ସୋତା ହି ସୋମମଦ୍ରିଭିରେମେନମପ୍ସୁ ଧାଵତ । ଗଵ୍ଯା ଵସ୍ତ୍ରେଵ ଵାସଯନ୍ତ ଇନ୍ନରୋ ନିର୍ଧୁକ୍ଷନ୍ଵକ୍ଷଣାଭ୍ଯଃ
ପାଥର ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପାଇଁ ସୋମ ଚାପାଯାଇଛି; ଏହା ଜଳରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ପୋଷାକ ପରି ପରିଷ୍କାର ହେଇ, ପୁରୁଷମାନେ ଏହାକୁ ପାତ୍ରରୁ ଛାଣି ଶୁଧା କରିଛନ୍ତି।
ଅଧ ଜ୍ମୋ ଅଧ ଵା ଦିଵୋ ବୃହତୋ ରୋଚନାଦଧି । ଅଯା ଵର୍ଧସ୍ଵ ତନ୍ଵା ଗିରା ମମା ଜାତା ସୁକ୍ରତୋ ପୃଣ
ପୃଥିବୀ କିମ୍ବା ବଡ଼ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶରୁ ଯେଉଁଠାରୁ ହେଉ, ଏହି ମାନେ ତୁମ ଦେହ ଓ ମୋର ଗୀତରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ। ହେ କୌଶଳୀ, ମୋର ଉତ୍ପନ୍ନ ଯାହା ଅଛି, ତାହାକୁ ପୂରଣ କର।
ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ସୁ ମଦିନ୍ତମଂ ସୋମଂ ସୋତା ଵରେଣ୍ଯମ୍ । ଶକ୍ର ଏଣଂ ପୀପଯଦ୍ଵିଶ୍ଵଯା ଧିଯା ହିନ୍ଵାନଂ ନ ଵାଜଯୁମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଉତ୍ତମ ସୋମ ଚାପ। ଶକ୍ର ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ପିଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ଅଗ୍ରଗାମୀ ଯୋଧା ବିଜୟ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ହୁଏ।
ମା ତ୍ଵା ସୋମସ୍ଯ ଗଲ୍ଦଯା ସଦା ଯାଚନ୍ନହଂ ଗିରା । ଭୂର୍ଣିଂ ମୃଗଂ ନ ସଵନେଷୁ ଚୁକ୍ରୁଧଂ କ ଈଶାନଂ ନ ଯାଚିଷତ୍
ମୁଁ କେବେ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସଦା ସୋମ ମାଗି, ତୁମକୁ କ୍ଲାନ୍ତ କରିବିନାହିଁ। ବଳିଦାନରେ ଅଶାନ୍ତ ପଶୁ ପରି, କିଏ ତାଙ୍କର ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଜିନିଷ ମାଗିବ?
ମଦେନେଷିତଂ ମଦମୁଗ୍ରମୁଗ୍ରେଣ ଶଵସା । ଵିଶ୍ଵେଷାଂ ତରୁତାରଂ ମଦଚ୍ଯୁତଂ ମଦେ ହି ଷ୍ମା ଦଦାତି ନଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଦରେ ପ୍ରେରିତ, ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ସହିତ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ, ମଦର ଧାରା ଭରିଦେଉଛି; ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ସେ ଆମକୁ ଦେଇଥାଏ।
ଶେଵାରେ ଵାର୍ଯା ପୁରୁ ଦେଵୋ ମର୍ତାଯ ଦାଶୁଷେ । ସ ସୁନ୍ଵତେ ଚ ସ୍ତୁଵତେ ଚ ରାସତେ ଵିଶ୍ଵଗୂର୍ତୋ ଅରିଷ୍ଟୁତଃ
ଦେବତା ସେଇ ମଣିଷକୁ ବହୁ ଆଶାଜନକ ବସ୍ତୁ ଦେଇଥାଏ, ଯିଏ ସେବା କରେ। ଯିଏ ଅର୍ପଣ କରେ ଓ ଗୀତ ଗାଏ, ସେଉଁଠି ସେ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ପ୍ରଶଂସା ପାଉଥିବା।
ଏନ୍ଦ୍ର ଯାହି ମତ୍ସ୍ଵ ଚିତ୍ରେଣ ଦେଵ ରାଧସା । ସରୋ ନ ପ୍ରାସ୍ଯୁଦରଂ ସପୀତିଭିରା ସୋମେଭିରୁରୁ ସ୍ଫିରମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର, ଆସ, ଏହି ଚମତ୍କାର ଦାନରେ ଆନନ୍ଦ ଉଠ। ହେ ଦେବ, ପାନୀୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ହ୍ରଦ ପରି, ଏହି ସୋମ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।
ଆ ତ୍ଵା ସହସ୍ରମା ଶତଂ ଯୁକ୍ତା ରଥେ ହିରଣ୍ଯଯେ । ବ୍ରହ୍ମଯୁଜୋ ହରଯ ଇନ୍ଦ୍ର କେଶିନୋ ଵହନ୍ତୁ ସୋମପୀତଯେ
ତୁମ ପାଇଁ ହଜାର ଓ ଶତ ଘୋଡ଼ା ସୁନାର ରଥକୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ପୂଜାରେ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇଥିବା କନ୍ଧା ଲମ୍ବା ପିଲାମାନେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଆଣନ୍ତୁ।
ଆ ତ୍ଵା ରଥେ ହିରଣ୍ଯଯେ ହରୀ ମଯୂରଶେପ୍ଯା । ଶିତିପୃଷ୍ଠା ଵହତାଂ ମଧ୍ଵୋ ଅନ୍ଧସୋ ଵିଵକ୍ଷଣସ୍ଯ ପୀତଯେ
ସୁନାର ରଥରେ, ମୟୂର ପୁଛ ଓ ଚିହ୍ନିତ ପିଠି ଥିବା ଦୁଇ ଘୋଡ଼ା ତୁମକୁ ମଧୁର ଓ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆଣନ୍ତୁ।
ପିବା ତ୍ଵସ୍ଯ ଗିର୍ଵଣଃ ସୁତସ୍ଯ ପୂର୍ଵପା ଇଵ । ପରିଷ୍କୃତସ୍ଯ ରସିନ ଇଯମାସୁତିଶ୍ଚାରୁର୍ମଦାଯ ପତ୍ଯତେ
ହେ ଗୀତପ୍ରିୟ, ଏହି ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ପିଉ, ଆଗରୁ ଯେପରି ତୁମେ ପ୍ରଥମ ପାନକାରୀ ଥିଲ। ଏହି ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଓ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ପାନୀୟ ତୁମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ।
ଯ ଏକୋ ଅସ୍ତି ଦଂସନା ମହାଁ ଉଗ୍ରୋ ଅଭି ଵ୍ରତୈଃ । ଗମତ୍ସ ଶିପ୍ରୀ ନ ସ ଯୋଷଦା ଗମଦ୍ଧଵଂ ନ ପରି ଵର୍ଜତି
ଯିଏ ଏକାକୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୟଙ୍କର ଓ ବଡ଼ ନୀୟମରେ ଅଟୁଟ, ସେ ଦାଢ଼ି ଶୋଭିତ ହୋଇ ଯେପରି ପତି ଜନନୀଙ୍କୁ ଆସେ, କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁ ଯେ କେବେ ଛାଡ଼ନାହିଁ, ସେ ଆସୁ।
ତ୍ଵଂ ପୁରଂ ଚରିଷ୍ଣ୍ଵଂ ଵଧୈଃ ଶୁଷ୍ଣସ୍ଯ ସଂ ପିଣକ୍ । ତ୍ଵଂ ଭା ଅନୁ ଚରୋ ଅଧ ଦ୍ଵିତା ଯଦିନ୍ଦ୍ର ହଵ୍ଯୋ ଭୁଵଃ
ତୁମେ ତୁମ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଷ୍ଣଙ୍କର ଚଳିତ ଦୁର୍ଗକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲ। ତୁମେ ଭାନକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲ। ଯେତେବେଳେ ହବି ଦିଆଯାଏ, ତୁମେ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହେଇଥିଲ।
ମମ ତ୍ଵା ସୂର ଉଦିତେ ମମ ମଧ୍ଯଂଦିନେ ଦିଵଃ । ମମ ପ୍ରପିତ୍ଵେ ଅପିଶର୍ଵରେ ଵସଵା ସ୍ତୋମାସୋ ଅଵୃତ୍ସତ
ମୋର ପ୍ରଶଂସା ଉଦୟକାଳେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ, ଓ ରାତିରେ, ହେ ବସବ, ତୁମ ପାଖକୁ ଯାଇଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାବେଳେ ମଧ୍ୟ।
ସ୍ତୁହି ସ୍ତୁହୀଦେତେ ଘା ତେ ମଂହିଷ୍ଠାସୋ ମଘୋନାମ୍ । ନିନ୍ଦିତାଶ୍ଵଃ ପ୍ରପଥୀ ପରମଜ୍ଯା ମଘସ୍ଯ ମେଧ୍ଯାତିଥେ
ସ୍ତୁତି କର, ସ୍ତୁତି କର! ଏହିମାନେ ତୁମର ସବୁଠାରୁ ମହାନ ଉପକାରୀ। ରାସ୍ତାରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦୋଷ ଦିଅନାହିଁ, ଓ ଯିଏ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଅତିଥି, ତାକୁ ଅପମାନ କରନାହିଁ।
ଆ ଯଦଶ୍ଵାନ୍ଵନନ୍ଵତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାହଂ ରଥେ ରୁହମ୍ । ଉତ ଵାମସ୍ଯ ଵସୁନଶ୍ଚିକେତତି ଯୋ ଅସ୍ତି ଯାଦ୍ଵଃ ପଶୁଃ
ଯେତେବେଳେ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲେ, ମୁଁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲି। ଏବଂ ଯେଉଁଠି ତୁମର ଧନ ଅଛି, କିମ୍ବା ଯେଉଁ ପଶୁମାନେ ତୁମର ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଏକ ଲୋକ ତାହାକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖେ।
ଯ ଋଜ୍ରା ମହ୍ଯଂ ମାମହେ ସହ ତ୍ଵଚା ହିରଣ୍ଯଯା । ଏଷ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯଭ୍ଯସ୍ତୁ ସୌଭଗାସଙ୍ଗସ୍ଯ ସ୍ଵନଦ୍ରଥଃ
ଯିଏ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁନା ଚର୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠି ତାଙ୍କର ଗଞ୍ଜନ୍ତି ରଥ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧି ଅନୁଭବ କରୁଛି।
ଅଧ ପ୍ଲାଯୋଗିରତି ଦାସଦନ୍ଯାନାସଙ୍ଗୋ ଅଗ୍ନେ ଦଶଭିଃ ସହସ୍ରୈଃ । ଅଧୋକ୍ଷଣୋ ଦଶ ମହ୍ଯଂ ରୁଶନ୍ତୋ ନଳା ଇଵ ସରସୋ ନିରତିଷ୍ଠନ୍
ତାପରେ ପ୍ଲାୟୋଗ ନାମକ ନେତା, ଅଗ୍ନି, ଦଶ ହଜାର ଅନୁୟାୟୀ ସହିତ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଦଶଜଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକ, ଜଳରେ ନଳ ଭଳି, ମୋ ପାଇଁ ଅଯୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଅନ୍ଵସ୍ଯ ସ୍ଥୂରଂ ଦଦୃଶେ ପୁରସ୍ତାଦନସ୍ଥ ଊରୁରଵରମ୍ବମାଣଃ । ଶଶ୍ଵତୀ ନାର୍ଯଭିଚକ୍ଷ୍ଯାହ ସୁଭଦ୍ରମର୍ଯ ଭୋଜନଂ ବିଭର୍ଷି
ମୁଁ ତାଙ୍କର ଭାରି ଆକୃତିକୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲି, ତାଙ୍କର ଉରୁ ଭୂମିରେ ଅଲ୍ପ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା। ସଦା ଦେଖୁଥିବା ଜନାନୀ କହିଲେ: ହେ ଉତ୍ତମ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖାଦ୍ୟ ବହନ କରୁଛ।
ଇଦଂ ଵସୋ ସୁତମନ୍ଧଃ ପିବା ସୁପୂର୍ଣମୁଦରମ୍ । ଅନାଭଯିନ୍ରରିମା ତେ
ହେ ଦାନଶୀଳ, ଏହି ଚିପି ହୋଇଥିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରିଥିବା ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ପିଉ। ହେ ଭୟହୀନ, ଆମେ ତୁମକୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ନୃଭିର୍ଧୂତଃ ସୁତୋ ଅଶ୍ନୈରଵ୍ଯୋ ଵାରୈଃ ପରିପୂତଃ । ଅଶ୍ଵୋ ନ ନିକ୍ତୋ ନଦୀଷୁ
ପୁରୁଷମାନେ ଚିପିଥିବା, ପାଥରରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ରରେ ଛାଣାଯାଇଥିବା ଏହି ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ନଦୀରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି ବହିଯାଏ।
ତଂ ତେ ଯଵଂ ଯଥା ଗୋଭିଃ ସ୍ଵାଦୁମକର୍ମ ଶ୍ରୀଣନ୍ତଃ । ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵାସ୍ମିନ୍ସଧମାଦେ
ଯେପରି ଗାଁଠି ସହିତ ମିଠା ଯବ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ, ସେପରି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସଭାରେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ।
ଇନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ସୋମପା ଏକ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସୁତପା ଵିଶ୍ଵାଯୁଃ । ଅନ୍ତର୍ଦେଵାନ୍ମର୍ତ୍ଯାଁଶ୍ଚ
ଇନ୍ଦ୍ର ଏକମାତ୍ର ସୋମ ପିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଚିପିଥିବା ରସର ପିଉଥିବା, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପିତ — ଦେବତାମାନେ ଓ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ।
ନ ଯଂ ଶୁକ୍ରୋ ନ ଦୁରାଶୀର୍ନ ତୃପ୍ରା ଉରୁଵ୍ଯଚସମ୍ । ଅପସ୍ପୃଣ୍ଵତେ ସୁହାର୍ଦମ୍
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଲୋଭୀ କିମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଲୋକ ମଧ୍ୟ, ଏହି ବିସ୍ତୃତ ମିତ୍ରକୁ ଅପସାରଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଗୋଭିର୍ଯଦୀମନ୍ଯେ ଅସ୍ମନ୍ମୃଗଂ ନ ଵ୍ରା ମୃଗଯନ୍ତେ । ଅଭିତ୍ସରନ୍ତି ଧେନୁଭିଃ
ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ଗାଁଠି ସହିତ ଆମକୁ ଶିକାରୀମାନେ ମୃଗ ଖୋଜିବା ପରି ଖୋଜନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଗାଁଠି ସହିତ ଆମ ପଛେ ପଛେ ଚାଲନ୍ତି।
ତ୍ରଯ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସୋମାଃ ସୁତାସଃ ସନ୍ତୁ ଦେଵସ୍ଯ । ସ୍ଵେ କ୍ଷଯେ ସୁତପାଵ୍ନଃ
ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୃହରେ ତିନି ଚିପିଥିବା ସୋମ ରହୁ, ଏହି ଚିପିଥିବା ରସ ପିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ତ୍ରଯଃ କୋଶାସ ଶ୍ଚୋତନ୍ତି ତିସ୍ରଶ୍ଚମ୍ଵଃ ସୁପୂର୍ଣାଃ । ସମାନେ ଅଧି ଭାର୍ମନ୍
ତିନି ଭାଣ୍ଡା ଝରିଯାଏ, ତିନି ଘଡ଼ା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସମାନ ଆଧାର ଉପରେ ରଖାଯାଇଛି।
ଶୁଚିରସି ପୁରୁନିଷ୍ଠାଃ କ୍ଷୀରୈର୍ମଧ୍ଯତ ଆଶୀର୍ତଃ । ଦଧ୍ନା ମନ୍ଦିଷ୍ଠଃ ଶୂରସ୍ଯ
ତୁମେ ପବିତ୍ର, ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ମଧ୍ୟରେ ଦୁଧ ସହିତ ମିଶିଛ, ତୁମେ ବୀର ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ସାହଦାୟକ।
ଇମେ ତ ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମାସ୍ତୀଵ୍ରା ଅସ୍ମେ ସୁତାସଃ । ଶୁକ୍ରା ଆଶିରଂ ଯାଚନ୍ତେ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଚିପିଯାଇଛନ୍ତି; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନେ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ତାଁ ଆଶିରଂ ପୁରୋଳାଶମିନ୍ଦ୍ରେମଂ ସୋମଂ ଶ୍ରୀଣୀହି । ରେଵନ୍ତଂ ହି ତ୍ଵା ଶୃଣୋମି
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ ଓ ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର; କାରଣ ମୁଁ ଶୁଣିଛି ତୁମେ ଧନବାନ।
ହୃତ୍ସୁ ପୀତାସୋ ଯୁଧ୍ଯନ୍ତେ ଦୁର୍ମଦାସୋ ନ ସୁରାଯାମ୍ । ଊଧର୍ନ ନଗ୍ନା ଜରନ୍ତେ
ହୃଦୟରେ ପିଆଯାଇ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ମଦରେ ମତ୍ତ ଲୋକମାନେ ପରି; ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଲୋକମାନେ ଭଳି, ସେମାନେ ଭାଣ୍ଡାରେ ଲାଫି ପଡ଼ନ୍ତି।