ତ୍ଵଂ ନୋ ଵାଯଵେଷାମପୂର୍ଵ୍ଯଃ ସୋମାନାଂ ପ୍ରଥମଃ ପୀତିମର୍ହସି ସୁତାନାଂ ପୀତିମର୍ହସି । ଉତୋ ଵିହୁତ୍ମତୀନାଂ ଵିଶାଂ ଵଵର୍ଜୁଷୀଣାମ୍ । ଵିଶ୍ଵା ଇତ୍ତେ ଧେନଵୋ ଦୁହ୍ର ଆଶିରଂ ଘୃତଂ ଦୁହ୍ରତ ଆଶିରମ୍
ହେ ବାୟୁ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ସୋମର ସ୍ୱାଦ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଚଳିଥିବା ଦଳ ଓ ଚୟନିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ। ସମସ୍ତ ଗାଈ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଘିଅ ଦେଉଛି, ସେଠିଏଁ ପ୍ରଚୁର ଘିଅ ମିଳୁଛି।
ସ୍ତୀର୍ଣଂ ବର୍ହିରୁପ ନୋ ଯାହି ଵୀତଯେ ସହସ୍ରେଣ ନିଯୁତା ନିଯୁତ୍ଵତେ ଶତିନୀଭିର୍ନିଯୁତ୍ଵତେ । ତୁଭ୍ଯଂ ହି ପୂର୍ଵପୀତଯେ ଦେଵା ଦେଵାଯ ଯେମିରେ । ପ୍ର ତେ ସୁତାସୋ ମଧୁମନ୍ତୋ ଅସ୍ଥିରନ୍ମଦାଯ କ୍ରତ୍ଵେ ଅସ୍ଥିରନ୍
ଆମେ ଯେଉଁ ତଳେ ଦରି ପତିଛୁ, ସେଠାକୁ ଆସ, ହଜାର ଦଳ ସହିତ, ଶତ ଶତ ଦଳ ସହିତ। କାରଣ, ପ୍ରଥମ ସୋମପାନ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ମଧୁର ସୋମ ରସ ତୁମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ତୁଭ୍ଯାଯଂ ସୋମଃ ପରିପୂତୋ ଅଦ୍ରିଭି ସ୍ପାର୍ହା ଵସାନଃ ପରି କୋଶମର୍ଷତି ଶୁକ୍ରା ଵସାନୋ ଅର୍ଷତି । ତଵାଯଂ ଭାଗ ଆଯୁଷୁ ସୋମୋ ଦେଵେଷୁ ହୂଯତେ । ଵହ ଵାଯୋ ନିଯୁତୋ ଯାହ୍ଯସ୍ମଯୁର୍ଜୁଷାଣୋ ଯାହ୍ଯସ୍ମଯୁଃ
ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ସୋମ ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବରେ ପାତ୍ରକୁ ବହିଯାଉଛି, ଅଲୋକିକ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଏହା ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ଜୀବନର ଏହି ଅଂଶ ସୋମ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି। ବାୟୁ, ତୁମ ଦଳ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସ, ଆନନ୍ଦରେ ଆସ, ଆନନ୍ଦରେ ଆସ।
ଆ ନୋ ନିଯୁଦ୍ଭିଃ ଶତିନୀଭିରଧ୍ଵରଂ ସହସ୍ରିଣୀଭିରୁପ ଯାହି ଵୀତଯେ ଵାଯୋ ହଵ୍ଯାନି ଵୀତଯେ । ତଵାଯଂ ଭାଗ ଋତ୍ଵିଯଃ ସରଶ୍ମିଃ ସୂର୍ଯେ ସଚା । ଅଧ୍ଵର୍ଯୁଭିର୍ଭରମାଣା ଅଯଂସତ ଵାଯୋ ଶୁକ୍ରା ଅଯଂସତ
ବାୟୁ, ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ଦଳ ସହିତ ଆମ ପୂଜାକୁ, ଆମ ନିବେଦନ ପାଇଁ, ଆମ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆସ। ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ଅଂଶ, ଓ ପୂଜାରୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଅଛି। ପୂଜାରୀମାନେ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମକୁ ବହନ କରି ଆଣିଛନ୍ତି, ବାୟୁ, ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମକୁ ଆଣିଛନ୍ତି।
ଆ ଵାଂ ରଥୋ ନିଯୁତ୍ଵାନ୍ଵକ୍ଷଦଵସେଽଭି ପ୍ରଯାଂସି ସୁଧିତାନି ଵୀତଯେ ଵାଯୋ ହଵ୍ଯାନି ଵୀତଯେ । ପିବତଂ ମଧ୍ଵୋ ଅନ୍ଧସଃ ପୂର୍ଵପେଯଂ ହି ଵାଂ ହିତମ୍ । ଵାଯଵା ଚନ୍ଦ୍ରେଣ ରାଧସା ଗତମିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ରାଧସା ଗତମ୍
