ଇମଂ ସ୍ତୋମମର୍ହତେ ଜାତଵେଦସେ ରଥମିଵ ସଂ ମହେମା ମନୀଷଯା । ଭଦ୍ରା ହି ନଃ ପ୍ରମତିରସ୍ଯ ସଂସଦ୍ଯଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ଏହି ସ୍ତୁତି, ଯାହା ଅର୍ହତ ଜାତବେଦସ୍ ନିମନ୍ତେ ଯୋଗ୍ୟ, ଆମେ ମନରେ ରଥ ପରି ତିଆରି କରୁଛୁ; ତୁମର କୃପା ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସଖ୍ୟତାରେ ଆମେ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁନାହିଁ।
ଯସ୍ମୈ ତ୍ଵମାଯଜସେ ସ ସାଧତ୍ଯନର୍ଵା କ୍ଷେତି ଦଧତେ ସୁଵୀର୍ଯମ୍ । ସ ତୂତାଵ ନୈନମଶ୍ନୋତ୍ଯଂହତିରଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ଯାହାଙ୍କୁ ତୁମେ ପୂଜିତ ହେଉଛ, ସେ ସଫଳ ହୁଏ, ଅପରାଜିତ ରହେ ଏବଂ ଶୂରତା ପାଏ; ସେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ, କୌଣସି ଅପାୟ ତାଙ୍କୁ ଛୁଁଇପାରେନାହିଁ—ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସଖ୍ୟତାରେ ଆମେ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁନାହିଁ।
ଶକେମ ତ୍ଵା ସମିଧଂ ସାଧଯା ଧିଯସ୍ତ୍ଵେ ଦେଵା ହଵିରଦନ୍ତ୍ଯାହୁତମ୍ । ତ୍ଵମାଦିତ୍ଯାଁ ଆ ଵହ ତାନ୍ହ୍ଯୁଶ୍ମସ୍ଯଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ଆମେ ତୁମକୁ ଜଳାଇ ଆମର ପ୍ରାର୍ଥନା ସଫଳ କରିପାରିବା; କାରଣ ଦେବତାମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଆଦିତ୍ୟମାନେକୁ ଏଠାରେ ଆଣ, ହେ ଅଗ୍ନି, କାରଣ ତୁମେ ଉତ୍ସୁକ—ତୁମ ସଖ୍ୟତାରେ ଆମେ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁନାହିଁ।
ଭରାମେଧ୍ମଂ କୃଣଵାମା ହଵୀଂଷି ତେ ଚିତଯନ୍ତଃ ପର୍ଵଣାପର୍ଵଣା ଵଯମ୍ । ଜୀଵାତଵେ ପ୍ରତରଂ ସାଧଯା ଧିଯୋଽଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ଆମେ ଇଂଧନ ଆଣିବା, ତୁମ ପାଇଁ ହବି ତିଆରି କରିବା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ରିୟାରେ ତାହାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା; ଆମର ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ସଫଳ କର, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସଖ୍ୟତାରେ ଆମେ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁନାହିଁ।
ଵିଶାଂ ଗୋପା ଅସ୍ଯ ଚରନ୍ତି ଜନ୍ତଵୋ ଦ୍ଵିପଚ୍ଚ ଯଦୁତ ଚତୁଷ୍ପଦକ୍ତୁଭିଃ । ଚିତ୍ରଃ ପ୍ରକେତ ଉଷସୋ ମହାଁ ଅସ୍ଯଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ଦୁଇପାଏଁ ଓ ଚାରିପାଏଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନେ, ହେ ଜନମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ତୁମର ନିୟମରେ ଚଳିଛନ୍ତି। ଉଷାମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ପ୍ରକାଶମାନ ନେତୃତ୍ୱ ଦୃଶ୍ୟମାନ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ କେବେ ଅପକାର ନ ପାଉଁ।
ତ୍ଵମଧ୍ଵର୍ଯୁରୁତ ହୋତାସି ପୂର୍ଵ୍ଯଃ ପ୍ରଶାସ୍ତା ପୋତା ଜନୁଷା ପୁରୋହିତଃ । ଵିଶ୍ଵା ଵିଦ୍ଵାଁ ଆର୍ତ୍ଵିଜ୍ଯା ଧୀର ପୁଷ୍ଯସ୍ଯଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ତୁମେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଓ ପୁରୁଣା ହୋତା, ପ୍ରଶଂସକ ଓ ପୋତା, ଜନ୍ମରୁ ପୁରୋହିତ। ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଜାଣିଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉନ୍ନତ କର। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ କେବେ ଅପକାର ନ ପାଉଁ।
ଯୋ ଵିଶ୍ଵତଃ ସୁପ୍ରତୀକଃ ସଦୃଙ୍ଙସି ଦୂରେ ଚିତ୍ସନ୍ତଳିଦିଵାତି ରୋଚସେ । ରାତ୍ର୍ଯାଶ୍ଚିଦନ୍ଧୋ ଅତି ଦେଵ ପଶ୍ଯସ୍ଯଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁ ଓ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଥିବା, ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଆଲୋକିତ। ରାତିର ଅନ୍ଧାରରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦେବ, ତୁମେ ସବୁ ଦେଖ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ କେବେ ଅପକାର ନ ପାଉଁ।
ପୂର୍ଵୋ ଦେଵା ଭଵତୁ ସୁନ୍ଵତୋ ରଥୋଽସ୍ମାକଂ ଶଂସୋ ଅଭ୍ଯସ୍ତୁ ଦୂଢ୍ଯଃ । ତଦା ଜାନୀତୋତ ପୁଷ୍ଯତା ଵଚୋଽଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ସୋମ ଅର୍ପଣ କରୁଥିବା ପୁରୁଷ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କର ରଥ ପ୍ରଥମ ହେଉ। ଆମର ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁଚୁ। ତାହାପରେ ସେ ଜାଣନ୍ତୁ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ କେବେ ଅପକାର ନ ପାଉଁ।
ଵଧୈର୍ଦୁଃଶଂସାଁ ଅପ ଦୂଢ୍ଯୋ ଜହି ଦୂରେ ଵା ଯେ ଅନ୍ତି ଵା କେ ଚିଦତ୍ରିଣଃ । ଅଥା ଯଜ୍ଞାଯ ଗୃଣତେ ସୁଗଂ କୃଧ୍ଯଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ଅସୁଭକାମୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତିଙ୍କୁ, ସେମାନେ ଦୂରେ କିମ୍ବା ନିକଟରେ ଯେଉଁଠି ଥାଉନ୍ତି, ତୁମ ଶସ୍ତ୍ରରେ ଦୂରେ ହଟା। ଯିଏ ଯଜ୍ଞରେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ସେଠାରେ ତୁମେ ସହଜ ପଥ କର। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ କେବେ ଅପକାର ନ ପାଉଁ।
ଯଦଯୁକ୍ଥା ଅରୁଷା ରୋହିତା ରଥେ ଵାତଜୂତା ଵୃଷଭସ୍ଯେଵ ତେ ରଵଃ । ଆଦିନ୍ଵସି ଵନିନୋ ଧୂମକେତୁନାଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ତୁମ ରଥକୁ ଲାଲ ଓ ପିତା ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଉଛ, ବାୟୁ ଚଳାଉଛି, ତୁମର ଗର୍ଜନ ବଳିଅଛି। ତାପରେ ଧୂଆଁର ପତାକା ନେଇ ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କର। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ କେବେ ଅପକାର ନ ପାଉଁ।
ଅଧ ସ୍ଵନାଦୁତ ବିଭ୍ଯୁଃ ପତତ୍ରିଣୋ ଦ୍ରପ୍ସା ଯତ୍ତେ ଯଵସାଦୋ ଵ୍ଯସ୍ଥିରନ୍ । ସୁଗଂ ତତ୍ତେ ତାଵକେଭ୍ଯୋ ରଥେଭ୍ଯୋଽଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ତୁମର ଗଞ୍ଜନ ସୁନି ଚିଡ଼ିଆମାନେ ଭୟଭିତ ହୁଅନ୍ତି, ତୁମ ଚରାଗାହରୁ ତୁମେ ଯେଉଁ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଛିଟିଯାଉଛ। ସେହି ପଥ ତୁମ ରଥମାନେ ପାଇଁ ସହଜ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ କେବେ ଅପକାର ନ ପାଉଁ।
ଅଯଂ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଧାଯସେଽଵଯାତାଂ ମରୁତାଂ ହେଳୋ ଅଦ୍ଭୁତଃ । ମୃଳା ସୁ ନୋ ଭୂତ୍ଵେଷାଂ ମନଃ ପୁନରଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ଏହା ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କର କୃପା ପାଇଁ। ମାରୁତମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ରକ୍ଷା ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ। ଆମ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ହୁଅ, ସେମାନଙ୍କର ମନ ଆମ ପାଖକୁ ଫେରିଆସୁ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ କେବେ ଅପକାର ନ ପାଉଁ।
ଦେଵୋ ଦେଵାନାମସି ମିତ୍ରୋ ଅଦ୍ଭୁତୋ ଵସୁର୍ଵସୂନାମସି ଚାରୁରଧ୍ଵରେ । ଶର୍ମନ୍ସ୍ଯାମ ତଵ ସପ୍ରଥସ୍ତମେଽଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ଅଦ୍ଭୁତ ବନ୍ଧୁ, ଧନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନ, ଯଜ୍ଞରେ ସୁନ୍ଦର। ଆମେ ତୁମର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟରେ ରୁହୁ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ କେବେ ଅପକାର ନ ପାଉଁ।
ତତ୍ତେ ଭଦ୍ରଂ ଯତ୍ସମିଦ୍ଧଃ ସ୍ଵେ ଦମେ ସୋମାହୁତୋ ଜରସେ ମୃଳଯତ୍ତମଃ । ଦଧାସି ରତ୍ନଂ ଦ୍ରଵିଣଂ ଚ ଦାଶୁଷେଽଗ୍ନେ ସଖ୍ଯେ ମା ରିଷାମା ଵଯଂ ତଵ
ତୁମେ ନିଜ ଘରେ ଉନ୍ମେଷ ହେବାବେଳେ, ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ ହେଲେ, ସବୁଠାରୁ ଦୟାଳୁ ହୋଇ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଧନ ଓ ସମ୍ପଦ ଦିଅ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟରେ ଆମେ କେବେ ଅପକାର ନ ପାଉଁ।
ଯସ୍ମୈ ତ୍ଵଂ ସୁଦ୍ରଵିଣୋ ଦଦାଶୋଽନାଗାସ୍ତ୍ଵମଦିତେ ସର୍ଵତାତା । ଯଂ ଭଦ୍ରେଣ ଶଵସା ଚୋଦଯାସି ପ୍ରଜାଵତା ରାଧସା ତେ ସ୍ଯାମ
ଯାହାକୁ ତୁମେ ଭଲ ଧନ ଦିଅ, ସେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ହେଉ, ହେ ସର୍ବରକ୍ଷକ ଅଦିତି। ଯାହାକୁ ତୁମେ ଭଲ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେରିତ କର, ଆମେ ସେ ଭାଗ୍ୟ ଓ ସନ୍ତାନରେ ଭାଗୀ ହେଉ।
ସ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ସୌଭଗତ୍ଵସ୍ଯ ଵିଦ୍ଵାନସ୍ମାକମାଯୁଃ ପ୍ର ତିରେହ ଦେଵ । ତନ୍ନୋ ମିତ୍ରୋ ଵରୁଣୋ ମାମହନ୍ତାମଦିତିଃ ସିନ୍ଧୁଃ ପୃଥିଵୀ ଉତ ଦ୍ଯୌଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଭାଗ୍ୟ ଜାଣିଥିବା, ଆମର ଆୟୁଷ୍ୟ ବଢ଼ାଅ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଆମକୁ କେବେ କ୍ଷତି ନ କରନ୍ତୁ।
ଦ୍ଵେ ଵିରୂପେ ଚରତଃ ସ୍ଵର୍ଥେ ଅନ୍ଯାନ୍ଯା ଵତ୍ସମୁପ ଧାପଯେତେ । ହରିରନ୍ଯସ୍ଯାଂ ଭଵତି ସ୍ଵଧାଵାଞ୍ଛୁକ୍ରୋ ଅନ୍ଯସ୍ଯାଂ ଦଦୃଶେ ସୁଵର୍ଚାଃ
ଦୁଇଟି ଆକୃତି ଆଲୋକ ପଥରେ ଚାଲିଛି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ଛୁଆଁକୁ ମାଆଁ ପାଖକୁ ନେଇଯାଉଛି। ଏକରେ ହେଉଛି ପିତା ଓ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ, ଅନ୍ୟଟିରେ ଦେଖାଯାଉଛି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଆଲୋକମୟ।
ଦଶେମଂ ତ୍ଵଷ୍ଟୁର୍ଜନଯନ୍ତ ଗର୍ଭମତନ୍ଦ୍ରାସୋ ଯୁଵତଯୋ ଵିଭୃତ୍ରମ୍ । ତିଗ୍ମାନୀକଂ ସ୍ଵଯଶସଂ ଜନେଷୁ ଵିରୋଚମାନଂ ପରି ଷୀଂ ନଯନ୍ତି
ଦଶ ଅବିରାମ ଯୁବତୀ ଏହି ତ୍ୱଷ୍ଟାର ଗର୍ଭକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯିଏ ବହନ କରେ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁହଁ, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସେମାନେ ତାକୁ ଚାରିପାଖରେ ନେଇଯାନ୍ତି।
ତ୍ରୀଣି ଜାନା ପରି ଭୂଷନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ସମୁଦ୍ର ଏକଂ ଦିଵ୍ଯେକମପ୍ସୁ । ପୂର୍ଵାମନୁ ପ୍ର ଦିଶଂ ପାର୍ଥିଵାନାମୃତୂନ୍ପ୍ରଶାସଦ୍ଵି ଦଧାଵନୁଷ୍ଠୁ
ତାଙ୍କର ତିନିଟି ଜନ୍ମ ଅଛି; ଗୋଟିଏ ସମୁଦ୍ରରେ, ଗୋଟିଏ ଆକାଶରେ, ଗୋଟିଏ ଜଳରେ। ପୃଥିବୀର ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଅନୁସରି, ଋତୁମାନଙ୍କ ଶାସକ ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟମିତ କରେ।
କ ଇମଂ ଵୋ ନିଣ୍ଯମା ଚିକେତ ଵତ୍ସୋ ମାତୄର୍ଜନଯତ ସ୍ଵଧାଭିଃ । ବହ୍ଵୀନାଂ ଗର୍ଭୋ ଅପସାମୁପସ୍ଥାନ୍ମହାନ୍କଵିର୍ନିଶ୍ଚରତି ସ୍ଵଧାଵାନ୍
କିଏ ଏହି ତୁମ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟକୁ ବୁଝିଛି? ଛୁଆଁ ମାଆଁମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂଶକ୍ତିରେ ଜନ୍ମ ଦେଉଛି। ଅନେକ ଜଳର ଗର୍ଭ, ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ମହାନ ଋଷି, ନିଜ ନିୟମରେ ଚଳିଛି।
ଆଵିଷ୍ଟ୍ଯୋ ଵର୍ଧତେ ଚାରୁରାସୁ ଜିହ୍ମାନାମୂର୍ଧ୍ଵଃ ସ୍ଵଯଶା ଉପସ୍ଥେ । ଉଭେ ତ୍ଵଷ୍ଟୁର୍ବିଭ୍ଯତୁର୍ଜାଯମାନାତ୍ପ୍ରତୀଚୀ ସିଂହଂ ପ୍ରତି ଜୋଷଯେତେ
ଯିଏ ପ୍ରକାଶିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ସେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି, ବାକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଧା ଓ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ତ୍ୱଷ୍ଟାର ଦୁଇ ଜଣ ଜନ୍ମ ସମୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ସିଂହକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେ।
* ଉଭେ ଭଦ୍ରେ ଜୋଷଯେତେ ନ ମେନେ ଗାଵୋ ନ ଵାଶ୍ରା ଉପ ତସ୍ଥୁରେଵୈଃ । ସ ଦକ୍ଷାଣାଂ ଦକ୍ଷପତିର୍ବଭୂଵାଞ୍ଜନ୍ତି ଯଂ ଦକ୍ଷିଣତୋ ହଵିର୍ଭିଃ
ଦୁଇଟି ଭଲ ଜଣେ ତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି, ମୁଁ ଭାବେ; ଗାଁ ଓ ବଛିଆମାନେ ଏକାସାଥିରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ନାୟକ ହେଲେ, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଡାହାଣ ଦିଗରୁ ହବିଷ ନେଇ ଆସନ୍ତି।
ଉଦ୍ଯଂଯମୀତି ସଵିତେଵ ବାହୂ ଉଭେ ସିଚୌ ଯତତେ ଭୀମ ଋଞ୍ଜନ୍ । ଉଚ୍ଛୁକ୍ରମତ୍କମଜତେ ସିମସ୍ମାନ୍ନଵା ମାତୃଭ୍ଯୋ ଵସନା ଜହାତି
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଦୁଇଟି ହାତ ପ୍ରସାରି ଉଠେ, ସେପରି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଉଭୟ ଦିଗକୁ ରଙ୍ଗି ଉଠିଛି; ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଯାଉଛି, ଜଣେ ଶିଶୁ ଯେପରି ମାଆଙ୍କର ପୁରୁଣା ପୋଷାକ ଛାଡ଼ି ଦିଏ, ସେପରି ସେ ମାଆଙ୍କର ପୋଷାକ ପଛରେ ରଖି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଛି।
ତ୍ଵେଷଂ ରୂପଂ କୃଣୁତ ଉତ୍ତରଂ ଯତ୍ସମ୍ପୃଞ୍ଚାନଃ ସଦନେ ଗୋଭିରଦ୍ଭିଃ । କଵିର୍ବୁଧ୍ନଂ ପରି ମର୍ମୃଜ୍ଯତେ ଧୀଃ ସା ଦେଵତାତା ସମିତିର୍ବଭୂଵ
ସେ ଉପରେ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ତିଆରି କରେ, ଗାଁ ଓ ଜଳର ସହିତ ଘରେ ମିଶିଥାଏ; ଜଣେ ମୁନି ଯେପରି ଜ୍ଞାନରେ ମୂଳକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ସେ ଧୀରତା ଦେବତାଙ୍କର ସଭା ହୋଇଯାଏ।
ଉରୁ ତେ ଜ୍ରଯଃ ପର୍ଯେତି ବୁଧ୍ନଂ ଵିରୋଚମାନଂ ମହିଷସ୍ଯ ଧାମ । ଵିଶ୍ଵେଭିରଗ୍ନେ ସ୍ଵଯଶୋଭିରିଦ୍ଧୋଽଦବ୍ଧେଭିଃ ପାଯୁଭିଃ ପାହ୍ଯସ୍ମାନ୍
ତୁମର ଅଞ୍ଚଳ ବିଶାଳ, ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ମୂଳକୁ ଘେରି ରହିଛି, ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୃହ ଭଳି; ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ତୁମ ନିଜ ମହିମାରେ, ଅମୂଳ୍ୟ ରକ୍ଷାରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଧନ୍ଵନ୍ସ୍ରୋତଃ କୃଣୁତେ ଗାତୁମୂର୍ମିଂ ଶୁକ୍ରୈରୂର୍ମିଭିରଭି ନକ୍ଷତି କ୍ଷାମ୍ । ଵିଶ୍ଵା ସନାନି ଜଠରେଷୁ ଧତ୍ତେଽନ୍ତର୍ନଵାସୁ ଚରତି ପ୍ରସୂଷୁ
ସେ ମରୁଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ନଦୀ ପାଇଁ ପଥ ତିଆରି କରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତରଙ୍ଗରେ ଭୂମିକୁ ଆଘାତ କରେ; ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଗଭୀରରେ ଧରିଥାଏ, ଜଳ ଓ ଉତ୍ସମୂଳରେ ଚଳିତିଥାଏ।
ଏଵା ନୋ ଅଗ୍ନେ ସମିଧା ଵୃଧାନୋ ରେଵତ୍ପାଵକ ଶ୍ରଵସେ ଵି ଭାହି । ତନ୍ନୋ ମିତ୍ରୋ ଵରୁଣୋ ମାମହନ୍ତାମଦିତିଃ ସିନ୍ଧୁଃ ପୃଥିଵୀ ଉତ ଦ୍ଯୌଃ
ଏଭଳି, ଅଗ୍ନି, ଆମର ଆହୁତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇ, କୀର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ଚମକ; ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୌଃ ଆମକୁ କେବେ ଅପକାର ନ କରନ୍ତୁ।
ସ ପ୍ରତ୍ନଥା ସହସା ଜାଯମାନଃ ସଦ୍ଯଃ କାଵ୍ଯାନି ବଳଧତ୍ତ ଵିଶ୍ଵା । ଆପଶ୍ଚ ମିତ୍ରଂ ଧିଷଣା ଚ ସାଧନ୍ଦେଵା ଅଗ୍ନିଂ ଧାରଯନ୍ଦ୍ରଵିଣୋଦାମ୍
ସେ ପୁରୁଣା ଓ ନୂଆ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନକୁ ତୁରନ୍ତ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଜଳ, ମିତ୍ର ଓ ଧିଷଣା ଧନଦାତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି।
ସ ପୂର୍ଵଯା ନିଵିଦା କଵ୍ଯତାଯୋରିମାଃ ପ୍ରଜା ଅଜନଯନ୍ମନୂନାମ୍ । ଵିଵସ୍ଵତା ଚକ୍ଷସା ଦ୍ଯାମପଶ୍ଚ ଦେଵା ଅଗ୍ନିଂ ଧାରଯନ୍ଦ୍ରଵିଣୋଦାମ୍
ପୁରୁଣା ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ସନ୍ତାନମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେବତାମାନେ ଧନଦାତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ତମୀଳତ ପ୍ରଥମଂ ଯଜ୍ଞସାଧଂ ଵିଶ ଆରୀରାହୁତମୃଞ୍ଜସାନମ୍ । ଊର୍ଜଃ ପୁତ୍ରଂ ଭରତଂ ସୃପ୍ରଦାନୁଂ ଦେଵା ଅଗ୍ନିଂ ଧାରଯନ୍ଦ୍ରଵିଣୋଦାମ୍
ଲୋକମାନେ ଯଜ୍ଞର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସିଧାସଳଖ ଚଳିଥିବା, ଆହ୍ୱାନିତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ଧାରକ, ଦାନଶୀଳ, ଦେବତାମାନେ ଧନଦାତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।