ଅଵାସାଂ ମଘଵଞ୍ଜହି ଶର୍ଧୋ ଯାତୁମତୀନାମ୍ । ଵୈଲସ୍ଥାନକେ ଅର୍ମକେ ମହାଵୈଲସ୍ଥେ ଅର୍ମକେ
ହେ ଦାନଶୀଳ, ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କ ଦଳକୁ ଦୂରେ ହଟା। ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁଠି ଦୃଢ଼ ଗଢ଼ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ସେଠି, ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ ଗଢ଼ରେ, ଶତ୍ରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂର କର।
ଯାସାଂ ତିସ୍ରଃ ପଞ୍ଚାଶତୋଽଭିଵ୍ଲଙ୍ଗୈରପାଵପଃ । ତତ୍ସୁ ତେ ମନାଯତି ତକତ୍ସୁ ତେ ମନାଯତି
ଯେଉଁମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ତୁମେ ତେପନ୍ନି (ପଞ୍ଚାଶିରେ ତିନି) ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଦୂରେ ହଟାଇଦେଲ, ଏହି କାମ ହେଉଛି ତୁମର ଇଚ୍ଛା। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରହାର କର, ସେତେବେଳେ ଏହି ଇଚ୍ଛା ରହିଥାଏ।
ପିଶଙ୍ଗଭୃଷ୍ଟିମମ୍ଭୃଣଂ ପିଶାଚିମିନ୍ଦ୍ର ସଂ ମୃଣ । ସର୍ଵଂ ରକ୍ଷୋ ନି ବର୍ହଯ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗାଢ଼ ପିତା ରଙ୍ଗର ବାଣ, ଦୁଷ୍ଟ ଭୂତ, ମାୟାବିକୁ ନଶ୍ଟ କର। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଦଳକୁ ଦୂରେ ହଟା।
ଅଵର୍ମହ ଇନ୍ଦ୍ର ଦାଦୃହି ଶ୍ରୁଧୀ ନଃ ଶୁଶୋଚ ହି ଦ୍ଯୌଃ କ୍ଷା ନ ଭୀଷାଁ ଅଦ୍ରିଵୋ ଘୃଣାନ୍ନ ଭୀଷାଁ ଅଦ୍ରିଵଃ । ଶୁଷ୍ମିନ୍ତମୋ ହି ଶୁଷ୍ମିଭିର୍ଵଧୈରୁଗ୍ରେଭିରୀଯସେ । ଅପୂରୁଷଘ୍ନୋ ଅପ୍ରତୀତ ଶୂର ସତ୍ଵଭିସ୍ତ୍ରିସପ୍ତୈଃ ଶୂର ସତ୍ଵଭିଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ରୁହ, ଆମ କଥା ଶୁଣ। ଆକାଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଛି, ଭୂମି ତୁମ ତେଜରେ ଭୟଭିତ ହୁଏନାହିଁ, ହେ ପାଷାଣ ଧାରୀ। ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଆଗେ ବଢ଼, ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର। ତୁମେ ପୁରୁଷ ନୁହେଁ ଏମିତି ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ମାର, ଅଜୟ ଶୂର, ତୁମ ଏହି ସତ୍ତା ଏବଂ ତିନି ସପ୍ତ ଶକ୍ତି ସହ ତୁମେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶୂର।
ଵନୋତି ହି ସୁନ୍ଵନ୍କ୍ଷଯଂ ପରୀଣସଃ ସୁନ୍ଵାନୋ ହି ଷ୍ମା ଯଜତ୍ଯଵ ଦ୍ଵିଷୋ ଦେଵାନାମଵ ଦ୍ଵିଷଃ । ସୁନ୍ଵାନ ଇତ୍ସିଷାସତି ସହସ୍ରା ଵାଜ୍ଯଵୃତଃ । ସୁନ୍ଵାନାଯେନ୍ଦ୍ରୋ ଦଦାତ୍ଯାଭୁଵଂ ରଯିଂ ଦଦାତ୍ଯାଭୁଵମ୍
ଯିଏ ସୋମ ଉପହାର କରେ, ସେ ଘର ପାଏ; ଯିଏ ସତ୍କାର କରେ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦ୍ୱେଷ ଦୂର କରେ। ଉପହାର କରୁଥିବା ଲୋକ ଶକ୍ତି ଆଶା କରେ, ଏହି ଉପହାରର ଫଳ ହଜାର ଗୁଣା। ଉପହାର କରୁଥିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଅପାର ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଅପାର ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଆ ତ୍ଵା ଜୁଵୋ ରାରହାଣା ଅଭି ପ୍ରଯୋ ଵାଯୋ ଵହନ୍ତ୍ଵିହ ପୂର୍ଵପୀତଯେ ସୋମସ୍ଯ ପୂର୍ଵପୀତଯେ । ଊର୍ଧ୍ଵା ତେ ଅନୁ ସୂନୃତା ମନସ୍ତିଷ୍ଠତୁ ଜାନତୀ । ନିଯୁତ୍ଵତା ରଥେନା ଯାହି ଦାଵନେ ଵାଯୋ ମଖସ୍ଯ ଦାଵନେ
ହେ ବାୟୁ, ଆମ ପାଖକୁ ତୁମ ଦଳ ସହିତ ଆସ, ଉପହାର ପାଇଁ ଆତୁର ହେଇ। ତୁମ ଘୋଡାମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଥମ ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆଣନ୍ତୁ। ତୁମ ସିଧାସଳଖ ଚିନ୍ତା, ଯାହା ସବୁ ଜାଣେ, ସେଗୁଡିକ ତୁମ ସହିତ ରହୁ। ତୁମ ଦଳ-ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଉପହାର ପାଇଁ ଆସ, ବାୟୁ, ଉପହାର ପାଇଁ ଆସ।
ମନ୍ଦନ୍ତୁ ତ୍ଵା ମନ୍ଦିନୋ ଵାଯଵିନ୍ଦଵୋଽସ୍ମତ୍କ୍ରାଣାସଃ ସୁକୃତା ଅଭିଦ୍ଯଵୋ ଗୋଭିଃ କ୍ରାଣା ଅଭିଦ୍ଯଵଃ । ଯଦ୍ଧ କ୍ରାଣା ଇରଧ୍ଯୈ ଦକ୍ଷଂ ସଚନ୍ତ ଊତଯଃ । ସଧ୍ରୀଚୀନା ନିଯୁତୋ ଦାଵନେ ଧିଯ ଉପ ବ୍ରୁଵତ ଈଂ ଧିଯଃ
ହେ ବାୟୁ, ତୁମ ପାଇଁ ଚାପିଥିବା ମଧୁର ଝରଣାଗୁଡିକ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ଗାଁମାନେ ସହିତ ଦକ୍ଷତାରେ ଚାପିଥିବା, ତୁମକୁ ଆଶା କରୁଥିବା। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଆଶାବାନ୍ ଲୋକମାନେ ଦେବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସହାୟମାନେ ଦକ୍ଷତା ସହିତ ଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସମନ୍ୱିତ ଦଳମାନେ ଉପହାର ପାଇଁ ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ ଉପହାର ପାଇଁ ନିଜ ଭାବନା କହନ୍ତି।
ଵାଯୁର୍ଯୁଙ୍କ୍ତେ ରୋହିତା ଵାଯୁରରୁଣା ଵାଯୂ ରଥେ ଅଜିରା ଧୁରି ଵୋଳ୍ହଵେ ଵହିଷ୍ଠା ଧୁରି ଵୋଳ୍ହଵେ । ପ୍ର ବୋଧଯା ପୁରଂଧିଂ ଜାର ଆ ସସତୀମିଵ । ପ୍ର ଚକ୍ଷଯ ରୋଦସୀ ଵାସଯୋଷସଃ ଶ୍ରଵସେ ଵାସଯୋଷସଃ
ବାୟୁ ଲାଲ ଘୋଡା ଯୋଡନ୍ତି, ବାୟୁ କନ୍ସା ରଙ୍ଗର ଘୋଡା ଯୋଡନ୍ତି, ବାୟୁ ସବୁଠାରୁ ତେଜ ଘୋଡାକୁ ରଥରେ ଯୋଡନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଟାଣିଥାନ୍ତି। ପୁରନ୍ଧିଙ୍କୁ ଜାଗାଇଦିଅ, ଯେପରି ଜଣେ ପ୍ରେମିକ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମିକାକୁ ଜାଗାଇଥାଏ। ଦୁଇ ଜଗତକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କର, ହେ ପ୍ରଭାତ ଆଣିବା, କୀର୍ତ୍ତି ପାଇଁ, ହେ ପ୍ରଭାତ ଆଣିବା।
ତୁଭ୍ଯମୁଷାସଃ ଶୁଚଯଃ ପରାଵତି ଭଦ୍ରା ଵସ୍ତ୍ରା ତନ୍ଵତେ ଦଂସୁ ରଶ୍ମିଷୁ ଚିତ୍ରା ନଵ୍ଯେଷୁ ରଶ୍ମିଷୁ । ତୁଭ୍ଯଂ ଧେନୁଃ ସବର୍ଦୁଘା ଵିଶ୍ଵା ଵସୂନି ଦୋହତେ । ଅଜନଯୋ ମରୁତୋ ଵକ୍ଷଣାଭ୍ଯୋ ଦିଵ ଆ ଵକ୍ଷଣାଭ୍ଯଃ
ହେ ବାୟୁ, ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଉଷାମାନେ ଦୂରରେ ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ପୋଶାକ ପିଛାଇଦିଅନ୍ତି, ଏହି ପୋଶାକ ତାଜା ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ। ତୁମ ପାଇଁ ଦୁଧରେ ପ୍ରଚୁର ଗାଈ ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେଇଥାଏ। ମରୁତମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁବକ, ଆକାଶରୁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି।
ତୁଭ୍ଯଂ ଶୁକ୍ରାସଃ ଶୁଚଯସ୍ତୁରଣ୍ଯଵୋ ମଦେଷୂଗ୍ରା ଇଷଣନ୍ତ ଭୁର୍ଵଣ୍ଯପାମିଷନ୍ତ ଭୁର୍ଵଣି । ତ୍ଵାଂ ତ୍ସାରୀ ଦସମାନୋ ଭଗମୀଟ୍ଟେ ତକ୍ଵଵୀଯେ । ତ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ମାଦ୍ଭୁଵନାତ୍ପାସି ଧର୍ମଣାସୁର୍ଯାତ୍ପାସି ଧର୍ମଣା
ତୁମ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଦ୍ରୁତ ଚଳିଥିବାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂଷ୍ଟି ଚାହାନ୍ତି, ଭୋଗ କରିବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି। ଯିଏ ଉପାସନା କରେ, ସେ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଭାଗକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ। ତୁମେ ନିୟମରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ନିୟମରେ ରକ୍ଷା କର।
ତ୍ଵଂ ନୋ ଵାଯଵେଷାମପୂର୍ଵ୍ଯଃ ସୋମାନାଂ ପ୍ରଥମଃ ପୀତିମର୍ହସି ସୁତାନାଂ ପୀତିମର୍ହସି । ଉତୋ ଵିହୁତ୍ମତୀନାଂ ଵିଶାଂ ଵଵର୍ଜୁଷୀଣାମ୍ । ଵିଶ୍ଵା ଇତ୍ତେ ଧେନଵୋ ଦୁହ୍ର ଆଶିରଂ ଘୃତଂ ଦୁହ୍ରତ ଆଶିରମ୍
ହେ ବାୟୁ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ସୋମର ସ୍ୱାଦ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଚଳିଥିବା ଦଳ ଓ ଚୟନିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ। ସମସ୍ତ ଗାଈ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଘିଅ ଦେଉଛି, ସେଠିଏଁ ପ୍ରଚୁର ଘିଅ ମିଳୁଛି।
ସ୍ତୀର୍ଣଂ ବର୍ହିରୁପ ନୋ ଯାହି ଵୀତଯେ ସହସ୍ରେଣ ନିଯୁତା ନିଯୁତ୍ଵତେ ଶତିନୀଭିର୍ନିଯୁତ୍ଵତେ । ତୁଭ୍ଯଂ ହି ପୂର୍ଵପୀତଯେ ଦେଵା ଦେଵାଯ ଯେମିରେ । ପ୍ର ତେ ସୁତାସୋ ମଧୁମନ୍ତୋ ଅସ୍ଥିରନ୍ମଦାଯ କ୍ରତ୍ଵେ ଅସ୍ଥିରନ୍
ଆମେ ଯେଉଁ ତଳେ ଦରି ପତିଛୁ, ସେଠାକୁ ଆସ, ହଜାର ଦଳ ସହିତ, ଶତ ଶତ ଦଳ ସହିତ। କାରଣ, ପ୍ରଥମ ସୋମପାନ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ମଧୁର ସୋମ ରସ ତୁମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ତୁଭ୍ଯାଯଂ ସୋମଃ ପରିପୂତୋ ଅଦ୍ରିଭି ସ୍ପାର୍ହା ଵସାନଃ ପରି କୋଶମର୍ଷତି ଶୁକ୍ରା ଵସାନୋ ଅର୍ଷତି । ତଵାଯଂ ଭାଗ ଆଯୁଷୁ ସୋମୋ ଦେଵେଷୁ ହୂଯତେ । ଵହ ଵାଯୋ ନିଯୁତୋ ଯାହ୍ଯସ୍ମଯୁର୍ଜୁଷାଣୋ ଯାହ୍ଯସ୍ମଯୁଃ
ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ସୋମ ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବରେ ପାତ୍ରକୁ ବହିଯାଉଛି, ଅଲୋକିକ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଏହା ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ଜୀବନର ଏହି ଅଂଶ ସୋମ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଉଛି। ବାୟୁ, ତୁମ ଦଳ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସ, ଆନନ୍ଦରେ ଆସ, ଆନନ୍ଦରେ ଆସ।
ଆ ନୋ ନିଯୁଦ୍ଭିଃ ଶତିନୀଭିରଧ୍ଵରଂ ସହସ୍ରିଣୀଭିରୁପ ଯାହି ଵୀତଯେ ଵାଯୋ ହଵ୍ଯାନି ଵୀତଯେ । ତଵାଯଂ ଭାଗ ଋତ୍ଵିଯଃ ସରଶ୍ମିଃ ସୂର୍ଯେ ସଚା । ଅଧ୍ଵର୍ଯୁଭିର୍ଭରମାଣା ଅଯଂସତ ଵାଯୋ ଶୁକ୍ରା ଅଯଂସତ
ବାୟୁ, ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ଦଳ ସହିତ ଆମ ପୂଜାକୁ, ଆମ ନିବେଦନ ପାଇଁ, ଆମ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆସ। ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ଅଂଶ, ଓ ପୂଜାରୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଅଛି। ପୂଜାରୀମାନେ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମକୁ ବହନ କରି ଆଣିଛନ୍ତି, ବାୟୁ, ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମକୁ ଆଣିଛନ୍ତି।
ଆ ଵାଂ ରଥୋ ନିଯୁତ୍ଵାନ୍ଵକ୍ଷଦଵସେଽଭି ପ୍ରଯାଂସି ସୁଧିତାନି ଵୀତଯେ ଵାଯୋ ହଵ୍ଯାନି ଵୀତଯେ । ପିବତଂ ମଧ୍ଵୋ ଅନ୍ଧସଃ ପୂର୍ଵପେଯଂ ହି ଵାଂ ହିତମ୍ । ଵାଯଵା ଚନ୍ଦ୍ରେଣ ରାଧସା ଗତମିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ରାଧସା ଗତମ୍
ବାୟୁ, ତୁମ ରଥ ଦଳ ସହିତ ସହଯୋଗ ପାଇଁ, ଭଲଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନିବେଦନ ପାଇଁ, ପୂଜା ପାଇଁ ଆସୁଛି। ମଧୁର ସୋମ ପିଉ, କାରଣ ପ୍ରଥମ ପାନ ତୁମ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଛି। ବାୟୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧନ ସହିତ ଆସ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଧନ ସହିତ ଆସ।
ଆ ଵାଂ ଧିଯୋ ଵଵୃତ୍ଯୁରଧ୍ଵରାଁ ଉପେମମିନ୍ଦୁଂ ମର୍ମୃଜନ୍ତ ଵାଜିନମାଶୁମତ୍ଯଂ ନ ଵାଜିନମ୍ । ତେଷାଂ ପିବତମସ୍ମଯୂ ଆ ନୋ ଗନ୍ତମିହୋତ୍ଯା । ଇନ୍ଦ୍ରଵାଯୂ ସୁତାନାମଦ୍ରିଭିର୍ଯୁଵଂ ମଦାଯ ଵାଜଦା ଯୁଵମ୍
ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ, ଆମର ଚିନ୍ତା ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ଏଠି ସେମାନେ ଏହି ଦ୍ରୁତ ସୋମକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ଦୃତ ଘୋଡ଼ା ପରି। ଏହାରୁ ଆମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ପିଉ, ଏଠାକୁ ଆସ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ, ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ଚାପିଥିବା ଏହି ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଦୁହେଁ ଶକ୍ତି ଓ ପୁରସ୍କାର ଦେଉଛ।