ବାୟୁ, ତୁମ ରଥ ଦଳ ସହିତ ସହଯୋଗ ପାଇଁ, ଭଲଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନିବେଦନ ପାଇଁ, ପୂଜା ପାଇଁ ଆସୁଛି। ମଧୁର ସୋମ ପିଉ, କାରଣ ପ୍ରଥମ ପାନ ତୁମ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଛି। ବାୟୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧନ ସହିତ ଆସ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଧନ ସହିତ ଆସ।
ଆ ଵାଂ ଧିଯୋ ଵଵୃତ୍ଯୁରଧ୍ଵରାଁ ଉପେମମିନ୍ଦୁଂ ମର୍ମୃଜନ୍ତ ଵାଜିନମାଶୁମତ୍ଯଂ ନ ଵାଜିନମ୍ । ତେଷାଂ ପିବତମସ୍ମଯୂ ଆ ନୋ ଗନ୍ତମିହୋତ୍ଯା । ଇନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ସୁତାନାମଦ୍ରିଭିର୍ଯୁଵଂ ମଦାଯ ଵାଜଦା ଯୁଵମ୍
ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ, ଆମର ଚିନ୍ତା ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ଏଠି ସେମାନେ ଏହି ଦ୍ରୁତ ସୋମକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ଦୃତ ଘୋଡ଼ା ପରି। ଏହାରୁ ଆମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ପିଉ, ଏଠାକୁ ଆସ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ, ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ଚାପିଥିବା ଏହି ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଦୁହେଁ ଶକ୍ତି ଓ ପୁରସ୍କାର ଦେଉଛ।
ଇମେ ଵାଂ ସୋମା ଅପ୍ସ୍ଵା ସୁତା ଇହାଧ୍ଵର୍ଯୁଭିର୍ଭରମାଣା ଅଯଂସତ ଵାଯୋ ଶୁକ୍ରା ଅଯଂସତ । ଏତେ ଵାମଭ୍ଯସୃକ୍ଷତ ତିରଃ ପଵିତ୍ରମାଶଵଃ । ଯୁଵାଯଵୋଽତି ରୋମାଣ୍ଯଵ୍ଯଯା ସୋମାସୋ ଅତ୍ଯଵ୍ଯଯା
ଏହି ସୋମରସ ଦୁହେଁ ପାଇଁ ପାଣିରେ ଚାପିଯାଇଛି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ ଏହାକୁ ଉଠାଇ ନେଉଛନ୍ତି। ବାୟୁ, ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଣାଯାଇଛି। ଏମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ପବିତ୍ର ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ବହିଯାଉଛନ୍ତି। ତୁମର ଯୁବ ସୋମରସ ସବୁବେଳେ ନୂତନ ହୁଏ, ଏହା ଉଲ ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛି, ସୋମ ସବୁବେଳେ ନୂତନ ହୁଏ।
ଅତି ଵାଯୋ ସସତୋ ଯାହି ଶଶ୍ଵତୋ ଯତ୍ର ଗ୍ରାଵା ଵଦତି ତତ୍ର ଗଚ୍ଛତଂ ଗୃହମିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛତମ୍ । ଵି ସୂନୃତା ଦଦୃଶେ ରୀଯତେ ଘୃତମା ପୂର୍ଣଯା ନିଯୁତା ଯାଥୋ ଅଧ୍ଵରମିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଯାଥୋ ଅଧ୍ଵରମ୍
ବାୟୁ, ସଦା ବହୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆଗକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ପଥର ସଦା ଧ୍ୱନି କରେ; ସେଠାକୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଗୃହକୁ ଯାଅ। ମଧୁର କଥା ଦେଖାଯାଉଛି, ଘୃତ ଢାଳାଯାଉଛି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନା ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି; ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୁହେଁ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ।
ଅତ୍ରାହ ତଦ୍ଵହେଥେ ମଧ୍ଵ ଆହୁତିଂ ଯମଶ୍ଵତ୍ଥମୁପତିଷ୍ଠନ୍ତ ଜାଯଵୋଽସ୍ମେ ତେ ସନ୍ତୁ ଜାଯଵଃ । ସାକଂ ଗାଵଃ ସୁଵତେ ପଚ୍ଯତେ ଯଵୋ ନ ତେ ଵାଯ ଉପ ଦସ୍ଯନ୍ତି ଧେନଵୋ ନାପ ଦସ୍ଯନ୍ତି ଧେନଵଃ
ଏଠାରେ, ଦୁହେଁ ଏହି ମଧୁର ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ତୁମର ପୁଅମାନେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ ତଳେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି—ଆମ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ପୁଅ ହେଉନ୍ତୁ। ଗାଈମାନେ ଏକାସାଥିରେ ଦୁହାଯାଉଛନ୍ତି, ଯବ ରନ୍ଧାଯାଉଛି; ବାୟୁ, ତୁମ ପାଇଁ ଗାଈମାନେ ଆସୁଛନ୍ତି, ଗାଈମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।
ଇମେ ଯେ ତେ ସୁ ଵାଯୋ ବାହ୍ଵୋଜସୋଽନ୍ତର୍ନଦୀ ତେ ପତଯନ୍ତ୍ଯୁକ୍ଷଣୋ ମହି ଵ୍ରାଧନ୍ତ ଉକ୍ଷଣଃ । ଧନ୍ଵଞ୍ଚିଦ୍ଯେ ଅନାଶଵୋ ଜୀରାଶ୍ଚିଦଗିରୌକସଃ । ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵ ରଶ୍ମଯୋ ଦୁର୍ନିଯନ୍ତଵୋ ହସ୍ତଯୋର୍ଦୁର୍ନିଯନ୍ତଵଃ
ବାୟୁ, ଏହି ତୁମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧାରୀ ବଳବାନ ବୃଷମାନେ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଉଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି, ବୃଷମାନେ ବଡ଼ ହେଉଛନ୍ତି। ମରୁଭୂମିରେ ମଧ୍ୟ, ଅକ୍ଲାନ୍ତ, ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପାହାଡ଼ରେ ରହୁଥିବା ଏମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ, ହାତରେ ଧରିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ।
ପ୍ର ସୁ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ନିଚିରାଭ୍ଯାଂ ବୃହନ୍ନମୋ ହଵ୍ଯଂ ମତିଂ ଭରତା ମୃଳଯଦ୍ଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାଦିଷ୍ଠଂ ମୃଳଯଦ୍ଭ୍ଯାମ୍ । ତା ସମ୍ରାଜା ଘୃତାସୁତୀ ଯଜ୍ଞେଯଜ୍ଞ ଉପସ୍ତୁତା । ଅଥୈନୋଃ କ୍ଷତ୍ରଂ ନ କୁତଶ୍ଚନାଧୃଷେ ଦେଵତ୍ଵଂ ନୂ ଚିଦାଧୃଷେ
ଏବେ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଦୟାଳୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ପୁରୁଣା ଏବଂ ମହାନ ପ୍ରଶଂସା, ଅର୍ପଣ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ଦେଖାଉଛୁ। ସେମାନେ ଘୀରେ ପ୍ରଚୁର, ଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗ୍ୟ, ସମ୍ମାନିତ ଦୁଇଜଣ ରାଜା। ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ କେହି କେଉଁଠୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କ ଦେବତ୍ୱକୁ ଏଠି ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ହରାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅଦର୍ଶି ଗାତୁରୁରଵେ ଵରୀଯସୀ ପନ୍ଥା ଋତସ୍ଯ ସମଯଂସ୍ତ ରଶ୍ମିଭିଶ୍ଚକ୍ଷୁର୍ଭଗସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ । ଦ୍ଯୁକ୍ଷଂ ମିତ୍ରସ୍ଯ ସାଦନମର୍ଯମ୍ଣୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ । ଅଥା ଦଧାତେ ବୃହଦୁକ୍ଥ୍ଯଂ ଵଯ ଉପସ୍ତୁତ୍ଯଂ ବୃହଦ୍ଵଯଃ
ବିଶାଳ ଓ ଖୋଲା ପଥ ଦେଖାଯାଇଛି, ଏହା ହେଉଛି ସତ୍ୟର ପଥ, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟର ଆଲୋକରେ ମାପିଛନ୍ତି। ଏହା ମିତ୍ର, ଅର୍ଯ୍ୟମାନ ଓ ବରୁଣଙ୍କର ଦ୍ୟୁତିମାନ ଆସନ। ପରେ ସେମାନେ ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସା, ଗାଥା ଏବଂ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀମଦିତିଂ ଧାରଯତ୍କ୍ଷିତିଂ ସ୍ଵର୍ଵତୀମା ସଚେତେ ଦିଵେଦିଵେ ଜାଗୃଵାଂସା ଦିଵେଦିଵେ । ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତ୍କ୍ଷତ୍ରମାଶାତେ ଆଦିତ୍ଯା ଦାନୁନସ୍ପତୀ । ମିତ୍ରସ୍ତଯୋର୍ଵରୁଣୋ ଯାତଯଜ୍ଜନୋଽର୍ଯମା ଯାତଯଜ୍ଜନଃ
ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅମର ଅଦିତିଙ୍କୁ, ଆଲୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ସଚେତନ ରହି ଦେଖନ୍ତି। ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଦାନର ଅଧିପତିମାନେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରନ୍ତି; ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ଅର୍ଯ୍ୟମାନ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇଯାନ୍ତି।
ଅଯଂ ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯ ଶଂତମଃ ସୋମୋ ଭୂତ୍ଵଵପାନେଷ୍ଵାଭଗୋ ଦେଵୋ ଦେଵେଷ୍ଵାଭଗଃ । ତଂ ଦେଵାସୋ ଜୁଷେରତ ଵିଶ୍ଵେ ଅଦ୍ଯ ସଜୋଷସଃ । ତଥା ରାଜାନା କରଥୋ ଯଦୀମହ ଋତାଵାନା ଯଦୀମହେ
ଏହି ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଯଜ୍ଞରେ ସବୁଠାରୁ ମଧୁର, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ସେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖରହିତ। ଆଜି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକାସାଥିରେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏଭଳି ଦୁଇଜଣ ରାଜା, ଆମେ ଯେପରି ଆଶା କରୁଛୁ, ସତ୍ୟ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ।
ଯୋ ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯାଵିଧଜ୍ଜନୋଽନର୍ଵାଣଂ ତଂ ପରି ପାତୋ ଅଂହସୋ ଦାଶ୍ଵାଂସଂ ମର୍ତମଂହସଃ । ତମର୍ଯମାଭି ରକ୍ଷତ୍ଯୃଜୂଯନ୍ତମନୁ ଵ୍ରତମ୍ । ଉକ୍ଥୈର୍ଯ ଏନୋଃ ପରିଭୂଷତି ଵ୍ରତଂ ସ୍ତୋମୈରାଭୂଷତି ଵ୍ରତମ୍
ଯେଉଁମାନେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଥାଆନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ଅପମାଦ ଓ ଦୁଃଖରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହନ୍ତୁ। ଅର୍ୟମା ସିଧା ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ସ୍ତୁତି ଓ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ଏହି ନିୟମକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥାନ୍ତି।
ନମୋ ଦିଵେ ବୃହତେ ରୋଦସୀଭ୍ଯାଂ ମିତ୍ରାଯ ଵୋଚଂ ଵରୁଣାଯ ମୀଳ୍ହୁଷେ ସୁମୃଳୀକାଯ ମୀଳ୍ହୁଷେ । ଇନ୍ଦ୍ରମଗ୍ନିମୁପ ସ୍ତୁହି ଦ୍ଯୁକ୍ଷମର୍ଯମଣଂ ଭଗମ୍ । ଜ୍ଯୋଗ୍ଜୀଵନ୍ତଃ ପ୍ରଜଯା ସଚେମହି ସୋମସ୍ଯୋତୀ ସଚେମହି
ବିଶାଳ ଆକାଶ ଓ ଦୁଇଟି ଜଗତକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ମୁଁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ, ଦୟାଳୁ ଓ ଅତି ଦୟାଳୁ ଦେବତାଙ୍କୁ କଥା କହିବି। ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅର୍ୟମାନ୍ ଓ ଭଗକୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଆମେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ସନ୍ତାନ ସହିତ ବଞ୍ଚୁ, ସୋମର ଦୟାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ।
ଊତୀ ଦେଵାନାଂ ଵଯମିନ୍ଦ୍ରଵନ୍ତୋ ମଂସୀମହି ସ୍ଵଯଶସୋ ମରୁଦ୍ଭିଃ । ଅଗ୍ନିର୍ମିତ୍ରୋ ଵରୁଣଃ ଶର୍ମ ଯଂସନ୍ତଦଶ୍ଯାମ ମଘଵାନୋ ଵଯଂ ଚ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆମେ ମରୁତମାନେ ସହିତ ମହିମାଶାଳୀ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଆମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ; ଦାନଶୀଳମାନେ, ଆମେ ଓ ଆମ ପରିବାର ଏହି ଆଶ୍ରୟ ପାଉ।
ସୁଷୁମା ଯାତମଦ୍ରିଭିର୍ଗୋଶ୍ରୀତା ମତ୍ସରା ଇମେ ସୋମାସୋ ମତ୍ସରା ଇମେ । ଆ ରାଜାନା ଦିଵିସ୍ପୃଶାସ୍ମତ୍ରା ଗନ୍ତମୁପ ନଃ । ଇମେ ଵାଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଗଵାଶିରଃ ସୋମାଃ ଶୁକ୍ରା ଗଵାଶିରଃ
ଯେଉଁମାନେ ଗାଁ ପାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଆସନ୍ତୁ; ଏହି ସୋମ ରସ ଉତ୍ସାହିତ, ଏହି ସୋମ ରସ ଉତ୍ସାହିତ। ହେ ରାଜାମାନେ, ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିବା, ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ସମୀପକୁ ଆସନ୍ତୁ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଏହି ଦୁଧ ମିଶା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ, ଦୁଧ ମିଶା ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମ।
ଇମ ଆ ଯାତମିନ୍ଦଵଃ ସୋମାସୋ ଦଧ୍ଯାଶିରଃ ସୁତାସୋ ଦଧ୍ଯାଶିରଃ । ଉତ ଵାମୁଷସୋ ବୁଧି ସାକଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ । ସୁତୋ ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯ ପୀତଯେ ଚାରୁରୃତାଯ ପୀତଯେ
ଏହି ଦହି ସହିତ ଚାପିଥିବା ସୋମ ରସ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ଆସୁଛି । ଦହି ସହିତ ଚାପିଥିବା ଏହି ସୋମ ରସ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ଆସୁଛି । ପ୍ରଭାତ ଆସି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସହିତ ତୁମେମାନେଙ୍କୁ ଜଗାଇ ଦେଉଛି । ଏହି ଚାପିଥିବା ସୋମ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ପାନ କରିବାକୁ ଅତି ମଧୁର ଓ ଧର୍ମିକମାନେ ପାଇଁ ପାନ କରିବାକୁ ।
ତାଂ ଵାଂ ଧେନୁଂ ନ ଵାସରୀମଂଶୁଂ ଦୁହନ୍ତ୍ଯଦ୍ରିଭିଃ ସୋମଂ ଦୁହନ୍ତ୍ଯଦ୍ରିଭିଃ । ଅସ୍ମତ୍ରା ଗନ୍ତମୁପ ନୋଽର୍ଵାଞ୍ଚା ସୋମପୀତଯେ । ଅଯଂ ଵାଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ନୃଭିଃ ସୁତଃ ସୋମ ଆ ପୀତଯେ ସୁତଃ
ସକାଳ ବେଳର ତୁମେମାନେର ଗାଈ ପରି, ପାହାଡ଼ ପଥର ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଦୁହାଯାଉଛି । ପାହାଡ଼ ପଥର ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଦୁହାଯାଉଛି । ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ନିକଟକୁ ଆସ । ଏହି ମଣିଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାପିଥିବା ସୋମ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ପାନ କରିବାକୁ ।
ପ୍ରପ୍ର ପୂଷ୍ଣସ୍ତୁଵିଜାତସ୍ଯ ଶସ୍ଯତେ ମହିତ୍ଵମସ୍ଯ ତଵସୋ ନ ତନ୍ଦତେ ସ୍ତୋତ୍ରମସ୍ଯ ନ ତନ୍ଦତେ । ଅର୍ଚାମି ସୁମ୍ନଯନ୍ନହମନ୍ତ୍ଯୂତିଂ ମଯୋଭୁଵମ୍ । ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଯୋ ମନ ଆଯୁଯୁଵେ ମଖୋ ଦେଵ ଆଯୁଯୁଵେ ମଖଃ
ପୁଷାଣଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏଠାରେ ଗାୟନ କରାଯାଉଛି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କେବେ ହ୍ରାସ ପାଏନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କେବେ ଅବସାନ ହୁଏନାହିଁ । ମୁଁ ତାଙ୍କର କୃପା ଓ ସହାୟତା ଆଶା କରି ଗାଉଛି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ।
ପ୍ର ହି ତ୍ଵା ପୂଷନ୍ନଜିରଂ ନ ଯାମନି ସ୍ତୋମେଭିଃ କୃଣ୍ଵ ଋଣଵୋ ଯଥା ମୃଧ ଉଷ୍ଟ୍ରୋ ନ ପୀପରୋ ମୃଧଃ । ହୁଵେ ଯତ୍ତ୍ଵା ମଯୋଭୁଵଂ ଦେଵଂ ସଖ୍ଯାଯ ମର୍ତ୍ଯଃ । ଅସ୍ମାକମାଙ୍ଗୂଷାନ୍ଦ୍ଯୁମ୍ନିନସ୍କୃଧି ଵାଜେଷୁ ଦ୍ଯୁମ୍ନିନସ୍କୃଧି
ପୁଷାଣ, ତୁମେ ରଥ ପରି ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ, ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରି ତୁମକୁ ଡାକୁଛି । ଉଷ୍ଟ୍ର ପରି ଯେପରି ଅସୁବିଧା ମଧ୍ୟରୁ ଯାଏ, ସେପରି ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ନେଇଯାଅ । ମୁଁ ତୁମକୁ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଦେବତା, ବନ୍ଧୁ ପରି ଡାକୁଛି । ଆମର ଗୀତଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧାରେ ମହିମାମୟ କର, ମହିମାମୟ କର ।
ଯସ୍ଯ ତେ ପୂଷନ୍ସଖ୍ଯେ ଵିପନ୍ଯଵଃ କ୍ରତ୍ଵା ଚିତ୍ସନ୍ତୋଽଵସା ବୁଭୁଜ୍ରିର ଇତି କ୍ରତ୍ଵା ବୁଭୁଜ୍ରିରେ । ତାମନୁ ତ୍ଵା ନଵୀଯସୀଂ ନିଯୁତଂ ରାଯ ଈମହେ । ଅହେଳମାନ ଉରୁଶଂସ ସରୀ ଭଵ ଵାଜେଵାଜେ ସରୀ ଭଵ
ହେ ପୂଷଣ, ତୁମ ସହଯୋଗରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଆଶ୍ରୟ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଛନ୍ତି। ତୁମ ଏହି ସଦା ନୂତନ ସଙ୍ଗକୁ ଆମେ ଧନ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ହେ ଦୂରଦର୍ଶୀ, ଦୟାଳୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଆମ ସହଯାତ୍ରୀ ହେଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଘର୍ଷରେ ଆମ ସହିତ ରୁହ।
ଅସ୍ଯା ଊ ଷୁ ଣ ଉପ ସାତଯେ ଭୁଵୋଽହେଳମାନୋ ରରିଵାଁ ଅଜାଶ୍ଵ ଶ୍ରଵସ୍ଯତାମଜାଶ୍ଵ । ଓ ଷୁ ତ୍ଵା ଵଵୃତୀମହି ସ୍ତୋମେଭିର୍ଦସ୍ମ ସାଧୁଭିଃ । ନହି ତ୍ଵା ପୂଷନ୍ନତିମନ୍ଯ ଆଘୃଣେ ନ ତେ ସଖ୍ଯମପହ୍ନୁଵେ
ଅଜାଶ୍ୱ, ଆମେ ତୁମର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦାନ ପାଇଁ ଆଶା କରି ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ପୂଷଣ, ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଅବହେଳା କରେନି, ନାହିଁ ମୁଁ ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୱକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରେ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତୁମେ ଆମ ସହ ସଦା ରୁହ।
ଅସ୍ତୁ ଶ୍ରୌଷଟ୍ ପୁରୋ ଅଗ୍ନିଂ ଧିଯା ଦଧ ଆ ନୁ ତଚ୍ଛର୍ଧୋ ଦିଵ୍ଯଂ ଵୃଣୀମହ ଇନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ଵୃଣୀମହେ । ଯଦ୍ଧ କ୍ରାଣା ଵିଵସ୍ଵତି ନାଭା ସଂଦାଯି ନଵ୍ଯସୀ । ଅଧ ପ୍ର ସୂ ନ ଉପ ଯନ୍ତୁ ଧୀତଯୋ ଦେଵାଁ ଅଚ୍ଛା ନ ଧୀତଯଃ
ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଆଗ୍ନିକୁ ଆମ ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରଥମେ ରଖିବା। ଏବେ ଆମେ ସେଇ ଦିବ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଚୟନ କରୁଛୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ଚୟନ କରୁଛୁ। ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଏ ଉଷାର ନାଭିରେ ଚଳିଥାନ୍ତି, ନୂତନ ଦାନ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଆମର ପ୍ରାର୍ଥନା ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚୁ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମର ପ୍ରାର୍ଥନା ଦିଅ।
ଯଦ୍ଧ ତ୍ଯନ୍ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵୃତାଦଧ୍ଯାଦଦାଥେ ଅନୃତଂ ସ୍ଵେନ ମନ୍ଯୁନା ଦକ୍ଷସ୍ଯ ସ୍ଵେନ ମନ୍ଯୁନା । ଯୁଵୋରିତ୍ଥାଧି ସଦ୍ମସ୍ଵପଶ୍ଯାମ ହିରଣ୍ଯଯମ୍ । ଧୀଭିଶ୍ଚନ ମନସା ସ୍ଵେଭିରକ୍ଷଭିଃ ସୋମସ୍ଯ ସ୍ଵେଭିରକ୍ଷଭିଃ
ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ତୁମେ ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ତୁମ ରୋଷ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଅସତ୍ୟକୁ ରୋକ। ତୁମ ଗୃହରେ ଆମେ ସୁନା ଆଲୋକ ଦେଖୁ, ଆମ ଚିନ୍ତା, ମନ ଓ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା, ସୋମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା।
ଯୁଵାଂ ସ୍ତୋମେଭିର୍ଦେଵଯନ୍ତୋ ଅଶ୍ଵିନାଶ୍ରାଵଯନ୍ତ ଇଵ ଶ୍ଲୋକମାଯଵୋ ଯୁଵାଂ ହଵ୍ଯାଭ୍ଯାଯଵଃ । ଯୁଵୋର୍ଵିଶ୍ଵା ଅଧି ଶ୍ରିଯଃ ପୃକ୍ଷଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵଵେଦସା । ପ୍ରୁଷାଯନ୍ତେ ଵାଂ ପଵଯୋ ହିରଣ୍ଯଯେ ରଥେ ଦସ୍ରା ହିରଣ୍ଯଯେ
ଅଶ୍ୱିନୀକୁ, ଭକ୍ତମାନେ ସ୍ତୁତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତୁମକୁ ନିବେଦନ କରନ୍ତି, ଯେପରି ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି। ତୁମ ପାଇଁ ହବି ଆଣାଯାଏ। ତୁମର ସମସ୍ତ ମହିମା ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦ, ହେ ସବୁଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରସ୍ତାରିତ। ତୁମର ସୁନା ଘୋଡ଼ା ତୁମକୁ ଶିତଳ ଜଳ ଛିଁଟେ, ହେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ସୁନା ରଥରେ।
ଅଚେତି ଦସ୍ରା ଵ୍ଯୁ ନାକମୃଣ୍ଵଥୋ ଯୁଞ୍ଜତେ ଵାଂ ରଥଯୁଜୋ ଦିଵିଷ୍ଟିଷ୍ଵଧ୍ଵସ୍ମାନୋ ଦିଵିଷ୍ଟିଷୁ । ଅଧି ଵାଂ ସ୍ଥାମ ଵନ୍ଧୁରେ ରଥେ ଦସ୍ରା ହିରଣ୍ଯଯେ । ପଥେଵ ଯନ୍ତାଵନୁଶାସତା ରଜୋଽଞ୍ଜସା ଶାସତା ରଜଃ
ହେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦୁଇଏ, ତୁମେ ଗଗନକୁ ତ୍ୱରିତ ଚାଲିଯାଉଛ। ତୁମର ରଥ-ଯୁକ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଦିବ୍ୟ ପଥରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତି। ସୁନା ରଥରେ ତୁମେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର, ଯେପରି ଯାତ୍ରୀ ରାସ୍ତାରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନି ଚାଲିଥାଏ, ସେପରି ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଚଳି, ପଥକୁ ନେଇଯାଉଛ।
ଶଚୀଭିର୍ନଃ ଶଚୀଵସୂ ଦିଵା ନକ୍ତଂ ଦଶସ୍ଯତମ୍ । ମା ଵାଂ ରାତିରୁପ ଦସତ୍କଦା ଚନାସ୍ମଦ୍ରାତିଃ କଦା ଚନ
ତୁମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦିନ ଓ ରାତି ଆମକୁ ଉପକାର କର, ହେ ଅଶ୍ୱିନୀ, ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ସହାୟ। ତୁମର ଦାୟା କେବେ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ନଯାଉ, ଆମର ଅଂଶ କେବେ ହରାଯିଯାଉ ନାହିଁ।
ଵୃଷନ୍ନିନ୍ଦ୍ର ଵୃଷପାଣାସ ଇନ୍ଦଵ ଇମେ ସୁତା ଅଦ୍ରିଷୁତାସ ଉଦ୍ଭିଦସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ସୁତାସ ଉଦ୍ଭିଦଃ । ତେ ତ୍ଵା ମନ୍ଦନ୍ତୁ ଦାଵନେ ମହେ ଚିତ୍ରାଯ ରାଧସେ । ଗୀର୍ଭିର୍ଗିର୍ଵାହ ସ୍ତଵମାନ ଆ ଗହି ସୁମୃଳୀକୋ ନ ଆ ଗହି
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଦୃଢ଼ ହାତରେ ଏହି ସୋମ ରସ, ପାହାଡ଼ ଉପରୁ ଚିପି ନିଆଯାଇଛି, ତୁମ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି। ଏହି ରସ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ମହା ଫଳ ପାଇଁ। ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ଆସ, ହେ ଗୀତପ୍ରିୟ, ଦୟାଳୁ ହୋଇ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ।