ପର୍ଵତଶ୍ଚିନ୍ମହି ଵୃଦ୍ଧୋ ବିଭାଯ ଦିଵଶ୍ଚିତ୍ସାନୁ ରେଜତ ସ୍ଵନେ ଵଃ । ଯତ୍କ୍ରୀଳଥ ମରୁତ ଋଷ୍ଟିମନ୍ତ ଆପ ଇଵ ସଧ୍ର୍ଯଞ୍ଚୋ ଧଵଧ୍ଵେ
ବଡ଼ ଓ ବଢ଼ିଥିବା ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହୁଏ, ଦ୍ୟୌଃର ଶିଖର ମଧ୍ୟ ତୁମର ଧ୍ୱନିରେ କମ୍ପିତ ହୁଏ। ମରୁତମାନେ, ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ତୁମର ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଖେଳ କର, ସେତେବେଳେ ଜଳ ଧାରା ପରି ଏକାଠି ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଯାଉଛ।
ଵରା ଇଵେଦ୍ରୈଵତାସୋ ହିରଣ୍ଯୈରଭି ସ୍ଵଧାଭିସ୍ତନ୍ଵଃ ପିପିଶ୍ରେ । ଶ୍ରିଯେ ଶ୍ରେଯାଂସସ୍ତଵସୋ ରଥେଷୁ ସତ୍ରା ମହାଂସି ଚକ୍ରିରେ ତନୂଷୁ
ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁନା ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସେମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଦେହକୁ ଢାକିଛନ୍ତି। ରଥରେ ବସି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌରବ ପାଇଁ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ଦେହରେ ବଡ଼ କାମ କରିଛନ୍ତି।
ଅଜ୍ଯେଷ୍ଠାସୋ ଅକନିଷ୍ଠାସ ଏତେ ସଂ ଭ୍ରାତରୋ ଵାଵୃଧୁଃ ସୌଭଗାଯ । ଯୁଵା ପିତା ସ୍ଵପା ରୁଦ୍ର ଏଷାଂ ସୁଦୁଘା ପୃଶ୍ନିଃ ସୁଦିନା ମରୁଦ୍ଭ୍ଯଃ
ଏମାନେ କେହି ବଡ଼, କେହି ଛୋଟ ନୁହଁନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ଭାଇ ଭାଇ ଭାବେ ଏକାଠି ହୋଇ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ବଢ଼ିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଯୁବକ ବାପା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରୁଦ୍ର, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ମା ପୃଶ୍ନି, ମରୁତମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ଦିନ ଦିଅନ୍ତି।
ଯଦୁତ୍ତମେ ମରୁତୋ ମଧ୍ଯମେ ଵା ଯଦ୍ଵାଵମେ ସୁଭଗାସୋ ଦିଵି ଷ୍ଠ । ଅତୋ ନୋ ରୁଦ୍ରା ଉତ ଵା ନ୍ଵସ୍ଯାଗ୍ନେ ଵିତ୍ତାଦ୍ଧଵିଷୋ ଯଦ୍ଯଜାମ
ମରୁତମାନେ, ତୁମର ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ, କିମ୍ବା ମଧ୍ୟମ, କିମ୍ବା ନିମ୍ନ, ସେ ସବୁ ଦିବ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ହେଉ। ରୁଦ୍ରମାନେ, କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି, ଯଦି ଆମେ ଯଜ୍ଞ କରିଛୁ, ତେବେ ସେ ଭାଗ୍ୟ ଆମେ ଜାଣିପାରିବା।
ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ଯନ୍ମରୁତୋ ଵିଶ୍ଵଵେଦସୋ ଦିଵୋ ଵହଧ୍ଵ ଉତ୍ତରାଦଧି ଷ୍ଣୁଭିଃ । ତେ ମନ୍ଦସାନା ଧୁନଯୋ ରିଶାଦସୋ ଵାମଂ ଧତ୍ତ ଯଜମାନାଯ ସୁନ୍ଵତେ
ଅଗ୍ନି ଓ ମରୁତମାନେ, ସମସ୍ତ ଜାଣିଥିବା, ତୁମେ ଉଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟରୁ ତୁମର ରଥ ନେଇ ଆସ, ଏହି ଆନନ୍ଦମୟ, ଦାନଶୀଳ ଓ ଉଦାରମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅଗ୍ନେ ମରୁଦ୍ଭିଃ ଶୁଭଯଦ୍ଭିରୃକ୍ଵଭିଃ ସୋମଂ ପିବ ମନ୍ଦସାନୋ ଗଣଶ୍ରିଭିଃ । ପାଵକେଭିର୍ଵିଶ୍ଵମିନ୍ଵେଭିରାଯୁଭିର୍ଵୈଶ୍ଵାନର ପ୍ରଦିଵା କେତୁନା ସଜୂଃ
ଅଗ୍ନି, ମରୁତମାନେ ସହିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଗୀତ ଗାଉଥିବା, ତୁମେ ଆନନ୍ଦରେ ସୋମ ରସ ପିଅ। ତୁମର ପବିତ୍ର, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଅମର ଅଗ୍ନିଶିଖା ସହିତ, ଦିବ୍ୟ ଚିହ୍ନ ନେଇ ଆସ।
କେ ଷ୍ଠା ନରଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମା ଯ ଏକଏକ ଆଯଯ । ପରମସ୍ଯାଃ ପରାଵତଃ
ତୁମେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ଦୂର ସୀମାରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଆସିଛ?
କ୍ଵ ଵୋଽଶ୍ଵାଃ କ୍ଵାଭୀଶଵଃ କଥଂ ଶେକ କଥା ଯଯ । ପୃଷ୍ଠେ ସଦୋ ନସୋର୍ଯମଃ
ତୁମର ଘୋଡ଼ା କେଉଁଠି? ତୁମର ଲଗାମ କେଉଁଠି? କିପରି ତୁମେ ପହଞ୍ଚିଲ? କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଲ? ତୁମ ସହଯାତ୍ରୀ କିଏ?
ଜଘନେ ଚୋଦ ଏଷାଂ ଵି ସକ୍ଥାନି ନରୋ ଯମୁଃ । ପୁତ୍ରକୃଥେ ନ ଜନଯଃ
ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଳନା କରିବା ଲାଗି ଚାବୁକ ରହିଛି, ତାଙ୍କର ଉରୁ ଚାଉଡ଼ା ହୋଇ ରହିଛି, ପିତାମାନେ ପୁଅ ପାଇଁ ଯେପରି ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେପରି।
ପରା ଵୀରାସ ଏତନ ମର୍ଯାସୋ ଭଦ୍ରଜାନଯଃ । ଅଗ୍ନିତପୋ ଯଥାସଥ
ବୀରମାନେ, ଯୁବକମାନେ, ଭଲ ଜନ୍ମର, ଆଗକୁ ବଢ଼। ଅଗ୍ନି ଯେପରି ତୁମକୁ ଦାହିଥାଏ, ସେପରି ହେଉ।
ସନତ୍ସାଶ୍ଵ୍ଯଂ ପଶୁମୁତ ଗଵ୍ଯଂ ଶତାଵଯମ୍ । ଶ୍ଯାଵାଶ୍ଵସ୍ତୁତାଯ ଯା ଦୋର୍ଵୀରାଯୋପବର୍ବୃହତ୍
ହେ ଦୟାଳୁ, ଆମକୁ ସନତ୍ସାଶ୍ୱଙ୍କର ଧନ, ଗାଁଠି ଓ ଶତଗୁଣ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ହେଉଛି, ତୁମେ ଦେଉଥିବା ହାତରେ ଉଦାରତା ଅଛି।
ଉତ ତ୍ଵା ସ୍ତ୍ରୀ ଶଶୀଯସୀ ପୁଂସୋ ଭଵତି ଵସ୍ଯସୀ । ଅଦେଵତ୍ରାଦରାଧସଃ
ଏବଂ, ହେ ନାରୀ, ତୁମେ ପୁରୁଷଠାରୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଆଦରଣୀୟ ହୁଅ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଅଧର୍ମୀ ଓ ଅଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କୁ ଭଲପାଅନାହାଁ।
ଵି ଯା ଜାନାତି ଜସୁରିଂ ଵି ତୃଷ୍ଯନ୍ତଂ ଵି କାମିନମ୍ । ଦେଵତ୍ରା କୃଣୁତେ ମନଃ
ସେ ଚତୁର, ତୃଷ୍ଣାପୀଡିତ ଓ ଆସକ୍ତିଶୀଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରେ; ସେ ତାଙ୍କର ମନ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଦେଇଦିଏ।
ଉତ ଘା ନେମୋ ଅସ୍ତୁତଃ ପୁମାଁ ଇତି ବ୍ରୁଵେ ପଣିଃ । ସ ଵୈରଦେଯ ଇତ୍ସମଃ
ତଥାପି, ଯିଏ ପ୍ରଶଂସିତ ନୁହେଁ, ସେ କହେ—'ମୁଁ ପୁରୁଷ'; ସେ ପଣି, ଶତ୍ରୁ, ସଦା ସମାନ ରହେ।
ଉତ ମେଽରପଦ୍ଯୁଵତିର୍ମମନ୍ଦୁଷୀ ପ୍ରତି ଶ୍ଯାଵାଯ ଵର୍ତନିମ୍ । ଵି ରୋହିତା ପୁରୁମୀଳ୍ହାଯ ଯେମତୁର୍ଵିପ୍ରାଯ ଦୀର୍ଘଯଶସେ
ମୋ ପାଖକୁ ଯୁବତୀ ଓ ଉତ୍ସୁକ ନାରୀ ଆସିନାହାଁ; ପଥ ଶ୍ୟାବାଙ୍କ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚିଛି, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣୀମାନେ ବହୁ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଦୀର୍ଘଯଶସ୍ବୀ ବିଦ୍ୱାନ୍ଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଛନ୍ତି।
ଯୋ ମେ ଧେନୂନାଂ ଶତଂ ଵୈଦଦଶ୍ଵିର୍ଯଥା ଦଦତ୍ । ତରନ୍ତ ଇଵ ମଂହନା
ଯିଏ ମୋତେ ଶତଗୋଧନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେପରି ଦଶଗୁଣ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କର ମହିମାରେ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ପରି।
ଯ ଈଂ ଵହନ୍ତ ଆଶୁଭିଃ ପିବନ୍ତୋ ମଦିରଂ ମଧୁ । ଅତ୍ର ଶ୍ରଵାଂସି ଦଧିରେ
ଯେମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୱରିତ ଚାଲି ନେଇଯାନ୍ତି, ମଦିରା ମଧୁ ପିଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ କୀର୍ତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।
ଯେଷାଂ ଶ୍ରିଯାଧି ରୋଦସୀ ଵିଭ୍ରାଜନ୍ତେ ରଥେଷ୍ଵା । ଦିଵି ରୁକ୍ମ ଇଵୋପରି
ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଦିନିଆ ଓ ଜମି ତାଙ୍କର ରଥରେ ଚମକୁଛି, ମାନେ ଆକାଶରେ ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଯୁଵା ସ ମାରୁତୋ ଗଣସ୍ତ୍ଵେଷରଥୋ ଅନେଦ୍ଯଃ । ଶୁଭଂଯାଵାପ୍ରତିଷ୍କୁତଃ
ସେ ମାରୁତଙ୍କର ଦଳ ଯୁବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥରେ, ଅପରାଜିତ, ଚମକୁଥିବା ଓ ଅଦମ୍ୟ।
କୋ ଵେଦ ନୂନମେଷାଂ ଯତ୍ରା ମଦନ୍ତି ଧୂତଯଃ । ଋତଜାତା ଅରେପସଃ
କିଏ ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣେ, କେଉଁଠି ସେମାନଙ୍କର ଚେତନା ଆନନ୍ଦ କରେ, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି, ଦୋଷରହିତ?
ଯୂଯଂ ମର୍ତଂ ଵିପନ୍ଯଵଃ ପ୍ରଣେତାର ଇତ୍ଥା ଧିଯା । ଶ୍ରୋତାରୋ ଯାମହୂତିଷୁ
ତୁମେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ମାନେ, ଏପରି ଜ୍ଞାନରେ ମଣିଷମାନେଂକୁ ଠିକ୍ ଉପଦେଶ ଦିଅଛ; ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ହାକୁଣା ଶୁଣ।
ତେ ନୋ ଵସୂନି କାମ୍ଯା ପୁରୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରା ରିଶାଦସଃ । ଆ ଯଜ୍ଞିଯାସୋ ଵଵୃତ୍ତନ
ତୁମେ, ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ, ଆମକୁ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଧନ ଦିଅ, ଆଗରେ ଚମକୁଥିବା, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ।
ଏତଂ ମେ ସ୍ତୋମମୂର୍ମ୍ଯେ ଦାର୍ଭ୍ଯାଯ ପରା ଵହ । ଗିରୋ ଦେଵି ରଥୀରିଵ
ମୋର ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ, ହେ ଦେବୀ, ରଥଚାଳକ ପରି ଉର୍ମ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଦାର୍ଭ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାଅ।
ଉତ ମେ ଵୋଚତାଦିତି ସୁତସୋମେ ରଥଵୀତୌ । ନ କାମୋ ଅପ ଵେତି ମେ
ଏବଂ, ହେ ଅଦିତି, ସୋମ ଚାପିବା ଓ ରଥଦୌଡ଼ରେ ମୋତେ କହ; ମୋର ଇଚ୍ଛା ମୁଁଠୁ ହଟେନାହିଁ।
ଏଷ କ୍ଷେତି ରଥଵୀତିର୍ମଘଵା ଗୋମତୀରନୁ । ପର୍ଵତେଷ୍ଵପଶ୍ରିତଃ
ଏଠି ରଥଚାଳକ, ଦାନଶୀଳ, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ମେଖଳାରେ, ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଅଶ୍ରୟ ନେଇ ରହୁଛନ୍ତି।
ଋତେନ ଋତମପିହିତଂ ଧ୍ରୁଵଂ ଵାଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଯତ୍ର ଵିମୁଚନ୍ତ୍ଯଶ୍ଵାନ୍ । ଦଶ ଶତା ସହ ତସ୍ଥୁସ୍ତଦେକଂ ଦେଵାନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵପୁଷାମପଶ୍ଯମ୍
ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଲୁଚାଯାଇଛି, ସେଇ ତୁମ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଛାଡ଼ାଯାଉଛନ୍ତି; ଦଶ ଶତ ଏକାସାଥିରେ ଦଣ୍ଡାଇଥିଲେ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ସେଠି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ମହାନ୍ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା।
ତତ୍ସୁ ଵାଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ମହିତ୍ଵମୀର୍ମା ତସ୍ଥୁଷୀରହଭିର୍ଦୁଦୁହ୍ରେ । ଵିଶ୍ଵାଃ ପିନ୍ଵଥଃ ସ୍ଵସରସ୍ଯ ଧେନା ଅନୁ ଵାମେକଃ ପଵିରା ଵଵର୍ତ
ହେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଏହା ତୁମ ମହାତ୍ମ୍ୟ; ଦିନେ ଦଣ୍ଡାଇଥିବାମାନେ ଏହାକୁ ଉପଜାଇଛନ୍ତି; ତୁମେ ତୁମ ନଦୀର ସମସ୍ତ ଗାଁଠି ଭରିଦିଅ, ଏବଂ ଏକ ଚକା ତୁମ ପାଇଁ ଘୁରୁଛି।
ଅଧାରଯତଂ ପୃଥିଵୀମୁତ ଦ୍ଯାଂ ମିତ୍ରରାଜାନା ଵରୁଣା ମହୋଭିଃ । ଵର୍ଧଯତମୋଷଧୀଃ ପିନ୍ଵତଂ ଗା ଅଵ ଵୃଷ୍ଟିଂ ସୃଜତଂ ଜୀରଦାନୂ
ତୁମେ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ତୁମ ମହିମାରେ ଭୂମି ଓ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଛ; ତୁମେ ଔଷଧିମାନେ ବଢ଼ାଅ, ଗାଁଠି ଭରିଦିଅ, ବର୍ଷା ପଠାଅ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଦିଅ।
ଆ ଵାମଶ୍ଵାସଃ ସୁଯୁଜୋ ଵହନ୍ତୁ ଯତରଶ୍ମଯ ଉପ ଯନ୍ତ୍ଵର୍ଵାକ୍ । ଘୃତସ୍ଯ ନିର୍ଣିଗନୁ ଵର୍ତତେ ଵାମୁପ ସିନ୍ଧଵଃ ପ୍ରଦିଵି କ୍ଷରନ୍ତି
ତୁମର ଭଲ ଯୁତି ହସ୍ତୀ ଦ୍ରୁତ ଚାଲି ରଥକୁ ନିକଟକୁ ଆଣନ୍ତୁ, ଘୃତର ଝରଣା ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଆକାଶରୁ ନଦୀମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ବହୁଛନ୍ତି।
ଅନୁ ଶ୍ରୁତାମମତିଂ ଵର୍ଧଦୁର୍ଵୀଂ ବର୍ହିରିଵ ଯଜୁଷା ରକ୍ଷମାଣା । ନମସ୍ଵନ୍ତା ଧୃତଦକ୍ଷାଧି ଗର୍ତେ ମିତ୍ରାସାଥେ ଵରୁଣେଳାସ୍ଵନ୍ତଃ
ଯେଉଁପରି ଯଜ୍ଞର ଆସନକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯାଏ, ସେପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଅବିଫଳ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଅନୁସରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଦକ୍ଷତା ଧରି, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଏବଂ ଇଳା ସହିତ ଗଭୀରତାରେ ବସିଛନ୍ତି।