ଇମମୁ ତ୍ଯମଥର୍ଵଵଦଗ୍ନିଂ ମନ୍ଥନ୍ତି ଵେଧସଃ । ଯମଙ୍କୂଯନ୍ତମାନଯନ୍ନମୂରଂ ଶ୍ଯାଵ୍ଯାଭ୍ଯଃ
ଏହି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅଥର୍ବଣଙ୍କ ପରି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ମନ୍ଥନ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ, ଯିଏ ଉତ୍ତେଜିତ ହେବାକୁ ଥିବେ, କଳା କାଠରୁ ଅଗ୍ନିକୁ ନେଇଆସନ୍ତି।
ଜନିଷ୍ଵା ଦେଵଵୀତଯେ ସର୍ଵତାତା ସ୍ଵସ୍ତଯେ । ଆ ଦେଵାନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯମୃତାଁ ଋତାଵୃଧୋ ଯଜ୍ଞଂ ଦେଵେଷୁ ପିସ୍ପୃଶଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଅ; ଅମର ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଯାଅ, ଏବଂ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଳିଦାନକୁ ସ୍ପର୍ଶ କର।
ଵଯମୁ ତ୍ଵା ଗୃହପତେ ଜନାନାମଗ୍ନେ ଅକର୍ମ ସମିଧା ବୃହନ୍ତମ୍ । ଅସ୍ଥୂରି ନୋ ଗାର୍ହପତ୍ଯାନି ସନ୍ତୁ ତିଗ୍ମେନ ନସ୍ତେଜସା ସଂ ଶିଶାଧି
ଘରର ମାଲିକ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବନେଇଛୁ, ଆମେ ତୁମକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଆହ୍ୱାନ କରିଛୁ; ଆମ ଘରର ଅଗ୍ନି ସଦା ଦୃଢ଼ ରହୁ; ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶକ୍ତିରେ ଆମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷା କର।
ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଯଜ୍ଞାନାଂ ହୋତା ଵିଶ୍ଵେଷାଂ ହିତଃ । ଦେଵେଭିର୍ମାନୁଷେ ଜନେ
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ବଳିଦାନର ହୋତା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ; ଦେବତାମାନେ ସହିତ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ।
ସ ନୋ ମନ୍ଦ୍ରାଭିରଧ୍ଵରେ ଜିହ୍ଵାଭିର୍ଯଜା ମହଃ । ଆ ଦେଵାନ୍ଵକ୍ଷି ଯକ୍ଷି ଚ
ତୁମର ଆନନ୍ଦମୟ ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ବଳିଦାନରେ ମହତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ବଳିଦାନ କର; ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଆଣି ଆଦର କର।
ଵେତ୍ଥା ହି ଵେଧୋ ଅଧ୍ଵନଃ ପଥଶ୍ଚ ଦେଵାଞ୍ଜସା । ଅଗ୍ନେ ଯଜ୍ଞେଷୁ ସୁକ୍ରତୋ
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଜାଣିଛ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ବଳିଦାନର ପଥ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ପହଞ୍ଚିବା ଉପାୟ; ବଳିଦାନରେ, ଚିନ୍ତାଶୀଳ।
ତ୍ଵାମୀଳେ ଅଧ ଦ୍ଵିତା ଭରତୋ ଵାଜିଭିଃ ଶୁନମ୍ । ଈଜେ ଯଜ୍ଞେଷୁ ଯଜ୍ଞିଯମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ଯେପରି ବରତ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଜୟ ଆଶା କରିଥିଲେ; ସେ ବଳିଦାନରେ ତୁମକୁ, ବଳିଦାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ତ୍ଵମିମା ଵାର୍ଯା ପୁରୁ ଦିଵୋଦାସାଯ ସୁନ୍ଵତେ । ଭରଦ୍ଵାଜାଯ ଦାଶୁଷେ
ତୁମେ ଏହି ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁ ଦିଅଛ, ସୋମ ଦେଉଥିବା ଦିବୋଦାସ ଓ ସେବକ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ।
ତ୍ଵଂ ଦୂତୋ ଅମର୍ତ୍ଯ ଆ ଵହା ଦୈଵ୍ଯଂ ଜନମ୍ । ଶୃଣ୍ଵନ୍ଵିପ୍ରସ୍ଯ ସୁଷ୍ଟୁତିମ୍
ଅମର ଦୂତ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ, ଗାୟକଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୁତି ଶୁଣ।
ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ସ୍ଵାଧ୍ଯୋ ମର୍ତାସୋ ଦେଵଵୀତଯେ । ଯଜ୍ଞେଷୁ ଦେଵମୀଳତେ
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ନିଜେ ଶାସନ କରୁଥିବା, ମଣିଷମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି; ବଳିଦାନରେ ସେମାନେ ତୁମକୁ ଦେବତା ଭାବେ ପୂଜନ୍ତି।
ତଵ ପ୍ର ଯକ୍ଷି ସଂଦୃଶମୁତ କ୍ରତୁଂ ସୁଦାନଵଃ । ଵିଶ୍ଵେ ଜୁଷନ୍ତ କାମିନଃ
ତୁମର ଦୃଶ୍ୟ ରୂପ ଓ ଇଚ୍ଛା, ଦାନଶୀଳ, ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷୀ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ହୋତା ମନୁର୍ହିତୋ ଵହ୍ନିରାସା ଵିଦୁଷ୍ଟରଃ । ଅଗ୍ନେ ଯକ୍ଷି ଦିଵୋ ଵିଶଃ
ତୁମେ ହୋତା, ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ, ସବୁଠାରୁ ଜ୍ଞାନୀ ଅଗ୍ନି; ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେଙ୍କୁ ବଳିଦାନ କର।
ଅଗ୍ନ ଆ ଯାହି ଵୀତଯେ ଗୃଣାନୋ ହଵ୍ଯଦାତଯେ । ନି ହୋତା ସତ୍ସି ବର୍ହିଷି
ଅଗ୍ନି, ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସ, ପ୍ରଶଂସିତ, ହବିଷ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ; ହୋତା ଭାବେ ବର୍ହିରେ ବସ।
ତଂ ତ୍ଵା ସମିଦ୍ଭିରଙ୍ଗିରୋ ଘୃତେନ ଵର୍ଧଯାମସି । ବୃହଚ୍ଛୋଚା ଯଵିଷ୍ଠ୍ଯ
ଅଙ୍ଗିରା, ଆମେ ତୁମକୁ ଇଂଧନ ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପୋଷଣ କରୁଛୁ; ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ, ତୁମେ ବଡ଼ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ହେଉ।
ସ ନଃ ପୃଥୁ ଶ୍ରଵାଯ୍ଯମଚ୍ଛା ଦେଵ ଵିଵାସସି । ବୃହଦଗ୍ନେ ସୁଵୀର୍ଯମ୍
ହେ ଦେବତା, ଆପଣ ଆମକୁ ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ହେ ଅଗ୍ନି।
ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ପୁଷ୍କରାଦଧ୍ଯଥର୍ଵା ନିରମନ୍ଥତ । ମୂର୍ଧ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଵାଘତଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆପଣଙ୍କୁ ଅଥର୍ବା ଏକ ପଦ୍ମରୁ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଶିରା ଉପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।
ତମୁ ତ୍ଵା ଦଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିଃ ପୁତ୍ର ଈଧେ ଅଥର୍ଵଣଃ । ଵୃତ୍ରହଣଂ ପୁରଂଦରମ୍
ଏହି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଅଥର୍ବାଙ୍କ ପୁଅ ଦଧ୍ୟଞ୍ଜ ଋଷି ପୂଜା କରିଥିଲେ—ଯିଏ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ, କୋଟକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ।
ତମୁ ତ୍ଵା ପାଥ୍ଯୋ ଵୃଷା ସମୀଧେ ଦସ୍ଯୁହନ୍ତମମ୍ । ଧନଂଜଯଂ ରଣେରଣେ
ଏହି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ପାଥ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ—ଯିଏ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନ ଜିତିଥିଲେ।
ଏହ୍ଯୂ ଷୁ ବ୍ରଵାଣି ତେଽଗ୍ନ ଇତ୍ଥେତରା ଗିରଃ । ଏଭିର୍ଵର୍ଧାସ ଇନ୍ଦୁଭିଃ
ଏଠାକୁ ଆସ, ହେ ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ବିଭିନ୍ନ କଥା କହିବି; ଏହି ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇବା।
ଯତ୍ର କ୍ଵ ଚ ତେ ମନୋ ଦକ୍ଷଂ ଦଧସ ଉତ୍ତରମ୍ । ତତ୍ରା ସଦଃ କୃଣଵସେ
ଆପଣଙ୍କର ମନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶଳ ଯେଉଁଠି ରହିଛି, ସେଠି ଆପଣ ନିଜର ବାସସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ନହି ତେ ପୂର୍ତମକ୍ଷିପଦ୍ଭୁଵନ୍ନେମାନାଂ ଵସୋ । ଅଥା ଦୁଵୋ ଵନଵସେ
ହେ ଦାତା, ଏଠାରେ ଆପଣଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଫଳ ହୋଇନାହିଁ; ତେଣୁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ଲାଭ କରିପାରିବା।
ଆଗ୍ନିରଗାମି ଭାରତୋ ଵୃତ୍ରହା ପୁରୁଚେତନଃ । ଦିଵୋଦାସସ୍ଯ ସତ୍ପତିଃ
ଅଗ୍ନି ଆସିଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତ, ବୃତ୍ରବିଧ୍ୱଂସୀ, ବହୁବିଧ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦିବୋଦାସଙ୍କ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ।
ସ ହି ଵିଶ୍ଵାତି ପାର୍ଥିଵା ରଯିଂ ଦାଶନ୍ମହିତ୍ଵନା । ଵନ୍ଵନ୍ନଵାତୋ ଅସ୍ତୃତଃ
ସେ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଧନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ଅଜୟ ଓ ଅପରାଜିତ ହୋଇ ଜିତିଥାନ୍ତି।
ସ ପ୍ରତ୍ନଵନ୍ନଵୀଯସାଗ୍ନେ ଦ୍ଯୁମ୍ନେନ ସଂଯତା । ବୃହତ୍ତତନ୍ଥ ଭାନୁନା
ହେ ଅଗ୍ନି, ପୁରୁଣା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସଦା ନୂତନ, ଆପଣ ଏକତ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ବଡ଼ ଆଲୋକରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ପ୍ର ଵଃ ସଖାଯୋ ଅଗ୍ନଯେ ସ୍ତୋମଂ ଯଜ୍ଞଂ ଚ ଧୃଷ୍ଣୁଯା । ଅର୍ଚ ଗାଯ ଚ ଵେଧସେ
ହେ ବନ୍ଧୁମାନେ, ଧୃଢ଼ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଓ ବଳି ଦିଅ; ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଗାଓ ଓ ପାଠ କର।
ସ ହି ଯୋ ମାନୁଷା ଯୁଗା ସୀଦଦ୍ଧୋତା କଵିକ୍ରତୁଃ । ଦୂତଶ୍ଚ ହଵ୍ଯଵାହନଃ
ଯିଏ ମାନବ ପିଢ଼ିରେ ପୂଜାରୀ ଭାବେ ବସନ୍ତି, ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରବୀଣ, ସେ ଦୂତ ଓ ହବ୍ୟ ଗ୍ରାହକ।
ତା ରାଜାନା ଶୁଚିଵ୍ରତାଦିତ୍ଯାନ୍ମାରୁତଂ ଗଣମ୍ । ଵସୋ ଯକ୍ଷୀହ ରୋଦସୀ
ଏହି ରାଜାମାନେ, ଶୁଦ୍ଧ ଚରିତ୍ର ଅଦିତ୍ୟମାନେ, ଓ ମାରୁତମାନେ—ହେ ଅଗ୍ନି, ଏଠାରେ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଆହ୍ୱାନ କର।
ଵସ୍ଵୀ ତେ ଅଗ୍ନେ ସଂଦୃଷ୍ଟିରିଷଯତେ ମର୍ତ୍ଯାଯ । ଊର୍ଜୋ ନପାଦମୃତସ୍ଯ
ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି, ହେ ଅଗ୍ନି, ଦୀପ୍ତିମାନ; ଏହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥାଏ, ହେ ଶକ୍ତି ଓ ଅମୃତତ୍ୱର ସନ୍ତାନ।
କ୍ରତ୍ଵା ଦା ଅସ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋଽଦ୍ଯ ତ୍ଵା ଵନ୍ଵନ୍ସୁରେକ୍ଣାଃ । ମର୍ତ ଆନାଶ ସୁଵୃକ୍ତିମ୍
ତୁମର ଇଚ୍ଛାରେ, ହେ ଦେବମଣ୍ଡିତ ଅଗ୍ନି, ଆଜି ଯିଏ ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ସହିତ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେ ଦାନରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଉ।
ତେ ତେ ଅଗ୍ନେ ତ୍ଵୋତା ଇଷଯନ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵମାଯୁଃ । ତରନ୍ତୋ ଅର୍ଯୋ ଅରାତୀର୍ଵନ୍ଵନ୍ତୋ ଅର୍ଯୋ ଅରାତୀଃ
ତୁମର ସାହାଯ୍ୟରେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଧନ ଚାହୁଁଥିବାମାନେ ସମସ୍ତ ବିପଦ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତନ୍ତି।