ମାକିର୍ନେଶନ୍ମାକୀଂ ରିଷନ୍ମାକୀଂ ସଂ ଶାରି କେଵଟେ । ଅଥାରିଷ୍ଟାଭିରା ଗହି
କେହି ଭ୍ରମିତ ହେଉନାହାନ୍ତୁ, କେହି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଉନାହାନ୍ତୁ, କେହି ଯାତ୍ରାରେ ପଛେ ପଡ଼ି ରୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପରେ ନିରାପଦରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ତଂ ପୂଷଣଂ ଵଯମିର୍ଯମନଷ୍ଟଵେଦସମ୍ । ଈଶାନଂ ରାଯ ଈମହେ
ଆମେ ପୂଷଣଙ୍କୁ ଚାହୁଁ, ଯିଏ ଶୁଣନ୍ତି, ଯିଏ ପଥ ଜାଣନ୍ତି, ଯିଏ ଧନର ଅଧିପତି।
ପୂଷନ୍ତଵ ଵ୍ରତେ ଵଯଂ ନ ରିଷ୍ଯେମ କଦା ଚନ । ସ୍ତୋତାରସ୍ତ ଇହ ସ୍ମସି
ପୂଷଣ, ତୁମ ଶାସନରେ ଆମେ କେବେ ଭ୍ରମିତ ହେବୁ ନାହିଁ; ଆମେ ଏଠାରେ ତୁମ ପ୍ରଶଂସକ।
ପରି ପୂଷା ପରସ୍ତାଦ୍ଧସ୍ତଂ ଦଧାତୁ ଦକ୍ଷିଣମ୍ । ପୁନର୍ନୋ ନଷ୍ଟମାଜତୁ
ପୂଷା ଦୂରରୁ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତ ଆମ ଉପରେ ରଖୁନ୍ତୁ; ଯାହା ହରାଇଯାଇଥିଲା, ସେ ପୁଣି ଆମ ପାଖକୁ ଫେରିଆସୁ।
ଏହି ଵାଂ ଵିମୁଚୋ ନପାଦାଘୃଣେ ସଂ ସଚାଵହୈ । ରଥୀରୃତସ୍ଯ ନୋ ଭଵ
ଓ ବିମୁଚର ପୁଅମାନେ, ଓ ନପାତ ଆଘୃଣି, ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଆପଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବାକୁ ଚାହୁଁ। ଆମ ପାଇଁ ଆପଣ ସତ୍ୟର ରଥଚାଳକ ହେଉ।
ରଥୀତମଂ କପର୍ଦିନମୀଶାନଂ ରାଧସୋ ମହଃ । ରାଯଃ ସଖାଯମୀମହେ
ଆମେ ସବୁଠୁ ଦକ୍ଷ ରଥଚାଳକ, ଘନ୍ଟି ମୁଣ୍ଡିଥିବା, ବଡ଼ ଧନର ମାଲିକଙ୍କୁ ଧନ ପାଇଁ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଚାହୁଁ।
ରାଯୋ ଧାରାସ୍ଯାଘୃଣେ ଵସୋ ରାଶିରଜାଶ୍ଵ । ଧୀଵତୋଧୀଵତଃ ସଖା
ଓ ଆଘୃଣି, ଧନର ଧାରା, ଓ ଦୟାଳୁ, ଧନର ଗଦା, ଆମ ପାଖକୁ ଧନ ଆଣ, ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁ।
ପୂଷଣଂ ନ୍ଵଜାଶ୍ଵମୁପ ସ୍ତୋଷାମ ଵାଜିନମ୍ । ସ୍ଵସୁର୍ଯୋ ଜାର ଉଚ୍ଯତେ
ଆମେ ପୂଷଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା, ନୂଆ ଘୋଡ଼ା ଦେଇଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିବା ପୂଷଣଙ୍କୁ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଜାରା (ପ୍ରେମୀ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମାତୁର୍ଦିଧିଷୁମବ୍ରଵଂ ସ୍ଵସୁର୍ଜାରଃ ଶୃଣୋତୁ ନଃ । ଭ୍ରାତେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସଖା ମମ
ମୁଁ ମାଆଁ ପାଖରେ ଇଚ୍ଛା କହିଥିଲି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯିଏ ପ୍ରେମୀ, ସେ ଆମ କଥା ଶୁଣୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ ମୋର ବନ୍ଧୁ।
