ଯଂ ବାହୁତେଵ ପିପ୍ରତି ପାନ୍ତି ମର୍ତ୍ଯଂ ରିଷଃ । ଅରିଷ୍ଟଃ ସର୍ଵ ଏଧତେ
ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁର ଭଳି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଅପକାରରୁ ରକ୍ଷିତ ହୁଏ; ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅକ୍ଷତ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ହୁଏ।
ଵି ଦୁର୍ଗା ଵି ଦ୍ଵିଷଃ ପୁରୋ ଘ୍ନନ୍ତି ରାଜାନ ଏଷାମ୍ । ନଯନ୍ତି ଦୁରିତା ତିରଃ
ସେମାନେ ବିପଦ ଓ ଶତ୍ରୁମାନୋକୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତି; ଏହି ଜନମାନ୍ୟର ରାଜାମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରନ୍ତି ଓ କଷ୍ଟକୁ ଦୂରେ ନେଇଯାନ୍ତି।
ସୁଗଃ ପନ୍ଥା ଅନୃକ୍ଷର ଆଦିତ୍ଯାସ ଋତଂ ଯତେ । ନାତ୍ରାଵଖାଦୋ ଅସ୍ତି ଵଃ
ଋତକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର ପଥ ସହଜ ଓ ବିଘ୍ନରହିତ; ସେଠାରେ ତୁମେ କେବେ ଅଟକିବ ନାହିଁ।
ଯଂ ଯଜ୍ଞଂ ନଯଥା ନର ଆଦିତ୍ଯା ଋଜୁନା ପଥା । ପ୍ର ଵଃ ସ ଧୀତଯେ ନଶତ୍
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ହେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞକୁ ସିଧା ପଥରେ ନେଇଯାଅ; ଏହା ଆମର ଭକ୍ତି ପାଇଁ ତୁମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ।
ସ ରତ୍ନଂ ମର୍ତ୍ଯୋ ଵସୁ ଵିଶ୍ଵଂ ତୋକମୁତ ତ୍ମନା । ଅଚ୍ଛା ଗଚ୍ଛତ୍ଯସ୍ତୃତଃ
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ କୌଣସି ବିରୋଧ ବିନା ଅଛନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଧନ, ସମ୍ପଦ, ସନ୍ତାନ ଓ ଜୀବନ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
କଥା ରାଧାମ ସଖାଯ ସ୍ତୋମଂ ମିତ୍ରସ୍ଯାର୍ଯମ୍ଣଃ । ମହି ପ୍ସରୋ ଵରୁଣସ୍ଯ
ହେ ବନ୍ଧୁମାନେ, ଆମେ କିପରି ମିତ୍ର ଓ ଅର୍ୟମାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସ୍ତୁତି ଦେବା, ଏବଂ ବରୁଣଙ୍କର ବିଶାଳ ମହିମାକୁ କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା?
ମା ଵୋ ଘ୍ନନ୍ତଂ ମା ଶପନ୍ତଂ ପ୍ରତି ଵୋଚେ ଦେଵଯନ୍ତମ୍ । ସୁମ୍ନୈରିଦ୍ଵ ଆ ଵିଵାସେ
ଆମେ ତୁମକୁ କେବେ ଅପଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ଶାପ ଦେବା ନାହିଁ, ହେ ଦେବତାମାନେ; ଶୁଭ ଚିନ୍ତା ସହିତ ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁଛି।
ଚତୁରଶ୍ଚିଦ୍ଦଦମାନାଦ୍ବିଭୀଯାଦା ନିଧାତୋଃ । ନ ଦୁରୁକ୍ତାଯ ସ୍ପୃହଯେତ୍
ଯିଏ କେବଳ ଚାରିଟିଏ ଦେଇଥାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷକଙ୍କ ରୋଷକୁ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କୁ କେବେ ଖରାପ କଥା କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସଂ ପୂଷନ୍ନଧ୍ଵନସ୍ତିର ଵ୍ଯଂହୋ ଵିମୁଚୋ ନପାତ୍ । ସକ୍ଷ୍ଵା ଦେଵ ପ୍ର ଣସ୍ପୁରଃ
ହେ ପୂଷଣ, ଆମ ପାଇଁ ପଥକୁ ସଫା କର, ବାଧାକୁ ଦୂର କର, ମୁକ୍ତିର ସନ୍ତାନ, ହେ ଦେବତା, ଆସି ଆମକୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାଅ।
ଯୋ ନଃ ପୂଷନ୍ନଘୋ ଵୃକୋ ଦୁଃଶେଵ ଆଦିଦେଶତି । ଅପ ସ୍ମ ତଂ ପଥୋ ଜହି
ହେ ପୂଷଣ, ଯିଏ ଆମ ପ୍ରତି କୁଅଭିପ୍ରାୟ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବ ରଖେ, ସେଉଁଠିଏ ହେଉନା, ତାକୁ ଆମ ପଥରୁ ଦୂରେ ହଟା।
ଅପ ତ୍ଯଂ ପରିପନ୍ଥିନଂ ମୁଷୀଵାଣଂ ହୁରଶ୍ଚିତମ୍ । ଦୂରମଧି ସ୍ରୁତେରଜ
ସେଇ ରାସ୍ତା ଚୋର, ଚୁରି କରୁଥିବା, ଲୁଚିଥିବା ଲୋକକୁ ଦୂରେ ହଟା, ଶୁଣିବାର ପଥରୁ ତାକୁ ଦୂରେ ଫିଙ୍କିଦେ।
ତ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ଦ୍ଵଯାଵିନୋଽଘଶଂସସ୍ଯ କସ୍ଯ ଚିତ୍ । ପଦାଭି ତିଷ୍ଠ ତପୁଷିମ୍
ତୁମେ ତାହାର, ଦୁଇମୁଖୀ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବ ଥିବା ଯେ କାହାରି ହେଉ, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ରଖ।
ଆ ତତ୍ତେ ଦସ୍ର ମନ୍ତୁମଃ ପୂଷନ୍ନଵୋ ଵୃଣୀମହେ । ଯେନ ପିତୄନଚୋଦଯଃ
ଏବେ, ହେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପୂଷଣ, ଆମେ ତୁମର ନେତୃତ୍ୱ ଚାହୁଁଛୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆମ ପୂର୍ବଜମାନୋକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର।
ଅଧା ନୋ ଵିଶ୍ଵସୌଭଗ ହିରଣ୍ଯଵାଶୀମତ୍ତମ । ଧନାନି ସୁଷଣା କୃଧି
ତେବେ, ସମସ୍ତ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅ, ହେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କେଶଧାରୀ ଧନଦାତା, ଆମକୁ ମଧୁର ସମ୍ପଦରେ ଧନୀ କର।
ଅତି ନଃ ସଶ୍ଚତୋ ନଯ ସୁଗା ନଃ ସୁପଥା କୃଣୁ । ପୂଷନ୍ନିହ କ୍ରତୁଂ ଵିଦଃ
ହେ ପୂଷଣ, ଆମକୁ ସମସ୍ତ ବାଧା ଉପରେ ନେଇଯାଅ, ଆମ ପଥକୁ ସହଜ ଓ ଭଲ କର। ଏଠାରେ ଆମକୁ ବୁଝିବା ବୁଦ୍ଧି ଦେ।
ଅଭି ସୂଯଵସଂ ନଯ ନ ନଵଜ୍ଵାରୋ ଅଧ୍ଵନେ । ପୂଷନ୍ନିହ କ୍ରତୁଂ ଵିଦଃ
ହେ ପୂଷଣ, ଆମକୁ ପ୍ରଚୁର ଚରାଗାହକୁ ନେଇଯାଅ, ଯାତ୍ରାରେ ଆମେ କ୍ଳାନ୍ତ ନ ହେଉ। ଏଠାରେ ଆମକୁ ବୁଦ୍ଧି ଦିଅ।
ଶଗ୍ଧି ପୂର୍ଧି ପ୍ର ଯଂସି ଚ ଶିଶୀହି ପ୍ରାସ୍ଯୁଦରମ୍ । ପୂଷନ୍ନିହ କ୍ରତୁଂ ଵିଦଃ
ଦିଅ, ପୋଷଣ କର, ତୁମର ଦାନ ଆଗକୁ ପଠା। ପାତ୍ରକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କର। ହେ ପୂଷଣ, ଏଠାରେ ଆମକୁ ବୁଦ୍ଧି ଦିଅ।
ନ ପୂଷଣଂ ମେଥାମସି ସୂକ୍ତୈରଭି ଗୃଣୀମସି । ଵସୂନି ଦସ୍ମମୀମହେ
ଆମେ ପୂଷଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁନାହିଁ; ଆମେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁ। ଆମେ ତାଙ୍କର ଦୟାଳୁ ଧନ ଚାହୁଁ।
କଦ୍ରୁଦ୍ରାଯ ପ୍ରଚେତସେ ମୀଳ୍ହୁଷ୍ଟମାଯ ତଵ୍ଯସେ । ଵୋଚେମ ଶଂତମଂ ହୃଦେ
ଅତିବୁଦ୍ଧିମାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦାନଶୀଳ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ମଧୁର କଥା କହିବା।
ଯଥା ନୋ ଅଦିତିଃ କରତ୍ପଶ୍ଵେ ନୃଭ୍ଯୋ ଯଥା ଗଵେ । ଯଥା ତୋକାଯ ରୁଦ୍ରିଯମ୍
ଯେପରି ଅଦିତି ଆମ ପାଇଁ, ଲୋକମାନେ, ଗାଈ ପାଇଁ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କରୁନ୍ତୁ, ହେ ରୁଦ୍ର।
ଯଥା ନୋ ମିତ୍ରୋ ଵରୁଣୋ ଯଥା ରୁଦ୍ରଶ୍ଚିକେତତି । ଯଥା ଵିଶ୍ଵେ ସଜୋଷସଃ
ଯେପରି ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଓ ରୁଦ୍ର ଆମକୁ ମନେ ରଖନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକାସାଥି ଆମକୁ ମନେ ରଖନ୍ତୁ।
ଗାଥପତିଂ ମେଧପତିଂ ରୁଦ୍ରଂ ଜଲାଷଭେଷଜମ୍ । ତଚ୍ଛଂଯୋଃ ସୁମ୍ନମୀମହେ
ଗୀତ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ସ୍ୱାମୀ, ଜଳ ଓ ଔଷଧର ଚିକିତ୍ସକ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦୟା ଆମେ ଚାହୁଁ।
ଯଃ ଶୁକ୍ର ଇଵ ସୂର୍ଯୋ ହିରଣ୍ଯମିଵ ରୋଚତେ । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦେଵାନାଂ ଵସୁଃ
ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକନ୍ତି, ସୁନା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ।
ଶଂ ନଃ କରତ୍ଯର୍ଵତେ ସୁଗଂ ମେଷାଯ ମେଷ୍ଯେ । ନୃଭ୍ଯୋ ନାରିଭ୍ଯୋ ଗଵେ
ସେ ଆମକୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଚାଷୀ, ମେଷପାଳକ, ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ, ଗାଈ ପାଇଁ ଭଲ କରନ୍ତୁ।
ଅସ୍ମେ ସୋମ ଶ୍ରିଯମଧି ନି ଧେହି ଶତସ୍ଯ ନୃଣାମ୍ । ମହି ଶ୍ରଵସ୍ତୁଵିନୃମ୍ଣମ୍
ହେ ସୋମ, ଆମ ଉପରେ ଏବଂ ଶତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଧନ ରଖ। ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଓ ବୀରତା ଦିଅ।
ମା ନଃ ସୋମପରିବାଧୋ ମାରାତଯୋ ଜୁହୁରନ୍ତ । ଆ ନ ଇନ୍ଦୋ ଵାଜେ ଭଜ
ସୋମଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁମାନେ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ କରୁନ୍ତୁ। ଆସ, ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ସଫଳତାରେ ଅଂଶୀ ହେଅ।
ଯାସ୍ତେ ପ୍ରଜା ଅମୃତସ୍ଯ ପରସ୍ମିନ୍ଧାମନ୍ନୃତସ୍ଯ । ମୂର୍ଧା ନାଭା ସୋମ ଵେନ ଆଭୂଷନ୍ତୀଃ ସୋମ ଵେଦଃ
ତୁମର ସନ୍ତାନ, ହେ ସୋମ, ଅମୃତତ୍ୱର ଦୂର ଲୋକରେ, ସତ୍ୟର ନିବାସରେ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ନାଭିରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି; ସୋମ ସେମାନଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି, ଶୋଭିତ।
ଅଗ୍ନେ ଵିଵସ୍ଵଦୁଷସଶ୍ଚିତ୍ରଂ ରାଧୋ ଅମର୍ତ୍ଯ । ଆ ଦାଶୁଷେ ଜାତଵେଦୋ ଵହା ତ୍ଵମଦ୍ଯା ଦେଵାଁ ଉଷର୍ବୁଧଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଉଷାମାନେ ସହିତ ତୁମେ ଚମତ୍କାର ଅମର ଫଳ ଦିଅ। ଆଜି ଉଷାରେ ଜାଗ୍ରତ ଜାତବେଦସ୍, ଉପାସକ ପାଇଁ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଆଣ।
ଜୁଷ୍ଟୋ ହି ଦୂତୋ ଅସି ହଵ୍ଯଵାହନୋଽଗ୍ନେ ରଥୀରଧ୍ଵରାଣାମ୍ । ସଜୂରଶ୍ଵିଭ୍ଯାମୁଷସା ସୁଵୀର୍ଯମସ୍ମେ ଧେହି ଶ୍ରଵୋ ବୃହତ୍
ତୁମେ ପ୍ରିୟ ଦୂତ, ହେ ଅଗ୍ନି, ହବ୍ୟ ନେଇଯିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଯଜ୍ଞର ରଥୀ। ଅଶ୍ୱିନ ଓ ଉଷା ସହିତ ଆମକୁ ବୀରତା ଓ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦିଅ।
ଅଦ୍ଯା ଦୂତଂ ଵୃଣୀମହେ ଵସୁମଗ୍ନିଂ ପୁରୁପ୍ରିଯମ୍ । ଧୂମକେତୁଂ ଭାଋଜୀକଂ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିଷୁ ଯଜ୍ଞାନାମଧ୍ଵରଶ୍ରିଯମ୍
ଆଜି ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମ ଦୂତ ଭାବେ ବାଛୁଛୁ, ଦାନଶୀଳ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ଧୂମ ଝଣ୍ଡା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଉଷାମାନେ ସହିତ ଯଜ୍ଞର ମହିମା।