ଇମେ ଵାଂ ସୋମା ଅପ୍ସ୍ଵା ସୁତା ଇହାଧ୍ଵର୍ଯୁଭିର୍ଭରମାଣା ଅଯଂସତ ଵାଯୋ ଶୁକ୍ରା ଅଯଂସତ । ଏତେ ଵାମଭ୍ଯସୃକ୍ଷତ ତିରଃ ପଵିତ୍ରମାଶଵଃ । ଯୁଵାଯଵୋଽତି ରୋମାଣ୍ଯଵ୍ଯଯା ସୋମାସୋ ଅତ୍ଯଵ୍ଯଯା
ଏହି ସୋମରସ ଦୁହେଁ ପାଇଁ ପାଣିରେ ଚାପିଯାଇଛି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ ଏହାକୁ ଉଠାଇ ନେଉଛନ୍ତି। ବାୟୁ, ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଣାଯାଇଛି। ଏମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ପବିତ୍ର ଛାନି ମାଧ୍ୟମରେ ବହିଯାଉଛନ୍ତି। ତୁମର ଯୁବ ସୋମରସ ସବୁବେଳେ ନୂତନ ହୁଏ, ଏହା ଉଲ ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛି, ସୋମ ସବୁବେଳେ ନୂତନ ହୁଏ।
ଅତି ଵାଯୋ ସସତୋ ଯାହି ଶଶ୍ଵତୋ ଯତ୍ର ଗ୍ରାଵା ଵଦତି ତତ୍ର ଗଚ୍ଛତଂ ଗୃହମିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛତମ୍ । ଵି ସୂନୃତା ଦଦୃଶେ ରୀଯତେ ଘୃତମା ପୂର୍ଣଯା ନିଯୁତା ଯାଥୋ ଅଧ୍ଵରମିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଯାଥୋ ଅଧ୍ଵରମ୍
ବାୟୁ, ସଦା ବହୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆଗକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ପଥର ସଦା ଧ୍ୱନି କରେ; ସେଠାକୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଗୃହକୁ ଯାଅ। ମଧୁର କଥା ଦେଖାଯାଉଛି, ଘୃତ ଢାଳାଯାଉଛି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନା ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି; ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୁହେଁ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ।
ଅତ୍ରାହ ତଦ୍ଵହେଥେ ମଧ୍ଵ ଆହୁତିଂ ଯମଶ୍ଵତ୍ଥମୁପତିଷ୍ଠନ୍ତ ଜାଯଵୋଽସ୍ମେ ତେ ସନ୍ତୁ ଜାଯଵଃ । ସାକଂ ଗାଵଃ ସୁଵତେ ପଚ୍ଯତେ ଯଵୋ ନ ତେ ଵାଯ ଉପ ଦସ୍ଯନ୍ତି ଧେନଵୋ ନାପ ଦସ୍ଯନ୍ତି ଧେନଵଃ
ଏଠାରେ, ଦୁହେଁ ଏହି ମଧୁର ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ତୁମର ପୁଅମାନେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ ତଳେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି—ଆମ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ପୁଅ ହେଉନ୍ତୁ। ଗାଈମାନେ ଏକାସାଥିରେ ଦୁହାଯାଉଛନ୍ତି, ଯବ ରନ୍ଧାଯାଉଛି; ବାୟୁ, ତୁମ ପାଇଁ ଗାଈମାନେ ଆସୁଛନ୍ତି, ଗାଈମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।
ଇମେ ଯେ ତେ ସୁ ଵାଯୋ ବାହ୍ଵୋଜସୋଽନ୍ତର୍ନଦୀ ତେ ପତଯନ୍ତ୍ଯୁକ୍ଷଣୋ ମହି ଵ୍ରାଧନ୍ତ ଉକ୍ଷଣଃ । ଧନ୍ଵଞ୍ଚିଦ୍ଯେ ଅନାଶଵୋ ଜୀରାଶ୍ଚିଦଗିରୌକସଃ । ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵ ରଶ୍ମଯୋ ଦୁର୍ନିଯନ୍ତଵୋ ହସ୍ତଯୋର୍ଦୁର୍ନିଯନ୍ତଵଃ
ବାୟୁ, ଏହି ତୁମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧାରୀ ବଳବାନ ବୃଷମାନେ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଉଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି, ବୃଷମାନେ ବଡ଼ ହେଉଛନ୍ତି। ମରୁଭୂମିରେ ମଧ୍ୟ, ଅକ୍ଲାନ୍ତ, ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପାହାଡ଼ରେ ରହୁଥିବା ଏମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ, ହାତରେ ଧରିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ।
ପ୍ର ସୁ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ନିଚିରାଭ୍ଯାଂ ବୃହନ୍ନମୋ ହଵ୍ଯଂ ମତିଂ ଭରତା ମୃଳଯଦ୍ଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାଦିଷ୍ଠଂ ମୃଳଯଦ୍ଭ୍ଯାମ୍ । ତା ସମ୍ରାଜା ଘୃତାସୁତୀ ଯଜ୍ଞେଯଜ୍ଞ ଉପସ୍ତୁତା । ଅଥୈନୋଃ କ୍ଷତ୍ରଂ ନ କୁତଶ୍ଚନାଧୃଷେ ଦେଵତ୍ଵଂ ନୂ ଚିଦାଧୃଷେ
ଏବେ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଦୟାଳୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ପୁରୁଣା ଏବଂ ମହାନ ପ୍ରଶଂସା, ଅର୍ପଣ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ଦେଖାଉଛୁ। ସେମାନେ ଘୀରେ ପ୍ରଚୁର, ଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗ୍ୟ, ସମ୍ମାନିତ ଦୁଇଜଣ ରାଜା। ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ କେହି କେଉଁଠୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କ ଦେବତ୍ୱକୁ ଏଠି ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ହରାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅଦର୍ଶି ଗାତୁରୁରଵେ ଵରୀଯସୀ ପନ୍ଥା ଋତସ୍ଯ ସମଯଂସ୍ତ ରଶ୍ମିଭିଶ୍ଚକ୍ଷୁର୍ଭଗସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ । ଦ୍ଯୁକ୍ଷଂ ମିତ୍ରସ୍ଯ ସାଦନମର୍ଯମ୍ଣୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚ । ଅଥା ଦଧାତେ ବୃହଦୁକ୍ଥ୍ଯଂ ଵଯ ଉପସ୍ତୁତ୍ଯଂ ବୃହଦ୍ଵଯଃ
ବିଶାଳ ଓ ଖୋଲା ପଥ ଦେଖାଯାଇଛି, ଏହା ହେଉଛି ସତ୍ୟର ପଥ, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟର ଆଲୋକରେ ମାପିଛନ୍ତି। ଏହା ମିତ୍ର, ଅର୍ଯ୍ୟମାନ ଓ ବରୁଣଙ୍କର ଦ୍ୟୁତିମାନ ଆସନ। ପରେ ସେମାନେ ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସା, ଗାଥା ଏବଂ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀମଦିତିଂ ଧାରଯତ୍କ୍ଷିତିଂ ସ୍ଵର୍ଵତୀମା ସଚେତେ ଦିଵେଦିଵେ ଜାଗୃଵାଂସା ଦିଵେଦିଵେ । ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତ୍କ୍ଷତ୍ରମାଶାତେ ଆଦିତ୍ଯା ଦାନୁନସ୍ପତୀ । ମିତ୍ରସ୍ତଯୋର୍ଵରୁଣୋ ଯାତଯଜ୍ଜନୋଽର୍ଯମା ଯାତଯଜ୍ଜନଃ
ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅମର ଅଦିତିଙ୍କୁ, ଆଲୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ସଚେତନ ରହି ଦେଖନ୍ତି। ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଦାନର ଅଧିପତିମାନେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରନ୍ତି; ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇଯାନ୍ତି, ଅର୍ଯ୍ୟମାନ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇଯାନ୍ତି।
ଅଯଂ ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯ ଶଂତମଃ ସୋମୋ ଭୂତ୍ଵଵପାନେଷ୍ଵାଭଗୋ ଦେଵୋ ଦେଵେଷ୍ଵାଭଗଃ । ତଂ ଦେଵାସୋ ଜୁଷେରତ ଵିଶ୍ଵେ ଅଦ୍ଯ ସଜୋଷସଃ । ତଥା ରାଜାନା କରଥୋ ଯଦୀମହ ଋତାଵାନା ଯଦୀମହେ
ଏହି ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଯଜ୍ଞରେ ସବୁଠାରୁ ମଧୁର, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ସେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖରହିତ। ଆଜି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକାସାଥିରେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏଭଳି ଦୁଇଜଣ ରାଜା, ଆମେ ଯେପରି ଆଶା କରୁଛୁ, ସତ୍ୟ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ।
ଯୋ ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯାଵିଧଜ୍ଜନୋଽନର୍ଵାଣଂ ତଂ ପରି ପାତୋ ଅଂହସୋ ଦାଶ୍ଵାଂସଂ ମର୍ତମଂହସଃ । ତମର୍ଯମାଭି ରକ୍ଷତ୍ଯୃଜୂଯନ୍ତମନୁ ଵ୍ରତମ୍ । ଉକ୍ଥୈର୍ଯ ଏନୋଃ ପରିଭୂଷତି ଵ୍ରତଂ ସ୍ତୋମୈରାଭୂଷତି ଵ୍ରତମ୍
ଯେଉଁମାନେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଥାଆନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ଅପମାଦ ଓ ଦୁଃଖରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହନ୍ତୁ। ଅର୍ୟମା ସିଧା ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ସ୍ତୁତି ଓ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ଏହି ନିୟମକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥାନ୍ତି।
ନମୋ ଦିଵେ ବୃହତେ ରୋଦସୀଭ୍ଯାଂ ମିତ୍ରାଯ ଵୋଚଂ ଵରୁଣାଯ ମୀଳ୍ହୁଷେ ସୁମୃଳୀକାଯ ମୀଳ୍ହୁଷେ । ଇନ୍ଦ୍ରମଗ୍ନିମୁପ ସ୍ତୁହି ଦ୍ଯୁକ୍ଷମର୍ଯମଣଂ ଭଗମ୍ । ଜ୍ଯୋଗ୍ଜୀଵନ୍ତଃ ପ୍ରଜଯା ସଚେମହି ସୋମସ୍ଯୋତୀ ସଚେମହି
ବିଶାଳ ଆକାଶ ଓ ଦୁଇଟି ଜଗତକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ମୁଁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ, ଦୟାଳୁ ଓ ଅତି ଦୟାଳୁ ଦେବତାଙ୍କୁ କଥା କହିବି। ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅର୍ୟମାନ୍ ଓ ଭଗକୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଆମେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ସନ୍ତାନ ସହିତ ବଞ୍ଚୁ, ସୋମର ଦୟାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ।
ଊତୀ ଦେଵାନାଂ ଵଯମିନ୍ଦ୍ରଵନ୍ତୋ ମଂସୀମହି ସ୍ଵଯଶସୋ ମରୁଦ୍ଭିଃ । ଅଗ୍ନିର୍ମିତ୍ରୋ ଵରୁଣଃ ଶର୍ମ ଯଂସନ୍ତଦଶ୍ଯାମ ମଘଵାନୋ ଵଯଂ ଚ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ସହିତ ଆମେ ମରୁତମାନେ ସହିତ ମହିମାଶାଳୀ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଆମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ; ଦାନଶୀଳମାନେ, ଆମେ ଓ ଆମ ପରିବାର ଏହି ଆଶ୍ରୟ ପାଉ।
ସୁଷୁମା ଯାତମଦ୍ରିଭିର୍ଗୋଶ୍ରୀତା ମତ୍ସରା ଇମେ ସୋମାସୋ ମତ୍ସରା ଇମେ । ଆ ରାଜାନା ଦିଵିସ୍ପୃଶାସ୍ମତ୍ରା ଗନ୍ତମୁପ ନଃ । ଇମେ ଵାଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଗଵାଶିରଃ ସୋମାଃ ଶୁକ୍ରା ଗଵାଶିରଃ
ଯେଉଁମାନେ ଗାଁ ପାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପାଥର ଦ୍ୱାରା ଆସନ୍ତୁ; ଏହି ସୋମ ରସ ଉତ୍ସାହିତ, ଏହି ସୋମ ରସ ଉତ୍ସାହିତ। ହେ ରାଜାମାନେ, ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିବା, ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ଆମ ସମୀପକୁ ଆସନ୍ତୁ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଏହି ଦୁଧ ମିଶା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ, ଦୁଧ ମିଶା ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମ।
ଇମ ଆ ଯାତମିନ୍ଦଵଃ ସୋମାସୋ ଦଧ୍ଯାଶିରଃ ସୁତାସୋ ଦଧ୍ଯାଶିରଃ । ଉତ ଵାମୁଷସୋ ବୁଧି ସାକଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିଃ । ସୁତୋ ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯ ପୀତଯେ ଚାରୁରୃତାଯ ପୀତଯେ
ଏହି ଦହି ସହିତ ଚାପିଥିବା ସୋମ ରସ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ଆସୁଛି । ଦହି ସହିତ ଚାପିଥିବା ଏହି ସୋମ ରସ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ଆସୁଛି । ପ୍ରଭାତ ଆସି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସହିତ ତୁମେମାନେଙ୍କୁ ଜଗାଇ ଦେଉଛି । ଏହି ଚାପିଥିବା ସୋମ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ପାନ କରିବାକୁ ଅତି ମଧୁର ଓ ଧର୍ମିକମାନେ ପାଇଁ ପାନ କରିବାକୁ ।
ତାଂ ଵାଂ ଧେନୁଂ ନ ଵାସରୀମଂଶୁଂ ଦୁହନ୍ତ୍ଯଦ୍ରିଭିଃ ସୋମଂ ଦୁହନ୍ତ୍ଯଦ୍ରିଭିଃ । ଅସ୍ମତ୍ରା ଗନ୍ତମୁପ ନୋଽର୍ଵାଞ୍ଚା ସୋମପୀତଯେ । ଅଯଂ ଵାଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ନୃଭିଃ ସୁତଃ ସୋମ ଆ ପୀତଯେ ସୁତଃ
ସକାଳ ବେଳର ତୁମେମାନେର ଗାଈ ପରି, ପାହାଡ଼ ପଥର ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଦୁହାଯାଉଛି । ପାହାଡ଼ ପଥର ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଦୁହାଯାଉଛି । ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ନିକଟକୁ ଆସ । ଏହି ମଣିଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାପିଥିବା ସୋମ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ପାନ କରିବାକୁ ।