ତଵ ପ୍ର ଯକ୍ଷି ସଂଦୃଶମୁତ କ୍ରତୁଂ ସୁଦାନଵଃ । ଵିଶ୍ଵେ ଜୁଷନ୍ତ କାମିନଃ
ତୁମର ଦୃଶ୍ୟ ରୂପ ଓ ଇଚ୍ଛା, ଦାନଶୀଳ, ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷୀ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ହୋତା ମନୁର୍ହିତୋ ଵହ୍ନିରାସା ଵିଦୁଷ୍ଟରଃ । ଅଗ୍ନେ ଯକ୍ଷି ଦିଵୋ ଵିଶଃ
ତୁମେ ହୋତା, ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ, ସବୁଠାରୁ ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି; ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେଙ୍କୁ ବଳିଦାନ କର।
ଅଗ୍ନ ଆ ଯାହି ଵୀତଯେ ଗୃଣାନୋ ହଵ୍ଯଦାତଯେ । ନି ହୋତା ସତ୍ସି ବର୍ହିଷି
ଅଗ୍ନି, ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସ, ପ୍ରଶଂସିତ, ହବିଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ; ହୋତା ଭାବେ ବର୍ହିରେ ବସ।
ତଂ ତ୍ଵା ସମିଦ୍ଭିରଙ୍ଗିରୋ ଘୃତେନ ଵର୍ଧଯାମସି । ବୃହଚ୍ଛୋଚା ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ
ଅଙ୍ଗିରା, ଆମେ ତୁମକୁ ଇଂଧନ ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପୋଷଣ କରୁଛୁ; ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ, ତୁମେ ବଡ଼ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ହେଉ।
ସ ନଃ ପୃଥୁ ଶ୍ରଵାଯ୍ଯମଚ୍ଛା ଦେଵ ଵିଵାସସି । ବୃହଦଗ୍ନେ ସୁଵୀର୍ଯମ୍
ହେ ଦେବତା, ଆପଣ ଆମକୁ ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ହେ ଅଗ୍ନି।
ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ପୁଷ୍କରାଦଧ୍ଯଥର୍ଵା ନିରମନ୍ଥତ । ମୂର୍ଧ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଵାଘତଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆପଣଙ୍କୁ ଅଥର୍ବା ଏକ ପଦ୍ମରୁ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଶିରା ଉପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।
ତମୁ ତ୍ଵା ଦଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିଃ ପୁତ୍ର ଈଧେ ଅଥର୍ଵଣଃ । ଵୃତ୍ରହଣଂ ପୁରଂଦରମ୍
ଏହି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଅଥର୍ବାଙ୍କ ପୁଅ ଦଧ୍ୟଞ୍ଜ ଋଷି ପୂଜା କରିଥିଲେ—ଯିଏ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ, କୋଟକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ।
ତମୁ ତ୍ଵା ପାଥ୍ଯୋ ଵୃଷା ସମୀଧେ ଦସ୍ଯୁହନ୍ତମମ୍ । ଧନଂଜଯଂ ରଣେରଣେ
ଏହି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ପାଥ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ—ଯିଏ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନ ଜିତିଥିଲେ।
ଏହ୍ଯୂ ଷୁ ବ୍ରଵାଣି ତେଽଗ୍ନ ଇତ୍ଥେତରା ଗିରଃ । ଏଭିର୍ଵର୍ଧାସ ଇନ୍ଦୁଭିଃ
ଏଠାକୁ ଆସ, ହେ ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ବିଭିନ୍ନ କଥା କହିବି; ଏହି ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇବା।
ଯତ୍ର କ୍ଵ ଚ ତେ ମନୋ ଦକ୍ଷଂ ଦଧସ ଉତ୍ତରମ୍ । ତତ୍ରା ସଦଃ କୃଣଵସେ
ଆପଣଙ୍କର ମନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶଳ ଯେଉଁଠି ରହିଛି, ସେଠି ଆପଣ ନିଜର ବାସସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ନହି ତେ ପୂର୍ତମକ୍ଷିପଦ୍ଭୁଵନ୍ନେମାନାଂ ଵସୋ । ଅଥା ଦୁଵୋ ଵନଵସେ
ହେ ଦାତା, ଏଠାରେ ଆପଣଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଫଳ ହୋଇନାହିଁ; ତେଣୁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ଲାଭ କରିପାରିବା।
ଆଗ୍ନିରଗାମି ଭାରତୋ ଵୃତ୍ରହା ପୁରୁଚେତନଃ । ଦିଵୋଦାସସ୍ଯ ସତ୍ପତିଃ
ଅଗ୍ନି ଆସିଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତ, ବୃତ୍ରବିଧ୍ୱଂସୀ, ବହୁବିଧ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦିବୋଦାସଙ୍କ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ।
ସ ହି ଵିଶ୍ଵାତି ପାର୍ଥିଵା ରଯିଂ ଦାଶନ୍ମହିତ୍ଵନା । ଵନ୍ଵନ୍ନଵାତୋ ଅସ୍ତୃତଃ
ସେ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଧନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ଅଜୟ ଓ ଅପରାଜିତ ହୋଇ ଜିତିଥାନ୍ତି।
ସ ପ୍ରତ୍ନଵନ୍ନଵୀଯସାଗ୍ନେ ଦ୍ଯୁମ୍ନେନ ସଂଯତା । ବୃହତ୍ତତନ୍ଥ ଭାନୁନା
ହେ ଅଗ୍ନି, ପୁରୁଣା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସଦା ନୂତନ, ଆପଣ ଏକତ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ବଡ଼ ଆଲୋକରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ପ୍ର ଵଃ ସଖାଯୋ ଅଗ୍ନଯେ ସ୍ତୋମଂ ଯଜ୍ଞଂ ଚ ଧୃଷ୍ଣୁଯା । ଅର୍ଚ ଗାଯ ଚ ଵେଧସେ
ହେ ବନ୍ଧୁମାନେ, ଧୃଢ଼ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଓ ବଳି ଦିଅ; ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଗାଓ ଓ ପାଠ କର।
ସ ହି ଯୋ ମାନୁଷା ଯୁଗା ସୀଦଦ୍ଧୋତା କଵିକ୍ରତୁଃ । ଦୂତଶ୍ଚ ହଵ୍ଯଵାହନଃ
ଯିଏ ମାନବ ପିଢ଼ିରେ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ବସନ୍ତି, ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରବୀଣ, ସେ ଦୂତ ଓ ହବ୍ୟ ଗ୍ରାହକ।
ତା ରାଜାନା ଶୁଚିଵ୍ରତାଦିତ୍ଯାନ୍ମାରୁତଂ ଗଣମ୍ । ଵସୋ ଯକ୍ଷୀହ ରୋଦସୀ
ଏହି ରାଜାମାନେ, ଶୁଦ୍ଧ ଚରିତ୍ର ଅଦିତ୍ୟମାନେ, ଓ ମାରୁତମାନେ—ହେ ଅଗ୍ନି, ଏଠାରେ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଆହ୍ୱାନ କର।
ଵସ୍ଵୀ ତେ ଅଗ୍ନେ ସଂଦୃଷ୍ଟିରିଷଯତେ ମର୍ତ୍ଯାଯ । ଊର୍ଜୋ ନପାଦମୃତସ୍ଯ
ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି, ହେ ଅଗ୍ନି, ଦୀପ୍ତିମାନ; ଏହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥାଏ, ହେ ଶକ୍ତି ଓ ଅମୃତତ୍ୱର ସନ୍ତାନ।
କ୍ରତ୍ଵା ଦା ଅସ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋଽଦ୍ଯ ତ୍ଵା ଵନ୍ଵନ୍ସୁରେକ୍ଣାଃ । ମର୍ତ ଆନାଶ ସୁଵୃକ୍ତିମ୍
ତୁମର ଇଚ୍ଛାରେ, ହେ ଦେବମଣ୍ଡିତ ଅଗ୍ନି, ଆଜି ଯିଏ ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ସହିତ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେ ଦାନରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଉ।
ତେ ତେ ଅଗ୍ନେ ତ୍ଵୋତା ଇଷଯନ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵମାଯୁଃ । ତରନ୍ତୋ ଅର୍ଯୋ ଅରାତୀର୍ଵନ୍ଵନ୍ତୋ ଅର୍ଯୋ ଅରାତୀଃ
ତୁମର ସାହାଯ୍ୟରେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଧନ ଚାହୁଁଥିବାମାନେ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତନ୍ତି।
ଅଗ୍ନିସ୍ତିଗ୍ମେନ ଶୋଚିଷା ଯାସଦ୍ଵିଶ୍ଵଂ ନ୍ଯତ୍ରିଣମ୍ । ଅଗ୍ନିର୍ନୋ ଵନତେ ରଯିମ୍
ଅଗ୍ନି, ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଆଗୁନିରେ ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଦୂର କର; ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଇଁ ଧନ ଜିତ।
ସୁଵୀରଂ ରଯିମା ଭର ଜାତଵେଦୋ ଵିଚର୍ଷଣେ । ଜହି ରକ୍ଷାଂସି ସୁକ୍ରତୋ
ହେ ଜାତବେଦସ୍, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ, ଆମକୁ ବୀର ଧନ ଦିଅ; ହେ ସୁକୌଶଳୀ, ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ନଶ୍ୱ କର।
ତ୍ଵଂ ନଃ ପାହ୍ଯଂହସୋ ଜାତଵେଦୋ ଅଘାଯତଃ । ରକ୍ଷା ଣୋ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍କଵେ
ହେ ଜାତବେଦ, ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଓ ଅପମୃତ୍ୟୁରୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ ପ୍ରାର୍ଥନା ଜ୍ଞାନୀ, ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ।
ଯୋ ନୋ ଅଗ୍ନେ ଦୁରେଵ ଆ ମର୍ତୋ ଵଧାଯ ଦାଶତି । ତସ୍ମାନ୍ନଃ ପାହ୍ଯଂହସଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଦୂରରୁ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେଠାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ତ୍ଵଂ ତଂ ଦେଵ ଜିହ୍ଵଯା ପରି ବାଧସ୍ଵ ଦୁଷ୍କୃତମ୍ । ମର୍ତୋ ଯୋ ନୋ ଜିଘାଂସତି
ହେ ଦେବତା, ତୁମର ଜିହ୍ବାଦ୍ୱାରା ଯେ ମଣିଷ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ଦୁଷ୍କର୍ମୀକୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦିଅ।
ଭରଦ୍ଵାଜାଯ ସପ୍ରଥଃ ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛ ସହନ୍ତ୍ଯ । ଅଗ୍ନେ ଵରେଣ୍ଯଂ ଵସୁ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଆଣ।
ଅଗ୍ନିର୍ଵୃତ୍ରାଣି ଜଙ୍ଘନଦ୍ଦ୍ରଵିଣସ୍ଯୁର୍ଵିପନ୍ଯଯା । ସମିଦ୍ଧଃ ଶୁକ୍ର ଆହୁତଃ
ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନରେ ଶତୃମାନେକୁ ଦଳନ କରିଛନ୍ତି, ଧନ ଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଗର୍ଭେ ମାତୁଃ ପିତୁଷ୍ପିତା ଵିଦିଦ୍ଯୁତାନୋ ଅକ୍ଷରେ । ସୀଦନ୍ନୃତସ୍ଯ ଯୋନିମା
ମାଆର ଗର୍ଭରେ, ପିତାଙ୍କ ପିତା, ଅବିରତ ଚମକୁଥିବା, ସତ୍ୟର ମୂଳରେ ବସିଛନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଜାଵଦା ଭର ଜାତଵେଦୋ ଵିଚର୍ଷଣେ । ଅଗ୍ନେ ଯଦ୍ଦୀଦଯଦ୍ଦିଵି
ହେ ଜାତବେଦ, ସନ୍ତାନ ସମୃଦ୍ଧି ଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ଆଣ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆକାଶରେ ଉଜ୍ୱଳିତ ହେଉଛ।
ଉପ ତ୍ଵା ରଣ୍ଵସଂଦୃଶଂ ପ୍ରଯସ୍ଵନ୍ତଃ ସହସ୍କୃତ । ଅଗ୍ନେ ସସୃଜ୍ମହେ ଗିରଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭା ଥିବା ତୁମ ପାଖକୁ ଆମେ ଆମର ଗୀତ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ପଠାଉଛୁ।