ଯ ଏକୋ ଅସ୍ତି ଦଂସନା ମହାଁ ଉଗ୍ରୋ ଅଭି ଵ୍ରତୈଃ । ଗମତ୍ସ ଶିପ୍ରୀ ନ ସ ଯୋଷଦା ଗମଦ୍ଧଵଂ ନ ପରି ଵର୍ଜତି
ଯିଏ ଏକାକୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୟଙ୍କର ଓ ବଡ଼ ନୀୟମରେ ଅଟୁଟ, ସେ ଦାଢ଼ି ଶୋଭିତ ହୋଇ ଯେପରି ପତି ଜନନୀଙ୍କୁ ଆସେ, କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁ ଯେ କେବେ ଛାଡ଼ନାହିଁ, ସେ ଆସୁ।
ତ୍ଵଂ ପୁରଂ ଚରିଷ୍ଣ୍ଵଂ ଵଧୈଃ ଶୁଷ୍ଣସ୍ଯ ସଂ ପିଣକ୍ । ତ୍ଵଂ ଭା ଅନୁ ଚରୋ ଅଧ ଦ୍ଵିତା ଯଦିନ୍ଦ୍ର ହଵ୍ଯୋ ଭୁଵଃ
ତୁମେ ତୁମ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଷ୍ଣଙ୍କର ଚଳିତ ଦୁର୍ଗକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲ। ତୁମେ ଭାନକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲ। ଯେତେବେଳେ ହବି ଦିଆଯାଏ, ତୁମେ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହେଇଥିଲ।
ମମ ତ୍ଵା ସୂର ଉଦିତେ ମମ ମଧ୍ଯଂଦିନେ ଦିଵଃ । ମମ ପ୍ରପିତ୍ଵେ ଅପିଶର୍ଵରେ ଵସଵା ସ୍ତୋମାସୋ ଅଵୃତ୍ସତ
ମୋର ପ୍ରଶଂସା ଉଦୟକାଳେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ, ଓ ରାତିରେ, ହେ ବସବ, ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଇଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାବେଳେ ମଧ୍ୟ।
ସ୍ତୁହି ସ୍ତୁହୀଦେତେ ଘା ତେ ମଂହିଷ୍ଠାସୋ ମଘୋନାମ୍ । ନିନ୍ଦିତାଶ୍ଵଃ ପ୍ରପଥୀ ପରମଜ୍ଯା ମଘସ୍ଯ ମେଧ୍ଯାତିଥେ
ସ୍ତୁତି କର, ସ୍ତୁତି କର! ଏହିମାନେ ତୁମର ସବୁଠାରୁ ମହାନ ଉପକାରୀ। ରାସ୍ତାରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦୋଷ ଦିଅନାହିଁ, ଓ ଯିଏ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଅତିଥି, ତାକୁ ଅପମାନ କରନାହିଁ।
ଆ ଯଦଶ୍ଵାନ୍ଵନନ୍ଵତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାହଂ ରଥେ ରୁହମ୍ । ଉତ ଵାମସ୍ଯ ଵସୁନଶ୍ଚିକେତତି ଯୋ ଅସ୍ତି ଯାଦ୍ଵଃ ପଶୁଃ
ଯେତେବେଳେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲେ, ମୁଁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲି। ଏବଂ ଯେଉଁଠି ତୁମର ଧନ ଅଛି, କିମ୍ବା ଯେଉଁ ପଶୁମାନେ ତୁମର ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଏକ ଲୋକ ତାହାକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖେ।
ଯ ଋଜ୍ରା ମହ୍ଯଂ ମାମହେ ସହ ତ୍ଵଚା ହିରଣ୍ଯଯା । ଏଷ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯଭ୍ଯସ୍ତୁ ସୌଭଗାସଙ୍ଗସ୍ଯ ସ୍ଵନଦ୍ରଥଃ
ଯିଏ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁନା ଚର୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠି ତାଙ୍କର ଗଞ୍ଜନ୍ତି ରଥ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧି ଅନୁଭବ କରୁଛି।
ଅଧ ପ୍ଲାଯୋଗିରତି ଦାସଦନ୍ଯାନାସଙ୍ଗୋ ଅଗ୍ନେ ଦଶଭିଃ ସହସ୍ରୈଃ । ଅଧୋକ୍ଷଣୋ ଦଶ ମହ୍ଯଂ ରୁଶନ୍ତୋ ନଳା ଇଵ ସରସୋ ନିରତିଷ୍ଠନ୍
ତାପରେ ପ୍ଲାୟୋଗ ନାମକ ନେତା, ଅଗ୍ନି, ଦଶ ହଜାର ଅନୁୟାୟୀ ସହିତ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଦଶଜଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକ, ଜଳରେ ନଳ ଭଳି, ମୋ ପାଇଁ ଅଯୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଅନ୍ଵସ୍ଯ ସ୍ଥୂରଂ ଦଦୃଶେ ପୁରସ୍ତାଦନସ୍ଥ ଊରୁରଵରମ୍ବମାଣଃ । ଶଶ୍ଵତୀ ନାର୍ଯଭିଚକ୍ଷ୍ଯାହ ସୁଭଦ୍ରମର୍ଯ ଭୋଜନଂ ବିଭର୍ଷି
ମୁଁ ତାଙ୍କର ଭାରି ଆକୃତିକୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲି, ତାଙ୍କର ଉରୁ ଭୂମିରେ ଅଲ୍ପ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା। ସଦା ଦେଖୁଥିବା ଜନାନୀ କହିଲେ: ହେ ଉତ୍ତମ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖାଦ୍ୟ ବହନ କରୁଛ।
ଇଦଂ ଵସୋ ସୁତମନ୍ଧଃ ପିବା ସୁପୂର୍ଣମୁଦରମ୍ । ଅନାଭଯିନ୍ରରିମା ତେ
ହେ ଦାନଶୀଳ, ଏହି ଚିପି ହୋଇଥିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରିଥିବା ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ପିଉ। ହେ ଭୟହୀନ, ଆମେ ତୁମକୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ନୃଭିର୍ଧୂତଃ ସୁତୋ ଅଶ୍ନୈରଵ୍ଯୋ ଵାରୈଃ ପରିପୂତଃ । ଅଶ୍ଵୋ ନ ନିକ୍ତୋ ନଦୀଷୁ
ପୁରୁଷମାନେ ଚିପିଥିବା, ପାଥରରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ରରେ ଛାଣାଯାଇଥିବା ଏହି ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ନଦୀରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି ବହିଯାଏ।
ତଂ ତେ ଯଵଂ ଯଥା ଗୋଭିଃ ସ୍ଵାଦୁମକର୍ମ ଶ୍ରୀଣନ୍ତଃ । ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵାସ୍ମିନ୍ସଧମାଦେ
ଯେପରି ଗାଁଠି ସହିତ ମିଠା ଯବ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ, ସେପରି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସଭାରେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ।
ଇନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ସୋମପା ଏକ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସୁତପା ଵିଶ୍ଵାଯୁଃ । ଅନ୍ତର୍ଦେଵାନ୍ମର୍ତ୍ଯାଁଶ୍ଚ
ଇନ୍ଦ୍ର ଏକମାତ୍ର ସୋମ ପିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଚିପିଥିବା ରସର ପିଉଥିବା, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପିତ — ଦେବତାମାନେ ଓ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ।
ନ ଯଂ ଶୁକ୍ରୋ ନ ଦୁରାଶୀର୍ନ ତୃପ୍ରା ଉରୁଵ୍ଯଚସମ୍ । ଅପସ୍ପୃଣ୍ଵତେ ସୁହାର୍ଦମ୍
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଲୋଭୀ କିମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଲୋକ ମଧ୍ୟ, ଏହି ବିସ୍ତୃତ ମିତ୍ରକୁ ଅପସାରଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଗୋଭିର୍ଯଦୀମନ୍ଯେ ଅସ୍ମନ୍ମୃଗଂ ନ ଵ୍ରା ମୃଗଯନ୍ତେ । ଅଭିତ୍ସରନ୍ତି ଧେନୁଭିଃ
ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ଗାଁଠି ସହିତ ଆମକୁ ଶିକାରୀମାନେ ମୃଗ ଖୋଜିବା ପରି ଖୋଜନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଗାଁଠି ସହିତ ଆମ ପଛେ ପଛେ ଚାଲନ୍ତି।
ତ୍ରଯ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସୋମାଃ ସୁତାସଃ ସନ୍ତୁ ଦେଵସ୍ଯ । ସ୍ଵେ କ୍ଷଯେ ସୁତପାଵ୍ନଃ
ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୃହରେ ତିନି ଚିପିଥିବା ସୋମ ରହୁ, ଏହି ଚିପିଥିବା ରସ ପିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ତ୍ରଯଃ କୋଶାସ ଶ୍ଚୋତନ୍ତି ତିସ୍ରଶ୍ଚମ୍ଵଃ ସୁପୂର୍ଣାଃ । ସମାନେ ଅଧି ଭାର୍ମନ୍
ତିନି ଭାଣ୍ଡା ଝରିଯାଏ, ତିନି ଘଡ଼ା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସମାନ ଆଧାର ଉପରେ ରଖାଯାଇଛି।
ଶୁଚିରସି ପୁରୁନିଷ୍ଠାଃ କ୍ଷୀରୈର୍ମଧ୍ଯତ ଆଶୀର୍ତଃ । ଦଧ୍ନା ମନ୍ଦିଷ୍ଠଃ ଶୂରସ୍ଯ
ତୁମେ ପବିତ୍ର, ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ମଧ୍ୟରେ ଦୁଧ ସହିତ ମିଶିଛ, ତୁମେ ବୀର ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ସାହଦାୟକ।
ଇମେ ତ ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମାସ୍ତୀଵ୍ରା ଅସ୍ମେ ସୁତାସଃ । ଶୁକ୍ରା ଆଶିରଂ ଯାଚନ୍ତେ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଚିପିଯାଇଛନ୍ତି; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ତାଁ ଆଶିରଂ ପୁରୋଳାଶମିନ୍ଦ୍ରେମଂ ସୋମଂ ଶ୍ରୀଣୀହି । ରେଵନ୍ତଂ ହି ତ୍ଵା ଶୃଣୋମି
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ ଓ ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର; କାରଣ ମୁଁ ଶୁଣିଛି ତୁମେ ଧନବାନ।
ହୃତ୍ସୁ ପୀତାସୋ ଯୁଧ୍ଯନ୍ତେ ଦୁର୍ମଦାସୋ ନ ସୁରାଯାମ୍ । ଊଧର୍ନ ନଗ୍ନା ଜରନ୍ତେ
ହୃଦୟରେ ପିଆଯାଇ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ମଦରେ ମତ୍ତ ଲୋକମାନେ ପରି; ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଲୋକମାନେ ଭଳି, ସେମାନେ ଭାଣ୍ଡାରେ ଲାଫି ପଡ଼ନ୍ତି।
ରେଵାଁ ଇଦ୍ରେଵତ ସ୍ତୋତା ସ୍ଯାତ୍ତ୍ଵାଵତୋ ମଘୋନଃ । ପ୍ରେଦୁ ହରିଵଃ ଶ୍ରୁତସ୍ଯ
ଯିଏ ତୁମକୁ ଧରିଛି, ସେ ସତ୍ୟରେ ଧନବାନ ହେଉ, ହେ ଦାନଶୀଳ; ହେ ହଳଦିଆ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସ।
ଉକ୍ଥଂ ଚନ ଶସ୍ଯମାନମଗୋରରିରା ଚିକେତ । ନ ଗାଯତ୍ରଂ ଗୀଯମାନମ୍
ଗାଁଠିର ସ୍ତୁତି ହେଉଥିବା ଉକ୍ଥ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ଧ୍ୟାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି; ଗାୟତ୍ରୀ ଗୀତ ଗାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ଶୁଣୁନାହାନ୍ତି।
ମା ନ ଇନ୍ଦ୍ର ପୀଯତ୍ନଵେ ମା ଶର୍ଧତେ ପରା ଦାଃ । ଶିକ୍ଷା ଶଚୀଵଃ ଶଚୀଭିଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ଶକ୍ତି କମିଯେଇନଯାଉ, ଆମର ଦାନ ଅନ୍ୟେ ନେଇନଯାଉ। ତୁମ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ।
ଵଯମୁ ତ୍ଵା ତଦିଦର୍ଥା ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵାଯନ୍ତଃ ସଖାଯଃ । କଣ୍ଵା ଉକ୍ଥେଭିର୍ଜରନ୍ତେ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମ ସ୍ନେହୀ ବନ୍ଧୁମାନେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁଛୁ। କଣ୍ବମାନେ ତୁମକୁ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
ନ ଘେମନ୍ଯଦା ପପନ ଵଜ୍ରିନ୍ନପସୋ ନଵିଷ୍ଟୌ । ତଵେଦୁ ସ୍ତୋମଂ ଚିକେତ
ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଅବିବେକୀମାନେ କେବେ କିଛି ପାଇନାହାନ୍ତି; କେବଳ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ନିଜର ସ୍ଥାନ ପାଇଛି।
ଇଚ୍ଛନ୍ତି ଦେଵାଃ ସୁନ୍ଵନ୍ତଂ ନ ସ୍ଵପ୍ନାଯ ସ୍ପୃହଯନ୍ତି । ଯନ୍ତି ପ୍ରମାଦମତନ୍ଦ୍ରାଃ
ଦେବତାମାନେ ସୋମ ଚାପିଥିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ସେମାନେ ଆଳସ୍ୟୀଙ୍କୁ ଚାହାନ୍ତିନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଉତ୍ସାହୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୃତଗତିରେ ଯାଆନ୍ତି।
ଓ ଷୁ ପ୍ର ଯାହି ଵାଜେଭିର୍ମା ହୃଣୀଥା ଅଭ୍ଯସ୍ମାନ୍ । ମହାଁ ଇଵ ଯୁଵଜାନିଃ
ଏବେ ଉପହାର ସହ ଆସ, ଆମଠାରୁ କିଛି ରଖିନ ଦିଅନାହିଁ, ଯେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁବକ ଅନ୍ୟ ଯୁବକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରହେ।
ମୋ ଷ୍ଵଦ୍ଯ ଦୁର୍ହଣାଵାନ୍ସାଯଂ କରଦାରେ ଅସ୍ମତ୍ । ଅଶ୍ରୀର ଇଵ ଜାମାତା
ଆଜି ଯିଏ ଦୁଃଖ ଆଣିଛି, ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଆମକୁ କଷ୍ଟ ନଦିଅ, ଯେପରି ଅପ୍ରିୟ ଜାମାତା ଘରକୁ ଆସେ।
ଵିଦ୍ମା ହ୍ଯସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ଭୂରିଦାଵରୀଂ ସୁମତିମ୍ । ତ୍ରିଷୁ ଜାତସ୍ଯ ମନାଂସି
ଆମେ ଏହି ବୀରର ଅନେକ ଦାନ ଓ ଉଦାର ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଜାଣୁଛୁ, ଯିଏ ତିନି ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଆ ତୂ ଷିଞ୍ଚ କଣ୍ଵମନ୍ତଂ ନ ଘା ଵିଦ୍ମ ଶଵସାନାତ୍ । ଯଶସ୍ତରଂ ଶତମୂତେଃ
କଣ୍ବ ଓ ଗାୟକ ପାଇଁ ଢେରେଇ ଦିଅ; ଆମେ ଶତଗୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣିନାହିଁ।