ତଂ ହି ଶଶ୍ଵନ୍ତ ଈଳତେ ସ୍ରୁଚା ଦେଵଂ ଘୃତଶ୍ଚୁତା । ଅଗ୍ନିଂ ହଵ୍ଯାଯ ଵୋଳ୍ହଵେ
ନିଶ୍ଚୟ, ସେମାନେ ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଘିଅ ଭରା ଛାମଚରେ ସଦା ପୂଜନ୍ତି—ଅଗ୍ନି, ଆହୁତି ନେବାକୁ।
ଅଗ୍ନିର୍ଜାତୋ ଅରୋଚତ ଘ୍ନନ୍ଦସ୍ଯୂଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷା ତମଃ । ଅଵିନ୍ଦଦ୍ଗା ଅପଃ ସ୍ଵଃ
ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଦାସ୍ୟୁମାନେ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଆଲୋକରେ ନଷ୍ଟ କଲେ। ସେ ଗାଁ, ପାଣି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ।
ଅଗ୍ନିମୀଳେନ୍ଯଂ କଵିଂ ଘୃତପୃଷ୍ଠଂ ସପର୍ଯତ । ଵେତୁ ମେ ଶୃଣଵଦ୍ଧଵମ୍
ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟା, ଘିଅ ମୁହଁ ଥିବାକୁ ପୂଜା କର। ସେ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ଡାକକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଅଗ୍ନିଂ ଘୃତେନ ଵାଵୃଧୁ ସ୍ତୋମେଭିର୍ଵିଶ୍ଵଚର୍ଷଣିମ୍ । ସ୍ଵାଧୀଭିର୍ଵଚସ୍ଯୁଭିଃ
ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଘିଅ ଓ ଗୀତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରାଯାଇଛି, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାୟକ, ନିଜେ ଚୟନିତ କଥାରେ।
ପ୍ର ଵେଧସେ କଵଯେ ଵେଦ୍ଯାଯ ଗିରଂ ଭରେ ଯଶସେ ପୂର୍ଵ୍ଯାଯ । ଘୃତପ୍ରସତ୍ତୋ ଅସୁରଃ ସୁଶେଵୋ ରାଯୋ ଧର୍ତା ଧରୁଣୋ ଵସ୍ଵୋ ଅଗ୍ନିଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ, କବି, ଜଣାଯିବା ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ, ପୁରୁଣା ଗୀତ ଯଶ ପାଇଁ ଆମେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛୁ। ଘିଅରେ ଉତ୍ଥାପିତ, ଦୟାଳୁ ଅସୁର, ଧନର ଧାରକ, ଧନର ରକ୍ଷକ ଅଗ୍ନି।
ଋତେନ ଋତଂ ଧରୁଣଂ ଧାରଯନ୍ତ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଶାକେ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ । ଦିଵୋ ଧର୍ମନ୍ଧରୁଣେ ସେଦୁଷୋ ନୄଞ୍ଜାତୈରଜାତାଁ ଅଭି ଯେ ନନକ୍ଷୁଃ
ସତ୍ୟରେ ସତ୍ୟ ଓ ଆଧାରକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ଶକ୍ତିରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆକାଶରେ। ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ଓ ନେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ନୀତିକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି।
ଅଙ୍ହୋଯୁଵସ୍ତନ୍ଵସ୍ତନ୍ଵତେ ଵି ଵଯୋ ମହଦ୍ଦୁଷ୍ଟରଂ ପୂର୍ଵ୍ଯାଯ । ସ ସଂଵତୋ ନଵଜାତସ୍ତୁତୁର୍ଯାତ୍ସିଙ୍ହଂ ନ କ୍ରୁଦ୍ଧମଭିତଃ ପରି ଷ୍ଠୁଃ
ତୁମେ ଯୁବା ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଡ଼ ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ ପଥକୁ ପ୍ରସାରିତ କରୁଛ, ପୁରୁଣା ଜଣେ ପାଇଁ ଏହି ରାସ୍ତା ଖୋଲିଦେଉଛ। ସେ, ନବଜାତ ହୋଇ, ଦୃତଗତିରେ ଚାଲିଯାଉଛି, ରାଗିଥିବା ସିଂହ ଭଳି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘୂରିଘୂରି ଚାଲିଯାଉଛି।
ମାତେଵ ଯଦ୍ଭରସେ ପପ୍ରଥାନୋ ଜନଂଜନଂ ଧାଯସେ ଚକ୍ଷସେ ଚ । ଵଯୋଵଯୋ ଜରସେ ଯଦ୍ଦଧାନଃ ପରି ତ୍ମନା ଵିଷୁରୂପୋ ଜିଗାସି
ମାଆ ଭଳି, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କର, ବଢ଼ାଉଛ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଓ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ଯୁବା ଓ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱକୁ ଧାରଣ କର, ନିଜ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
ଵାଜୋ ନୁ ତେ ଶଵସସ୍ପାତ୍ଵନ୍ତମୁରୁଂ ଦୋଘଂ ଧରୁଣଂ ଦେଵ ରାଯଃ । ପଦଂ ନ ତାଯୁର୍ଗୁହା ଦଧାନୋ ମହୋ ରାଯେ ଚିତଯନ୍ନତ୍ରିମସ୍ପଃ
ତୁମର ଶକ୍ତି ଆମକୁ ବିପୁଳ, ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଧନ୍ୟ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦିଅ, ହେ ଦେବତା, ଆମ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ। ବାପା ଭଳି, ତୁମେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ନିଜ ପାଦ ରଖ, ବଡ଼ ଧନ ଚିହ୍ନଟ କର, କେବେ ବି ବିଫଳ ହୁଅନାହାଁ।
ବୃହଦ୍ଵଯୋ ହି ଭାନଵେଽର୍ଚା ଦେଵାଯାଗ୍ନଯେ । ଯଂ ମିତ୍ରଂ ନ ପ୍ରଶସ୍ତିଭିର୍ମର୍ତାସୋ ଦଧିରେ ପୁରଃ
ବଡ଼ ଆଦର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଆଗ୍ନି ଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମାନବମାନେ, ମିତ୍ର ଭଳି, ପ୍ରଶଂସାରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
ସ ହି ଦ୍ଯୁଭିର୍ଜନାନାଂ ହୋତା ଦକ୍ଷସ୍ଯ ବାହ୍ଵୋଃ । ଵି ହଵ୍ଯମଗ୍ନିରାନୁଷଗ୍ଭଗୋ ନ ଵାରମୃଣ୍ଵତି
ସେ ଆଗ୍ନି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜାରୀ, ଦକ୍ଷତାର ଦୁଇଟି ହାତ ଦ୍ୱାରା, ହବି ଅଂଶ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି, ଭାଗ ଭଳି, ଯେଉଁମାନେ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ଦୟା ପାଆନ୍ତି।
ଅସ୍ଯ ସ୍ତୋମେ ମଘୋନଃ ସଖ୍ଯେ ଵୃଦ୍ଧଶୋଚିଷଃ । ଵିଶ୍ଵା ଯସ୍ମିନ୍ତୁଵିଷ୍ଵଣି ସମର୍ଯେ ଶୁଷ୍ମମାଦଧୁଃ
ଯାହାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଉଦାରତା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଖା ଅଛି, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି, ସଭାରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି।
ଅଧା ହ୍ଯଗ୍ନ ଏଷାଂ ସୁଵୀର୍ଯସ୍ଯ ମଂହନା । ତମିଦ୍ଯହ୍ଵଂ ନ ରୋଦସୀ ପରି ଶ୍ରଵୋ ବଭୂଵତୁଃ
ଏଭଳି, ଆଗ୍ନି ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀରତା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ, ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଧ୍ୱନି ଭଳି ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ।
ନୂ ନ ଏହି ଵାର୍ଯମଗ୍ନେ ଗୃଣାନ ଆ ଭର । ଯେ ଵଯଂ ଯେ ଚ ସୂରଯଃ ସ୍ଵସ୍ତି ଧାମହେ ସଚୋତୈଧି ପୃତ୍ସୁ ନୋ ଵୃଧେ
ଏବେ ଆସ, ହେ ଆଗ୍ନି, ଆମକୁ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦାନ ଦିଅ, ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ। ଯେଉଁମାନେ ଆମେ ଓ ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇଦିଅ।
ଆ ଯଜ୍ଞୈର୍ଦେଵ ମର୍ତ୍ଯ ଇତ୍ଥା ତଵ୍ଯାଂସମୂତଯେ । ଅଗ୍ନିଂ କୃତେ ସ୍ଵଧ୍ଵରେ ପୂରୁରୀଳୀତାଵସେ
ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ମଣିଷ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଉଛି। ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ସହାୟତା ପାଇଁ ବହୁତେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଛି।
ଅସ୍ଯ ହି ସ୍ଵଯଶସ୍ତର ଆସା ଵିଧର୍ମନ୍ମନ୍ଯସେ । ତଂ ନାକଂ ଚିତ୍ରଶୋଚିଷଂ ମନ୍ଦ୍ରଂ ପରୋ ମନୀଷଯା
ନିଜ ମହିମା ପାଇଁ, ସେ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଭାବେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ଅସ୍ଯ ଵାସା ଉ ଅର୍ଚିଷା ଯ ଆଯୁକ୍ତ ତୁଜା ଗିରା । ଦିଵୋ ନ ଯସ୍ଯ ରେତସା ବୃହଚ୍ଛୋଚନ୍ତ୍ଯର୍ଚଯଃ
ତାଙ୍କର ପୋଷାକ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ଶିଖା, ଯାହାକୁ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣୀ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ଦିଗନ୍ତର ମଣ୍ଡ ଭଳି, ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ଚମକେ।
ଅସ୍ଯ କ୍ରତ୍ଵା ଵିଚେତସୋ ଦସ୍ମସ୍ଯ ଵସୁ ରଥ ଆ । ଅଧା ଵିଶ୍ଵାସୁ ହଵ୍ଯୋଽଗ୍ନିର୍ଵିକ୍ଷୁ ପ୍ର ଶସ୍ଯତେ
ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛା ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଭଲ ଲୋକ ରଥ ଚଢ଼ି ଚାଲନ୍ତି। ଏଭଳି, ଆଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଜନଜାତିରେ ହବି ଗ୍ରହଣକାରୀ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ।
ନୂ ନ ଇଦ୍ଧି ଵାର୍ଯମାସା ସଚନ୍ତ ସୂରଯଃ । ଊର୍ଜୋ ନପାଦଭିଷ୍ଟଯେ ପାହି ଶଗ୍ଧି ସ୍ଵସ୍ତଯ ଉତୈଧି ପୃତ୍ସୁ ନୋ ଵୃଧେ
ଏବେ ନିଶ୍ଚୟ, ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦାନ ଉତ୍ତମମାନେ ଏକତ୍ର କରିଛନ୍ତି। ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇଁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମକୁ ସୁଖ ଦିଅ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇଦିଅ।
ପ୍ରାତରଗ୍ନିଃ ପୁରୁପ୍ରିଯୋ ଵିଶ ସ୍ତଵେତାତିଥିଃ । ଵିଶ୍ଵାନି ଯୋ ଅମର୍ତ୍ଯୋ ହଵ୍ଯା ମର୍ତେଷୁ ରଣ୍ଯତି
ପ୍ରଭାତରେ, ଆଗ୍ନି ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ସେ ଜନମାନଙ୍କ ଅତିଥି ଭାବେ ସ୍ତୁତି ହେବା ଉଚିତ। ସେ ଅମର, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵିତାଯ ମୃକ୍ତଵାହସେ ସ୍ଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ମଂହନା । ଇନ୍ଦୁଂ ସ ଧତ୍ତ ଆନୁଷକ୍ସ୍ତୋତା ଚିତ୍ତେ ଅମର୍ତ୍ଯ
ଦ୍ୱିତୀୟଥର ପାଇଁ, ହବି ବହନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ, ନିଜ ଦକ୍ଷତାର ମହିମାରେ, ସେ ସୋମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଅମର ଯିଏ ସ୍ତୁତିକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦା ପ୍ରଶଂସିତ।
ତଂ ଵୋ ଦୀର୍ଘାଯୁଶୋଚିଷଂ ଗିରା ହୁଵେ ମଘୋନାମ୍ । ଅରିଷ୍ଟୋ ଯେଷାଂ ରଥୋ ଵ୍ଯଶ୍ଵଦାଵନ୍ନୀଯତେ
ଯିଏ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୁଁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଉଦାରମନାଙ୍କ ପାଇଁ ଡାକୁଛି। ଯାହାଙ୍କ ରଥ ଅକ୍ଷତ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଯାଏ।
ଚିତ୍ରା ଵା ଯେଷୁ ଦୀଧିତିରାସନ୍ନୁକ୍ଥା ପାନ୍ତି ଯେ । ସ୍ତୀର୍ଣଂ ବର୍ହିଃ ସ୍ଵର୍ଣରେ ଶ୍ରଵାଂସି ଦଧିରେ ପରି
ଯେଉଁଠି ଆଲୋକ ଚମକିଉଠିଛି, ସେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସେମାନେ ସ୍ତୁତିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ବିଛାଯାଇଥିବା କୁଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ କୀର୍ତ୍ତିକୁ ଚାରିପାଖରେ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି।
ଯେ ମେ ପଞ୍ଚାଶତଂ ଦଦୁରଶ୍ଵାନାଂ ସଧସ୍ତୁତି । ଦ୍ଯୁମଦଗ୍ନେ ମହି ଶ୍ରଵୋ ବୃହତ୍କୃଧି ମଘୋନାଂ ନୃଵଦମୃତ ନୃଣାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ପଞ୍ଚାଶଟି ଘୋଡ଼ା ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ, ହେ ଆଗ୍ନି, ଉଦାର, ବୀର ଓ ଅମର ମଣିଷମାନଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତିକୁ ବଡ଼ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କର।
ଅଭ୍ଯଵସ୍ଥାଃ ପ୍ର ଜାଯନ୍ତେ ପ୍ର ଵଵ୍ରେର୍ଵଵ୍ରିଶ୍ଚିକେତ । ଉପସ୍ଥେ ମାତୁର୍ଵି ଚଷ୍ଟେ
ସନ୍ତାନମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଉନ୍ନତି କରନ୍ତି, ଘେରା ଖୋଲାଯାଏ ଏବଂ ବୁଝାଯାଏ; ଜଣେ ମାଆର କୋଳ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାନ୍ତି।
ଜୁହୁରେ ଵି ଚିତଯନ୍ତୋଽନିମିଷଂ ନୃମ୍ଣଂ ପାନ୍ତି । ଆ ଦୃଳ୍ହାଂ ପୁରଂ ଵିଵିଶୁଃ
ସେମାନେ ବିବେକ ସହିତ ହବନ କରିଛନ୍ତି, ଅଚଳ ଶକ୍ତିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଦୃଢ଼ କିଲ୍ଲାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।
ଆ ଶ୍ଵୈତ୍ରେଯସ୍ଯ ଜନ୍ତଵୋ ଦ୍ଯୁମଦ୍ଵର୍ଧନ୍ତ କୃଷ୍ଟଯଃ । ନିଷ୍କଗ୍ରୀଵୋ ବୃହଦୁକ୍ଥ ଏନା ମଧ୍ଵା ନ ଵାଜଯୁଃ
ଶ୍ୱେତ୍ରେୟଙ୍କ ଲୋକମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ବଢ଼ିଯାନ୍ତି; ନିଷ୍କ ଧାରିଥିବା ବୃହଦୁକ୍ଥ, ମଧୁ ସହିତ, ପୁରସ୍କୃତି ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ନ୍ତି।
ପ୍ରିଯଂ ଦୁଗ୍ଧଂ ନ କାମ୍ଯମଜାମି ଜାମ୍ଯୋଃ ସଚା । ଘର୍ମୋ ନ ଵାଜଜଠରୋଽଦବ୍ଧଃ ଶଶ୍ଵତୋ ଦଭଃ
ପ୍ରିୟ ଦୁଧ ଭଳି, ଆକାଂକ୍ଷିତ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା, ମୁଁ ନିଜ ଜଣେ ଜଣେ ସହଯୋଗ କରେ; ପୁରସ୍କୃତିର ଗର୍ଭରେ ତାପ ଭଳି, ଅଚଳ ଓ ନିଷ୍କପଟ ଠକେଇ ରହିଛି।
କ୍ରୀଳନ୍ନୋ ରଶ୍ମ ଆ ଭୁଵଃ ସଂ ଭସ୍ମନା ଵାଯୁନା ଵେଵିଦାନଃ । ତା ଅସ୍ଯ ସନ୍ଧୃଷଜୋ ନ ତିଗ୍ମାଃ ସୁସଂଶିତା ଵକ୍ଷ୍ଯୋ ଵକ୍ଷଣେସ୍ଥାଃ
ଖେଳୁଥିବା କିରଣ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଖାକ ଓ ପବନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ; ତାହାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭଲ ଗଠିତ ବନ୍ଧନଗୁଡ଼ିକ ଉଠାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ବହନକାରୀରେ ରଖାଯାଏ।
ଯମଗ୍ନେ ଵାଜସାତମ ତ୍ଵଂ ଚିନ୍ମନ୍ଯସେ ରଯିମ୍ । ତଂ ନୋ ଗୀର୍ଭିଃ ଶ୍ରଵାଯ୍ଯଂ ଦେଵତ୍ରା ପନଯା ଯୁଜମ୍
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଯେଉଁ ଧନ ଦେବାକୁ ଭାବୁଛ, ସେଇ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ଧନ ଆମ ପାଖକୁ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଆଣ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଜିତ।