ପଶ୍ଚେଦମନ୍ଯଦଭଵଦ୍ଯଜତ୍ରମମର୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ଭୂନା । ସୁପର୍ଣୋ ଅଙ୍ଗ ସଵିତୁର୍ଗରୁତ୍ମାନ୍ପୂର୍ଵୋ ଜାତଃ ସ ଉ ଅସ୍ଯାନୁ ଧର୍ମ
ସେ ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ, ଅମର ଜଗତର ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଜର ତତ୍ତ୍ୱ। ସବିତାଙ୍କର ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଗରୁଡ଼, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ସେ ଏକାକି ତାଙ୍କର ନିୟମକୁ ଅନୁସରନ୍ତି।
ଗାଵ ଇଵ ଗ୍ରାମଂ ଯୂଯୁଧିରିଵାଶ୍ଵାନ୍ଵାଶ୍ରେଵ ଵତ୍ସଂ ସୁମନା ଦୁହାନା । ପତିରିଵ ଜାଯାମଭି ନୋ ନ୍ଯେତୁ ଧର୍ତା ଦିଵଃ ସଵିତା ଵିଶ୍ଵଵାରଃ
ଗାଁକୁ ଗାଈମାନେ, ଯୁତକୁ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ଛୁଆଁକୁ ମାଁ ଭଳି, ସେପରି ଦିଗନ୍ତର ଧାରକ, ସବିତା, ସମସ୍ତଙ୍କର ମାଲିକ, ଆମକୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତୁ, ପତି ଓ ଜାୟା ଭଳି।
ହିରଣ୍ଯସ୍ତୂପଃ ସଵିତର୍ଯଥା ତ୍ଵାଙ୍ଗିରସୋ ଜୁହ୍ଵେ ଵାଜେ ଅସ୍ମିନ୍ । ଏଵା ତ୍ଵାର୍ଚନ୍ନଵସେ ଵନ୍ଦମାନଃ ସୋମସ୍ଯେଵାଂଶୁଂ ପ୍ରତି ଜାଗରାହମ୍
ସୁନାର ଖୁଟିରେ ଥିବା ସବିତା, ଯେପରି ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ତୁମକୁ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ସହାୟତା ଚାହିଁ, ସୋମର ଧାର ଦେଖି ଅପେକ୍ଷା କରେ, ସେପରି ତୁମ ପାଇଁ ଜାଗି ରହିଛି।
ସମିଦ୍ଧଶ୍ଚିତ୍ସମିଧ୍ଯସେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଵାହନ । ଆଦିତ୍ଯୈ ରୁଦ୍ରୈର୍ଵସୁଭିର୍ନ ଆ ଗହି ମୃଳୀକାଯ ନ ଆ ଗହି
ତୁମେ ଜଳିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆହୁତି ନେଉଛ। ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ଦୟା ପାଇଁ ଆସ, ଦୟା ପାଇଁ ଆସ।
ଇମଂ ଯଜ୍ଞମିଦଂ ଵଚୋ ଜୁଜୁଷାଣ ଉପାଗହି । ମର୍ତାସସ୍ତ୍ଵା ସମିଧାନ ହଵାମହେ ମୃଳୀକାଯ ହଵାମହେ
ଏହି ଯଜ୍ଞ, ଏହି କଥା ଗ୍ରହଣ କରି ନିକଟକୁ ଆସ। ମଣିଷମାନେ ତୁମକୁ ଜଳାଇ ଦୟା ପାଇଁ ଡାକୁଛନ୍ତି, ଆମେ ମଧ୍ୟ ଦୟା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ।
ତ୍ଵାମୁ ଜାତଵେଦସଂ ଵିଶ୍ଵଵାରଂ ଗୃଣେ ଧିଯା । ଅଗ୍ନେ ଦେଵାଁ ଆ ଵହ ନଃ ପ୍ରିଯଵ୍ରତାନ୍ମୃଳୀକାଯ ପ୍ରିଯଵ୍ରତାନ୍
ତୁମେ, ଜାତବେଦସ୍, ସମସ୍ତ ଧନର ମାଲିକ, ମୁଁ ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ଆହୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ, ଦୟା ପାଇଁ, ଆହୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଯେମାନେ।
ଅଗ୍ନିର୍ଦେଵୋ ଦେଵାନାମଭଵତ୍ପୁରୋହିତୋଽଗ୍ନିଂ ମନୁଷ୍ଯା ଋଷଯଃ ସମୀଧିରେ । ଅଗ୍ନିଂ ମହୋ ଧନସାତାଵହଂ ହୁଵେ ମୃଳୀକଂ ଧନସାତଯେ
ଅଗ୍ନି ଦେବତାମାନଙ୍କ ପୁରୋହିତ ହେଲେ; ମଣିଷ ଓ ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳାଇଛନ୍ତି। ମୁଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଡାକୁଛି, ବଡ଼ ଧନ ଦେଇଥିବା, ଦୟା ପାଇଁ, ଧନ ପାଇଁ।
ଅଗ୍ନିରତ୍ରିଂ ଭରଦ୍ଵାଜଂ ଗଵିଷ୍ଠିରଂ ପ୍ରାଵନ୍ନଃ କଣ୍ଵଂ ତ୍ରସଦସ୍ଯୁମାହଵେ । ଅଗ୍ନିଂ ଵସିଷ୍ଠୋ ହଵତେ ପୁରୋହିତୋ ମୃଳୀକାଯ ପୁରୋହିତଃ
ଅଗ୍ନି ଆତ୍ରି, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଗବିଷ୍ଠିର, କଣ୍ବ, ତ୍ରସଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ଷା କଲେ। ପୁରୋହିତ ବସିଷ୍ଠ ଅଗ୍ନିକୁ ଡାକନ୍ତି, ଦୟା ପାଇଁ, ପୁରୋହିତ ଦୟା ପାଇଁ।
ଶ୍ରଦ୍ଧଯାଗ୍ନିଃ ସମିଧ୍ଯତେ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ହୂଯତେ ହଵିଃ । ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଭଗସ୍ଯ ମୂର୍ଧନି ଵଚସା ଵେଦଯାମସି
ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅଗ୍ନି ଜଳେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ। ଭାଗର ମୁଣ୍ଡରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଆମେ କଥାରେ ପ୍ରକାଶ କରୁଛୁ।
ପ୍ରିଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧେ ଦଦତଃ ପ୍ରିଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧେ ଦିଦାସତଃ । ପ୍ରିଯଂ ଭୋଜେଷୁ ଯଜ୍ଵସ୍ଵିଦଂ ମ ଉଦିତଂ କୃଧି
ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜିନିଷ ପ୍ରିୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଚାହିଁଥିବା ଜିନିଷ ପ୍ରିୟ। ଭୋଗକାରୀ ଓ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ କୁହାଯାଉ।
ଯଥା ଦେଵା ଅସୁରେଷୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାମୁଗ୍ରେଷୁ ଚକ୍ରିରେ । ଏଵଂ ଭୋଜେଷୁ ଯଜ୍ଵସ୍ଵସ୍ମାକମୁଦିତଂ କୃଧି
ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ରଖିଥିଲେ, ସେପରି ଭୋଗକାରୀ ଓ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହା ଆମ ପାଇଁ କୁହାଯାଉ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଦେଵା ଯଜମାନା ଵାଯୁଗୋପା ଉପାସତେ । ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ହୃଦଯ୍ଯଯାକୂତ୍ଯା ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିନ୍ଦତେ ଵସୁ
ବାୟୁଙ୍କରେ ରକ୍ଷିତ ଦେବତା ଓ ଯଜମାନମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ପୂଜନ୍ତି। ହୃଦୟର ଇଚ୍ଛା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଧନ ମିଳେ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ପ୍ରାତର୍ହଵାମହେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ମଧ୍ଯଂଦିନଂ ପରି । ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ନିମ୍ରୁଚି ଶ୍ରଦ୍ଧେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପଯେହ ନଃ
ପ୍ରଭାତରେ ଆମେ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଡାକୁଛୁ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଡାକୁଛୁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାବେଳେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଆମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନେଇଯାଅ।
ଶାସ ଇତ୍ଥା ମହାଁ ଅସ୍ଯମିତ୍ରଖାଦୋ ଅଦ୍ଭୁତଃ । ନ ଯସ୍ଯ ହନ୍ଯତେ ସଖା ନ ଜୀଯତେ କଦା ଚନ
ସେ ଏଭଳି ଆଦେଶ ଦେଇଥାନ୍ତି, ମହାନ୍, ଶତ୍ରୁ ଖାଇଦେଇଥିବା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ। ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ କେବେ ମରେନି, କେବେ ହାରେନି।
ସ୍ଵସ୍ତିଦା ଵିଶସ୍ପତିର୍ଵୃତ୍ରହା ଵିମୃଧୋ ଵଶୀ । ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରଃ ପୁର ଏତୁ ନଃ ସୋମପା ଅଭଯଂକରଃ
ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଜନମାନ୍ୟ, ବିପକ୍ଷକୁ ଦଳନ କରୁଥିବା, ଶତ୍ରୁ ହନନ କରୁଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ, ସୋମ ପିଇଥିବା, ଭୟହୀନତା ଦେଉଥିବା।
ଵି ରକ୍ଷୋ ଵି ମୃଧୋ ଜହି ଵି ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ହନୂ ରୁଜ । ଵି ମନ୍ଯୁମିନ୍ଦ୍ର ଵୃତ୍ରହନ୍ନମିତ୍ରସ୍ଯାଭିଦାସତଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଚିଥରାଇ ଦିଅ। ବୃତ୍ରଙ୍କର ଜିହ୍ୱା ଭାଙ୍ଗି ଦିଅ, ଏବଂ ଆମ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରୁଥିବା ଅମିତ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ ଦିଅ।
ଵି ନ ଇନ୍ଦ୍ର ମୃଧୋ ଜହି ନୀଚା ଯଚ୍ଛ ପୃତନ୍ଯତଃ । ଯୋ ଅସ୍ମାଁ ଅଭିଦାସତ୍ଯଧରଂ ଗମଯା ତମଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଚିଥରାଇ ଦିଅ, ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ତଳକୁ ପକାଇ ଦିଅ। ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧମ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପଠାଇ ଦିଅ।
ଅପେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଵିଷତୋ ମନୋଽପ ଜିଜ୍ଯାସତୋ ଵଧମ୍ । ଵି ମନ୍ଯୋଃ ଶର୍ମ ଯଚ୍ଛ ଵରୀଯୋ ଯଵଯା ଵଧମ୍
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୱେଷୀଙ୍କର ମନକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ ଦିଅ, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକୁ ଦୂର କର। କ୍ରୋଧରୁ ଆମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅ, ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ, ଏବଂ ଆଘାତକୁ ରୋକି ଦିଅ।
ଈଙ୍ଖଯନ୍ତୀରପସ୍ଯୁଵ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଜାତମୁପାସତେ । ଭେଜାନାସଃ ସୁଵୀର୍ଯମ୍
ଆଶାକୁଳ ନାରୀମାନେ ଜନ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ନାୟକତ୍ୱ ଶକ୍ତି ଅଭିଲାଷା କରନ୍ତି।
ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ର ବଲାଦଧି ସହସୋ ଜାତ ଓଜସଃ । ତ୍ଵଂ ଵୃଷନ୍ଵୃଷେଦସି
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଜନ୍ମରୁ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ନେଇଛ, ତୁମେ ଏକ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରାସି ଵୃତ୍ରହା ଵ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷମତିରଃ । ଉଦ୍ଦ୍ଯାମସ୍ତଭ୍ନା ଓଜସା
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିଛ, ମଧ୍ୟାକାଶକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରିଛ।
ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ର ସଜୋଷସମର୍କଂ ବିଭର୍ଷି ବାହ୍ଵୋଃ । ଵଜ୍ରଂ ଶିଶାନ ଓଜସା
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଦୁଇ ହାତରେ ଏକତାରେ ବଜ୍ରଧାରଣ କରିଛ, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଉଠାଇଛ।
ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରାଭିଭୂରସି ଵିଶ୍ଵା ଜାତାନ୍ଯୋଜସା । ସ ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵ ଆଭଵଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଛ, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ।
ସୋମ ଏକେଭ୍ଯଃ ପଵତେ ଘୃତମେକ ଉପାସତେ । ଯେଭ୍ଯୋ ମଧୁ ପ୍ରଧାଵତି ତାଁଶ୍ଚିଦେଵାପି ଗଚ୍ଛତାତ୍
କେହି ପାଇଁ ସୋମ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ଅନ୍ୟମାନେ ଘୃତକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି; ଯାହାପାଇଁ ମଧୁ ବହିଯାଏ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।
ତପସା ଯେ ଅନାଧୃଷ୍ଯାସ୍ତପସା ଯେ ସ୍ଵର୍ଯଯୁଃ । ତପୋ ଯେ ଚକ୍ରିରେ ମହସ୍ତାଁଶ୍ଚିଦେଵାପି ଗଚ୍ଛତାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଅଜୟ, ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରିଛନ୍ତି—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।
ଯେ ଯୁଧ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରଧନେଷୁ ଶୂରାସୋ ଯେ ତନୂତ୍ଯଜଃ । ଯେ ଵା ସହସ୍ରଦକ୍ଷିଣାସ୍ତାଁଶ୍ଚିଦେଵାପି ଗଚ୍ଛତାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି, ନାୟକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଦେହ ଦାନ କରିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ହଜାର ଦାନ କରିଛନ୍ତି—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।
ଯେ ଚିତ୍ପୂର୍ଵ ଋତସାପ ଋତାଵାନ ଋତାଵୃଧଃ । ପିତୄନ୍ତପସ୍ଵତୋ ଯମ ତାଁଶ୍ଚିଦେଵାପି ଗଚ୍ଛତାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଧର୍ମର ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ସତ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି, ତପସ୍ୟା କରି ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିବା ପିତୃମାନେ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।
ସହସ୍ରଣୀଥାଃ କଵଯୋ ଯେ ଗୋପାଯନ୍ତି ସୂର୍ଯମ୍ । ଋଷୀନ୍ତପସ୍ଵତୋ ଯମ ତପୋଜାଁ ଅପି ଗଚ୍ଛତାତ୍
ଯେଉଁ କବିମାନେ ହଜାର ରାସ୍ତା ଜାଣନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତପସ୍ୟା କରି ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିବା ଋଷିମାନେ—ସେମାନେ ତପସ୍ୟାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।
ଅରାଯି କାଣେ ଵିକଟେ ଗିରିଂ ଗଚ୍ଛ ସଦାନ୍ଵେ । ଶିରିମ୍ବିଠସ୍ଯ ସତ୍ଵଭିସ୍ତେଭିଷ୍ଟ୍ଵା ଚାତଯାମସି
ହେ ଶତ୍ରୁ, ଏକ ଚକ୍ଷୁ ଓ ବିକଳାଙ୍ଗ, ପର୍ବତକୁ ଯାଅ, ସଦା ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଅ। ଶିରିମ୍ବିଠଙ୍କର ଭୂତମାନେ ସହିତ ତୁମକୁ ଆମେ ଦୂରେ ହଟାଉଛୁ।
ଚତ୍ତୋ ଇତଶ୍ଚତ୍ତାମୁତଃ ସର୍ଵା ଭ୍ରୂଣାନ୍ଯାରୁଷୀ । ଅରାଯ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ତୀକ୍ଷ୍ଣଶୃଙ୍ଗୋଦୃଷନ୍ନିହି
ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ, ସେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଯାଅ, ସମସ୍ତ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଗର୍ଭମାନେ। ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ବୃଷଭ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁକୁ ଆଘାତ କର।