ଈଳିଷ୍ଵା ହି ପ୍ରତୀଵ୍ଯଂ ଯଜସ୍ଵ ଜାତଵେଦସମ୍ । ଚରିଷ୍ଣୁଧୂମମଗୃଭୀତଶୋଚିଷମ୍
ପୃଥିବୀର କୃପା ଚାହିଁ, ଜାତବେଦସ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବଳି ଦିଅ, ଯାହାର ଧୂଆଁ ଚଳିଥାଏ, ଆଗ ଅବିରତ ଜଳିଥାଏ।
ଦାମାନଂ ଵିଶ୍ଵଚର୍ଷଣେଽଗ୍ନିଂ ଵିଶ୍ଵମନୋ ଗିରା । ଉତ ସ୍ତୁଷେ ଵିଷ୍ପର୍ଧସୋ ରଥାନାମ୍
ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କର, ଏବଂ ଯେଉଁ ରଥମାନେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଗାଉଛି।
ଯେଷାମାବାଧ ଋଗ୍ମିଯ ଇଷଃ ପୃକ୍ଷଶ୍ଚ ନିଗ୍ରଭେ । ଉପଵିଦା ଵହ୍ନିର୍ଵିନ୍ଦତେ ଵସୁ
ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବାଧା ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱଶାଳୀ, ଯାହାଙ୍କ ପୋଷଣ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଅବରୋଧିତ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କର ବଳିରେ ଅଗ୍ନି ଧନ ଲାଭ କରେ।
ଉଦସ୍ଯ ଶୋଚିରସ୍ଥାଦ୍ଦୀଦିଯୁଷୋ ଵ୍ଯଜରମ୍ । ତପୁର୍ଜମ୍ଭସ୍ଯ ସୁଦ୍ଯୁତୋ ଗଣଶ୍ରିଯଃ
ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନିଶିଖା ଉଦୟ ହୋଇଛି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଅମର, ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱାଳାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ସେ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି।
ଉଦୁ ତିଷ୍ଠ ସ୍ଵଧ୍ଵର ସ୍ତଵାନୋ ଦେଵ୍ଯା କୃପା । ଅଭିଖ୍ଯା ଭାସା ବୃହତା ଶୁଶୁକ୍ଵନିଃ
ଉଠ, ନିୟମିତ ବିଧିରେ ପୂଜିତ, ଦେବୀଙ୍କର କୃପା ସହିତ, ତୁମ ମହା ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଅ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅଗ୍ନି।
ଅଗ୍ନେ ଯାହି ସୁଶସ୍ତିଭିର୍ହଵ୍ଯା ଜୁହ୍ଵାନ ଆନୁଷକ୍ । ଯଥା ଦୂତୋ ବଭୂଥ ହଵ୍ଯଵାହନଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ, ନିରନ୍ତର ହବ୍ୟ ନେଇ ଆସ, ଯେପରି ତୁମେ ଦୂତ ଓ ହବ୍ୟବାହକ ହୋଇଥିଲେ।
ଅଗ୍ନିଂ ଵଃ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ହୁଵେ ହୋତାରଂ ଚର୍ଷଣୀନାମ୍ । ତମଯା ଵାଚା ଗୃଣେ ତମୁ ଵ ସ୍ତୁଷେ
ମୁଁ ପ୍ରାଚୀନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ପୂଜାରୀକୁ ଡାକୁଛି। ଏହି ସ୍ତୁତି ସହିତ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ଏହି କଥା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ।
ଯଜ୍ଞେଭିରଦ୍ଭୁତକ୍ରତୁଂ ଯଂ କୃପା ସୂଦଯନ୍ତ ଇତ୍ । ମିତ୍ରଂ ନ ଜନେ ସୁଧିତମୃତାଵନି
ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅଦ୍ଭୁତ, ଯାହାକୁ ଦୟାଳୁମାନେ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁ, ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ; ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମିଳିତ ହୁଏ।
ଋତାଵାନମୃତାଯଵୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସାଧନଂ ଗିରା । ଉପୋ ଏନଂ ଜୁଜୁଷୁର୍ନମସସ୍ପଦେ
ଯେମାନେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ଅମର, ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣିଛନ୍ତି, ସମ୍ମାନର ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।
ଅଚ୍ଛା ନୋ ଅଙ୍ଗିରସ୍ତମଂ ଯଜ୍ଞାସୋ ଯନ୍ତୁ ସଂଯତଃ । ହୋତା ଯୋ ଅସ୍ତି ଵିକ୍ଷ୍ଵା ଯଶସ୍ତମଃ
ଆମର ଯଜ୍ଞମାନେ ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ହୋଇ, ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଅଙ୍ଗିରସ ସଦୃଶ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯାଉ। ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ପ୍ରଶଂସିତ ପୂଜାରୀ।
ଅଗ୍ନେ ତଵ ତ୍ଯେ ଅଜରେନ୍ଧାନାସୋ ବୃହଦ୍ଭାଃ । ଅଶ୍ଵା ଇଵ ଵୃଷଣସ୍ତଵିଷୀଯଵଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଏହି ଅମର ଅଗ୍ନିଶିଖାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବଡ଼ ଆଲୋକ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ପରି।
ସ ତ୍ଵଂ ନ ଊର୍ଜାଂ ପତେ ରଯିଂ ରାସ୍ଵ ସୁଵୀର୍ଯମ୍ । ପ୍ରାଵ ନସ୍ତୋକେ ତନଯେ ସମତ୍ସ୍ଵା
ଏହିପରି, ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ଅପଣ, ଆମକୁ ଧନ ଓ ଶୂରତା ଦିଅ। ଆମ ପୁଅ-ପିଲା, ସନ୍ତାନ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଯଦ୍ଵା ଉ ଵିଶ୍ପତିଃ ଶିତଃ ସୁପ୍ରୀତୋ ମନୁଷୋ ଵିଶି । ଵିଶ୍ଵେଦଗ୍ନିଃ ପ୍ରତି ରକ୍ଷାଂସି ସେଧତି
ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ବିପଦକୁ ଦୂର କରନ୍ତି।
ଶ୍ରୁଷ୍ଟ୍ଯଗ୍ନେ ନଵସ୍ଯ ମେ ସ୍ତୋମସ୍ଯ ଵୀର ଵିଶ୍ପତେ । ନି ମାଯିନସ୍ତପୁଷା ରକ୍ଷସୋ ଦହ
ହେ ଅଗ୍ନି, ମୋ ନୂତନ ସ୍ତୁତି ଶୁଣ, ଶୂର ବୀର, ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ। ତୁମର ତାପରେ ମାୟାବୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାମାନେକୁ ଦହିଦିଅ।
ନ ତସ୍ଯ ମାଯଯା ଚନ ରିପୁରୀଶୀତ ମର୍ତ୍ଯଃ । ଯୋ ଅଗ୍ନଯେ ଦଦାଶ ହଵ୍ଯଦାତିଭିଃ
ଯିଏ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହବି ଦେଇଛି, ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ଚତୁର୍ୟତା ଦ୍ୱାରା ଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଵ୍ଯଶ୍ଵସ୍ତ୍ଵା ଵସୁଵିଦମୁକ୍ଷଣ୍ଯୁରପ୍ରୀଣାଦୃଷିଃ । ମହୋ ରାଯେ ତମୁ ତ୍ଵା ସମିଧୀମହି
ଧନ ଆଶା କରୁଥିବା ଋଷି ତୁମକୁ, ଧନ ଦେଇଥିବା ତୁମକୁ, ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ବଡ଼ ଧନ ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରୁଛୁ।
ଉଶନା କାଵ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ନି ହୋତାରମସାଦଯତ୍ । ଆଯଜିଂ ତ୍ଵା ମନଵେ ଜାତଵେଦସମ୍
ଉଶନା କାବ୍ୟ ତୁମକୁ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ତିନି ମନୁଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମକୁ, ଜାତବେଦସ୍, ଯଜ୍ଞକାରୀ ଭାବେ ବାଛିଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵେ ହି ତ୍ଵା ସଜୋଷସୋ ଦେଵାସୋ ଦୂତମକ୍ରତ । ଶ୍ରୁଷ୍ଟୀ ଦେଵ ପ୍ରଥମୋ ଯଜ୍ଞିଯୋ ଭୁଵଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏକାସାଥିରେ ତୁମକୁ ତାଙ୍କର ଦୂତ କରିଥିଲେ। ହେ ଦେବ, ତୁମେ ପ୍ରଥମ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ଶ୍ରବଣୀୟ ହେଲେ।
ଇମଂ ଘା ଵୀରୋ ଅମୃତଂ ଦୂତଂ କୃଣ୍ଵୀତ ମର୍ତ୍ଯଃ । ପାଵକଂ କୃଷ୍ଣଵର୍ତନିଂ ଵିହାଯସମ୍
ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଅମର, ଜ୍ଵଳନ୍ତ, କଳା ଚିହ୍ନ ଥିବା, ଆକାଶ ମାନେ ଚଳିଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିଜର ଦୂତ କରିବା ଉଚିତ।
ତଂ ହୁଵେମ ଯତସ୍ରୁଚଃ ସୁଭାସଂ ଶୁକ୍ରଶୋଚିଷମ୍ । ଵିଶାମଗ୍ନିମଜରଂ ପ୍ରତ୍ନମୀଡ୍ଯମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସବୁ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଶୁଭ୍ର ଶିଖା ଥିବା, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ। ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଅଗ୍ନି, ଅବିନାଶୀ, ପୁରାତନ, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ।
ଯୋ ଅସ୍ମୈ ହଵ୍ଯଦାତିଭିରାହୁତିଂ ମର୍ତୋଽଵିଧତ୍ । ଭୂରି ପୋଷଂ ସ ଧତ୍ତେ ଵୀରଵଦ୍ଯଶଃ
ଯିଏ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହବି ଦେଇ ଆହୁତି ଦିଏ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ବହୁତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ଶୂରତା ଓ ମହିମା ପାଏ।
ପ୍ରଥମଂ ଜାତଵେଦସମଗ୍ନିଂ ଯଜ୍ଞେଷୁ ପୂର୍ଵ୍ଯମ୍ । ପ୍ରତି ସ୍ରୁଗେତି ନମସା ହଵିଷ୍ମତୀ
ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମା, ପୁରାତନ ଯଜ୍ଞର ଅଗ୍ନି, ଜାତବେଦସ୍ଙ୍କୁ, ହବି ଭରା ଚମଚ ନମସ୍କାର ସହିତ ଯାଏ।
ଆଭିର୍ଵିଧେମାଗ୍ନଯେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଭିର୍ଵ୍ଯଶ୍ଵଵତ୍ । ମଂହିଷ୍ଠାଭିର୍ମତିଭିଃ ଶୁକ୍ରଶୋଚିଷେ
ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଭରା, ବୁଦ୍ଧିମତୀ ସ୍ତୁତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଶୁଭ୍ର ଶିଖା ଥିବା, ଅଶ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସେବନ କରିବା।
ନୂନମର୍ଚ ଵିହାଯସେ ସ୍ତୋମେଭି ସ୍ଥୂରଯୂପଵତ୍ । ଋଷେ ଵୈଯଶ୍ଵ ଦମ୍ଯାଯାଗ୍ନଯେ
ଏବେ ଆମେ ଉଡୁଥିବା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଉଚ୍ଚ ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ସହିତ, ଋଷି ବୟଶ୍ୱଙ୍କର ଯୁବ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରିବା।
ଅତିଥିଂ ମାନୁଷାଣାଂ ସୂନୁଂ ଵନସ୍ପତୀନାମ୍ । ଵିପ୍ରା ଅଗ୍ନିମଵସେ ପ୍ରତ୍ନମୀଳତେ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମାନବମାନଙ୍କର ପୁରୁଣା ଅତିଥି ଭାବେ, ଜଙ୍ଗଲ ଗଛମାନଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭାବେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଡାକନ୍ତି ।
ମହୋ ଵିଶ୍ଵାଁ ଅଭି ଷତୋଽଭି ହଵ୍ଯାନି ମାନୁଷା । ଅଗ୍ନେ ନି ଷତ୍ସି ନମସାଧି ବର୍ହିଷି
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ମାନବମାନଙ୍କର ନିବେଦିତ ଉପହାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବଡ଼ ମହିମାରେ ଘେରାଇ ଥିବା, ପବିତ୍ର କୁଶରେ ଆଦର ସହିତ ବସିଛ ।
ଵଂସ୍ଵା ନୋ ଵାର୍ଯା ପୁରୁ ଵଂସ୍ଵ ରାଯଃ ପୁରୁସ୍ପୃହଃ । ସୁଵୀର୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଜାଵତୋ ଯଶସ୍ଵତଃ
ଆମକୁ ଅନେକ ଆଶାଜନକ ଦାନ ଦିଅ, ଅନେକ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ଦିଅ, ପୁଅ-ସମୃଦ୍ଧି, ବୀରତା ଓ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ ।
ତ୍ଵଂ ଵରୋ ସୁଷାମ୍ଣେଽଗ୍ନେ ଜନାଯ ଚୋଦଯ । ସଦା ଵସୋ ରାତିଂ ଯଵିଷ୍ଠ ଶଶ୍ଵତେ
ଅଗ୍ନି, ଦାନଶୀଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ; ସଦା, ଅତି ଯୁବ ବସୁ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦାନ ପ୍ରେରଣା କର ।
ତ୍ଵଂ ହି ସୁପ୍ରତୂରସି ତ୍ଵଂ ନୋ ଗୋମତୀରିଷଃ । ମହୋ ରାଯଃ ସାତିମଗ୍ନେ ଅପା ଵୃଧି
ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା; ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଗୋଧନରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନ ଦିଅ, ଆମର ବଡ଼ ଧନ ବଢ଼ାଇ ଦିଅ ।
ଅଗ୍ନେ ତ୍ଵଂ ଯଶା ଅସ୍ଯା ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଵହ । ଋତାଵାନା ସମ୍ରାଜା ପୂତଦକ୍ଷସା
ଅଗ୍ନି, ଏହି ଯଜ୍ଞର ମହିମା ତୁମେ ବହନ କର; ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଆଣ, ସତ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ବୁଦ୍ଧିର ରାଜାମାନେ ।