ନ ତ୍ଵାଵାꣳ ଅନ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯୋ ନ ପାର୍ଥିଵୋ ନ ଜାତୋ ନ ଜନିଷ୍ଯତେ । ଅଶ୍ଵାଯନ୍ତୋ ମଘଵନ୍ନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର ଵାଜିନୋ ଗଵ୍ଯନ୍ତସ୍ ତ୍ଵା ହଵାମହେ
ତୁମ ପରି ଆଉ କେହି ନାହାଁନ୍ତି, ନ ସ୍ୱର୍ଗରେ, ନ ପୃଥିବୀରେ, ନ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ନ ଆଗକୁ ନେବେ। ହେ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଘୋଡ଼ା, ଶକ୍ତି ଓ ଗାଈ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଛୁ।
ଅଭୀ ଷତସ୍ ତଦ୍ ଆ ଭରେନ୍ଦ୍ର ଜ୍ଯାଯଃ କନୀଯସଃ । ପୁରୂଵସୁର୍ ହି ମଘଵନ୍ ସନାଦ୍ ଅସି ଭରେ-ଭରେ ଚ ହଵ୍ଯଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବଡ଼ ଲୋକଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଛୋଟ ଉପରେ ଆଣିଦିଅ। ହେ ଦାନଶୀଳ, ତୁମେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଅନେକଙ୍କୁ ଉପକାର କରୁଥିବା ଦୟାଳୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଚ୍ଚାରଣ ଯୋଗ୍ୟ।
ପରା ଣୁଦସ୍ଵ ମଘଵନ୍ନ୍ ଅମିତ୍ରାନ୍ ସୁଵେଦା ନୋ ଵସୂ କୃଧି । ଅସ୍ମାକମ୍ ବୋଧ୍ଯ୍ ଅଵିତା ମହାଧନେ ଭଵା ଵୃଧଃ ସଖୀନାମ୍
ହେ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ସତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦିଅ। ଆମକୁ ସତ୍ୟ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦିଅ। ବଡ଼ ଧନରେ ଆମର ରକ୍ଷକ ହେଉ, ଓ ସଙ୍ଗୀମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ହେଉ।
ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରତୁꣳ ନ ଆ ଭର ପିତା ପୁତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଯଥା । ଶିକ୍ଷା ଣୋ ଅସ୍ମିନ୍ ପୁରୁହୂତ ଯାମନି ଜୀଵା ଜ୍ଯୋତିର୍ ଅଶୀମହି
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବାପା ଯେମିତି ତାଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେହିପରି ଆମକୁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଦିଅ। ବହୁବାର ଡାକାଯାଉଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଏହି ପଥରେ ଆମକୁ ଶିଖାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଜୀବନର ଆଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବା।
ମା ନୋ ଅଜ୍ଞାତା ଵୃଜନା ଦୁରାଧ୍ଯୋ୩ ମାଶିଵାସୋ ଅଵ କ୍ରମୁଃ । ତ୍ଵଯା ଵଯମ୍ ପ୍ରଵତଃ ଶଶ୍ଵତୀର୍ ଅପୋ ଽତି ଶୂର ତରାମସି
ଅଜଣା କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁମନ୍ତି ଲୋକେ ଆମକୁ ଦମନ କରିନପାରନ୍ତୁ, ଦୁଷ୍ଟତା ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବସିନପାରନ୍ତୁ। ତୁମେ ଥିଲେ, ହେ ବୀର, ଆମେ ସଦା ଗଭୀର ଜଳ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା।
ଶ୍ଵିତ୍ଯଞ୍ଚୋ ମା ଦକ୍ଷିଣତସ୍କପର୍ଦା ଧିଯଂଜିନ୍ଵାସୋ ଅଭି ହି ପ୍ରମନ୍ଦୁଃ । ଉତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ଵୋଚେ ପରି ବର୍ହିଷୋ ନୄନ୍ନ ମେ ଦୂରାଦଵିତଵେ ଵସିଷ୍ଠାଃ
ଧଳା ଟିପ୍ପା ଓ ଡାହାଣ କପାର୍ଦ୍ଦ ସହିତ, ଚିନ୍ତାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା, ସେମାନେ ଆସି ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। ମୁଁ ଉଠି, ବର୍ହିରେ ବସିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ କହୁଁଛି: ହେ ବସିଷ୍ଠମାନେ, ଦୂରରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଦୂରାଦିନ୍ଦ୍ରମନଯନ୍ନା ସୁତେନ ତିରୋ ଵୈଶନ୍ତମତି ପାନ୍ତମୁଗ୍ରମ୍ । ପାଶଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଵାଯତସ୍ଯ ସୋମାତ୍ସୁତାଦିନ୍ଦ୍ରୋଽଵୃଣୀତା ଵସିଷ୍ଠାନ୍
ସେମାନେ ଦୂରରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ଚାପି ଆଣିଥିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ରଖିଥିଲେ। ପାଶଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କର ସୋମ ଦ୍ୱାରା, ଇନ୍ଦ୍ର ବସିଷ୍ଠମାନେକୁ ବାଛିଥିଲେ।
ଏଵେନ୍ନୁ କଂ ସିନ୍ଧୁମେଭିସ୍ତତାରେଵେନ୍ନୁ କଂ ଭେଦମେଭିର୍ଜଘାନ । ଏଵେନ୍ନୁ କଂ ଦାଶରାଜ୍ଞେ ସୁଦାସଂ ପ୍ରାଵଦିନ୍ଦ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵୋ ଵସିଷ୍ଠାଃ
ଏହିମାନେ ସହିତ ସେ ସିନ୍ଧୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ଏହିମାନେ ସହିତ ବାଧା ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହିମାନେ ସହିତ, ଦିବୋଦାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁଦାସ ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ର ତୁମେ ବସିଷ୍ଠମାନେଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଅଗ୍ରଗତି କଲେ।
ଜୁଷ୍ଟୀ ନରୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵଃ ପିତୄଣାମକ୍ଷମଵ୍ଯଯଂ ନ କିଲା ରିଷାଥ । ଯଚ୍ଛକ୍ଵରୀଷୁ ବୃହତା ରଵେଣେନ୍ଦ୍ରେ ଶୁଷ୍ମମଦଧାତା ଵସିଷ୍ଠାଃ
ମନେ ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ତୁମ ଆଗଜନଙ୍କର ଅମର ଶକ୍ତିକୁ ବେଦବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଧାରଣ କରିଛ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ତୁମେ କେବେ ଭ୍ରମ କରନାହାଁ। ବଡ଼ ପାଠରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଶକ୍ତି ସହ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ।
ଉଦ୍ଦ୍ଯାମିଵେତ୍ତୃଷ୍ଣଜୋ ନାଥିତାସୋଽଦୀଧଯୁର୍ଦାଶରାଜ୍ଞେ ଵୃତାସଃ । ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ସ୍ତୁଵତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଅଶ୍ରୋଦୁରୁଂ ତୃତ୍ସୁଭ୍ଯୋ ଅକୃଣୋଦୁ ଲୋକମ୍
ପିଆସି ଲୋକମାନେ ଯେମିତି ପାଣି ଖୋଜନ୍ତି, ସେହିପରି ଚୟନିତମାନେ ଦଶରାଜ୍ନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଲୋକିତ ହେଲେ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ଷ୍ଟୁତି ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ତୃତ୍ସୁମାନେ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ।
ଦଣ୍ଡା ଇଵେଦ୍ଗୋଅଜନାସ ଆସନ୍ପରିଚ୍ଛିନ୍ନା ଭରତା ଅର୍ଭକାସଃ । ଅଭଵଚ୍ଚ ପୁରଏତା ଵସିଷ୍ଠ ଆଦିତ୍ତୃତ୍ସୂନାଂ ଵିଶୋ ଅପ୍ରଥନ୍ତ
ଲୋକମାନେ ଦଣ୍ଡ ଭଳି ଥିଲେ, ଭାରତମାନେ ଶିଶୁ ଭଳି ସୀମିତ ଥିଲେ। ବସିଷ୍ଠ ନେତା ହେଲେ, ତୃତ୍ସୁ ଜନମାନେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ।
ତ୍ରଯଃ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ଭୁଵନେଷୁ ରେତସ୍ତିସ୍ରଃ ପ୍ରଜା ଆର୍ଯା ଜ୍ଯୋତିରଗ୍ରାଃ । ତ୍ରଯୋ ଘର୍ମାସ ଉଷସଂ ସଚନ୍ତେ ସର୍ଵାଁ ଇତ୍ତାଁ ଅନୁ ଵିଦୁର୍ଵସିଷ୍ଠାଃ
ତିନି ଜଣେ ଏହି ଜଗତରେ ବୀଜ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ତିନି ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଜା, ଆଲୋକର ଅଗ୍ରଣୀ। ତିନି ହୋମ ଉଷାକୁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି, ବସିଷ୍ଠମାନେ ସମସ୍ତ କଥା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି।
ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵ ଵକ୍ଷଥୋ ଜ୍ଯୋତିରେଷାଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯେଵ ମହିମା ଗଭୀରଃ । ଵାତସ୍ଯେଵ ପ୍ରଜଵୋ ନାନ୍ଯେନ ସ୍ତୋମୋ ଵସିଷ୍ଠା ଅନ୍ଵେତଵେ ଵଃ
ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ପରି, ତାଙ୍କର ମହିମା ସମୁଦ୍ର ପରି ଗଭୀର। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବାୟୁର ସନ୍ତାନ ପରି; ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଷ୍ଟୁତି ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରଶଂସା ଅନୁସରଣୀୟ ନୁହେଁ।
ତ ଇନ୍ନିଣ୍ଯଂ ହୃଦଯସ୍ଯ ପ୍ରକେତୈଃ ସହସ୍ରଵଲ୍ଶମଭି ସଂ ଚରନ୍ତି । ଯମେନ ତତଂ ପରିଧିଂ ଵଯନ୍ତୋଽପ୍ସରସ ଉପ ସେଦୁର୍ଵସିଷ୍ଠାଃ
ହୃଦୟର ଜ୍ଞାନ ସହିତ, ସେମାନେ ଏକାଠି ହଜାର ଧାରାରେ ଚଳନ୍ତି। ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତଣା ଯାଇଥିବା ସୀମାକୁ ବୁନି, ବସିଷ୍ଠମାନେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଵିଦ୍ଯୁତୋ ଜ୍ଯୋତିଃ ପରି ସଂଜିହାନଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଯଦପଶ୍ଯତାଂ ତ୍ଵା । ତତ୍ତେ ଜନ୍ମୋତୈକଂ ଵସିଷ୍ଠାଗସ୍ତ୍ଯୋ ଯତ୍ତ୍ଵା ଵିଶ ଆଜଭାର
ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ତୁମକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଥିବା ଆଲୋକ ଭାବେ ଦେଖିଥିଲେ, ସେଇ ତୁମର ଜନ୍ମ। ବସିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଉତାସି ମୈତ୍ରାଵରୁଣୋ ଵସିଷ୍ଠୋର୍ଵଶ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ମନସୋଽଧି ଜାତଃ । ଦ୍ରପ୍ସଂ ସ୍କନ୍ନଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଦୈଵ୍ଯେନ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାଃ ପୁଷ୍କରେ ତ୍ଵାଦଦନ୍ତ
ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବସିଷ୍ଠ, ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ମନର ଶକ୍ତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ତୁମକୁ ପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦିବ୍ୟ ବିନ୍ଦୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସ ପ୍ରକେତ ଉଭଯସ୍ଯ ପ୍ରଵିଦ୍ଵାନ୍ସହସ୍ରଦାନ ଉତ ଵା ସଦାନଃ । ଯମେନ ତତଂ ପରିଧିଂ ଵଯିଷ୍ଯନ୍ନପ୍ସରସଃ ପରି ଜଜ୍ଞେ ଵସିଷ୍ଠଃ
ଉଭୟରେ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଥିବା, ହଜାର ଦାନ କରୁଥିବା ଏବଂ ସଦା ଦାନଶୀଳ ବସିଷ୍ଠ, ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତଣା ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସତ୍ରେ ହ ଜାତାଵିଷିତା ନମୋଭିଃ କୁମ୍ଭେ ରେତଃ ସିଷିଚତୁଃ ସମାନମ୍ । ତତୋ ହ ମାନ ଉଦିଯାଯ ମଧ୍ଯାତ୍ତତୋ ଜାତମୃଷିମାହୁର୍ଵସିଷ୍ଠମ୍
ସତ୍ୟ, ସଭାରେ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏକେ ରେତସ୍ କୁମ୍ଭରେ ଢାଲିଥିଲେ। ତାହାର ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲି, ଏହି ଜନ୍ମରୁ ମୋତେ ବସିଷ୍ଠ ଋଷି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଉକ୍ଥଭୃତଂ ସାମଭୃତଂ ବିଭର୍ତି ଗ୍ରାଵାଣଂ ବିଭ୍ରତ୍ପ୍ର ଵଦାତ୍ଯଗ୍ରେ । ଉପୈନମାଧ୍ଵଂ ସୁମନସ୍ଯମାନା ଆ ଵୋ ଗଚ୍ଛାତି ପ୍ରତୃଦୋ ଵସିଷ୍ଠଃ
ସେ ଉକ୍ଥ ଓ ସାମ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ପାଥର ଧରି ଆଗରେ କଥା କହନ୍ତି। ଭଲ ମନସ୍କାରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅ, କାରଣ ଦାନଶୀଳ ବସିଷ୍ଠ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।
ପ୍ର ଶୁକ୍ରୈତୁ ଦେଵୀ ମନୀଷା ଅସ୍ମତ୍ସୁତଷ୍ଟୋ ରଥୋ ନ ଵାଜୀ
ଦେବୀ ଶୁଭ୍ର ଚିନ୍ତା ଆମ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ, ଦୃତ ରଥ ପରି, ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉ।
ଵିଦୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଦିଵୋ ଜନିତ୍ରଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯାପୋ ଅଧ କ୍ଷରନ୍ତୀଃ
ସେମାନେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣନ୍ତି; ତଳେ ବହୁଥିବା ଜଳ ଶୁଣୁଛି।
ଆପଶ୍ଚିଦସ୍ମୈ ପିନ୍ଵନ୍ତ ପୃଥ୍ଵୀର୍ଵୃତ୍ରେଷୁ ଶୂରା ମଂସନ୍ତ ଉଗ୍ରାଃ
ଜଳମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି; ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର, ପୃଥିବୀକୁ ଅଭିଲାଷ କରନ୍ତି।
ଆ ଧୂର୍ଷ୍ଵସ୍ମୈ ଦଧାତାଶ୍ଵାନିନ୍ଦ୍ରୋ ନ ଵଜ୍ରୀ ହିରଣ୍ଯବାହୁଃ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋଗ କର, ବଜ୍ରଧାରୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣବାହୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି।
ଅଭି ପ୍ର ସ୍ଥାତାହେଵ ଯଜ୍ଞଂ ଯାତେଵ ପତ୍ମନ୍ତ୍ମନା ହିନୋତ
ସେ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉ, ଯେପରି ଯାତ୍ରାକାରୀ, ଯାହାପରି ଜନା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଯାଉଛି; ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ସୁଦୃଢ କର।
ତ୍ମନା ସମତ୍ସୁ ହିନୋତ ଯଜ୍ଞଂ ଦଧାତ କେତୁଂ ଜନାଯ ଵୀରମ୍
ତୁମ ଶକ୍ତିରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯଜ୍ଞକୁ ସୁଦୃଢ କର; ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଚିହ୍ନ, ଏକ ବୀର ସ୍ଥାପନ କର।
ଉଦସ୍ଯ ଶୁଷ୍ମାଦ୍ଭାନୁର୍ନାର୍ତ ବିଭର୍ତି ଭାରଂ ପୃଥିଵୀ ନ ଭୂମ
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରୁ, ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଉଦୟ ହୁଏ; ସେ ପୃଥିବୀ ଯେପରି ଭାର ବୋହେ, ସେପରି ଭାର ବୋହନ୍ତି।
ହ୍ଵଯାମି ଦେଵାଁ ଅଯାତୁରଗ୍ନେ ସାଧନ୍ନୃତେନ ଧିଯଂ ଦଧାମି
ମୁଁ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଡାକୁଛି—ହେ ଅଗ୍ନି, ସେମାନେ ଆସନ୍ତୁ; ଧର୍ମ କରି ମୁଁ ମୋର ଚିନ୍ତାକୁ ନିବେଶ କରୁଛି।
ଅଭି ଵୋ ଦେଵୀଂ ଧିଯଂ ଦଧିଧ୍ଵଂ ପ୍ର ଵୋ ଦେଵତ୍ରା ଵାଚଂ କୃଣୁଧ୍ଵମ୍
ତୁମେ ମନୋପ୍ରେରଣାକୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଅ; ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୁମେ ନିଜର କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କର।
ଆ ଚଷ୍ଟ ଆସାଂ ପାଥୋ ନଦୀନାଂ ଵରୁଣ ଉଗ୍ରଃ ସହସ୍ରଚକ୍ଷାଃ
ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବରୁଣ ଏହି ନଦୀମାନଙ୍କର ପଥକୁ ଦେଖିଛନ୍ତି।
ରାଜା ରାଷ୍ଟ୍ରାନାଂ ପେଶୋ ନଦୀନାମନୁତ୍ତମସ୍ମୈ କ୍ଷତ୍ରଂ ଵିଶ୍ଵାଯୁ
ଲୋକମାନଙ୍କର ରାଜା, ନଦୀମାନଙ୍କର ଶୋଭା, ସେଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ଓ ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଛି।