ହିରଣ୍ଯଯେନ ପୁରୁଭୂ ରଥେନେମଂ ଯଜ୍ଞଂ ନାସତ୍ଯୋପ ଯାତମ୍ । ପିବାଥ ଇନ୍ମଧୁନଃ ସୋମ୍ଯସ୍ଯ ଦଧଥୋ ରତ୍ନଂ ଵିଧତେ ଜନାଯ
ସୁନା ରଥରେ ବହୁ ଧନ ଥିବା, ହେ ନାସତ୍ୟ, ଏହି ବଳିକୁ ଆସ। ମଧୁର ସୋମ ପିଅ, ଓ ପୂଜାକାରୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ।
ଆ ନୋ ଯାତଂ ଦିଵୋ ଅଚ୍ଛା ପୃଥିଵ୍ଯା ହିରଣ୍ଯଯେନ ସୁଵୃତା ରଥେନ । ମା ଵାମନ୍ଯେ ନି ଯମନ୍ଦେଵଯନ୍ତଃ ସଂ ଯଦ୍ଦଦେ ନାଭିଃ ପୂର୍ଵ୍ଯା ଵାମ୍
ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଦିଗନ୍ତରୁ, ପୃଥିବୀରୁ, ସୁନାରେ ଭଲ ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା ତୁମ ରଥରେ। ଅନ୍ୟମାନେ, ତୁମକୁ ଚାହିଁ, ତୁମକୁ ବାନ୍ଧି ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ତୁମ ପୁରୁଣା ମୂଳ, ତୁମ ଉତ୍ସ, ତୁମକୁ ଏକତ୍ର କରେ।
ନୂ ନୋ ରଯିଂ ପୁରୁଵୀରଂ ବୃହନ୍ତଂ ଦସ୍ରା ମିମାଥାମୁଭଯେଷ୍ଵସ୍ମେ । ନରୋ ଯଦ୍ଵାମଶ୍ଵିନା ସ୍ତୋମମାଵନ୍ସଧସ୍ତୁତିମାଜମୀଳ୍ହାସୋ ଅଗ୍ମନ୍
ହେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦୁଇଜଣ, ଆମ ପାଇଁ ଦୟାକରି ବହୁ ସୂର୍ଯ୍ୟବନ୍ତ, ବିରପ୍ରତାପୀ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଦୁହେଁ ଆପଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ରୂପରେ। ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଗୀତ ଓ ସ୍ତୁତି ଦେଇ ଡାକନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଇହେହ ଯଦ୍ଵାଂ ସମନା ପପୃକ୍ଷେ ସେଯମସ୍ମେ ସୁମତିର୍ଵାଜରତ୍ନା । ଉରୁଷ୍ଯତଂ ଜରିତାରଂ ଯୁଵଂ ହ ଶ୍ରିତଃ କାମୋ ନାସତ୍ଯା ଯୁଵଦ୍ରିକ୍
ଏଠି, ଏଠାରେ ଯେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କର ମନ ଅନ୍ବେଷଣ କରାଯାଏ, ସେଇ ଭଲ ଦୟା ଓ ପୁରସ୍କାର ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ। ହେ ନାସତ୍ୟ, ଆପଣମାନେ ଗାୟକ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଇଛି ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶା କରେ, ସେଇ ଆଶା ଆପଣଙ୍କର ଅଟୁଟ ଅଂଶ।
ଏଷ ସ୍ଯ ଭାନୁରୁଦିଯର୍ତି ଯୁଜ୍ଯତେ ରଥଃ ପରିଜ୍ମା ଦିଵୋ ଅସ୍ଯ ସାନଵି । ପୃକ୍ଷାସୋ ଅସ୍ମିନ୍ମିଥୁନା ଅଧି ତ୍ରଯୋ ଦୃତିସ୍ତୁରୀଯୋ ମଧୁନୋ ଵି ରପ୍ଶତେ
ଏଠି ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଉଦୟ ହେଉଛି; ରଥ ଯୋଜିତ, ଆକାଶର ଶିଖରକୁ ଘେରିଛି; ତାହାରେ ତିନିଟି ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ଏକାଠି ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଚତୁର୍ଥଟି ମଧୁର ଅଲଗା ଦୌଡ଼ୁଛି।
ଉଦ୍ଵାଂ ପୃକ୍ଷାସୋ ମଧୁମନ୍ତ ଈରତେ ରଥା ଅଶ୍ଵାସ ଉଷସୋ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିଷୁ । ଅପୋର୍ଣୁଵନ୍ତସ୍ତମ ଆ ପରୀଵୃତଂ ସ୍ଵର୍ଣ ଶୁକ୍ରଂ ତନ୍ଵନ୍ତ ଆ ରଜଃ
ଆପଣଙ୍କର ମଧୁଭରା ଘୋଡ଼ାମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଉଷାରେ ଉଠିଯାନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କର ରଥଘୋଡ଼ାମାନେ ପ୍ରଭାତରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି; ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି, ଆକାଶ ଜୁଡ଼ି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ପ୍ରସାର କରନ୍ତି।