ଆଜାସଃ ପୂଷଣଂ ରଥେ ନିଶୃମ୍ଭାସ୍ତେ ଜନଶ୍ରିଯମ୍ । ଦେଵଂ ଵହନ୍ତୁ ବିଭ୍ରତଃ
ଯେଉଁମାନେ ଲୋକଙ୍କର ମହିମା ବହନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂଷଣଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାନ୍ତି। ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ବହନ କରନ୍ତୁ।
ଯ ଏନମାଦିଦେଶତି କରମ୍ଭାଦିତି ପୂଷଣମ୍ । ନ ତେନ ଦେଵ ଆଦିଶେ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ପୂଷଣଙ୍କୁ 'କରମ୍ଭ' ବୋଲି ଡାକନ୍ତି, ସେ ଭାବେ ମୁଁ ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ମାନି ନାହିଁ।
ଉତ ଘା ସ ରଥୀତମଃ ସଖ୍ଯା ସତ୍ପତିର୍ଯୁଜା । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରାଣି ଜିଘ୍ନତେ
ତଥାପି ସେ ସବୁଠୁ ଦକ୍ଷ ରଥଚାଳକ, ସତ୍ୟ ବନ୍ଧୁ, ଭଲ ପ୍ରଭୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ସେଙ୍କୁ ସହିତ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରନ୍ତି।
ଉତାଦଃ ପରୁଷେ ଗଵି ସୂରଶ୍ଚକ୍ରଂ ହିରଣ୍ଯଯମ୍ । ନ୍ଯୈରଯଦ୍ରଥୀତମଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚିହ୍ନିତ ଗାଈ ଉପରେ ସୁନାର ଚକ୍ର ରଖିଥିଲେ। ସବୁଠୁ ଦକ୍ଷ ରଥଚାଳକ ଏହାକୁ ବସାଇଥିଲେ।
ଯଦଦ୍ଯ ତ୍ଵା ପୁରୁଷ୍ଟୁତ ବ୍ରଵାମ ଦସ୍ର ମନ୍ତୁମଃ । ତତ୍ସୁ ନୋ ମନ୍ମ ସାଧଯ
ଏ ଅତି ପ୍ରଶଂସିତ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଆଜି ଆମେ ତୁମ ପାଖରେ ଯାହା କହୁ, ସେଇ ଭାବନାକୁ ପୂରଣ କର।
ଇମଂ ଚ ନୋ ଗଵେଷଣଂ ସାତଯେ ସୀଷଧୋ ଗଣମ୍ । ଆରାତ୍ପୂଷନ୍ନସି ଶ୍ରୁତଃ
ଏହି ଗାଈ ଖୋଜିବା ଉଦ୍ୟମ, ଏହି ସଂଘକୁ ଆମକୁ ଦିଅ। ପୂଷଣ, ତୁମେ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଆ ତେ ସ୍ଵସ୍ତିମୀମହ ଆରେଅଘାମୁପାଵସୁମ୍ । ଅଦ୍ଯା ଚ ସର୍ଵତାତଯେ ଶ୍ଵଶ୍ଚ ସର୍ଵତାତଯେ
ଆମେ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ଚାହୁଁ, ଧନ ପାଇଁ ଦୂରରୁ ଆସୁଛୁ। ଆଜି ଓ ସମସ୍ତ ଆଗାମୀ ଦିନରେ, ଏବଂ ଆସନ୍ତାକାଲି ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଚାହିଁବା।
ଇନ୍ଦ୍ରା ନୁ ପୂଷଣା ଵଯଂ ସଖ୍ଯାଯ ସ୍ଵସ୍ତଯେ । ହୁଵେମ ଵାଜସାତଯେ
ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପୂଷଣଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଶକ୍ତି ଲାଗି ଡାକୁଛୁ।
ସୋମମନ୍ଯ ଉପାସଦତ୍ପାତଵେ ଚମ୍ଵୋଃ ସୁତମ୍ । କରମ୍ଭମନ୍ଯ ଇଚ୍ଛତି
କେହି କାମ୍ବା ରସ ଦ୍ରବ୍ୟ ସୋମକୁ ପିଇବାକୁ ଚାହେ, ଅନ୍ୟେ କରମ୍ଭ ଚାହେ।
ଅଜା ଅନ୍ଯସ୍ଯ ଵହ୍ନଯୋ ହରୀ ଅନ୍ଯସ୍ଯ ସମ୍ଭୃତା । ତାଭ୍ଯାଂ ଵୃତ୍ରାଣି ଜିଘ୍ନତେ
କାହାର ପାଖରେ ଛାଗ ଅଗ୍ନି, ଅନ୍ୟର ପାଖରେ ଘୋଡ଼ା ଜମା। ଏହି ଦୁଇଁଥିରେ ସେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରେ।
ଯଦିନ୍ଦ୍ରୋ ଅନଯଦ୍ରିତୋ ମହୀରପୋ ଵୃଷନ୍ତମଃ । ତତ୍ର ପୂଷାଭଵତ୍ସଚା
ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଳକୁ ଆଣିଥିଲେ, ସେଠି ପୂଷଣ ସାଥୀ ଥିଲେ।
ତାଂ ପୂଷ୍ଣଃ ସୁମତିଂ ଵଯଂ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ପ୍ର ଵଯାମିଵ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଚା ରଭାମହେ
ଆମେ ପୂଷଣଙ୍କର କୃପା ଚାହୁଁ, ଯେପରି ଚଡ଼ିଆ ପକ୍ଷୀ ଗଛରୁ ଉଡ଼ିଯାଏ। ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କୃପାକୁ ମଧ୍ୟ ଧରିଛୁ।
ଉତ୍ପୂଷଣଂ ଯୁଵାମହେଽଭୀଶୂଁରିଵ ସାରଥିଃ । ମହ୍ଯା ଇନ୍ଦ୍ରଂ ସ୍ଵସ୍ତଯେ
ଆମେ ପୂଷଣଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ, ଯେପରି ରଥଚାଳକ ରଶି ଧରିଥାଏ। ଏବଂ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ।
ଶୁକ୍ରଂ ତେ ଅନ୍ଯଦ୍ଯଜତଂ ତେ ଅନ୍ଯଦ୍ଵିଷୁରୂପେ ଅହନୀ ଦ୍ଯୌରିଵାସି । ଵିଶ୍ଵା ହି ମାଯା ଅଵସି ସ୍ଵଧାଵୋ ଭଦ୍ରା ତେ ପୂଷନ୍ନିହ ରାତିରସ୍ତୁ
ତୁମର ଏକ ଦିଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅନ୍ୟ ଦିଗ ପବିତ୍ର; ଦିନ ଓ ରାତି, ତୁମେ ଦୁଇ ରୂପରେ ଥାଅ, ମାନେ ଆକାଶ ପରି। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ, ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ଭର। ହେ ପୂଷାନ୍, ତୁମର ଦୟାମୟ ଦୃଷ୍ଟି ଆମେଠାରେ ରହୁ।
ଅଜାଶ୍ଵଃ ପଶୁପା ଵାଜପସ୍ତ୍ଯୋ ଧିଯଂଜିନ୍ଵୋ ଭୁଵନେ ଵିଶ୍ଵେ ଅର୍ପିତଃ । ଅଷ୍ଟ୍ରାଂ ପୂଷା ଶିଥିରାମୁଦ୍ଵରୀଵୃଜତ୍ସଂଚକ୍ଷାଣୋ ଭୁଵନା ଦେଵ ଈଯତେ
ତୁମେ ଜନ୍ମହୀନ, ଗୋମାନ୍ୟଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଶକ୍ତି ଦେବାରେ ସମର୍ଥ, ଚିନ୍ତା ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପି। ହେ ପୂଷାନ୍, ତୁମେ ଖୋଲା ରାଶିରେ ବିଶ୍ୱ ଦେଖି ଚାଲୁଛ, ଦେବତା ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ନଜର ଦେଉଛ।
ଯାସ୍ତେ ପୂଷନ୍ନାଵୋ ଅନ୍ତଃ ସମୁଦ୍ରେ ହିରଣ୍ଯଯୀରନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚରନ୍ତି । ତାଭିର୍ଯାସି ଦୂତ୍ଯାଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ କାମେନ କୃତ ଶ୍ରଵ ଇଚ୍ଛମାନଃ
ହେ ପୂଷାନ୍, ତୁମର ସେଇ ସୁନା ନୌକାଗୁଡିକ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ, ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଗତି କରେ। ସେଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କାମନା ପୂରଣ କରିବା ଦୂତିତ୍ୱ ନେଉଛ, ଖ୍ୟାତି ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ।
ପୂଷା ସୁବନ୍ଧୁର୍ଦିଵ ଆ ପୃଥିଵ୍ଯା ଇଳସ୍ପତିର୍ମଘଵା ଦସ୍ମଵର୍ଚାଃ । ଯଂ ଦେଵାସୋ ଅଦଦୁଃ ସୂର୍ଯାଯୈ କାମେନ କୃତଂ ତଵସଂ ସ୍ଵଞ୍ଚମ୍
ହେ ପୂଷାନ୍, ଭଲ ସଙ୍ଗୀ, ଦିନ ଓ ଭୂମିରୁ, ଆନନ୍ଦ ଦେବାର ମାଲିକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଦ୍ଭୁତ ଚମକର ଧାରୀ—ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଇଚ୍ଛାରେ ତିଆରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସୁନ୍ଦର।
ପ୍ର ନୁ ଵୋଚା ସୁତେଷୁ ଵାଂ ଵୀର୍ଯା ଯାନି ଚକ୍ରଥୁଃ । ହତାସୋ ଵାଂ ପିତରୋ ଦେଵଶତ୍ରଵ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଜୀଵଥୋ ଯୁଵମ୍
ଏବେ ମୁଁ ତୁମର ସେଇ ବୀରତାର କାହାଣୀ କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହତ କରିଥିବା, ତୁମର ପିତାମାନେ ଚଳିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣ ଅମର ଅଛ।
ବଳିତ୍ଥା ମହିମା ଵାମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ପନିଷ୍ଠ ଆ । ସମାନୋ ଵାଂ ଜନିତା ଭ୍ରାତରା ଯୁଵଂ ଯମାଵିହେହମାତରା
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ମହିମା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ତୁମେ ଏକ ଉତ୍ପତ୍ତିରୁ, ଭାଇ ଓ ଜୁମ୍ଲା, ଏଠି ଏକେ ମାଆର ସନ୍ତାନ।
ଓକିଵାଂସା ସୁତେ ସଚାଁ ଅଶ୍ଵା ସପ୍ତୀ ଇଵାଦନେ । ଇନ୍ଦ୍ରା ନ୍ଵଗ୍ନୀ ଅଵସେହ ଵଜ୍ରିଣା ଵଯଂ ଦେଵା ହଵାମହେ
ଉପଚାର ସମୟରେ, ଦୁଇଟି ଘୋଡ଼ା ଯେପରି ଏକ ରଥକୁ ଟାଣେ, ସେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ, ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତାମାନେ।
ଯ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ସୁତେଷୁ ଵାଂ ସ୍ତଵତ୍ତେଷ୍ଵୃତାଵୃଧା । ଜୋଷଵାକଂ ଵଦତଃ ପଜ୍ରହୋଷିଣା ନ ଦେଵା ଭସଥଶ୍ଚନ
ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଉପଚାର କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଧର୍ମରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛ, ସେଠାରେ ଆମ ପାଇଁ ମିଷ୍ଟି କଥା କହ, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ କେବେ ଦେବତା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନାହାଁ।