ପ୍ରତି ସ୍ପଶୋ ଵି ସୃଜ ତୂର୍ଣିତମୋ ଭଵା ପାଯୁର୍ଵିଶୋ ଅସ୍ଯା ଅଦବ୍ଧଃ । ଯୋ ନୋ ଦୂରେ ଅଘଶଂସୋ ଯୋ ଅନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେ ମାକିଷ୍ଟେ ଵ୍ଯଥିରା ଦଧର୍ଷୀତ୍
ତୁମର ଚରମାନେ ପଠାଇଦିଅ, ସବୁଠାରୁ ତୀବ୍ର ହୁଅ, ଏହି ଜନମାନେର ଅଭୟ ରକ୍ଷକ ହୁଅ। ଯେଉଁମାନେ ଦୂର କିମ୍ବା ନିକଟରୁ ଆମ ବିପକ୍ଷରେ କଥା କହନ୍ତି, ହେ ଅଗ୍ନି, ସେମାନେ ଆମକୁ କେବେ କ୍ଷତି କରିନପାରନ୍ତୁ।
ଉଦଗ୍ନେ ତିଷ୍ଠ ପ୍ରତ୍ଯା ତନୁଷ୍ଵ ନ୍ଯମିତ୍ରାଁ ଓଷତାତ୍ତିଗ୍ମହେତେ । ଯୋ ନୋ ଅରାତିଂ ସମିଧାନ ଚକ୍ରେ ନୀଚା ତଂ ଧକ୍ଷ୍ଯତସଂ ନ ଶୁଷ୍କମ୍
ଉଠ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଦଢ଼ିଅ, ନିଜକୁ ବିସ୍ତାର କର; ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣତାରୁ ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟରେ ପଳାଉନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଆମ ବିପକ୍ଷରେ ଶତ୍ରୁତା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଶୁଖିଲା କାଠ ପରି ଜଳାଇଦିଅ।
ଊର୍ଧ୍ଵୋ ଭଵ ପ୍ରତି ଵିଧ୍ଯାଧ୍ଯସ୍ମଦାଵିଷ୍କୃଣୁଷ୍ଵ ଦୈଵ୍ଯାନ୍ଯଗ୍ନେ । ଅଵ ସ୍ଥିରା ତନୁହି ଯାତୁଜୂନାଂ ଜାମିମଜାମିଂ ପ୍ର ମୃଣୀହି ଶତ୍ରୂନ୍
ସିଧା ହୁଅ, ଆମ ପକ୍ଷରେ ପ୍ରତିହତ କର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଖାଅ, ହେ ଅଗ୍ନି। ଯାତୁକାରମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି କମାଇଦିଅ, ନିଜ ଓ ଅନ୍ୟ, ଦୁଇ ପକ୍ଷର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କର।
ସ ତେ ଜାନାତି ସୁମତିଂ ଯଵିଷ୍ଠ ଯ ଈଵତେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଗାତୁମୈରତ୍ । ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯସ୍ମୈ ସୁଦିନାନି ରାଯୋ ଦ୍ଯୁମ୍ନାନ୍ଯର୍ଯୋ ଵି ଦୁରୋ ଅଭି ଦ୍ଯୌତ୍
ତୁମର କୃପା କିଏ ଜାଣେ, ହେ ସବୁଠାରୁ ଅପରା, ଯିଏ ତୁମକୁ ଚାହେ, ପ୍ରାର୍ଥନା ପଥରେ ଆସିଛି। ସେଉଁଠି, ସମସ୍ତ ଦିନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଧନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚମକେ, ଉତ୍ତମମାନେ ଦୂର ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି।
ସେଦଗ୍ନେ ଅସ୍ତୁ ସୁଭଗଃ ସୁଦାନୁର୍ଯସ୍ତ୍ଵା ନିତ୍ଯେନ ହଵିଷା ଯ ଉକ୍ଥୈଃ । ପିପ୍ରୀଷତି ସ୍ଵ ଆଯୁଷି ଦୁରୋଣେ ଵିଶ୍ଵେଦସ୍ମୈ ସୁଦିନା ସାସଦିଷ୍ଟିଃ
ଯିଏ ତୁମକୁ ନିତ୍ୟ ନିବେଦନ ଓ ସ୍ତୁତି ସହିତ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ, ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଦାନଶୀଳ ହେଉ, ହେ ଅଗ୍ନି। ସେ ନିଜ ଜୀବନ ଓ ଘରେ ସମୃଦ୍ଧି ପାଉ; ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିନ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ।
ଅର୍ଚାମି ତେ ସୁମତିଂ ଘୋଷ୍ଯର୍ଵାକ୍ସଂ ତେ ଵାଵାତା ଜରତାମିଯଂ ଗୀଃ । ସ୍ଵଶ୍ଵାସ୍ତ୍ଵା ସୁରଥା ମର୍ଜଯେମାସ୍ମେ କ୍ଷତ୍ରାଣି ଧାରଯେରନୁ ଦ୍ଯୂନ୍
ମୁଁ ତୁମର କୃପାକୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗାଉଛି; ଏହି ଗୀତ ତୁମ ସହ ବୟସ୍କ ହେଉ। ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ସହିତ ଆମେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ; ଦିନକୁ ଦିନ ଆମେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ।
ଇହ ତ୍ଵା ଭୂର୍ଯା ଚରେଦୁପ ତ୍ମନ୍ଦୋଷାଵସ୍ତର୍ଦୀଦିଵାଂସମନୁ ଦ୍ଯୂନ୍ । କ୍ରୀଳନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ସୁମନସଃ ସପେମାଭି ଦ୍ଯୁମ୍ନା ତସ୍ଥିଵାଂସୋ ଜନାନାମ୍
ଏଠି, ତୁମେ ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ବସ, ନିକଟକୁ ଆସ, ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆଲୋକମୟ ହୁଅ। ଖେଳିବା କରି, ଆମେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ତୁମକୁ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହୁଁ; ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଆମେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ରୁହୁ।
ଯସ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଶ୍ଵଃ ସୁହିରଣ୍ଯୋ ଅଗ୍ନ ଉପଯାତି ଵସୁମତା ରଥେନ । ତସ୍ଯ ତ୍ରାତା ଭଵସି ତସ୍ଯ ସଖା ଯସ୍ତ ଆତିଥ୍ଯମାନୁଷଗ୍ଜୁଜୋଷତ୍
ଯିଏ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁନା ଓ ଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଥ ସହିତ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଓ ବନ୍ଧୁ ହୁଅ, ଯିଏ ମାନବ ଅତିଥିତ୍ୱରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।
ମହୋ ରୁଜାମି ବନ୍ଧୁତା ଵଚୋଭିସ୍ତନ୍ମା ପିତୁର୍ଗୋତମାଦନ୍ଵିଯାଯ । ତ୍ଵଂ ନୋ ଅସ୍ଯ ଵଚସଶ୍ଚିକିଦ୍ଧି ହୋତର୍ଯଵିଷ୍ଠ ସୁକ୍ରତୋ ଦମୂନାଃ
ମୁଁ ବଡ଼ ମହିମାର ବନ୍ଧନକୁ ସମ୍ବନ୍ଧର କଥା ଦ୍ୱାରା ଖୋଲି ଦେଉଛି; ଏହିପରି ମୁଁ ମୋ ପିତା ଗୋତମଙ୍କ ବଂଶକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛି। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଅତି ଯୁବା, ଭଲ ମନସ୍କ, ଗୃହର ରକ୍ଷକ, ଏହି କଥାର ଅର୍ଥ ଆମ ପାଇଁ ଜାଣ।
ଅସ୍ଵପ୍ନଜସ୍ତରଣଯଃ ସୁଶେଵା ଅତନ୍ଦ୍ରାସୋଽଵୃକା ଅଶ୍ରମିଷ୍ଠାଃ । ତେ ପାଯଵଃ ସଧ୍ର୍ଯଞ୍ଚୋ ନିଷଦ୍ଯାଗ୍ନେ ତଵ ନଃ ପାନ୍ତ୍ଵମୂର
ଯେମାନେ ସଦା ଜାଗ୍ରତ, ଦ୍ରୁତ, ଭଲ ମନସ୍କ, ଅଲସ ନୁହଁନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟତା ନାହିଁ, ସବୁଠୁ ଅଧିକ ପରିଶ୍ରମୀ, ସେହି ପାଳକମାନେ, ଏକାଠି ବସି, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଅପମାଦରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଯେ ପାଯଵୋ ମାମତେଯଂ ତେ ଅଗ୍ନେ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଅନ୍ଧଂ ଦୁରିତାଦରକ୍ଷନ୍ । ରରକ୍ଷ ତାନ୍ସୁକୃତୋ ଵିଶ୍ଵଵେଦା ଦିପ୍ସନ୍ତ ଇଦ୍ରିପଵୋ ନାହ ଦେଭୁଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ଥିଲେ, ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଦେଖି ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଲେ। ତୁମେ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣି, ଭଲ କାମ କରୁଥିବାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ଆଉ ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଲୋଭୀମାନେ ସେମାନେ ଉପରେ ଜିତିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଯା ଵଯଂ ସଧନ୍ଯସ୍ତ୍ଵୋତାସ୍ତଵ ପ୍ରଣୀତ୍ଯଶ୍ଯାମ ଵାଜାନ୍ । ଉଭା ଶଂସା ସୂଦଯ ସତ୍ଯତାତେଽନୁଷ୍ଠୁଯା କୃଣୁହ୍ଯହ୍ରଯାଣ
ତୁମେ ସାଥି ଓ ରକ୍ଷକ ଥିଲେ, ତୁମର ନେତୃତ୍ୱରେ ଆମେ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଲାଭ କରିପାରିବା। ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅପଶବ୍ଦ—ସତ୍ୟ ଓ ମିଥ୍ୟା—କୁ ଦୂର କର, ତୁମର ସହାୟତାରେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ କାମ କର।
ଅଯା ତେ ଅଗ୍ନେ ସମିଧା ଵିଧେମ ପ୍ରତି ସ୍ତୋମଂ ଶସ୍ଯମାନଂ ଗୃଭାଯ । ଦହାଶସୋ ରକ୍ଷସଃ ପାହ୍ଯସ୍ମାନ୍ଦ୍ରୁହୋ ନିଦୋ ମିତ୍ରମହୋ ଅଵଦ୍ଯାତ୍
ଏହି ଅଗ୍ନି, ଏହି ଆହୁତି ସହିତ ଆମେ ତୁମକୁ ପୂଜା କରୁଛୁ; ଏହି ପ୍ରଶଂସାଗୀତିକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁମାନେକୁ ଦହିଦେଉ, ଆମକୁ ଅପକାର, ଠକିବା ଓ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତିରୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ମିତ୍ରସ୍ୱରୂପ ମହାନ।
ଵୈଶ୍ଵାନରାଯ ମୀଳ୍ହୁଷେ ସଜୋଷାଃ କଥା ଦାଶେମାଗ୍ନଯେ ବୃହଦ୍ଭାଃ । ଅନୂନେନ ବୃହତା ଵକ୍ଷଥେନୋପ ସ୍ତଭାଯଦୁପମିନ୍ନ ରୋଧଃ
ଏକତାରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଆମେ ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସା ଦେଇ ଦାନଶୀଳ ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା। ଅକ୍ଷୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଥାରେ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବା, ଯିଏ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ମା ନିନ୍ଦତ ଯ ଇମାଂ ମହ୍ଯଂ ରାତିଂ ଦେଵୋ ଦଦୌ ମର୍ତ୍ଯାଯ ସ୍ଵଧାଵାନ୍ । ପାକାଯ ଗୃତ୍ସୋ ଅମୃତୋ ଵିଚେତା ଵୈଶ୍ଵାନରୋ ନୃତମୋ ଯହ୍ଵୋ ଅଗ୍ନିଃ
ମୋତେ ଦେବତା ଯେଉଁ ଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହା ମୁଁ ଏକ ମରଣଶୀଳ ମଣିଷ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମିଳିଛି, ସେଇ ଦାନକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ରନ୍ଧନ ପାଇଁ, ଅମର ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ, ବୈଶ୍ୱାନର ନାମକ ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରବଳ ଏବଂ ଶୂର, ସେ ଏହି ଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
ସାମ ଦ୍ଵିବର୍ହା ମହି ତିଗ୍ମଭୃଷ୍ଟିଃ ସହସ୍ରରେତା ଵୃଷଭସ୍ତୁଵିଷ୍ମାନ୍ । ପଦଂ ନ ଗୋରପଗୂଳ୍ହଂ ଵିଵିଦ୍ଵାନଗ୍ନିର୍ମହ୍ଯଂ ପ୍ରେଦୁ ଵୋଚନ୍ମନୀଷାମ୍
ଯିଏ ଦୁଇ ତଳ ଉଚ୍ଚ, ବଡ଼, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଖା ଥିବା, ହଜାର ଧାରା ଥିବା ବଳଶାଳୀ ବୃଷଭ, ସେଇ ଅଗ୍ନି ଗୋର ଲୁଚିଥିବା ପଥ ଜାଣିଛନ୍ତି। ସେ ମୋତେ ଏହି ଅନୁପ୍ରେରଣା ଦେଇଛନ୍ତି।
ପ୍ର ତାଁ ଅଗ୍ନିର୍ବଭସତ୍ତିଗ୍ମଜମ୍ଭସ୍ତପିଷ୍ଠେନ ଶୋଚିଷା ଯଃ ସୁରାଧାଃ । ପ୍ର ଯେ ମିନନ୍ତି ଵରୁଣସ୍ଯ ଧାମ ପ୍ରିଯା ମିତ୍ରସ୍ଯ ଚେତତୋ ଧ୍ରୁଵାଣି
ଅଗ୍ନି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଏବଂ ତାପଦାୟକ ଆଗ୍ନିଶିଖା ସହିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଯିଏ ଦାନଶୀଳ। ଯେଉଁମାନେ ବରୁଣଙ୍କର ଶାସନ ଓ ପ୍ରିୟ ମିତ୍ରଙ୍କର ଅଟୁଟ ନୀତିକୁ କ୍ଷୟ କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନି ସେମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କରନ୍ତି।
ଅଭ୍ରାତରୋ ନ ଯୋଷଣୋ ଵ୍ଯନ୍ତଃ ପତିରିପୋ ନ ଜନଯୋ ଦୁରେଵାଃ । ପାପାସଃ ସନ୍ତୋ ଅନୃତା ଅସତ୍ଯା ଇଦଂ ପଦମଜନତା ଗଭୀରମ୍
ଯେମିତି ଭାଇ ନଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅମାନେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, କିମ୍ବା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମାଆମାନେ, ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଓ ଅସତ୍ୟ। ଏପରି ଲୋକମାନେ ଏହି ଗଭୀର ପଥ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି।
ଇଦଂ ମେ ଅଗ୍ନେ କିଯତେ ପାଵକାମିନତେ ଗୁରୁଂ ଭାରଂ ନ ମନ୍ମ । ବୃହଦ୍ଦଧାଥ ଧୃଷତା ଗଭୀରଂ ଯହ୍ଵଂ ପୃଷ୍ଠଂ ପ୍ରଯସା ସପ୍ତଧାତୁ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଛୋଟ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶ୍ଲୋକଟି ମୋର ପକ୍ଷରୁ ତୁମ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ। ଏହା ଆଶା କରେ ଯେ, ଏହା ଏକ ଭାରୀ ଭାର ଭଳି ତୁମ ପାଇଁ ଅସୁବିଧା ହେବ ନାହିଁ। ତୁମେ ତୁମର ସାତଟି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିଶାଳ, ଦୃଢ଼, ଗଭୀର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୃଷ୍ଠକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛ।
ତମିନ୍ନ୍ଵେଵ ସମନା ସମାନମଭି କ୍ରତ୍ଵା ପୁନତୀ ଧୀତିରଶ୍ଯାଃ । ସସସ୍ଯ ଚର୍ମନ୍ନଧି ଚାରୁ ପୃଶ୍ନେରଗ୍ରେ ରୁପ ଆରୁପିତଂ ଜବାରୁ
ଏହି ଉପରେ, ସମାନ ଚିନ୍ତା ଏବଂ ସମାନ ଇଚ୍ଛା ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁ। ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ ଗାଈର ସୁନ୍ଦର ଚର୍ମର ଆଗରେ, ଏହି ରୂପଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ, ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି।
ପ୍ରଵାଚ୍ଯଂ ଵଚସଃ କିଂ ମେ ଅସ୍ଯ ଗୁହା ହିତମୁପ ନିଣିଗ୍ଵଦନ୍ତି । ଯଦୁସ୍ରିଯାଣାମପ ଵାରିଵ ଵ୍ରନ୍ପାତି ପ୍ରିଯଂ ରୁପୋ ଅଗ୍ରଂ ପଦଂ ଵେଃ
ମୋର ଏହି କଥା ବିଷୟରେ କ'ଣ କୁହିବି, ଯାହା ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରଖାଯାଇଛି? ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ ଲୁଚାଇଥିବା ବୋଲି କହନ୍ତି। ଯେପରି ଗାଈମାନେ ପାଖରୁ ପାଣି ଦୂରେ ଯାଏ, ସେପରି ପ୍ରିୟ ରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦବି, ଦୂରେ ଚାଲିଯାଏ।
ଇଦମୁ ତ୍ଯନ୍ମହି ମହାମନୀକଂ ଯଦୁସ୍ରିଯା ସଚତ ପୂର୍ଵ୍ଯଂ ଗୌଃ । ଋତସ୍ଯ ପଦେ ଅଧି ଦୀଦ୍ଯାନଂ ଗୁହା ରଘୁଷ୍ଯଦ୍ରଘୁଯଦ୍ଵିଵେଦ
ଏହିଟି ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ବିଶାଳ ରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛି, ଯାହା ପୁରୁଣା ଭାବେ ଉଷା ସହିତ ଗାଈ ଅନୁସରଣ କରେ। ଏହା ସତ୍ୟର ପଥରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି, ଲୁଚିଥିବା ଏହି ତୀବ୍ର ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଜଣେ ତାହାକୁ ଶୀଘ୍ର ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି।
ଅଧ ଦ୍ଯୁତାନଃ ପିତ୍ରୋଃ ସଚାସାମନୁତ ଗୁହ୍ଯଂ ଚାରୁ ପୃଶ୍ନେଃ । ମାତୁଷ୍ପଦେ ପରମେ ଅନ୍ତି ଷଦ୍ଗୋର୍ଵୃଷ୍ଣଃ ଶୋଚିଷଃ ପ୍ରଯତସ୍ଯ ଜିହ୍ଵା
ତାପରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କ ସହ ଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଚିହ୍ନିତ ମା'ଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଓ ସୁନ୍ଦର ଦିଗକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ। ମା'ଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ, ବୃଷଭର ଉଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଜିଭା ବସିଛି।
ଋତଂ ଵୋଚେ ନମସା ପୃଚ୍ଛ୍ଯମାନସ୍ତଵାଶସା ଜାତଵେଦୋ ଯଦୀଦମ୍ । ତ୍ଵମସ୍ଯ କ୍ଷଯସି ଯଦ୍ଧ ଵିଶ୍ଵଂ ଦିଵି ଯଦୁ ଦ୍ରଵିଣଂ ଯତ୍ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍
ମୁଁ ନମ୍ରତା ସହିତ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ହେ ଜାତବେଦସ୍, ଏହା କଣ? ତୁମେ ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ କିଛି ଧନ-ସମ୍ପଦ ଧାରଣ କରିଛ, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ୱର୍ଗରେ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଧନ ଅଛି।
କିଂ ନୋ ଅସ୍ଯ ଦ୍ରଵିଣଂ କଦ୍ଧ ରତ୍ନଂ ଵି ନୋ ଵୋଚୋ ଜାତଵେଦଶ୍ଚିକିତ୍ଵାନ୍ । ଗୁହାଧ୍ଵନଃ ପରମଂ ଯନ୍ନୋ ଅସ୍ଯ ରେକୁ ପଦଂ ନ ନିଦାନା ଅଗନ୍ମ
ଆମ ପାଇଁ ଏହାର କଣ ଧନ, କଣ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷ? ହେ ଜାତବେଦସ୍, ତୁମେ ଯାହା ଜାଣ, ଆମକୁ କୁହ। ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ପଥ କ'ଣ? ସେ ଚିହ୍ନ, ସେ ପଦକ୍ଷେପ କ'ଣ, ଯାହାକୁ ଆମେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରିନାହିଁ?
କା ମର୍ଯାଦା ଵଯୁନା କଦ୍ଧ ଵାମମଚ୍ଛା ଗମେମ ରଘଵୋ ନ ଵାଜମ୍ । କଦା ନୋ ଦେଵୀରମୃତସ୍ଯ ପତ୍ନୀଃ ସୂରୋ ଵର୍ଣେନ ତତନନ୍ନୁଷାସଃ
ସୀମା କ'ଣ, କାହିଁକି କାର୍ଯ୍ୟ, କ'ଣ ଉପକାର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଦୌଡ଼ରେ ଯେପରି ଶୀଘ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବୁ? କେବେ ଦେବୀମାନେ, ଅମୃତର ପତ୍ନୀମାନେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଉଷାମାନେ ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ଆମ ପ୍ରତି ବିସ୍ତାର କରିବେ?
ଅନିରେଣ ଵଚସା ଫଲ୍ଗ୍ଵେନ ପ୍ରତୀତ୍ଯେନ କୃଧୁନାତୃପାସଃ । ଅଧା ତେ ଅଗ୍ନେ କିମିହା ଵଦନ୍ତ୍ଯନାଯୁଧାସ ଆସତା ସଚନ୍ତାମ୍
ଅସତ୍ୟ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଚତୁର୍ ଭାଷାରେ, ଯେଉଁମାନେ ହବିରେ ତୃପ୍ତି ହୁଏନି, ସେମାନେ ଏଠାରେ କଣ କହୁଛନ୍ତି, ହେ ଅଗ୍ନି? ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ବସି ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ।
ଅସ୍ଯ ଶ୍ରିଯେ ସମିଧାନସ୍ଯ ଵୃଷ୍ଣୋ ଵସୋରନୀକଂ ଦମ ଆ ରୁରୋଚ । ରୁଶଦ୍ଵସାନଃ ସୁଦୃଶୀକରୂପଃ କ୍ଷିତିର୍ନ ରାଯା ପୁରୁଵାରୋ ଅଦ୍ଯୌତ୍
ଏହି ଜଳୁଥିବା, ପ୍ରଭଳ ଓ ଦାନଶୀଳ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ମହିମା ପାଇଁ ଘରର ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୋଭାମୟ ଆକୃତିରେ, ସେ ଧନର ମାଲିକ ଭଳି ଚମକେ, ବହୁ ଦାନ ଦେଇଥାଏ।
ଊର୍ଧ୍ଵ ଊ ଷୁ ଣୋ ଅଧ୍ଵରସ୍ଯ ହୋତରଗ୍ନେ ତିଷ୍ଠ ଦେଵତାତା ଯଜୀଯାନ୍ । ତ୍ଵଂ ହି ଵିଶ୍ଵମଭ୍ଯସି ମନ୍ମ ପ୍ର ଵେଧସଶ୍ଚିତ୍ତିରସି ମନୀଷାମ୍
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପୂଜାର ଯଜ୍ଞପୁରୋହିତ, ଉଠିଉଠ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ସିଧା ହୋଇ ଦଢ଼ିଆ ହେଉ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଗୀତ ବୁଝ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାନବାନ, ତୁମେ ଆମର ଚିନ୍ତାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କର।
ଅମୂରୋ ହୋତା ନ୍ଯସାଦି ଵିକ୍ଷ୍ଵଗ୍ନିର୍ମନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଦଥେଷୁ ପ୍ରଚେତାଃ । ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଭାନୁଂ ସଵିତେଵାଶ୍ରେନ୍ମେତେଵ ଧୂମଂ ସ୍ତଭାଯଦୁପ ଦ୍ଯାମ୍
ଅଗ୍ନି, ଅଚୁକ୍କ ପୂଜାରୀ, ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି—ସେ ସଭାରେ ମୃଦୁ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ଉପରକୁ ଉଠେ, ଧୂଆଁ ଭଳି ଆକାଶକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି।