ସଖାଯସ୍ତେ ଵିଷୁଣା ଅଗ୍ନ ଏତେ ଶିଵାସଃ ସନ୍ତୋ ଅଶିଵା ଅଭୂଵନ୍ । ଅଧୂର୍ଷତ ସ୍ଵଯମେତେ ଵଚୋଭିରୃଜୂଯତେ ଵୃଜିନାନି ବ୍ରୁଵନ୍ତଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ସଙ୍ଗୀମାନେ ବିଭାଜିତ; କେହି ଶୁଭ, କେହି ଅଶୁଭ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ନିଜେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ମୁଖରେ ସତ୍ୟ କହିଲେ ମଧ୍ୟ, କାମରେ ଅସତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।
ଯସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ନମସା ଯଜ୍ଞମୀଟ୍ଟ ଋତଂ ସ ପାତ୍ଯରୁଷସ୍ଯ ଵୃଷ୍ଣଃ । ତସ୍ଯ କ୍ଷଯଃ ପୃଥୁରା ସାଧୁରେତୁ ପ୍ରସର୍ସ୍ରାଣସ୍ଯ ନହୁଷସ୍ଯ ଶେଷଃ
ଯିଏ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ସତ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଲାଲ ଉଠକୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ନହୁଷଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଗୃହ ସ୍ଥିର ରହୁ।
ଅର୍ଚନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ହଵାମହେଽର୍ଚନ୍ତଃ ସମିଧୀମହି । ଅଗ୍ନେ ଅର୍ଚନ୍ତ ଊତଯେ
ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ଡାକୁଛୁ, ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ଆଗୁନି ଜାଳୁଛୁ। ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର।
ଅଗ୍ନେ ସ୍ତୋମଂ ମନାମହେ ସିଧ୍ରମଦ୍ଯ ଦିଵିସ୍ପୃଶଃ । ଦେଵସ୍ଯ ଦ୍ରଵିଣସ୍ଯଵଃ
ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ଗୀତରେ ସମ୍ମାନ କରୁଛୁ, ଆଜି ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଓ ଆକାଶକୁ ଛୁଉଥିବା, ଦେବତାଙ୍କର ଧନ ଆଣିଦିଅ।
ଅଗ୍ନିର୍ଜୁଷତ ନୋ ଗିରୋ ହୋତା ଯୋ ମାନୁଷେଷ୍ଵା । ସ ଯକ୍ଷଦ୍ଦୈଵ୍ଯଂ ଜନମ୍
ଅଗ୍ନି, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ହୋତା, ସେ ଆମର କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ; ସେ ଦେବମଣ୍ଡଳକୁ ପୂଜା କରୁନ୍ତୁ।
ତ୍ଵମଗ୍ନେ ସପ୍ରଥା ଅସି ଜୁଷ୍ଟୋ ହୋତା ଵରେଣ୍ଯଃ । ତ୍ଵଯା ଯଜ୍ଞଂ ଵି ତନ୍ଵତେ
ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ବରଣୀୟ ହୋତା; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ।
ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ଵାଜସାତମଂ ଵିପ୍ରା ଵର୍ଧନ୍ତି ସୁଷ୍ଟୁତମ୍ । ସ ନୋ ରାସ୍ଵ ସୁଵୀର୍ଯମ୍
ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ତିରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ଆମକୁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଭାବ ଦିଅ।
ଅଗ୍ନେ ନେମିରରାଁ ଇଵ ଦେଵାଁସ୍ତ୍ଵଂ ପରିଭୂରସି । ଆ ରାଧଶ୍ଚିତ୍ରମୃଞ୍ଜସେ
ଅଗ୍ନି, ଚକ୍ରର ଧାର ନଥିବା ପରି, ତୁମେ ଦେବତାମାନେଠାରୁ ଉପରେ। ତୁମେ ଚମତ୍କାର ଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର।
ଅଗ୍ନିଂ ସ୍ତୋମେନ ବୋଧଯ ସମିଧାନୋ ଅମର୍ତ୍ଯମ୍ । ହଵ୍ଯା ଦେଵେଷୁ ନୋ ଦଧତ୍
ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ଜାଗ୍ରୁତ କର, ଜଳାଇଦିଅ, ଅମର। ଆମର ହବ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଖ।
ତମଧ୍ଵରେଷ୍ଵୀଳତେ ଦେଵଂ ମର୍ତା ଅମର୍ତ୍ଯମ୍ । ଯଜିଷ୍ଠଂ ମାନୁଷେ ଜନେ
ଯଜ୍ଞରେ, ମଣିଷମାନେ ସେହି ଦେବତା, ଅମର, ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।
ତଂ ହି ଶଶ୍ଵନ୍ତ ଈଳତେ ସ୍ରୁଚା ଦେଵଂ ଘୃତଶ୍ଚୁତା । ଅଗ୍ନିଂ ହଵ୍ଯାଯ ଵୋଳ୍ହଵେ
ନିଶ୍ଚୟ, ସେମାନେ ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଘିଅ ଭରା ଛାମଚରେ ସଦା ପୂଜନ୍ତି—ଅଗ୍ନି, ଆହୁତି ନେବାକୁ।
ଅଗ୍ନିର୍ଜାତୋ ଅରୋଚତ ଘ୍ନନ୍ଦସ୍ଯୂଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷା ତମଃ । ଅଵିନ୍ଦଦ୍ଗା ଅପଃ ସ୍ଵଃ
ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଦାସ୍ୟୁମାନେ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଆଲୋକରେ ନଷ୍ଟ କଲେ। ସେ ଗାଁ, ପାଣି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ।
ଅଗ୍ନିମୀଳେନ୍ଯଂ କଵିଂ ଘୃତପୃଷ୍ଠଂ ସପର୍ଯତ । ଵେତୁ ମେ ଶୃଣଵଦ୍ଧଵମ୍
ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟା, ଘିଅ ମୁହଁ ଥିବାକୁ ପୂଜା କର। ସେ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ଡାକକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଅଗ୍ନିଂ ଘୃତେନ ଵାଵୃଧୁ ସ୍ତୋମେଭିର୍ଵିଶ୍ଵଚର୍ଷଣିମ୍ । ସ୍ଵାଧୀଭିର୍ଵଚସ୍ଯୁଭିଃ
ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଘିଅ ଓ ଗୀତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରାଯାଇଛି, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାୟକ, ନିଜେ ଚୟନିତ କଥାରେ।
ପ୍ର ଵେଧସେ କଵଯେ ଵେଦ୍ଯାଯ ଗିରଂ ଭରେ ଯଶସେ ପୂର୍ଵ୍ଯାଯ । ଘୃତପ୍ରସତ୍ତୋ ଅସୁରଃ ସୁଶେଵୋ ରାଯୋ ଧର୍ତା ଧରୁଣୋ ଵସ୍ଵୋ ଅଗ୍ନିଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ, କବି, ଜଣାଯିବା ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ, ପୁରୁଣା ଗୀତ ଯଶ ପାଇଁ ଆମେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛୁ। ଘିଅରେ ଉତ୍ଥାପିତ, ଦୟାଳୁ ଅସୁର, ଧନର ଧାରକ, ଧନର ରକ୍ଷକ ଅଗ୍ନି।
ଋତେନ ଋତଂ ଧରୁଣଂ ଧାରଯନ୍ତ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଶାକେ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ । ଦିଵୋ ଧର୍ମନ୍ଧରୁଣେ ସେଦୁଷୋ ନୄଞ୍ଜାତୈରଜାତାଁ ଅଭି ଯେ ନନକ୍ଷୁଃ
ସତ୍ୟରେ ସତ୍ୟ ଓ ଆଧାରକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞର ଶକ୍ତିରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆକାଶରେ। ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ଓ ନେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ନୀତିକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି।
ଅଙ୍ହୋଯୁଵସ୍ତନ୍ଵସ୍ତନ୍ଵତେ ଵି ଵଯୋ ମହଦ୍ଦୁଷ୍ଟରଂ ପୂର୍ଵ୍ଯାଯ । ସ ସଂଵତୋ ନଵଜାତସ୍ତୁତୁର୍ଯାତ୍ସିଙ୍ହଂ ନ କ୍ରୁଦ୍ଧମଭିତଃ ପରି ଷ୍ଠୁଃ
ତୁମେ ଯୁବା ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଡ଼ ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ ପଥକୁ ପ୍ରସାରିତ କରୁଛ, ପୁରୁଣା ଜଣେ ପାଇଁ ଏହି ରାସ୍ତା ଖୋଲିଦେଉଛ। ସେ, ନବଜାତ ହୋଇ, ଦୃତଗତିରେ ଚାଲିଯାଉଛି, ରାଗିଥିବା ସିଂହ ଭଳି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘୂରିଘୂରି ଚାଲିଯାଉଛି।
ମାତେଵ ଯଦ୍ଭରସେ ପପ୍ରଥାନୋ ଜନଂଜନଂ ଧାଯସେ ଚକ୍ଷସେ ଚ । ଵଯୋଵଯୋ ଜରସେ ଯଦ୍ଦଧାନଃ ପରି ତ୍ମନା ଵିଷୁରୂପୋ ଜିଗାସି
ମାଆ ଭଳି, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କର, ବଢ଼ାଉଛ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଓ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ଯୁବା ଓ ବୃଦ୍ଧତ୍ୱକୁ ଧାରଣ କର, ନିଜ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
ଵାଜୋ ନୁ ତେ ଶଵସସ୍ପାତ୍ଵନ୍ତମୁରୁଂ ଦୋଘଂ ଧରୁଣଂ ଦେଵ ରାଯଃ । ପଦଂ ନ ତାଯୁର୍ଗୁହା ଦଧାନୋ ମହୋ ରାଯେ ଚିତଯନ୍ନତ୍ରିମସ୍ପଃ
ତୁମର ଶକ୍ତି ଆମକୁ ବିପୁଳ, ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଧନ୍ୟ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦିଅ, ହେ ଦେବତା, ଆମ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ। ବାପା ଭଳି, ତୁମେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ନିଜ ପାଦ ରଖ, ବଡ଼ ଧନ ଚିହ୍ନଟ କର, କେବେ ବି ବିଫଳ ହୁଅନାହାଁ।
ବୃହଦ୍ଵଯୋ ହି ଭାନଵେଽର୍ଚା ଦେଵାଯାଗ୍ନଯେ । ଯଂ ମିତ୍ରଂ ନ ପ୍ରଶସ୍ତିଭିର୍ମର୍ତାସୋ ଦଧିରେ ପୁରଃ
ବଡ଼ ଆଦର ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଆଗ୍ନି ଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମାନବମାନେ, ମିତ୍ର ଭଳି, ପ୍ରଶଂସାରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
ସ ହି ଦ୍ଯୁଭିର୍ଜନାନାଂ ହୋତା ଦକ୍ଷସ୍ଯ ବାହ୍ଵୋଃ । ଵି ହଵ୍ଯମଗ୍ନିରାନୁଷଗ୍ଭଗୋ ନ ଵାରମୃଣ୍ଵତି
ସେ ଆଗ୍ନି, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜାରୀ, ଦକ୍ଷତାର ଦୁଇଟି ହାତ ଦ୍ୱାରା, ହବି ଅଂଶ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି, ଭାଗ ଭଳି, ଯେଉଁମାନେ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ଦୟା ପାଆନ୍ତି।
ଅସ୍ଯ ସ୍ତୋମେ ମଘୋନଃ ସଖ୍ଯେ ଵୃଦ୍ଧଶୋଚିଷଃ । ଵିଶ୍ଵା ଯସ୍ମିନ୍ତୁଵିଷ୍ଵଣି ସମର୍ଯେ ଶୁଷ୍ମମାଦଧୁଃ
ଯାହାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଉଦାରତା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଖା ଅଛି, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି, ସଭାରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି।
ଅଧା ହ୍ଯଗ୍ନ ଏଷାଂ ସୁଵୀର୍ଯସ୍ଯ ମଂହନା । ତମିଦ୍ଯହ୍ଵଂ ନ ରୋଦସୀ ପରି ଶ୍ରଵୋ ବଭୂଵତୁଃ
ଏଭଳି, ଆଗ୍ନି ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀରତା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ, ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଧ୍ୱନି ଭଳି ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ।
ନୂ ନ ଏହି ଵାର୍ଯମଗ୍ନେ ଗୃଣାନ ଆ ଭର । ଯେ ଵଯଂ ଯେ ଚ ସୂରଯଃ ସ୍ଵସ୍ତି ଧାମହେ ସଚୋତୈଧି ପୃତ୍ସୁ ନୋ ଵୃଧେ
ଏବେ ଆସ, ହେ ଆଗ୍ନି, ଆମକୁ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦାନ ଦିଅ, ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଛୁ। ଯେଉଁମାନେ ଆମେ ଓ ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇଦିଅ।
ଆ ଯଜ୍ଞୈର୍ଦେଵ ମର୍ତ୍ଯ ଇତ୍ଥା ତଵ୍ଯାଂସମୂତଯେ । ଅଗ୍ନିଂ କୃତେ ସ୍ଵଧ୍ଵରେ ପୂରୁରୀଳୀତାଵସେ
ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ମଣିଷ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଉଛି। ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ସହାୟତା ପାଇଁ ବହୁତେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଛି।
ଅସ୍ଯ ହି ସ୍ଵଯଶସ୍ତର ଆସା ଵିଧର୍ମନ୍ମନ୍ଯସେ । ତଂ ନାକଂ ଚିତ୍ରଶୋଚିଷଂ ମନ୍ଦ୍ରଂ ପରୋ ମନୀଷଯା
ନିଜ ମହିମା ପାଇଁ, ସେ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଭାବେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ଅସ୍ଯ ଵାସା ଉ ଅର୍ଚିଷା ଯ ଆଯୁକ୍ତ ତୁଜା ଗିରା । ଦିଵୋ ନ ଯସ୍ଯ ରେତସା ବୃହଚ୍ଛୋଚନ୍ତ୍ଯର୍ଚଯଃ
ତାଙ୍କର ପୋଷାକ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ଶିଖା, ଯାହାକୁ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣୀ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ଦିଗନ୍ତର ମଣ୍ଡ ଭଳି, ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ଚମକେ।
ଅସ୍ଯ କ୍ରତ୍ଵା ଵିଚେତସୋ ଦସ୍ମସ୍ଯ ଵସୁ ରଥ ଆ । ଅଧା ଵିଶ୍ଵାସୁ ହଵ୍ଯୋଽଗ୍ନିର୍ଵିକ୍ଷୁ ପ୍ର ଶସ୍ଯତେ
ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛା ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଭଲ ଲୋକ ରଥ ଚଢ଼ି ଚାଲନ୍ତି। ଏଭଳି, ଆଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଜନଜାତିରେ ହବି ଗ୍ରହଣକାରୀ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ।
ନୂ ନ ଇଦ୍ଧି ଵାର୍ଯମାସା ସଚନ୍ତ ସୂରଯଃ । ଊର୍ଜୋ ନପାଦଭିଷ୍ଟଯେ ପାହି ଶଗ୍ଧି ସ୍ଵସ୍ତଯ ଉତୈଧି ପୃତ୍ସୁ ନୋ ଵୃଧେ
ଏବେ ନିଶ୍ଚୟ, ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦାନ ଉତ୍ତମମାନେ ଏକତ୍ର କରିଛନ୍ତି। ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇଁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମକୁ ସୁଖ ଦିଅ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇଦିଅ।
ପ୍ରାତରଗ୍ନିଃ ପୁରୁପ୍ରିଯୋ ଵିଶ ସ୍ତଵେତାତିଥିଃ । ଵିଶ୍ଵାନି ଯୋ ଅମର୍ତ୍ଯୋ ହଵ୍ଯା ମର୍ତେଷୁ ରଣ୍ଯତି
ପ୍ରଭାତରେ, ଆଗ୍ନି ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ସେ ଜନମାନଙ୍କ ଅତିଥି ଭାବେ ସ୍ତୁତି ହେବା ଉଚିତ। ସେ ଅମର, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।