ଅନୁ ଯଦୀଂ ମରୁତୋ ମନ୍ଦସାନମାର୍ଚନ୍ନିନ୍ଦ୍ରଂ ପପିଵାଂସଂ ସୁତସ୍ଯ । ଆଦତ୍ତ ଵଜ୍ରମଭି ଯଦହିଂ ହନ୍ନପୋ ଯହ୍ଵୀରସୃଜତ୍ସର୍ତଵା ଉ
ଯେତେବେଳେ ମାରୁତମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଯିଏ ସୋମରସରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ସେ ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଉଠାଇଲେ ଏବଂ ସର୍ପକୁ ମାରି, ବଡ଼ ପାଣିକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
ଉତ ବ୍ରହ୍ମାଣୋ ମରୁତୋ ମେ ଅସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଃ ସୋମସ୍ଯ ସୁଷୁତସ୍ଯ ପେଯାଃ । ତଦ୍ଧି ହଵ୍ଯଂ ମନୁଷେ ଗା ଅଵିନ୍ଦଦହନ୍ନହିଂ ପପିଵାଁ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଅସ୍ଯ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ମାରୁତମାନେ ଚାହାନ୍ତି ଯେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଲଭାବରେ ଚାପିଥିବା ସୋମ ପିଉନ୍ତୁ; ଏହି ଆହୁତି ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ଉପଲବ୍ଧ କରିଥିଲେ—ସେ ସର୍ପକୁ ମାରିଲେ ଏବଂ ଏହା ପିଇଲେ।
ଆଦ୍ରୋଦସୀ ଵିତରଂ ଵି ଷ୍କଭାଯତ୍ସଂଵିଵ୍ଯାନଶ୍ଚିଦ୍ଭିଯସେ ମୃଗଂ କଃ । ଜିଗର୍ତିମିନ୍ଦ୍ରୋ ଅପଜର୍ଗୁରାଣଃ ପ୍ରତି ଶ୍ଵସନ୍ତମଵ ଦାନଵଂ ହନ୍
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଅଲଗା କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଭୟରେ କମ୍ପିଥିଲେ, ସେମାନେ ମୃଗ ଭଳି ଥିଲେ; ଭୟ ନକରି, ଇନ୍ଦ୍ର ହୁଁକାର ଦେଉଥିବା ଦାନବକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଅଧ କ୍ରତ୍ଵା ମଘଵନ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଦେଵା ଅନୁ ଵିଶ୍ଵେ ଅଦଦୁଃ ସୋମପେଯମ୍ । ଯତ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ହରିତଃ ପତନ୍ତୀଃ ପୁରଃ ସତୀରୁପରା ଏତଶେ କଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦୟାଳୁ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ପିବାର ଅଧିକାର ଦେଲେ, ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ହରିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସଦା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଚାଲିଥିଲେ।
ନଵ ଯଦସ୍ଯ ନଵତିଂ ଚ ଭୋଗାନ୍ସାକଂ ଵଜ୍ରେଣ ମଘଵା ଵିଵୃଶ୍ଚତ୍ । ଅର୍ଚନ୍ତୀନ୍ଦ୍ରଂ ମରୁତଃ ସଧସ୍ଥେ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭେନ ଵଚସା ବାଧତ ଦ୍ଯାମ୍
ଯେତେବେଳେ ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଏକାଠି ନବଟି ଏବଂ ନବତିଟି ଦୁର୍ଗକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ମାରୁତମାନେ ସଭାରେ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭ ଶ୍ଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କଲେ।
ସଖା ସଖ୍ଯେ ଅପଚତ୍ତୂଯମଗ୍ନିରସ୍ଯ କ୍ରତ୍ଵା ମହିଷା ତ୍ରୀ ଶତାନି । ତ୍ରୀ ସାକମିନ୍ଦ୍ରୋ ମନୁଷଃ ସରାଂସି ସୁତଂ ପିବଦ୍ଵୃତ୍ରହତ୍ଯାଯ ସୋମମ୍
ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ମିତ୍ର ଭଳି, ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ତିନି ଶତ ମହିଷକୁ ଭସ୍ମ କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ତିନି ସଭାରେ ବୃତ୍ର ହତ୍ୟା ପାଇଁ ସୋମ ପିଲେ।
ତ୍ରୀ ଯଚ୍ଛତା ମହିଷାଣାମଘୋ ମାସ୍ତ୍ରୀ ସରାଂସି ମଘଵା ସୋମ୍ଯାପାଃ । କାରଂ ନ ଵିଶ୍ଵେ ଅହ୍ଵନ୍ତ ଦେଵା ଭରମିନ୍ଦ୍ରାଯ ଯଦହିଂ ଜଘାନ
ଯେତେବେଳେ ଦୟାଳୁ ଇନ୍ଦ୍ର କୌଣସି କ୍ଷତି ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ସେ ତିନି ଶତ ମହିଷ ଏବଂ ତିନି ସଭାର ସୋମ ନେଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ସର୍ପକୁ ମାରିଥିଲେ।
ଉଶନା ଯତ୍ସହସ୍ଯୈରଯାତଂ ଗୃହମିନ୍ଦ୍ର ଜୂଜୁଵାନେଭିରଶ୍ଵୈଃ । ଵନ୍ଵାନୋ ଅତ୍ର ସରଥଂ ଯଯାଥ କୁତ୍ସେନ ଦେଵୈରଵନୋର୍ହ ଶୁଷ୍ଣମ୍
ଯେତେବେଳେ ଉଶନା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ଆଣିଲେ, ତୁମେ ଉତ୍ସାହିତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆସିଲେ; ସେଠାରେ, କୁତ୍ସ ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଏକାଠି ଚେଷ୍ଟା କରି, ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ହେଲେ ଏବଂ ଶୁଷ୍ଣକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ।
ପ୍ରାନ୍ଯଚ୍ଚକ୍ରମଵୃହଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ କୁତ୍ସାଯାନ୍ଯଦ୍ଵରିଵୋ ଯାତଵେଽକଃ । ଅନାସୋ ଦସ୍ଯୂଁରମୃଣୋ ଵଧେନ ନି ଦୁର୍ଯୋଣ ଆଵୃଣଙ୍ମୃଧ୍ରଵାଚଃ
ତୁମେ କୁତ୍ସ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଚକ୍ରକୁ ଆଗକୁ ଘୁରାଇଲେ, ତାଙ୍କୁ ଏକାକି ଯିବା ପାଇଁ ନୂତନ ପଥ ଖୋଲିଲେ; ତୁମେ ନାକ୍ ବିନା ଦାସ୍ୟୁମାନେକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଲେ ଏବଂ ଖରାପ କଥା କହୁଥିବାମାନେକୁ ଘରରୁ ଦୂର କଲେ।
ସ୍ତୋମାସସ୍ତ୍ଵା ଗୌରିଵୀତେରଵର୍ଧନ୍ନରନ୍ଧଯୋ ଵୈଦଥିନାଯ ପିପ୍ରୁମ୍ । ଆ ତ୍ଵାମୃଜିଶ୍ଵା ସଖ୍ଯାଯ ଚକ୍ରେ ପଚନ୍ପକ୍ତୀରପିବଃ ସୋମମସ୍ଯ
ଗାଈଁର ଦୁଧ ଭଳି ପ୍ରଶଂସାଗୀତ ତୁମକୁ ବଢ଼ାଇଲା, ଇନ୍ଦ୍ର; ବୈଦଥିନ ପାଇଁ ତୁମେ ପିପ୍ରୁକୁ ବଶ କଲେ। ଋଜିଶ୍ୱାନ ତୁମକୁ ମିତ୍ର କଲେ, ଏବଂ ତୁମେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଭାଗ ରାନ୍ଧିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ସୋମ ପିଲେ।
ନଵଗ୍ଵାସଃ ସୁତସୋମାସ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଦଶଗ୍ଵାସୋ ଅଭ୍ଯର୍ଚନ୍ତ୍ଯର୍କୈଃ । ଗଵ୍ଯଂ ଚିଦୂର୍ଵମପିଧାନଵନ୍ତଂ ତଂ ଚିନ୍ନରଃ ଶଶମାନା ଅପ ଵ୍ରନ୍
ନବଗ୍ୱମାନେ ସୋମ ଚାପି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଦଶଗ୍ୱମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଗୀତରେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଚରାଗାହ, ଢାକା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲିଦେଲେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ।
କଥୋ ନୁ ତେ ପରି ଚରାଣି ଵିଦ୍ଵାନ୍ଵୀର୍ଯା ମଘଵନ୍ଯା ଚକର୍ଥ । ଯା ଚୋ ନୁ ନଵ୍ଯା କୃଣଵଃ ଶଵିଷ୍ଠ ପ୍ରେଦୁ ତା ତେ ଵିଦଥେଷୁ ବ୍ରଵାମ
ହେ ଦୟାଳୁ, ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣି, କିପରି ମୁଁ ତୁମର ବୀରତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି? ଏବଂ ଏହି ନୂତନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାମ କଣ କରିବ? ଏହି ସମ୍ମିଳନରେ ଏହାକୁ କହ।
ଏତା ଵିଶ୍ଵା ଚକୃଵାଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୂର୍ଯପରୀତୋ ଜନୁଷା ଵୀର୍ଯେଣ । ଯା ଚିନ୍ନୁ ଵଜ୍ରିନ୍କୃଣଵୋ ଦଧୃଷ୍ଵାନ୍ନ ତେ ଵର୍ତା ତଵିଷ୍ଯା ଅସ୍ତି ତସ୍ଯାଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସମସ୍ତ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ କରିଛ; ଜନ୍ମ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଅପୂର୍ବ। ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ସାହସିକ କାମ କରିଛ, ତାହାର ସମାନ କେହି ନାହିଁ।
ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମ କ୍ରିଯମାଣା ଜୁଷସ୍ଵ ଯା ତେ ଶଵିଷ୍ଠ ନଵ୍ଯା ଅକର୍ମ । ଵସ୍ତ୍ରେଵ ଭଦ୍ରା ସୁକୃତା ଵସୂଯୂ ରଥଂ ନ ଧୀରଃ ସ୍ଵପା ଅତକ୍ଷମ୍
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ରଚିତ ଷ୍ଟୁତିଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଯେଉଁ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଯେପରି ଦର୍ଜି ଭଲ ବସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରେ, ସେପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଧନ ପାଇଁ ତୁମ ପାଇଁ ରଥ ତିଆରି କରିଛ।
କ୍ଵ ସ୍ଯ ଵୀରଃ କୋ ଅପଶ୍ଯଦିନ୍ଦ୍ରଂ ସୁଖରଥମୀଯମାନଂ ହରିଭ୍ଯାମ୍ । ଯୋ ରାଯା ଵଜ୍ରୀ ସୁତସୋମମିଚ୍ଛନ୍ତଦୋକୋ ଗନ୍ତା ପୁରୁହୂତ ଊତୀ
ସେହି ବୀର କେଉଁଠି, କିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ଯିଏ ସହଜରେ ତାଙ୍କର ହରି ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ରଥରେ ଯାଉଛନ୍ତି? ସେ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଚାପିଥିବା ସୋମ ଆଶା କରି, ଅନେକଙ୍କ ଡାକରେ ଦୟାଳୁ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି।
ଅଵାଚଚକ୍ଷଂ ପଦମସ୍ଯ ସସ୍ଵରୁଗ୍ରଂ ନିଧାତୁରନ୍ଵାଯମିଚ୍ଛନ୍ । ଅପୃଚ୍ଛମନ୍ଯାଁ ଉତ ତେ ମ ଆହୁରିନ୍ଦ୍ରଂ ନରୋ ବୁବୁଧାନା ଅଶେମ
ମୁଁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣର ପଥ ଖୋଜିଲି, ଧନଦାତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ଥାନ ଆଶା କଲି; ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ପଚାରିଲି, ସେମାନେ କହିଲେ: 'ଆମେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ଖୋଜି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପାଇଛୁ।'
ପ୍ର ନୁ ଵଯଂ ସୁତେ ଯା ତେ କୃତାନୀନ୍ଦ୍ର ବ୍ରଵାମ ଯାନି ନୋ ଜୁଜୋଷଃ । ଵେଦଦଵିଦ୍ଵାଞ୍ଛୃଣଵଚ୍ଚ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଵହତେଽଯଂ ମଘଵା ସର୍ଵସେନଃ
ଏହି ସୋମ ଚାପିବା ବେଳେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ କରିଥିବା ଓ ଆମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛୁ। ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏହାକୁ ଜାଣେ, ଅବୁଦ୍ଧିମାନ ମାନେ କେବଳ ଶୁଣନ୍ତି; ସମସ୍ତ ସେନାର ମାଲିକ, ଦାନଶୀଳ ଏହି ଭଗବାନ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ସ୍ଥିରଂ ମନଶ୍ଚକୃଷେ ଜାତ ଇନ୍ଦ୍ର ଵେଷୀଦେକୋ ଯୁଧଯେ ଭୂଯସଶ୍ଚିତ୍ । ଅଶ୍ମାନଂ ଚିଚ୍ଛଵସା ଦିଦ୍ଯୁତୋ ଵି ଵିଦୋ ଗଵାମୂର୍ଵମୁସ୍ରିଯାଣାମ୍
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଜନ୍ମରୁ ତୁମେ ନିଜ ମନକୁ ଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ; ତୁମେ ଏକାକି ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇ ଅନେକଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦଢ଼ି ହୋଇଥିଲେ। ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ପଥରକୁ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଓ ଉପାସକମାନେ ପାଇଁ ଗାଁମାନଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନ ଖୋଲିଦେଲେ।
ପରୋ ଯତ୍ତ୍ଵଂ ପରମ ଆଜନିଷ୍ଠାଃ ପରାଵତି ଶ୍ରୁତ୍ଯଂ ନାମ ବିଭ୍ରତ୍ । ଅତଶ୍ଚିଦିନ୍ଦ୍ରାଦଭଯନ୍ତ ଦେଵା ଵିଶ୍ଵା ଅପୋ ଅଜଯଦ୍ଦାସପତ୍ନୀଃ
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦୂର ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାମ ଧାରଣ କରି, ସେଠାରୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୟ କରିଥିଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ଜଳ ଓ ଦାସମାନଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ଜିତିଥିଲେ।
ତୁଭ୍ଯେଦେତେ ମରୁତଃ ସୁଶେଵା ଅର୍ଚନ୍ତ୍ଯର୍କଂ ସୁନ୍ଵନ୍ତ୍ଯନ୍ଧଃ । ଅହିମୋହାନମପ ଆଶଯାନଂ ପ୍ର ମାଯାଭିର୍ମାଯିନଂ ସକ୍ଷଦିନ୍ଦ୍ରଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଦୟାଳୁ ମାରୁତମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ସୋମ ଅର୍ପଣ କରୁଛନ୍ତି, ମଦ ଢାଳୁଛନ୍ତି। ତୁମେ ତୁମ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଲୁଚିଥିବା ଏବଂ ଚତୁର ସର୍ପକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଵି ଷୂ ମୃଧୋ ଜନୁଷା ଦାନମିନ୍ଵନ୍ନହନ୍ଗଵା ମଘଵନ୍ସଂଚକାନଃ । ଅତ୍ରା ଦାସସ୍ଯ ନମୁଚେଃ ଶିରୋ ଯଦଵର୍ତଯୋ ମନଵେ ଗାତୁମିଚ୍ଛନ୍
ହେ ଦାନଶୀଳ, ତୁମେ ଜନ୍ମ ସମୟରୁ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଚିତ୍ରିକରିଦେଲେ, ଗାଁ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଧନ ସଂଗ୍ରହ କଲେ। ସେଠାରେ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦାସ ନମୁଚିଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଘୁରାଇଦେଲେ, ମନୁଙ୍କ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲିଦେଲେ।
ଯୁଜଂ ହି ମାମକୃଥା ଆଦିଦିନ୍ଦ୍ର ଶିରୋ ଦାସସ୍ଯ ନମୁଚେର୍ମଥାଯନ୍ । ଅଶ୍ମାନଂ ଚିତ୍ସ୍ଵର୍ଯଂ ଵର୍ତମାନଂ ପ୍ର ଚକ୍ରିଯେଵ ରୋଦସୀ ମରୁଦ୍ଭ୍ଯଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ମୋତେ ଯୋଗାଇଥିଲ, ଦାସ ନମୁଚିଙ୍କର ମୁଣ୍ଡକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲ। ଚମକୁଥିବା ଓ ଚଳିଥିବା ପଥରକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ମାରୁତମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରକାଶ କରିଦେଲ, ଯେପରି ଦୁଇ ଜଗତକୁ ତୁମେ ତିଆରି କରିଥିଲ।
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ହି ଦାସ ଆଯୁଧାନି ଚକ୍ରେ କିଂ ମା କରନ୍ନବଲା ଅସ୍ଯ ସେନାଃ । ଅନ୍ତର୍ହ୍ଯଖ୍ଯଦୁଭେ ଅସ୍ଯ ଧେନେ ଅଥୋପ ପ୍ରୈଦ୍ଯୁଧଯେ ଦସ୍ଯୁମିନ୍ଦ୍ରଃ
ଦାସ ନାରୀମାନେ ପରି ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଦୁର୍ବଳ ସେନାମାନେ ମୋତେ କଣ କରିପାରିବେ? ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଗାଁ ଭିତରେ ଲୁଚିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଦାସ୍ୟୁଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ।
ସମତ୍ର ଗାଵୋଽଭିତୋଽନଵନ୍ତେହେହ ଵତ୍ସୈର୍ଵିଯୁତା ଯଦାସନ୍ । ସଂ ତା ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଅସୃଜଦସ୍ଯ ଶାକୈର୍ଯଦୀଂ ସୋମାସଃ ସୁଷୁତା ଅମନ୍ଦନ୍
ଏଠାରେ ଗାଁମାନେ, ସମସ୍ତେ ଚାରିପାଖରେ, ତାଙ୍କର ବଛାଠାରୁ ଅଲଗା ହେବାବେଳେ ଏକାସାଥି ଦହାଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏକାଠି କରିଦେଲେ, ଯେତେବେଳେ ଭଲଭାବେ ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା।
ଯଦୀଂ ସୋମା ବଭ୍ରୁଧୂତା ଅମନ୍ଦନ୍ନରୋରଵୀଦ୍ଵୃଷଭଃ ସାଦନେଷୁ । ପୁରଂଦରଃ ପପିଵାଁ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଅସ୍ଯ ପୁନର୍ଗଵାମଦଦାଦୁସ୍ରିଯାଣାମ୍
ଯେତେବେଳେ ପିତାଳିଆ ଓ ହଲାଇଯାଇଥିବା ସୋମ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲା, ସେ ଉଁଘାରେ ବୃଷଭ ଗଜଗଜାଇଲା। ପୁର ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପିଇଥିବା ପରେ ଉପାସକମାନେ ପାଇଁ ଗାଁମାନେକୁ ପୁନି ଦେଇଦେଲେ।
ଭଦ୍ରମିଦଂ ରୁଶମା ଅଗ୍ନେ ଅକ୍ରନ୍ଗଵାଂ ଚତ୍ଵାରି ଦଦତଃ ସହସ୍ରା । ଋଣଂଚଯସ୍ଯ ପ୍ରଯତା ମଘାନି ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରଭୀଷ୍ମ ନୃତମସ୍ଯ ନୃଣାମ୍
ହେ ଅଗ୍ନି, ରୁଶମାମାନେ ଯେ ଚାରି ହଜାର ଗାଁ ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ଭଲ ଘଟଣା। ଋଣ ଦେଇଥିବା ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ, ଆମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନର ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କରିଛୁ।
ସୁପେଶସଂ ମାଵ ସୃଜନ୍ତ୍ଯସ୍ତଂ ଗଵାଂ ସହସ୍ରୈ ରୁଶମାସୋ ଅଗ୍ନେ । ତୀଵ୍ରା ଇନ୍ଦ୍ରମମମନ୍ଦୁଃ ସୁତାସୋଽକ୍ତୋର୍ଵ୍ଯୁଷ୍ଟୌ ପରିତକ୍ମ୍ଯାଯାଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ରୁଶମାମାନେ ହଜାର ହଜାର ଗାଁ ସହିତ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପହାର ପଠାଇଛନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଥିଲେ, ପରିତକ୍ମ୍ୟା ଦିନର ଉଷାରେ।
ଔଚ୍ଛତ୍ସା ରାତ୍ରୀ ପରିତକ୍ମ୍ଯା ଯାଁ ଋଣଂଚଯେ ରାଜନି ରୁଶମାନାମ୍ । ଅତ୍ଯୋ ନ ଵାଜୀ ରଘୁରଜ୍ଯମାନୋ ବଭ୍ରୁଶ୍ଚତ୍ଵାର୍ଯସନତ୍ସହସ୍ରା
ପରିତକ୍ମ୍ୟାର ସେ ରାତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ରୁଶମାମାନଙ୍କର ରାଜା ଋଣଞ୍ଚୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି, କାଠିଆ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାରି ହଜାର ଲାଭ କଲେ।
ଚତୁଃସହସ୍ରଂ ଗଵ୍ଯସ୍ଯ ପଶ୍ଵଃ ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରଭୀଷ୍ମ ରୁଶମେଷ୍ଵଗ୍ନେ । ଘର୍ମଶ୍ଚିତ୍ତପ୍ତଃ ପ୍ରଵୃଜେ ଯ ଆସୀଦଯସ୍ମଯସ୍ତମ୍ଵାଦାମ ଵିପ୍ରାଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ରୁଶମାମାନେଠାରୁ ଆମେ ଚାରି ହଜାର ଗାଁ ଓ ପଶୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛୁ। ତାପିଥିବା ଘର୍ମ ପାତ୍ର ଯେଉଁଥିରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଆମେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ ତାଙ୍କର ବୋଲି ଘୋଷଣା କରୁଛୁ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ରଥାଯ ପ୍ରଵତଂ କୃଣୋତି ଯମଧ୍ଯସ୍ଥାନ୍ମଘଵା ଵାଜଯନ୍ତମ୍ । ଯୂଥେଵ ପଶ୍ଵୋ ଵ୍ଯୁନୋତି ଗୋପା ଅରିଷ୍ଟୋ ଯାତି ପ୍ରଥମଃ ସିଷାସନ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ରଥ ପାଇଁ ପଥ ବନାନ୍ତି, ଯିଏ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ହୋଇ ବିଜୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ଗୋପାଳକ ଯେପରି ଝୁଣ୍ଡରେ ଗାଁମାନେକୁ ଅଲଗା କରେ, ସେଉଁପରି ଅକ୍ଷତ ଥିବା ଏହି ଭଗବାନ ପ୍ରଥମେ ବିଜୟ ପାଇଁ ଯାନ୍ତି।