ମଧ୍ଵଃ ପିବତଂ ମଧୁପେଭିରାସଭିରୁତ ପ୍ରିଯଂ ମଧୁନେ ଯୁଞ୍ଜାଥାଂ ରଥମ୍ । ଆ ଵର୍ତନିଂ ମଧୁନା ଜିନ୍ଵଥସ୍ପଥୋ ଦୃତିଂ ଵହେଥେ ମଧୁମନ୍ତମଶ୍ଵିନା
ମଧୁପାନ ପାତ୍ରରେ ମଧୁ ପିଉନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ ରଥକୁ ମଧୁ ସହିତ ଯୋଜନ୍ତୁ; ମଧୁର ରାସ୍ତାରେ ଆପଣମାନେ ଯାତ୍ରାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରନ୍ତି, ଆଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଆପଣମାନେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମଧୁଭରା ଉପହାର ଆଣନ୍ତି।
ହଂସାସୋ ଯେ ଵାଂ ମଧୁମନ୍ତୋ ଅସ୍ରିଧୋ ହିରଣ୍ଯପର୍ଣା ଉହୁଵ ଉଷର୍ବୁଧଃ । ଉଦପ୍ରୁତୋ ମନ୍ଦିନୋ ମନ୍ଦିନିସ୍ପୃଶୋ ମଧ୍ଵୋ ନ ମକ୍ଷଃ ସଵନାନି ଗଚ୍ଛଥଃ
ଆପଣଙ୍କର ମଧୁଭରା ହଂସମାନେ, ଅକ୍ଲାନ୍ତ, ସୁନା ପର୍ଣ୍ଣଧାରୀ, ଉଷା ଜାଗାଇଦେଇଛି; ସେମାନେ ଉଠି, ଉତ୍ସାହିତ, ଉତ୍ସାହକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ମଧୁକୁ ମକୁଡ଼ି ଭଳି, ଆପଣମାନେ ନିବେଦନ ସ୍ଥଳକୁ ଆସନ୍ତି।
ସ୍ଵଧ୍ଵରାସୋ ମଧୁମନ୍ତୋ ଅଗ୍ନଯ ଉସ୍ରା ଜରନ୍ତେ ପ୍ରତି ଵସ୍ତୋରଶ୍ଵିନା । ଯନ୍ନିକ୍ତହସ୍ତସ୍ତରଣିର୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ ସୋମଂ ସୁଷାଵ ମଧୁମନ୍ତମଦ୍ରିଭିଃ
ସୁସଂଖଳିତ, ମଧୁଭରା ଅଗ୍ନିମାନେ, ଆଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଉଷାର ଆଗମନରେ ଜ୍ୱଳିଉଠନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ହସ୍ତଧାରୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ଦକ୍ଷ, ମଧୁଭରା ସୋମକୁ ପାଥରରେ ଚେପିଥିଲେ।
ଆକେନିପାସୋ ଅହଭିର୍ଦଵିଧ୍ଵତଃ ସ୍ଵର୍ଣ ଶୁକ୍ରଂ ତନ୍ଵନ୍ତ ଆ ରଜଃ । ସୂରଶ୍ଚିଦଶ୍ଵାନ୍ଯୁଯୁଜାନ ଈଯତେ ଵିଶ୍ଵାଁ ଅନୁ ସ୍ଵଧଯା ଚେତଥସ୍ପଥଃ
ଏହି ଦିନରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପିଉଥିବାମାନେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ, ଆକାଶ ଜୁଡ଼ି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ପ୍ରସାର କରନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ଯୋଜି ଯାଉଛି, ଆପଣମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପଥ ଜାଣନ୍ତି।
ପ୍ର ଵାମଵୋଚମଶ୍ଵିନା ଧିଯଂଧା ରଥଃ ସ୍ଵଶ୍ଵୋ ଅଜରୋ ଯୋ ଅସ୍ତି । ଯେନ ସଦ୍ଯଃ ପରି ରଜାଂସି ଯାଥୋ ହଵିଷ୍ମନ୍ତଂ ତରଣିଂ ଭୋଜମଚ୍ଛ
ଆମେ ଆପଣଙ୍କର ଜ୍ଞାନକୁ କହିଛୁ, ଆଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଆପଣଙ୍କର ନିଜ ଘୋଡ଼ା ଯୋଜିଥିବା ରଥ, ଯାହା କେବେ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏନି; ଏହି ରଥରେ ଆପଣମାନେ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଦାନଶୀଳ ଯଜମାନ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି।
ଅଗ୍ରଂ ପିବା ମଧୂନାଂ ସୁତଂ ଵାଯୋ ଦିଵିଷ୍ଟିଷୁ । ତ୍ଵଂ ହି ପୂର୍ଵପା ଅସି
ହେ ବାୟୁ, ଦିବ୍ୟ ଗୃହରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ମଧୁର ରସ ପିଉନ୍ତୁ; କାରଣ ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଆଦି ପିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଶତେନା ନୋ ଅଭିଷ୍ଟିଭିର୍ନିଯୁତ୍ଵାଁ ଇନ୍ଦ୍ରସାରଥିଃ । ଵାଯୋ ସୁତସ୍ଯ ତୃମ୍ପତମ୍
ଶତଶଃ ସହାୟ ଓ ଦଳ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥଚାଳକ ବାୟୁ, ଏହି ଚାପିଥିବା ସୋମରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତୁ।
ଆ ଵାଂ ସହସ୍ରଂ ହରଯ ଇନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ଅଭି ପ୍ରଯଃ । ଵହନ୍ତୁ ସୋମପୀତଯେ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ବାୟୁ, ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆଣିଦିଅ।
ରଥଂ ହିରଣ୍ଯଵନ୍ଧୁରମିନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ସ୍ଵଧ୍ଵରମ୍ । ଆ ହି ସ୍ଥାଥୋ ଦିଵିସ୍ପୃଶମ୍
ଆପଣମାନେଙ୍କର ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ସୁସଂଖଳିତ ରଥ, ଇନ୍ଦ୍ର ବାୟୁ, ଆସିଛି, ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛି।
ରଥେନ ପୃଥୁପାଜସା ଦାଶ୍ଵାଂସମୁପ ଗଚ୍ଛତମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ଇହା ଗତମ୍
ବିସ୍ତୃତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥରେ ଯଜମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ବାୟୁ, ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ।
ଇନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ଅଯଂ ସୁତସ୍ତଂ ଦେଵେଭିଃ ସଜୋଷସା । ପିବତଂ ଦାଶୁଷୋ ଗୃହେ
ଇନ୍ଦ୍ର ବାୟୁ, ଏହି ସୋମ ଚାପାଯାଇଛି; ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଏହି ଯଜମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ଏହା ପିଉନ୍ତୁ।
ଇହ ପ୍ରଯାଣମସ୍ତୁ ଵାମିନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ଵିମୋଚନମ୍ । ଇହ ଵାଂ ସୋମପୀତଯେ
ଏଠି ଆପଣମାନେଙ୍କର ଆଗମନ ଓ ବିଶ୍ରାମ ହେଉ; ଇନ୍ଦ୍ର ବାୟୁ, ଏଠି ଆପଣମାନେ ପାଇଁ ସୋମ ପାନ ସ୍ଥାନ।
ଵାଯୋ ଶୁକ୍ରୋ ଅଯାମି ତେ ମଧ୍ଵୋ ଅଗ୍ରଂ ଦିଵିଷ୍ଟିଷୁ । ଆ ଯାହି ସୋମପୀତଯେ ସ୍ପାର୍ହୋ ଦେଵ ନିଯୁତ୍ଵତା
ହେ ବାୟୁ, ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଗୃହରେ ଆପଣଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ମଧୁ ପାଖକୁ ଆସୁଛି; ଦୟାକରି ଆପଣଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା।
ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଵାଯଵେଷାଂ ସୋମାନାଂ ପୀତିମର୍ହଥଃ । ଯୁଵାଂ ହି ଯନ୍ତୀନ୍ଦଵୋ ନିମ୍ନମାପୋ ନ ସଧ୍ର୍ଯକ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ, ଏହି ସୋମମାନେ ପିବାକୁ ଆପଣମାନେ ଯୋଗ୍ୟ; କାରଣ ଆପଣମାନେ ପାଖକୁ ଏହି ରସବିନ୍ଦୁମାନେ ଏକାଠି ଆସନ୍ତି, ଯେପରି ଜଳ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ।
ଵାଯଵିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଶୁଷ୍ମିଣା ସରଥଂ ଶଵସସ୍ପତୀ । ନିଯୁତ୍ଵନ୍ତା ନ ଊତଯ ଆ ଯାତଂ ସୋମପୀତଯେ
ହେ ବାୟୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଦୁହେଁ ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଧାରଣ କର, ତୁମର ରଥ ଓ ସହଚରମାନେ ସହିତ, ଆମେ ଯେଉଁ ସୋମରସ ପାନ କରୁଛୁ, ସେଠାକୁ ଆସ।
ଯା ଵାଂ ସନ୍ତି ପୁରୁସ୍ପୃହୋ ନିଯୁତୋ ଦାଶୁଷେ ନରା । ଅସ୍ମେ ତା ଯଜ୍ଞଵାହସେନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ନି ଯଚ୍ଛତମ୍
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ, ତୁମେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ସହାୟମାନେ ଅଛ, ଯେଉଁମାନେ ସେବା କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆମ ପାଖକୁ ନେଇ ଆସ, ଯେଉଁଠି ଆମେ ଯଜ୍ଞ କରୁଛୁ।
ଵିହି ହୋତ୍ରା ଅଵୀତା ଵିପୋ ନ ରାଯୋ ଅର୍ଯଃ । ଵାଯଵା ଚନ୍ଦ୍ରେଣ ରଥେନ ଯାହି ସୁତସ୍ଯ ପୀତଯେ
ଯଜ୍ଞ ଉପହାର ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି, କ୍ରିୟାମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ, ଧନ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିବା ମହାନମାନେ ପରି, ହେ ବାୟୁ, ତୁମର ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ବସି, ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମରସ ପାନ ପାଇଁ ଆସ।
ନିର୍ଯୁଵାଣୋ ଅଶସ୍ତୀର୍ନିଯୁତ୍ଵାଁ ଇନ୍ଦ୍ରସାରଥିଃ । ଵାଯଵା ଚନ୍ଦ୍ରେଣ ରଥେନ ଯାହି ସୁତସ୍ଯ ପୀତଯେ
ଅସୁଭ ଦୂର କରି, ସହାୟମାନେ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ରଥଚାଳକ ଭାବେ ରହି, ହେ ବାୟୁ, ତୁମର ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ବସି, ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମରସ ପାନ ପାଇଁ ଆସ।
ଅନୁ କୃଷ୍ଣେ ଵସୁଧିତୀ ଯେମାତେ ଵିଶ୍ଵପେଶସା । ଵାଯଵା ଚନ୍ଦ୍ରେଣ ରଥେନ ଯାହି ସୁତସ୍ଯ ପୀତଯେ
ସମସ୍ତ ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ, କଳା ଉପଜାଉ ମାଟି ଉପରେ, ହେ ବାୟୁ, ତୁମର ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ବସି, ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମରସ ପାନ ପାଇଁ ଆସ।
ଵହନ୍ତୁ ତ୍ଵା ମନୋଯୁଜୋ ଯୁକ୍ତାସୋ ନଵତିର୍ନଵ । ଵାଯଵା ଚନ୍ଦ୍ରେଣ ରଥେନ ଯାହି ସୁତସ୍ଯ ପୀତଯେ
ନବେ ନବ ଘୋଡ଼ା, ମନରେ ଯୋଗ ଦେଇ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମକୁ ବହନ କରୁନ୍ତୁ, ହେ ବାୟୁ, ତୁମର ଚମକୁଥିବା ରଥରେ ବସି, ଚାପି ହୋଇଥିବା ସୋମରସ ପାନ ପାଇଁ ଆସ।
ଵାଯୋ ଶତଂ ହରୀଣାଂ ଯୁଵସ୍ଵ ପୋଷ୍ଯାଣାମ୍ । ଉତ ଵା ତେ ସହସ୍ରିଣୋ ରଥ ଆ ଯାତୁ ପାଜସା
ହେ ବାୟୁ, ଶତ ଟି ପୋଷଣ ଦେଉଥିବା ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ କର, ଏବଂ ତୁମର ସହସ୍ର ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ରଥ ଶୀଘ୍ର ଆସୁ।
ଇଦଂ ଵାମାସ୍ଯେ ହଵିଃ ପ୍ରିଯମିନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ । ଉକ୍ଥଂ ମଦଶ୍ଚ ଶସ୍ଯତେ
ଏହି ହବି ତୁମ ପାଇଁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତି, ପ୍ରିୟ; ପ୍ରଶଂସା ଓ ଆନନ୍ଦ ଏଠାରେ ଗାଯାଯାଉଛି।
ଅଯଂ ଵାଂ ପରି ଷିଚ୍ଯତେ ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ । ଚାରୁର୍ମଦାଯ ପୀତଯେ
ଏହି ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ ଢଳାଯାଉଛି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତି, ଆନନ୍ଦ ଓ ପାନ ପାଇଁ ମଧୁର।
ଆ ନ ଇନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ ଗୃହମିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛତମ୍ । ସୋମପା ସୋମପୀତଯେ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତି, ଆମ ଘରକୁ ଆସ, ସୋମ ପାନ କର, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ।