ଅଗ୍ନେ ହଂସି ନ୍ଯତ୍ରିଣଂ ଦୀଦ୍ଯନ୍ମର୍ତ୍ଯେଷ୍ଵା । ସ୍ଵେ କ୍ଷଯେ ଶୁଚିଵ୍ରତ
ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ନିଜ ଘରେ ପବିତ୍ର ନିୟମରେ ରହି, ବାଧାକୁ ନଶ୍ୱାନ କରୁଛ।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠସି ସ୍ଵାହୁତୋ ଘୃତାନି ପ୍ରତି ମୋଦସେ । ଯତ୍ତ୍ଵା ସ୍ରୁଚଃ ସମସ୍ଥିରନ୍
ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହ୍ୱାନିତ ହୋଇ, ଘୃତର ଅର୍ପଣରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ; ଯାହା ପାଇଁ ତୁମ ପାଇଁ ଚମଚ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ସ ଆହୁତୋ ଵି ରୋଚତେଽଗ୍ନିରୀଳେନ୍ଯୋ ଗିରା । ସ୍ରୁଚା ପ୍ରତୀକମଜ୍ଯତେ
ଏଭଳି ଆହ୍ୱାନ କଲେ, ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ; ଚମଚରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଘୃତ ଲଗାଯାଏ।
ଘୃତେନାଗ୍ନିଃ ସମଜ୍ଯତେ ମଧୁପ୍ରତୀକ ଆହୁତଃ । ରୋଚମାନୋ ଵିଭାଵସୁଃ
ଘୃତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ମଧୁର ମଧୁ ପରି ହୁଏ, ଆହ୍ୱାନ କଲେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ।
ଜରମାଣଃ ସମିଧ୍ଯସେ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଵାହନ । ତଂ ତ୍ଵା ହଵନ୍ତ ମର୍ତ୍ଯାଃ
ବୟସ୍କ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହବ୍ୟ ଆଣିବା ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଜ୍ୱଳିଉଛ; ମାନବମାନେ ତୁମକୁ ଡାକିଥାନ୍ତି।
ତଂ ମର୍ତା ଅମର୍ତ୍ଯଂ ଘୃତେନାଗ୍ନିଂ ସପର୍ଯତ । ଅଦାଭ୍ଯଂ ଗୃହପତିମ୍
ମାନବମାନେ ଅମର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଘୃତରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଅଦମ୍ୟ ଘରମୁଖ୍ୟ ଭାବେ।
ଅଦାଭ୍ଯେନ ଶୋଚିଷାଗ୍ନେ ରକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଂ ଦହ । ଗୋପା ଋତସ୍ଯ ଦୀଦିହି
ଅଦମ୍ୟ ଆଗୁନିଆ ଶିଖାରେ, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟକୁ ଦହିଦିଅ; ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ।
ସ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ପ୍ରତୀକେନ ପ୍ରତ୍ଯୋଷ ଯାତୁଧାନ୍ଯଃ । ଉରୁକ୍ଷଯେଷୁ ଦୀଦ୍ଯତ୍
ଏହିପରି, ଅଗ୍ନି, ତୁମ ମୁହଁରେ, ଯାତୁଧାନମାନେକୁ ଦୂରେ ରଖ; ବିସ୍ତୃତ ଘରମାନେରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ।
ତଂ ତ୍ଵା ଗୀର୍ଭିରୁରୁକ୍ଷଯା ହଵ୍ଯଵାହଂ ସମୀଧିରେ । ଯଜିଷ୍ଠଂ ମାନୁଷେ ଜନେ
ତୁମକୁ, ହବ୍ୟବାହକ, ବିସ୍ତୃତ ଘରମାନେରେ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରାଯାଇଛି; ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ତୁମେ।
ଇତି ଵା ଇତି ମେ ମନୋ ଗାମଶ୍ଵଂ ସନୁଯାମିତି । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୋ ମନ ଭାବେ—'ମୁଁ ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା ପାଉ'। ହୋଇପାରେ ମୁଁ ସୋମରସ ପିଇପାରିବି।
ପ୍ର ଵାତା ଇଵ ଦୋଧତ ଉନ୍ମା ପୀତା ଅଯଂସତ । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୋ ଚିନ୍ତା ଝଡ଼ ପରି ଉଡ଼ିଯାଉଛି, ଉତ୍ସାହିତ ଓ ମତ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି; ହୋଇପାରେ ମୁଁ ସୋମରସ ପିଇପାରିବି।
ଉନ୍ମା ପୀତା ଅଯଂସତ ରଥମଶ୍ଵା ଇଵାଶଵଃ । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୋର ମନ ଉଡିଯାଇଛି, ଯେପରି ଘୋଡାମାନେ ରଥକୁ ତେଜରେ ଟାଣିନେଇଯାନ୍ତି; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ଉପ ମା ମତିରସ୍ଥିତ ଵାଶ୍ରା ପୁତ୍ରମିଵ ପ୍ରିଯମ୍ । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୋର ଚିନ୍ତା ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ଯେପରି ଗାଈ ନିଜ ପ୍ରିୟ ବଛା ପାଖକୁ ଯାଏ; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ଅହଂ ତଷ୍ଟେଵ ଵନ୍ଧୁରଂ ପର୍ଯଚାମି ହୃଦା ମତିମ୍ । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୁଁ ଏକ କାମକୁ ନେଇ ତାଲଚିଅଛି କାମାରି ଭଳି, ହୃଦୟରେ ଜ୍ଞାନ ଖୋଜୁଛି; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ନହି ମେ ଅକ୍ଷିପଚ୍ଚନାଚ୍ଛାନ୍ତ୍ସୁଃ ପଞ୍ଚ କୃଷ୍ଟଯଃ । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ପାଞ୍ଚଟି ଜନଜାତି ମଧ୍ୟ ମୋତେ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ନହି ମେ ରୋଦସୀ ଉଭେ ଅନ୍ଯଂ ପକ୍ଷଂ ଚନ ପ୍ରତି । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ଏହି ଦୁଇଟି ଜଗତ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ରଖିପାରିନାହାନ୍ତି; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ଅଭି ଦ୍ଯାଂ ମହିନା ଭୁଵମଭୀମାଂ ପୃଥିଵୀଂ ମହୀମ୍ । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୁଁ ମହତ୍ତ୍ୱରେ ଆକାଶକୁ ଓ ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ହନ୍ତାହଂ ପୃଥିଵୀମିମାଂ ନି ଦଧାନୀହ ଵେହ ଵା । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୁଁ ଚାହିଲେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଏଠାରେ କିମ୍ବା ସେଠାରେ ରଖିପାରେ; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ଓଷମିତ୍ପୃଥିଵୀମହଂ ଜଙ୍ଘନାନୀହ ଵେହ ଵା । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୁଁ ଚାହିଲେ ପୃଥିବୀକୁ ଶୁଷ୍କ କରିପାରେ କିମ୍ବା ଏଠାରେ ସେଠାରେ ହଲାଇପାରେ; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ଦିଵି ମେ ଅନ୍ଯଃ ପକ୍ଷୋଽଧୋ ଅନ୍ଯମଚୀକୃଷମ୍ । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୋର ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷ ଆକାଶରେ, ଅନ୍ୟଟି ମୁଁ ତଳେ ରଖିଛି; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ଅହମସ୍ମି ମହାମହୋଽଭିନଭ୍ଯମୁଦୀଷିତଃ । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉତ୍ତେଜିତ, ଶକ୍ତିରେ ଉନ୍ମୁକ୍ତ; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ଗୃହୋ ଯାମ୍ଯରଂକୃତୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଵାହନଃ । କୁଵିତ୍ସୋମସ୍ଯାପାମିତି
ମୁଁ ମୋ ଘରକୁ ଯାଉଛି, ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହବ୍ୟ ବହନ କରୁଛି; ଶାୟଦ୍ ଏହା ସୋମର ପ୍ରଭାବ।
ତଦିଦାସ ଭୁଵନେଷୁ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଯତୋ ଜଜ୍ଞ ଉଗ୍ରସ୍ତ୍ଵେଷନୃମ୍ଣଃ । ସଦ୍ଯୋ ଜଜ୍ଞାନୋ ନି ରିଣାତି ଶତ୍ରୂନନୁ ଯଂ ଵିଶ୍ଵେ ମଦନ୍ତ୍ଯୂମାଃ
ଏହିଯେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼; ଯାହାଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଭୟଙ୍କର, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବୀର ପୁରୁଷ। ନୂତନ ଜନ୍ମ ହେବା ସହିତ ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କରେ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଵାଵୃଧାନଃ ଶଵସା ଭୂର୍ଯୋଜାଃ ଶତ୍ରୁର୍ଦାସାଯ ଭିଯସଂ ଦଧାତି । ଅଵ୍ଯନଚ୍ଚ ଵ୍ଯନଚ୍ଚ ସସ୍ନି ସଂ ତେ ନଵନ୍ତ ପ୍ରଭୃତା ମଦେଷୁ
ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ବହୁତ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ସେ ଦାସ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁକୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ। ସେ ରକ୍ଷା କରେ ଓ ପୋଷଣ କରେ, ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ମଣ୍ଡଳରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାନ୍ତି।
ତ୍ଵେ କ୍ରତୁମପି ଵୃଞ୍ଜନ୍ତି ଵିଶ୍ଵେ ଦ୍ଵିର୍ଯଦେତେ ତ୍ରିର୍ଭଵନ୍ତ୍ଯୂମାଃ । ସ୍ଵାଦୋଃ ସ୍ଵାଦୀଯଃ ସ୍ଵାଦୁନା ସୃଜା ସମଦଃ ସୁ ମଧୁ ମଧୁନାଭି ଯୋଧୀଃ
ସମସ୍ତେ ତୁମ ଜ୍ଞାନକୁ ବାଛନ୍ତି; ଦୁଇଥର, ତିନିଥର ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଅନ୍ତି। ମଧୁର ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ମଧୁର, ଆନନ୍ଦକୁ ମୁକ୍ତ କର; ମଧୁ ସହିତ, ମଧୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କର।
ଇତି ଚିଦ୍ଧି ତ୍ଵା ଧନା ଜଯନ୍ତଂ ମଦେମଦେ ଅନୁମଦନ୍ତି ଵିପ୍ରାଃ । ଓଜୀଯୋ ଧୃଷ୍ଣୋ ସ୍ଥିରମା ତନୁଷ୍ଵ ମା ତ୍ଵା ଦଭନ୍ଯାତୁଧାନା ଦୁରେଵାଃ
ଏଭଳି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ସମ୍ପଦର ବିଜେତା ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆନନ୍ଦରେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସାହସୀ ହେଉ, ଦୃଢ଼ ହେଉ; ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାମାନେ ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିନପାରନ୍ତୁ।
ତ୍ଵଯା ଵଯଂ ଶାଶଦ୍ମହେ ରଣେଷୁ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଯୁଧେନ୍ଯାନି ଭୂରି । ଚୋଦଯାମି ତ ଆଯୁଧା ଵଚୋଭିଃ ସଂ ତେ ଶିଶାମି ବ୍ରହ୍ମଣା ଵଯାଂସି
ତୁମ ସହିତ, ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହୁଅଁ, ବହୁତ ଯୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିପାଉଁ। ମୁଁ ତୁମ ଅସ୍ତ୍ରମାନେକୁ କଥାରେ ଉତ୍ସାହିତ କରେ; ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ ଦୃଢ଼ କରେ।
ସ୍ତୁଷେଯ୍ଯଂ ପୁରୁଵର୍ପସମୃଭ୍ଵମିନତମମାପ୍ତ୍ଯମାପ୍ତ୍ଯାନାମ୍ । ଆ ଦର୍ଷତେ ଶଵସା ସପ୍ତ ଦାନୂନ୍ପ୍ର ସାକ୍ଷତେ ପ୍ରତିମାନାନି ଭୂରି
ମୁଁ ଅନେକ ଆକାରର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଜୟ, ସହାୟକଙ୍କ ସହାୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବି। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସେ ସାତଟି ଦାନ ଦେଖାଏ; ସେ ଅନେକ ଆକୃତି ଦେଖାଏ।
ନି ତଦ୍ଦଧିଷେଽଵରଂ ପରଂ ଚ ଯସ୍ମିନ୍ନାଵିଥାଵସା ଦୁରୋଣେ । ଆ ମାତରା ସ୍ଥାପଯସେ ଜିଗତ୍ନୂ ଅତ ଇନୋଷି କର୍ଵରା ପୁରୂଣି
ତୁମେ ଉପର ଓ ତଳ ଦୁହିଁଠିକୁ ରଖିଛ; ଯାହାର ଆଶ୍ରୟରେ ଆମେ ଘରେ ବସୁଛୁ। ତୁମେ ମାଆମାନେ, ଚଳନଶୀଳମାନେକୁ ଥାପନ କର; ଅନେକ ଦ୍ରୁତ ବସ୍ତୁକୁ ଆଗକୁ ଚାଲାଉଛ।
ଇମା ବ୍ରହ୍ମ ବୃହଦ୍ଦିଵୋ ଵିଵକ୍ତୀନ୍ଦ୍ରାଯ ଶୂଷମଗ୍ରିଯଃ ସ୍ଵର୍ଷାଃ । ମହୋ ଗୋତ୍ରସ୍ଯ କ୍ଷଯତି ସ୍ଵରାଜୋ ଦୁରଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵା ଅଵୃଣୋଦପ ସ୍ଵାଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ବୃହଦ୍ଦିବଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଲୋକ ଆଣିଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ। ସେ ବଡ଼ ବଂଶର ଅଧିପତି, ସ୍ୱୟଂଶାସନ କରନ୍ତି, ଦୂର ଦୂରନ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଖୋଲିଦେଇଛନ୍ତି ଓ ଆମକୁ ରକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି।