ଋତାଵାନଂ ଯଜ୍ଞିଯଂ ଵିପ୍ରମୁକ୍ଥ୍ଯମା ଯଂ ଦଧେ ମାତରିଶ୍ଵା ଦିଵି କ୍ଷଯମ୍ । ତଂ ଚିତ୍ରଯାମଂ ହରିକେଶମୀମହେ ସୁଦୀତିମଗ୍ନିଂ ସୁଵିତାଯ ନଵ୍ଯସେ
ଯିଏ ଧର୍ମିକ, ଯଜ୍ଞର ଯୋଗ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଯାହାକୁ ମାତରିଶ୍ୱାନ ଦିବରେ ଘର ଭାବେ ରଖିଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ, ଚମକୁଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କେଶ ଅଗ୍ନିକୁ, ଭଲ ଦିଗଦର୍ଶନ ଓ ନୂତନ ଶ୍ରୀ ପାଇଁ ଆମେ ଚାହୁଛୁ।
ଶୁଚିଂ ନ ଯାମନ୍ନିଷିରଂ ସ୍ଵର୍ଦୃଶଂ କେତୁଂ ଦିଵୋ ରୋଚନସ୍ଥାମୁଷର୍ବୁଧମ୍ । ଅଗ୍ନିଂ ମୂର୍ଧାନଂ ଦିଵୋ ଅପ୍ରତିଷ୍କୁତଂ ତମୀମହେ ନମସା ଵାଜିନଂ ବୃହତ୍
ପବିତ୍ର ଧାରା ପରି, ଶୀଘ୍ର, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦିବ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚିହ୍ନ, ଜାଗାଇଦେଇଥିବା; ଅଗ୍ନି, ଆକାଶର ମୁଣ୍ଡ, ଅପରାଜିତ, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ନମ୍ରତାରେ ଚାହୁଛୁ, ବଡ଼ ଧନର ଜିତିଥିବା।
ମନ୍ଦ୍ରଂ ହୋତାରଂ ଶୁଚିମଦ୍ଵଯାଵିନଂ ଦମୂନସମୁକ୍ଥ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵଚର୍ଷଣିମ୍ । ରଥଂ ନ ଚିତ୍ରଂ ଵପୁଷାଯ ଦର୍ଶତଂ ମନୁର୍ହିତଂ ସଦମିଦ୍ରାଯ ଈମହେ
ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ହୋତା, ପବିତ୍ର, ଅପରାଜିତ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ; ଚମତ୍କାର ରଥ ପରି, ଶୋଭା ପାଇଁ, ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ଦୀର୍ଘ ସ୍ଥାୟୀ ଘର ପାଇଁ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଚାହୁଛୁ।
ଵୈଶ୍ଵାନରାଯ ପୃଥୁପାଜସେ ଵିପୋ ରତ୍ନା ଵିଧନ୍ତ ଧରୁଣେଷୁ ଗାତଵେ । ଅଗ୍ନିର୍ହି ଦେଵାଁ ଅମୃତୋ ଦୁଵସ୍ଯତ୍ଯଥା ଧର୍ମାଣି ସନତା ନ ଦୂଦୁଷତ୍
ବୈଶ୍ୱାନର, ବିସ୍ତୃତ ପଦ, ପାଇଁ ଗାୟକମାନେ ଯାତ୍ରାର ଘରମାନେ ଧନ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଅମର, ଦେବତାମାନେ ଖୁସି କରନ୍ତି; ଏଭଳି ନୀତିମାନେ ସଦା ଟିକି ରହନ୍ତି, କେବେ ବି ଭଙ୍ଗ ହୁଏନା।
ଅନ୍ତର୍ଦୂତୋ ରୋଦସୀ ଦସ୍ମ ଈଯତେ ହୋତା ନିଷତ୍ତୋ ମନୁଷଃ ପୁରୋହିତଃ । କ୍ଷଯଂ ବୃହନ୍ତଂ ପରି ଭୂଷତି ଦ୍ଯୁଭିର୍ଦେଵେଭିରଗ୍ନିରିଷିତୋ ଧିଯାଵସୁଃ
ଅଗ୍ନି ଦୂତ ଭାବରେ ଆକାଶ ଓ ଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ଚଳାଚଳ କରନ୍ତି, ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ପୂରୋହିତ ଭାବରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ବସିଛନ୍ତି । ସେ ବିଶାଳ ଗୃହକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ଆମ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣନ୍ତି ।
କେତୁଂ ଯଜ୍ଞାନାଂ ଵିଦଥସ୍ଯ ସାଧନଂ ଵିପ୍ରାସୋ ଅଗ୍ନିଂ ମହଯନ୍ତ ଚିତ୍ତିଭିଃ । ଅପାଂସି ଯସ୍ମିନ୍ନଧି ସଂଦଧୁର୍ଗିରସ୍ତସ୍ମିନ୍ସୁମ୍ନାନି ଯଜମାନ ଆ ଚକେ
ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମନରେ ମନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞର ଚିହ୍ନ ଓ ସଭାର ସଫଳକାରୀ । ତାଙ୍କ ଉପରେ ହିମ୍ସା ଓ ଅର୍ପଣ ରହିଛି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରାର୍ଥନା ଅର୍ପଣ କରେ ।
ପିତା ଯଜ୍ଞାନାମସୁରୋ ଵିପଶ୍ଚିତାଂ ଵିମାନମଗ୍ନିର୍ଵଯୁନଂ ଚ ଵାଘତାମ୍ । ଆ ଵିଵେଶ ରୋଦସୀ ଭୂରିଵର୍ପସା ପୁରୁପ୍ରିଯୋ ଭନ୍ଦତେ ଧାମଭିଃ କଵିଃ
ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ପିତା, ଜ୍ଞାନର ଅଧିପତି, ଚତୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଓ ଦକ୍ଷତାର ମାପକ, ମହା ତେଜରେ ଆକାଶ ଓ ଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଅନେକଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଏହି କବି ତାଙ୍କର ନିବାସରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି ।
ଚନ୍ଦ୍ରମଗ୍ନିଂ ଚନ୍ଦ୍ରରଥଂ ହରିଵ୍ରତଂ ଵୈଶ୍ଵାନରମପ୍ସୁଷଦଂ ସ୍ଵର୍ଵିଦମ୍ । ଵିଗାହଂ ତୂର୍ଣିଂ ତଵିଷୀଭିରାଵୃତଂ ଭୂର୍ଣିଂ ଦେଵାସ ଇହ ସୁଶ୍ରିଯଂ ଦଧୁଃ
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ତେଜସ୍ବୀ, ସୁନ୍ଦର ରଥ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଧାରଣ କରି, ଜଳରେ ବସିଥିବା ବୈଶ୍ୱାନର, ଆଲୋକକୁ ଜାଣିଥିବା । ଦେବତାମାନେ ଏଠାରେ ତାଙ୍କୁ ତୀବ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆବୃତ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ ସୁନ୍ଦର ଯଶସ୍ବୀ କରିଥିଲେ ।
ଅଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭିର୍ମନୁଷଶ୍ଚ ଜନ୍ତୁଭିସ୍ତନ୍ଵାନୋ ଯଜ୍ଞଂ ପୁରୁପେଶସଂ ଧିଯା । ରଥୀରନ୍ତରୀଯତେ ସାଧଦିଷ୍ଟିଭିର୍ଜୀରୋ ଦମୂନା ଅଭିଶସ୍ତିଚାତନଃ
ଅଗ୍ନି, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ, ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଚିନ୍ତାରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଜ୍ୱଳାନ୍ତି । ସେ ରଥି ଭାବରେ ଭଲ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳନ୍ତି, ସଦା ଯୁବକ, ଘରର ରକ୍ଷକ ଓ ଅପମୂଳ୍ୟନକୁ ଦୂର କରନ୍ତି ।
ଅଗ୍ନେ ଜରସ୍ଵ ସ୍ଵପତ୍ଯ ଆଯୁନ୍ଯୂର୍ଜା ପିନ୍ଵସ୍ଵ ସମିଷୋ ଦିଦୀହି ନଃ । ଵଯାଂସି ଜିନ୍ଵ ବୃହତଶ୍ଚ ଜାଗୃଵ ଉଶିଗ୍ଦେଵାନାମସି ସୁକ୍ରତୁର୍ଵିପାମ୍
ଅଗ୍ନି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଆୟୁରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ, ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦେଉ, ଆମ ସହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ । ଆମ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କର, ବଡ଼ମାନେ ଉଠିଉନ୍ତୁ; ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଭଲ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ଅଛ ।
ଵିଶ୍ପତିଂ ଯହ୍ଵମତିଥିଂ ନରଃ ସଦା ଯନ୍ତାରଂ ଧୀନାମୁଶିଜଂ ଚ ଵାଘତାମ୍ । ଅଧ୍ଵରାଣାଂ ଚେତନଂ ଜାତଵେଦସଂ ପ୍ର ଶଂସନ୍ତି ନମସା ଜୂତିଭିର୍ଵୃଧେ
ଲୋକମାନେ ସଦା ଜନମାନ୍ୟ ଅଧିପତି, ଯୁବତୀ ଅତିଥି, ଚିନ୍ତାର ନେତା ଓ ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି । ସେ ଜନ୍ମ ଜାଣିଥିବା, ଯଜ୍ଞର ଜ୍ଞାନ ଅଗ୍ନିକୁ ଭକ୍ତି ଓ ଅର୍ପଣରେ ବଢ଼ାନ୍ତି ।
ଵିଭାଵା ଦେଵଃ ସୁରଣଃ ପରି କ୍ଷିତୀରଗ୍ନିର୍ବଭୂଵ ଶଵସା ସୁମଦ୍ରଥଃ । ତସ୍ଯ ଵ୍ରତାନି ଭୂରିପୋଷିଣୋ ଵଯମୁପ ଭୂଷେମ ଦମ ଆ ସୁଵୃକ୍ତିଭିଃ
ଦେବତା ଅଗ୍ନି, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଉପକାରୀ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି, ଉତ୍ତମ ରଥ ଧାରଣ କରି । ଘରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ପୋଷକ ବ୍ରତକୁ ଆମେ ଭଲ କଥାରେ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ ।
ଵୈଶ୍ଵାନର ତଵ ଧାମାନ୍ଯା ଚକେ ଯେଭିଃ ସ୍ଵର୍ଵିଦଭଵୋ ଵିଚକ୍ଷଣ । ଜାତ ଆପୃଣୋ ଭୁଵନାନି ରୋଦସୀ ଅଗ୍ନେ ତା ଵିଶ୍ଵା ପରିଭୂରସି ତ୍ମନା
ବୈଶ୍ୱାନର, ତୁମର ନିବାସ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆଲୋକ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେଲ । ଜନ୍ମ ହୋଇ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଆକାଶ ଓ ଭୂମିକୁ ପୂରଣ କର; ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ନିଜେ ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କର ।
ଵୈଶ୍ଵାନରସ୍ଯ ଦଂସନାଭ୍ଯୋ ବୃହଦରିଣାଦେକଃ ସ୍ଵପସ୍ଯଯା କଵିଃ । ଉଭା ପିତରା ମହଯନ୍ନଜାଯତାଗ୍ନିର୍ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଭୂରିରେତସା
ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ଦାନ୍ତରୁ, ମହାନ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏକମାତ୍ର କବି ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି । ଅଗ୍ନି, ଦୁଇ ପିତା ଆକାଶ ଓ ଭୂମିକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ବହୁ ବୀଜରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ।
ସମିତ୍ସମିତ୍ସୁମନା ବୋଧ୍ଯସ୍ମେ ଶୁଚାଶୁଚା ସୁମତିଂ ରାସି ଵସ୍ଵଃ । ଆ ଦେଵ ଦେଵାନ୍ଯଜଥାଯ ଵକ୍ଷି ସଖା ସଖୀନ୍ସୁମନା ଯକ୍ଷ୍ଯଗ୍ନେ
ତୁମେ ସଦା ସଚେତନ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଆମ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ, ଆମକୁ ଧନ ଦେବାର କୃପା କର । ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆଣ, ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଦୟାଳୁ ମନରେ ଆସ, ଅଗ୍ନି ।
ଯଂ ଦେଵାସସ୍ତ୍ରିରହନ୍ନାଯଜନ୍ତେ ଦିଵେଦିଵେ ଵରୁଣୋ ମିତ୍ରୋ ଅଗ୍ନିଃ । ସେମଂ ଯଜ୍ଞଂ ମଧୁମନ୍ତଂ କୃଧୀ ନସ୍ତନୂନପାଦ୍ଘୃତଯୋନିଂ ଵିଧନ୍ତମ୍
ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ଦିନକୁ ତିନିଥର ପୂଜନ୍ତି—ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅଗ୍ନି—ସେଇ ତନୂନପାଦ, ଘୃତରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଆମ ପାଇଁ ମଧୁର କର ।
ପ୍ର ଦୀଧିତିର୍ଵିଶ୍ଵଵାରା ଜିଗାତି ହୋତାରମିଳଃ ପ୍ରଥମଂ ଯଜଧ୍ଯୈ । ଅଚ୍ଛା ନମୋଭିର୍ଵୃଷଭଂ ଵନ୍ଦଧ୍ଯୈ ସ ଦେଵାନ୍ଯକ୍ଷଦିଷିତୋ ଯଜୀଯାନ୍
ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳଦାୟକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି; ପ୍ରଥମ ପୂରୋହିତ ଇଳା ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଅଛନ୍ତି । ଭକ୍ତି ସହିତ ଆମେ ଏହି ବୃଷଭଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା; ସେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସବୁଠାରୁ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ।
ଊର୍ଧ୍ଵୋ ଵାଂ ଗାତୁରଧ୍ଵରେ ଅକାର୍ଯୂର୍ଧ୍ଵା ଶୋଚୀଂଷି ପ୍ରସ୍ଥିତା ରଜାଂସି । ଦିଵୋ ଵା ନାଭା ନ୍ଯସାଦି ହୋତା ସ୍ତୃଣୀମହି ଦେଵଵ୍ଯଚା ଵି ବର୍ହିଃ
ତୁମର ଯଜ୍ଞରେ ପଥ ସିଧା, ତୁମ ଆଗୁନିର ଶିଖା ସିଧା ହୋଇ ଆକାଶରେ ବିସ୍ତାରିତ । ପୂରୋହିତ ଆକାଶର ନାଭିରେ ବସିଛନ୍ତି; ଆମେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର କୁଶ ଛାଡ଼ିବା ।
ସପ୍ତ ହୋତ୍ରାଣି ମନସା ଵୃଣାନା ଇନ୍ଵନ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵଂ ପ୍ରତି ଯନ୍ନୃତେନ । ନୃପେଶସୋ ଵିଦଥେଷୁ ପ୍ର ଜାତା ଅଭୀମଂ ଯଜ୍ଞଂ ଵି ଚରନ୍ତ ପୂର୍ଵୀଃ
ମନରେ ସପ୍ତ ପୂରୋହିତ ଚୟନ କରି, ସତ୍ୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ସଭାରେ ଶୋଭିତ । ସଭାରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେମାନେ ପୁରୁଣା ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି ।
ଆ ଭନ୍ଦମାନେ ଉଷସା ଉପାକେ ଉତ ସ୍ମଯେତେ ତନ୍ଵା ଵିରୂପେ । ଯଥା ନୋ ମିତ୍ରୋ ଵରୁଣୋ ଜୁଜୋଷଦିନ୍ଦ୍ରୋ ମରୁତ୍ଵାଁ ଉତ ଵା ମହୋଭିଃ
ଉଷାରେ, ଦୁଇ ଭଉଣୀ ନିଜ ନିଜ ରୂପ ଦେଖାଇ ଆସନ୍ତି । ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମାରୁତମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ମହିମାରେ ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ ।
ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାରା ପ୍ରଥମା ନ୍ଯୃଞ୍ଜେ ସପ୍ତ ପୃକ୍ଷାସଃ ସ୍ଵଧଯା ମଦନ୍ତି । ଋତଂ ଶଂସନ୍ତ ଋତମିତ୍ତ ଆହୁରନୁ ଵ୍ରତଂ ଵ୍ରତପା ଦୀଧ୍ଯାନାଃ
ଦେବତା ଦୁଇ ପ୍ରଥମ ପୂରୋହିତ ବସିଛନ୍ତି, ସପ୍ତ ଗାୟକ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ସତ୍ୟ ବୋଲନ୍ତି, ବ୍ରତକୁ ଅନୁସରଣ କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ବ୍ରତର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ।
ଆ ଭାରତୀ ଭାରତୀଭିଃ ସଜୋଷା ଇଳା ଦେଵୈର୍ମନୁଷ୍ଯେଭିରଗ୍ନିଃ । ସରସ୍ଵତୀ ସାରସ୍ଵତେଭିରର୍ଵାକ୍ତିସ୍ରୋ ଦେଵୀର୍ବର୍ହିରେଦଂ ସଦନ୍ତୁ
ଭାରତୀ ନିଜ ଭାରତୀମାନେ ସହିତ, ଇଳା ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସହିତ, ଅଗ୍ନି; ସରସ୍ୱତୀ ତାଙ୍କ ସାରସ୍ୱତମାନେ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ । ଏହି ଦେବୀମାନେ ଏହି ବର୍ହିରେ ବସନ୍ତୁ ।
ତନ୍ନସ୍ତୁରୀପମଧ ପୋଷଯିତ୍ନୁ ଦେଵ ତ୍ଵଷ୍ଟର୍ଵି ରରାଣଃ ସ୍ଯସ୍ଵ । ଯତୋ ଵୀରଃ କର୍ମଣ୍ଯଃ ସୁଦକ୍ଷୋ ଯୁକ୍ତଗ୍ରାଵା ଜାଯତେ ଦେଵକାମଃ
ଅମୂଳ୍ୟ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଦେବତା ତ୍ୱଷ୍ଟାର ଆମେ ଦୟାଳୁ ହେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ଶୂର ଓ ଦକ୍ଷ କର୍ମକୁ ସାଧନ କରୁଥିବା ବୀର ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଵନସ୍ପତେଽଵ ସୃଜୋପ ଦେଵାନଗ୍ନିର୍ହଵିଃ ଶମିତା ସୂଦଯାତି । ସେଦୁ ହୋତା ସତ୍ଯତରୋ ଯଜାତି ଯଥା ଦେଵାନାଂ ଜନିମାନି ଵେଦ
ବନସ୍ପତି ପରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ମୁକ୍ତ କର; ଅଗ୍ନି, ଶାନ୍ତିଦାୟକ, ହବି ତିଆରି କରେ। ଏଭଳି ଏକ ସତ୍ୟ ହୋତା ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଜଣା ଥିବା ଜଣେ ପୂଜା କରେ।
ଆ ଯାହ୍ଯଗ୍ନେ ସମିଧାନୋ ଅର୍ଵାଙିନ୍ଦ୍ରେଣ ଦେଵୈଃ ସରଥଂ ତୁରେଭିଃ । ବର୍ହିର୍ନ ଆସ୍ତାମଦିତିଃ ସୁପୁତ୍ରା ସ୍ଵାହା ଦେଵା ଅମୃତା ମାଦଯନ୍ତାମ୍
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ରୁତ ସାଥୀମାନେ ନେଇ ଆସ; ଅଦିତି ଓ ତାଙ୍କ ସୁପୁତ୍ରମାନେ ପବିତ୍ର କୁଶ ଉପରେ ବସନ୍ତୁ; ଅମୃତ ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱାହା ଉଚ୍ଚାରଣ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ନିରୁଷସଶ୍ଚେକିତାନୋଽବୋଧି ଵିପ୍ରଃ ପଦଵୀଃ କଵୀନାମ୍। ପୃଥୁପାଜା ଦେଵଯଦ୍ଭିଃ ସମିଦ୍ଧୋଽପ ଦ୍ଵାରା ତମସୋ ଵହ୍ନିରାଵଃ
ଅଗ୍ନି, ଋଷିମାନେ ଚାଲିଥିବା ପଥ ଜଣା, ଜାଗି ଉଠିଛନ୍ତି; ପ୍ରଜାପତି, ଅନେକ ଦିଗରେ ପାଦ ଫେଲି ଦିବ୍ୟ ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଅନ୍ଧାରର ଦ୍ୱାରକୁ ଦୂର କରେ।
ପ୍ରେଦ୍ଵଗ୍ନିର୍ଵାଵୃଧେ ସ୍ତୋମେଭିର୍ଗୀର୍ଭିଃ ସ୍ତୋତୄଣାଂ ନମସ୍ଯ ଉକ୍ଥୈଃ। ପୂର୍ଵୀର୍ଋତସ୍ଯ ସଂଦୃଶଶ୍ଚକାନଃ ସଂ ଦୂତୋ ଅଦ୍ଯୌଦୁଷସୋ ଵିରୋକେ
ଅଗ୍ନି ପୂଜାର ଗୀତ, ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ନମସ୍କାରରେ ବଳିଆ ହୋଇଛନ୍ତି; ଅନେକ ରୂପରେ ସତ୍ୟକୁ ଦେଖି, ଆଜି ଦୂତ ଉଷାରେ ଚମକି ଉଠିଛନ୍ତି।
ଅଧାଯ୍ଯଗ୍ନିର୍ମାନୁଷୀଷୁ ଵିକ୍ଷ୍ଵପାଂ ଗର୍ଭୋ ମିତ୍ର ଋତେନ ସାଧନ୍। ଆ ହର୍ଯତୋ ଯଜତଃ ସାନ୍ଵସ୍ଥାଦଭୂଦୁ ଵିପ୍ରୋ ହଵ୍ଯୋ ମତୀନାମ୍
ତାପରେ ଅଗ୍ନି, ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭ ଭାବେ, ମିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ, ପୂଜାର ଅର୍ପଣରୁ ଉଠିଛନ୍ତି; ଏହି ଋଷି, ହବି ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଚିନ୍ତାମାନେ ପାଇଁ ଆଧାର ହୋଇଛନ୍ତି।
ମିତ୍ରୋ ଅଗ୍ନିର୍ଭଵତି ଯତ୍ସମିଦ୍ଧୋ ମିତ୍ରୋ ହୋତା ଵରୁଣୋ ଜାତଵେଦାଃ। ମିତ୍ରୋ ଅଧ୍ଵର୍ଯୁରିଷିରୋ ଦମୂନା ମିତ୍ରଃ ସିନ୍ଧୂନାମୁତ ପର୍ଵତାନାମ୍
ଅଗ୍ନି ଜଳିବାବେଳେ ମିତ୍ର ହୋଇଥାଏ; ମିତ୍ର ହୋତା, ଭରୁଣ ଜନ୍ମକୁ ଜଣା; ମିତ୍ର ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ପ୍ରେରିତ, ଗୃହସ୍ଥ; ମିତ୍ର ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ର ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ପାତି ପ୍ରିଯଂ ରିପୋ ଅଗ୍ରଂ ପଦଂ ଵେଃ ପାତି ଯହ୍ଵଶ୍ଚରଣଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ। ପାତି ନାଭା ସପ୍ତଶୀର୍ଷାଣମଗ୍ନିଃ ପାତି ଦେଵାନାମୁପମାଦମୃଷ୍ଵଃ
ସେ ପ୍ରିୟ, ଅଗ୍ରଗାମୀ ଅଶ୍ୱର ପଥକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦ୍ରୁତ ଗତିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଅଗ୍ନି ସପ୍ତମୁଣ୍ଡିଆ ନାଭିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଦୃଶ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।