ ମନ୍ଵତ ତେନ ସୂର୍ଯମରୋଚଯନ୍
କେହି ଗୀତ ଗାଇ ମହାନ ସାମ ରଚନା କରିଛନ୍ତି; ଏହି ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଛନ୍ତି।
ନହି ଵୋ ଅସ୍ତ୍ଯର୍ଭକୋ ଦେଵାସୋ ନ କୁମାରକଃ । ଵିଶ୍ଵେ ସତୋମହାନ୍ତ ଇତ୍
ହେ ଦେବତାମାନେ, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଶିଶୁ କିମ୍ବା କୌଣସି ଛୋଟ ପିଲା ନାହିଁ; ସମସ୍ତେ ସତ୍ୟରେ ମହାନ।
ଇତି ସ୍ତୁତାସୋ ଅସଥା ରିଶାଦସୋ ଯେ ସ୍ଥ ତ୍ରଯଶ୍ଚ ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ । ମନୋର୍ଦେଵା ଯଜ୍ଞିଯାସଃ
ଏପରି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇ, ଦୁଷ୍ମନ ନାଶକ, ତିନି ଓ ତିରିଶି ଦେବତାମାନେ, ମନୁଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ବସିଛନ୍ତି।
ତେ ନସ୍ତ୍ରାଧ୍ଵଂ ତେଽଵତ ତ ଉ ନୋ ଅଧି ଵୋଚତ । ମା ନଃ ପଥଃ ପିତ୍ର୍ଯାନ୍ମାନଵାଦଧି ଦୂରଂ ନୈଷ୍ଟ ପରାଵତଃ
ତୁମେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମକୁ ବଞ୍ଚାଅ, ଆମ ପକ୍ଷରେ କହ। ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ମାନବ ପଥରୁ ଆମକୁ ଦୂରେ ନେଉନି।
ଯେ ଦେଵାସ ଇହ ସ୍ଥନ ଵିଶ୍ଵେ ଵୈଶ୍ଵାନରା ଉତ । ଅସ୍ମଭ୍ଯଂ ଶର୍ମ ସପ୍ରଥୋ ଗଵେଽଶ୍ଵାଯ ଯଚ୍ଛତ
ଏଠି ଥିବା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱଦେବତା ଓ ବୈଶ୍ୱାନର, ଆମ ପଶୁ ଓ ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ବିଶାଳ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅ।
ଯୋ ଯଜାତି ଯଜାତ ଇତ୍ସୁନଵଚ୍ଚ ପଚାତି ଚ । ବ୍ରହ୍ମେଦିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଚାକନତ୍
ଯିଏ ବଳି ଦେଇଥାଏ, ବଳି ଦେବାର କାମ କରେ, ସୋମରସ ଚାପିଥାଏ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପାକ କରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଇଛି।
ପୁରୋଳାଶଂ ଯୋ ଅସ୍ମୈ ସୋମଂ ରରତ ଆଶିରମ୍ । ପାଦିତ୍ତଂ ଶକ୍ରୋ ଅଂହସଃ
ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା ପିଠା ଓ ଶୀଘ୍ର ସୋମ ଦେଇଥାଏ, ଶକ୍ର ତାକୁ ସମସ୍ତ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ଦ୍ଯୁମାଁ ଅସଦ୍ରଥୋ ଦେଵଜୂତଃ ସ ଶୂଶୁଵତ୍ । ଵିଶ୍ଵା ଵନ୍ଵନ୍ନମିତ୍ରିଯା
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଚଳାଉଥିବା ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥ ପ୍ରକଟ ହୁଏ; ସେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତି ସଫଳ ହୁଏ।
ଅସ୍ଯ ପ୍ରଜାଵତୀ ଗୃହେଽସଶ୍ଚନ୍ତୀ ଦିଵେଦିଵେ । ଇଳା ଧେନୁମତୀ ଦୁହେ
ଯାହାଙ୍କ ଘରେ ସନ୍ତାନର ସମୃଦ୍ଧି ଅଛି, ସେଠାରେ ଇଳା ଦୁଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପ୍ରତିଦିନ ଅବିରତ ଭାବେ ଦେଇଯାଏ।
ଯା ଦମ୍ପତୀ ସମନସା ସୁନୁତ ଆ ଚ ଧାଵତଃ । ଦେଵାସୋ ନିତ୍ଯଯାଶିରା
ଯେଉଁ ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ଏକମନରେ ସୋମ ଚାପିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସହଯୋଗରେ ଦୌଡ଼ନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ପ୍ରତି ପ୍ରାଶଵ୍ଯାଁ ଇତଃ ସମ୍ଯଞ୍ଚା ବର୍ହିରାଶାତେ । ନ ତା ଵାଜେଷୁ ଵାଯତଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଏଠାରୁ ସୁସଜ୍ଜିତ ବେଦିରେ ଯାନ୍ତି; ସମ୍ପଦ ମେଳାଣିରେ ସେମାନେ କେବେ ପଛେଇ ଯାନ୍ତି ନାହିଁ।
ନ ଦେଵାନାମପି ହ୍ନୁତଃ ସୁମତିଂ ନ ଜୁଗୁକ୍ଷତଃ । ଶ୍ରଵୋ ବୃହଦ୍ଵିଵାସତଃ
ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କର କୃପା ହରାନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ସଦା ବଡ଼ ଖ୍ୟାତିରେ ଉଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି।
ପୁତ୍ରିଣା ତା କୁମାରିଣା ଵିଶ୍ଵମାଯୁର୍ଵ୍ଯଶ୍ନୁତଃ । ଉଭା ହିରଣ୍ଯପେଶସା
ପୁଅ ଓ ଝିଅ ସହିତ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁଷ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ଉଭୟେ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ।
ଵୀତିହୋତ୍ରା କୃତଦ୍ଵସୂ ଦଶସ୍ଯନ୍ତାମୃତାଯ କମ୍ । ସମୂଧୋ ରୋମଶଂ ହତୋ ଦେଵେଷୁ କୃଣୁତୋ ଦୁଵଃ
ଯେମାନେ ବିଧିମାନ୍ୟ ହୋମ କରନ୍ତି ଏବଂ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆମକୁ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ ଖୁସି କରନ୍ତୁ; ରୋମଶ ଆବରଣ ହଟାଇ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦାନ କରନ୍ତୁ।
ଆ ଶର୍ମ ପର୍ଵତାନାଂ ଵୃଣୀମହେ ନଦୀନାମ୍ । ଆ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସଚାଭୁଵଃ
ଆମେ ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହଯୋଗର ରକ୍ଷା ଚୟନ କରୁଛୁ।
ଐତୁ ପୂଷା ରଯିର୍ଭଗଃ ସ୍ଵସ୍ତି ସର୍ଵଧାତମଃ । ଉରୁରଧ୍ଵା ସ୍ଵସ୍ତଯେ
ପୂଷା, ଧନ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଉପକାରକ ଶୁଭ ଆସୁ, ବିଶାଳ ପଥ ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଗରେ ନେଉ।
ଅରମତିରନର୍ଵଣୋ ଵିଶ୍ଵୋ ଦେଵସ୍ଯ ମନସା । ଆଦିତ୍ଯାନାମନେହ ଇତ୍
କ୍ଳାନ୍ତି ଓ କ୍ଷତି ବିନା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର ଭଲ ଭାବନା ଏଠାକୁ ବିଳମ୍ବ ଛାଡ଼ି ଆସୁ।
ଯଥା ନୋ ମିତ୍ରୋ ଅର୍ଯମା ଵରୁଣଃ ସନ୍ତି ଗୋପାଃ । ସୁଗା ଋତସ୍ଯ ପନ୍ଥାଃ
ଯେପରି ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମା ଓ ବରୁଣ ଆମର ରକ୍ଷକ, ସେପରି ନ୍ୟାୟର ପଥ ଆମ ପାଇଁ ସହଜ ହେଉ।
ଅଗ୍ନିଂ ଵଃ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ଗିରା ଦେଵମୀଳେ ଵସୂନାମ୍ । ସପର୍ଯନ୍ତଃ ପୁରୁପ୍ରିଯଂ ମିତ୍ରଂ ନ କ୍ଷେତ୍ରସାଧସମ୍
ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା ସହ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଧନର ପୁରୁଣା ଦେବତାଙ୍କୁ ଡାକୁଛି; ସେଉଁଠି ସେ ଅନେକଙ୍କର ପ୍ରିୟ, କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଫଳତା ଆଣିଦେଉଥିବା ବନ୍ଧୁ ପରି ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତୁ।
ମକ୍ଷୂ ଦେଵଵତୋ ରଥଃ ଶୂରୋ ଵା ପୃତ୍ସୁ କାସୁ ଚିତ୍ । ଦେଵାନାଂ ଯ ଇନ୍ମନୋ ଯଜମାନ ଇଯକ୍ଷତ୍ଯଭୀଦଯଜ୍ଵନୋ ଭୁଵତ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ରଥ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀର ବହୁତ ଦ୍ରୁତ; ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିଥାଏ।
ନ ଯଜମାନ ରିଷ୍ଯସି ନ ସୁନ୍ଵାନ ନ ଦେଵଯୋ । ଦେଵାନାଂ ଯ ଇନ୍ମନୋ ଯଜମାନ ଇଯକ୍ଷତ୍ଯଭୀଦଯଜ୍ଵନୋ ଭୁଵତ୍
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ସୋମ ଚାପୁଥିବା କିମ୍ବା ଦେବପୂଜା କରୁଥିବା କେହି କ୍ଷତି ଭୋଗୁନାହାନ୍ତି; ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିଥାଏ।
ନକିଷ୍ଟଂ କର୍ମଣା ନଶନ୍ନ ପ୍ର ଯୋଷନ୍ନ ଯୋଷତି । ଦେଵାନାଂ ଯ ଇନ୍ମନୋ ଯଜମାନ ଇଯକ୍ଷତ୍ଯଭୀଦଯଜ୍ଵନୋ ଭୁଵତ୍
କାହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟ, ନାରୀ କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛା କେବେ ନାଶ କରିପାରେ ନାହିଁ; ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିଥାଏ।
ଅସଦତ୍ର ସୁଵୀର୍ଯମୁତ ତ୍ଯଦାଶ୍ଵଶ୍ଵ୍ଯମ୍ । ଦେଵାନାଂ ଯ ଇନ୍ମନୋ ଯଜମାନ ଇଯକ୍ଷତ୍ଯଭୀଦଯଜ୍ଵନୋ ଭୁଵତ୍
ଏଠାରେ ସତ୍ୟ ବୀରତ୍ୱ ଓ ଅଶ୍ୱସମ୍ପଦ ମିଳେ; ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିଥାଏ।
ପ୍ର କୃତାନ୍ଯୃଜୀଷିଣଃ କଣ୍ଵା ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଗାଥଯା । ମଦେ ସୋମସ୍ଯ ଵୋଚତ
ଏହିବେଳେ କଣ୍ବମାନେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୀତରେ ଗାଉ। ସୋମର ଆନନ୍ଦର କଥା କହ।
ଯଃ ସୃବିନ୍ଦମନର୍ଶନିଂ ପିପ୍ରୁଂ ଦାସମହୀଶୁଵମ୍ । ଵଧୀଦୁଗ୍ରୋ ରିଣନ୍ନପଃ
ଯିଏ ଶୃବିନ୍ଦ, ଅନର୍ଶନି, ପିପ୍ରୁ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଦାସାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ର ପାଣିରେ ପାଣି ଫେଲିଦେଲେ।