ସ ଚେତଯନ୍ମନୁଷୋ ଯଜ୍ଞବନ୍ଧୁଃ ପ୍ର ତଂ ମହ୍ଯା ରଶନଯା ନଯନ୍ତି । ସ କ୍ଷେତ୍ଯସ୍ଯ ଦୁର୍ଯାସୁ ସାଧନ୍ଦେଵୋ ମର୍ତସ୍ଯ ସଧନିତ୍ଵମାପ
ସେ ଜାଗ୍ରତ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସହଯୋଗୀ, ମୋର ରଶି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଯିଛନ୍ତି; ସେ କଠିନ ସ୍ଥାନରେ ଚାଲିଥାଏ, କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଥାଏ, ଦେବତା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସହ ସାଥି ହୋଇଛନ୍ତି।
ସ ତୂ ନୋ ଅଗ୍ନିର୍ନଯତୁ ପ୍ରଜାନନ୍ନଚ୍ଛା ରତ୍ନଂ ଦେଵଭକ୍ତଂ ଯଦସ୍ଯ । ଧିଯା ଯଦ୍ଵିଶ୍ଵେ ଅମୃତା ଅକୃଣ୍ଵନ୍ଦ୍ଯୌଷ୍ପିତା ଜନିତା ସତ୍ଯମୁକ୍ଷନ୍
ଏହି ଅଗ୍ନି, ସବୁକିଛି ଜାଣି, ଆମକୁ ଦେବତାଙ୍କ ଦିଆ ଧନ ପାଖକୁ ନେଇଯାଉ; ଯେପରି ଚିନ୍ତାରେ ସମସ୍ତ ଅମରମାନେ କରିଛନ୍ତି, ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀ, ସତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବର୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି।
ସ ଜାଯତ ପ୍ରଥମଃ ପସ୍ତ୍ଯାସୁ ମହୋ ବୁଧ୍ନେ ରଜସୋ ଅସ୍ଯ ଯୋନୌ । ଅପାଦଶୀର୍ଷା ଗୁହମାନୋ ଅନ୍ତାଯୋଯୁଵାନୋ ଵୃଷଭସ୍ଯ ନୀଳେ
ସେ ପ୍ରଥମେ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ବଡ଼ ଆକାଶର ଗଭୀରତାରେ, ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ; ପାଦ ନଥିବା, ମୁଣ୍ଡ ନଥିବା, ଲୁଚିଥିବା, ଶେଷରେ, ଯୁବକମାନେ ବୃଷଭର ଗୁହାରେ।
ପ୍ର ଶର୍ଧ ଆର୍ତ ପ୍ରଥମଂ ଵିପନ୍ଯଁ ଋତସ୍ଯ ଯୋନା ଵୃଷଭସ୍ଯ ନୀଳେ । ସ୍ପାର୍ହୋ ଯୁଵା ଵପୁଷ୍ଯୋ ଵିଭାଵା ସପ୍ତ ପ୍ରିଯାସୋଽଜନଯନ୍ତ ଵୃଷ୍ଣେ
ସେନା ପ୍ରଥମେ ଉଠିଲା, ସତ୍ୟର ଗର୍ଭରେ, ବୃଷଭର ଗୁହାରେ; ମୂଲ୍ୟବାନ, ଯୁବକ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚମକୁଥିବା, ସାତ ଜଣେ ପ୍ରିୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଅସ୍ମାକମତ୍ର ପିତରୋ ମନୁଷ୍ଯା ଅଭି ପ୍ର ସେଦୁରୃତମାଶୁଷାଣାଃ । ଅଶ୍ମଵ୍ରଜାଃ ସୁଦୁଘା ଵଵ୍ରେ ଅନ୍ତରୁଦୁସ୍ରା ଆଜନ୍ନୁଷସୋ ହୁଵାନାଃ
ଏଠାରେ ଆମ ପୂର୍ବଜ ମାନବମାନେ ସତ୍ୟ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ଅଗ୍ରଗତି କରିଥିଲେ; ସେମାନେ ପାଥର ଦେଉଳିକୁ ଭାଙ୍ଗି, ଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଧନକୁ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭାତକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ।
ତେ ମର୍ମୃଜତ ଦଦୃଵାଂସୋ ଅଦ୍ରିଂ ତଦେଷାମନ୍ଯେ ଅଭିତୋ ଵି ଵୋଚନ୍ । ପଶ୍ଵଯନ୍ତ୍ରାସୋ ଅଭି କାରମର୍ଚନ୍ଵିଦନ୍ତ ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚକୃପନ୍ତ ଧୀଭିଃ
ସେମାନେ ଦେଖି, ପାଥରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଚାରିପାଖରେ କହିଲେ। ଯେମାନେ ପଶୁମାନେକୁ ବାନ୍ଧିଥିଲେ, ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଆଲୋକକୁ ଖୋଜିଲେ ଏବଂ ନିଜ ଚିନ୍ତାରେ ତାହାକୁ ଗଢ଼ିଲେ।
ତେ ଗଵ୍ଯତା ମନସା ଦୃଧ୍ରମୁବ୍ଧଂ ଗା ଯେମାନଂ ପରି ଷନ୍ତମଦ୍ରିମ୍ । ଦୃଳ୍ହଂ ନରୋ ଵଚସା ଦୈଵ୍ଯେନ ଵ୍ରଜଂ ଗୋମନ୍ତମୁଶିଜୋ ଵି ଵଵ୍ରୁଃ
ଗାଁ ପାଇଁ ଆଶା ରଖି, ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ପାଥରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଭିତରେ ଘୁଞ୍ଚିଥିବା ଗାଁମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ; ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷମାନେ ଗାଁ ଭରିଥିବା ଦୃଢ଼ ଦୁଆରକୁ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିଦେଲେ।
ତେ ମନ୍ଵତ ପ୍ରଥମଂ ନାମ ଧେନୋସ୍ତ୍ରିଃ ସପ୍ତ ମାତୁଃ ପରମାଣି ଵିନ୍ଦନ୍ । ତଜ୍ଜାନତୀରଭ୍ଯନୂଷତ ଵ୍ରା ଆଵିର୍ଭୁଵଦରୁଣୀର୍ଯଶସା ଗୋଃ
ସେମାନେ ଗାଁର ପ୍ରଥମ ନାମ ଜଣାଇଲେ, ତିନି ଏବଂ ସାତ ମା'ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନକୁ ଖୋଜିଲେ; ଏହା ଜାଣି, ଦଳମାନେ ଏକାଠି ହେଲେ, ଏବଂ ଗାଁର ରକ୍ତିମ ଓ ମହିମାମୟ ରୂପ ଦେଖାଦେଲା।
ନେଶତ୍ତମୋ ଦୁଧିତଂ ରୋଚତ ଦ୍ଯୌରୁଦ୍ଦେଵ୍ଯା ଉଷସୋ ଭାନୁରର୍ତ । ଆ ସୂର୍ଯୋ ବୃହତସ୍ତିଷ୍ଠଦଜ୍ରାଁ ଋଜୁ ମର୍ତେଷୁ ଵୃଜିନା ଚ ପଶ୍ଯନ୍
ଅନ୍ଧାର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା; ଦୁଧ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା; ଆକାଶ ଚମକିଲା; ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭାତ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ଚଳିତ ହେଲା। ବଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଯୁକ୍ତ ଆକାଶରେ ଠିଆ ହେଲା, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଧା ରହି, ନ୍ୟାୟ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଦୁହିଁକୁ ଦେଖିଲା।
ଆଦିତ୍ପଶ୍ଚା ବୁବୁଧାନା ଵ୍ଯଖ୍ଯନ୍ନାଦିଦ୍ରତ୍ନଂ ଧାରଯନ୍ତ ଦ୍ଯୁଭକ୍ତମ୍ । ଵିଶ୍ଵେ ଵିଶ୍ଵାସୁ ଦୁର୍ଯାସୁ ଦେଵା ମିତ୍ର ଧିଯେ ଵରୁଣ ସତ୍ଯମସ୍ତୁ
ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରୁ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପଥମାନେକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ଆରମ୍ଭରୁ ଦିବ୍ୟ ଧନକୁ ଧାରଣ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ହେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ସତ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଅଚ୍ଛା ଵୋଚେଯ ଶୁଶୁଚାନମଗ୍ନିଂ ହୋତାରଂ ଵିଶ୍ଵଭରସଂ ଯଜିଷ୍ଠମ୍ । ଶୁଚ୍ଯୂଧୋ ଅତୃଣନ୍ନ ଗଵାମନ୍ଧୋ ନ ପୂତଂ ପରିଷିକ୍ତମଂଶୋଃ
ମୁଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକିବି, ସମସ୍ତ ଅର୍ପଣ ବହନ କରୁଥିବା, ସବୁଠାରୁ ପୂଜ୍ୟ ଯଜ୍ଞପାତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ; ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଥନ୍ନ ଧାରଣ କରି, ବଳି ଦେବାରେ କେବେ ବିଫଳ ହୁଏନାହିଁ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଓ ଅଭିଷିକ୍ତ ବଛା ପରି।
ଵିଶ୍ଵେଷାମଦିତିର୍ଯଜ୍ଞିଯାନାଂ ଵିଶ୍ଵେଷାମତିଥିର୍ମାନୁଷାଣାମ୍ । ଅଗ୍ନିର୍ଦେଵାନାମଵ ଆଵୃଣାନଃ ସୁମୃଳୀକୋ ଭଵତୁ ଜାତଵେଦାଃ
ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସମସ୍ତ ମଣିଷମାନଙ୍କ ଅତିଥି; ଜାତବେଦା, ଦେବମାନେକୁ ବାଛି, ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମକୁ ସୁଖ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଯୋ ମର୍ତ୍ଯେଷ୍ଵମୃତ ଋତାଵା ଦେଵୋ ଦେଵେଷ୍ଵରତିର୍ନିଧାଯି । ହୋତା ଯଜିଷ୍ଠୋ ମହ୍ନା ଶୁଚଧ୍ଯୈ ହଵ୍ଯୈରଗ୍ନିର୍ମନୁଷ ଈରଯଧ୍ଯୈ
ଯିଏ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମର ଓ ନୀତିର ରକ୍ଷକ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦେବତା, ସେହି ଅଗ୍ନି, ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ପବିତ୍ରତାରେ ସବୁଠାରୁ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ପୁରୋହିତ, ମଣିଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ହବି ଦେଇ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତୁ।
ଇହ ତ୍ଵଂ ସୂନୋ ସହସୋ ନୋ ଅଦ୍ଯ ଜାତୋ ଜାତାଁ ଉଭଯାଁ ଅନ୍ତରଗ୍ନେ । ଦୂତ ଈଯସେ ଯୁଯୁଜାନ ଋଷ୍ଵ ଋଜୁମୁଷ୍କାନ୍ଵୃଷଣଃ ଶୁକ୍ରାଁଶ୍ଚ
ଏଠି ଆଜି, ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛ; ଦୁଇ ପ୍ରକାର ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛ, ହେ ଅଗ୍ନି; ଦୂତ ଭାବେ ତୁମେ ଯାଉଛ, ତୀବ୍ର, ସିଧା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସହିତ ଯୋଜିତ।
ଅତ୍ଯା ଵୃଧସ୍ନୂ ରୋହିତା ଘୃତସ୍ନୂ ଋତସ୍ଯ ମନ୍ଯେ ମନସା ଜଵିଷ୍ଠା । ଅନ୍ତରୀଯସେ ଅରୁଷା ଯୁଜାନୋ ଯୁଷ୍ମାଁଶ୍ଚ ଦେଵାନ୍ଵିଶ ଆ ଚ ମର୍ତାନ୍
ଲାଲ ଓ ଘୃତ ଲେପିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମୁଁ ଭାବୁଛି, ନୀତି ପାଇଁ ଚିନ୍ତାରେ ସବୁଠାରୁ ତୀବ୍ର; ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାଉଛ, ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଯୋଜିତ, ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେକୁ ଏକାଠି କରି।
ଅର୍ଯମଣଂ ଵରୁଣଂ ମିତ୍ରମେଷାମିନ୍ଦ୍ରାଵିଷ୍ଣୂ ମରୁତୋ ଅଶ୍ଵିନୋତ । ସ୍ଵଶ୍ଵୋ ଅଗ୍ନେ ସୁରଥଃ ସୁରାଧା ଏଦୁ ଵହ ସୁହଵିଷେ ଜନାଯ
ଅର୍ୟମା, ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ମାରୁତ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଆଣ; ହେ ଅଗ୍ନି, ଭଲ ଘୋଡ଼ା, ଭଲ ରଥ, ଭଲ ଦାନର ଧନୀ, ସେମାନେକୁ ଭଲ ଡାକିଥିବା ଭକ୍ତ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆଣ।
ଗୋମାଁ ଅଗ୍ନେଽଵିମାଁ ଅଶ୍ଵୀ ଯଜ୍ଞୋ ନୃଵତ୍ସଖା ସଦମିଦପ୍ରମୃଷ୍ଯଃ । ଇଳାଵାଁ ଏଷୋ ଅସୁର ପ୍ରଜାଵାନ୍ଦୀର୍ଘୋ ରଯିଃ ପୃଥୁବୁଧ୍ନଃ ସଭାଵାନ୍
ଅଗ୍ନି, ଏହି ଯଜ୍ଞ ଗାଁ, ମେଷ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ଧନୀ, ପୁରୁଷଙ୍କ ମିତ୍ର, ସଦା ଅଜୟ; ଏହି ଭୋଗ, ସନ୍ତାନ ଓ ଦୀର୍ଘ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିସ୍ତୃତ ଓ ପ୍ରଚୁର।
ଯସ୍ତ ଇଧ୍ମଂ ଜଭରତ୍ସିଷ୍ଵିଦାନୋ ମୂର୍ଧାନଂ ଵା ତତପତେ ତ୍ଵାଯା । ଭୁଵସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ଵତଵାଁଃ ପାଯୁରଗ୍ନେ ଵିଶ୍ଵସ୍ମାତ୍ସୀମଘାଯତ ଉରୁଷ୍ଯ
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମକୁ ଇଂଧନ ଦେଉଛି, କିମ୍ବା ତୁମ ମୁଣ୍ଡକୁ ଇଂଧନରେ ତାପିଛି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ଧନର ଅଧିକାରୀ ଅଗ୍ନି, ରକ୍ଷକ ହେଉ; ସମସ୍ତ ଅପମାନ ତାଙ୍କୁ ଦୂରେ କର, ତାଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ କର।
ଯସ୍ତେ ଭରାଦନ୍ନିଯତେ ଚିଦନ୍ନଂ ନିଶିଷନ୍ମନ୍ଦ୍ରମତିଥିମୁଦୀରତ୍ । ଆ ଦେଵଯୁରିନଧତେ ଦୁରୋଣେ ତସ୍ମିନ୍ରଯିର୍ଧ୍ରୁଵୋ ଅସ୍ତୁ ଦାସ୍ଵାନ୍
ଯିଏ ତୁମକୁ ଅନ୍ନ ଦେଉଛି, ଯଦିଓ ଅଳ୍ପ ହେଉ, ଏବଂ ତୁମକୁ ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରୁଛି, ସେଠି ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଘର ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ; ଦାନଶୀଳଙ୍କ ପାଖରେ ଦୃଢ଼ ଧନ ରହୁ।
ଯସ୍ତ୍ଵା ଦୋଷା ଯ ଉଷସି ପ୍ରଶଂସାତ୍ପ୍ରିଯଂ ଵା ତ୍ଵା କୃଣଵତେ ହଵିଷ୍ମାନ୍ । ଅଶ୍ଵୋ ନ ସ୍ଵେ ଦମ ଆ ହେମ୍ଯାଵାନ୍ତମଂହସଃ ପୀପରୋ ଦାଶ୍ଵାଂସମ୍
ଯିଏ ସନ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ପ୍ରଭାତରେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରେ, କିମ୍ବା ହବି ଦେଇ ତୁମକୁ ପ୍ରିୟ କରେ, ନିଜ ଘରକୁ ଫେରୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ପରି, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଆଣିଦିଅ, ହେ ଅଗ୍ନି।
ଯସ୍ତୁଭ୍ଯମଗ୍ନେ ଅମୃତାଯ ଦାଶଦ୍ଦୁଵସ୍ତ୍ଵେ କୃଣଵତେ ଯତସ୍ରୁକ୍ । ନ ସ ରାଯା ଶଶମାନୋ ଵି ଯୋଷନ୍ନୈନମଂହଃ ପରି ଵରଦଘାଯୋଃ
ଯିଏ ତୁମକୁ, ଅମର ଭାବେ, ସେବା କରେ, କିମ୍ବା ହବି ଦେଇ ତୁମକୁ ବନ୍ଧୁ କରେ, ତାଙ୍କର ଧନ କେବେ କମିବ ନାହିଁ; ପାପ ଓ ଅପମାନ ତାଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖ।
ଯସ୍ଯ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଅଧ୍ଵରଂ ଜୁଜୋଷୋ ଦେଵୋ ମର୍ତସ୍ଯ ସୁଧିତଂ ରରାଣଃ । ପ୍ରୀତେଦସଦ୍ଧୋତ୍ରା ସା ଯଵିଷ୍ଠାସାମ ଯସ୍ଯ ଵିଧତୋ ଵୃଧାସଃ
ଯାହା ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ, ଦେବତା, ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଯଜ୍ଞକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ତାଙ୍କର ଅର୍ପଣ ସୁଖଦାୟକ ହେଉ; ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ସ୍ତୁତି ତାଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି ଦିଅ।
ଚିତ୍ତିମଚିତ୍ତିଂ ଚିନଵଦ୍ଵି ଵିଦ୍ଵାନ୍ପୃଷ୍ଠେଵ ଵୀତା ଵୃଜିନା ଚ ମର୍ତାନ୍ । ରାଯେ ଚ ନଃ ସ୍ଵପତ୍ଯାଯ ଦେଵ ଦିତିଂ ଚ ରାସ୍ଵାଦିତିମୁରୁଷ୍ଯ
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣେ ଭଳି ଭାବନାକୁ ଅନ୍ୟ ଭଳି ଭାବନା ସହିତ ଯୋଗାଏ, ଯେପରି ଜଣେ ଲୋକ ଜିନିଷକୁ ପଛରେ ରଖି ଦେଖେ, ଏହିପରି ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଭଲକୁ ମନ୍ଦରୁ ଅଲଗା କରେ। ହେ ଦେବତା, ଆମକୁ ଧନ ଓ ସ୍ୱାମୀତ୍ୱ ଦିଅ, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମକୁ ସୀମିତ ଓ ଅସୀମ ଦୁହିଁ ପ୍ରଦାନ କର।
କଵିଂ ଶଶାସୁଃ କଵଯୋଽଦବ୍ଧା ନିଧାରଯନ୍ତୋ ଦୁର୍ଯାସ୍ଵାଯୋଃ । ଅତସ୍ତ୍ଵଂ ଦୃଶ୍ଯାଁ ଅଗ୍ନ ଏତାନ୍ପଡ୍ଭିଃ ପଶ୍ଯେରଦ୍ଭୁତାଁ ଅର୍ଯ ଏଵୈଃ
ନିଷ୍ପାପ କବିମାନେ ଏହି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଶିଖାଇଛନ୍ତି, ଦୁର୍ଗମ ଦୁଇଟି ପଥକୁ ଧାରଣ କରି ରହିଛନ୍ତି। ଏହିଠାରୁ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଘଟଣାମାନେକୁ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖ, ଯେପରି ଜଣେ ଉତ୍ତମ ଲୋକ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖେ।
ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଵାଘତେ ସୁପ୍ରଣୀତିଃ ସୁତସୋମାଯ ଵିଧତେ ଯଵିଷ୍ଠ । ରତ୍ନଂ ଭର ଶଶମାନାଯ ଘୃଷ୍ଵେ ପୃଥୁ ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମଵସେ ଚର୍ଷଣିପ୍ରାଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନେତା, ସୋମ ପିଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। ଉତ୍ସାହୀ ଓ ପ୍ରୟାସୀଙ୍କୁ ଧନ ଦିଅ, ହେ ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ବିସ୍ତୃତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ସହାୟତା ଦିଅ।
ଅଧା ହ ଯଦ୍ଵଯମଗ୍ନେ ତ୍ଵାଯା ପଡ୍ଭିର୍ହସ୍ତେଭିଶ୍ଚକୃମା ତନୂଭିଃ । ରଥଂ ନ କ୍ରନ୍ତୋ ଅପସା ଭୁରିଜୋରୃତଂ ଯେମୁଃ ସୁଧ୍ଯ ଆଶୁଷାଣାଃ
ଯେପରି ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ନିଜ ପାଦ, ହାତ ଓ ଦେହରେ କିଛି କାମ କରିଛୁ, ଏହା ଏଭଳି ଯେପରି ଜଣେ ଲୋକ ରଥ ଚଢ଼ି ବାଧା ଟାଳି ଯାଏ। ଏଭଳି ଦ୍ରୁତ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାମାନେ ସଠିକ୍ ପଥକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଅଧା ମାତୁରୁଷସଃ ସପ୍ତ ଵିପ୍ରା ଜାଯେମହି ପ୍ରଥମା ଵେଧସୋ ନୄନ୍ । ଦିଵସ୍ପୁତ୍ରା ଅଙ୍ଗିରସୋ ଭଵେମାଦ୍ରିଂ ରୁଜେମ ଧନିନଂ ଶୁଚନ୍ତଃ
ତେଣୁ, ହେ ଉଷାର ସନ୍ତାନ, ଆମେ ସାତଜଣ ପ୍ରେରିତ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଥମ ଜ୍ଞାନୀ ମାନବ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉ। ଆମେ ଦିବସର ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗିରସ ହେବା, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଧନବାନ ପାହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବା।
ଅଧା ଯଥା ନଃ ପିତରଃ ପରାସଃ ପ୍ରତ୍ନାସୋ ଅଗ୍ନ ଋତମାଶୁଷାଣାଃ । ଶୁଚୀଦଯନ୍ଦୀଧିତିମୁକ୍ଥଶାସଃ କ୍ଷାମା ଭିନ୍ଦନ୍ତୋ ଅରୁଣୀରପ ଵ୍ରନ୍
ଏହିପରି, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମର ପୁରୁଣା ପିତୃମାନେ ଯେପରି ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ, ଦୀପ୍ତିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ସ୍ତୁତି କରି, ଅନ୍ଧକାର ଭୂମିକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ।
ସୁକର୍ମାଣଃ ସୁରୁଚୋ ଦେଵଯନ୍ତୋଽଯୋ ନ ଦେଵା ଜନିମା ଧମନ୍ତଃ । ଶୁଚନ୍ତୋ ଅଗ୍ନିଂ ଵଵୃଧନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରମୂର୍ଵଂ ଗଵ୍ଯଂ ପରିଷଦନ୍ତୋ ଅଗ୍ମନ୍
ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦେବତାସମ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଜନ୍ମ ସମୟରେ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ, ବିସ୍ତୃତ ଗୋଧନ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଆ ଯୂଥେଵ କ୍ଷୁମତି ପଶ୍ଵୋ ଅଖ୍ଯଦ୍ଦେଵାନାଂ ଯଜ୍ଜନିମାନ୍ତ୍ଯୁଗ୍ର । ମର୍ତାନାଂ ଚିଦୁର୍ଵଶୀରକୃପ୍ରନ୍ଵୃଧେ ଚିଦର୍ଯ ଉପରସ୍ଯାଯୋଃ
ଏକ ଝୁଣ୍ଡ ଗାଈଁ ପରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ଦେବମାନେର ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ବିସ୍ତୃତ ଶାସକ ଦୟା କରିଛନ୍ତି, ଉତ୍ତମ ଓ ଅଧମ ଉଭୟ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି।