ଅଯଂ ନିଧିଃ ସରମେ ଅଦ୍ରିବୁଧ୍ନୋ ଗୋଭିରଶ୍ଵେଭିର୍ଵସୁଭିର୍ନ୍ଯୃଷ୍ଟଃ । ରକ୍ଷନ୍ତି ତଂ ପଣଯୋ ଯେ ସୁଗୋପା ରେକୁ ପଦମଲକମା ଜଗନ୍ଥ
ସରମେ, ଏହି ଧନ ଶିଳାର ତଳେ ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ-ଦୌଳତ ସହିତ ଥିବା ଭାବେ ରଖାଯାଇଛି। ପଣିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭଲ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରି ଏଠାକୁ ଆସିଛ।
ଏହ ଗମନ୍ନୃଷଯଃ ସୋମଶିତା ଅଯାସ୍ଯୋ ଅଙ୍ଗିରସୋ ନଵଗ୍ଵାଃ । ତ ଏତମୂର୍ଵଂ ଵି ଭଜନ୍ତ ଗୋନାମଥୈତଦ୍ଵଚଃ ପଣଯୋ ଵମନ୍ନିତ୍
ଏଠିକୁ ସୋମ ପିଇଥିବା ଋଷିମାନେ—ଆୟସ୍ୟ, ଅଙ୍ଗିରସ, ନବଗ୍ବାମାନେ—ଆସିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ବିଶାଳ ଗାଁର ଧନ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ; ଏହି କଥା, ପଣିମାନେ, ସେମାନେ କହିଥିଲେ।
ଏଵା ଚ ତ୍ଵଂ ସରମ ଆଜଗନ୍ଥ ପ୍ରବାଧିତା ସହସା ଦୈଵ୍ଯେନ । ସ୍ଵସାରଂ ତ୍ଵା କୃଣଵୈ ମା ପୁନର୍ଗା ଅପ ତେ ଗଵାଂ ସୁଭଗେ ଭଜାମ
ଏଭଳି ଭାବରେ ତୁମେ, ସରମେ, ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଏଠିକୁ ଆସିଛ। ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ଭଉଣୀ କରିଥାନ୍ତି; ପୁନି ଫେରିଯିଅନାହିଁ। ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଆମେ ଗାଁମାନେକୁ ବାଣ୍ଟିବା ନାହିଁ।
ନାହଂ ଵେଦ ଭ୍ରାତୃତ୍ଵଂ ନୋ ସ୍ଵସୃତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଦୁରଙ୍ଗିରସଶ୍ଚ ଘୋରାଃ । ଗୋକାମା ମେ ଅଚ୍ଛଦଯନ୍ଯଦାଯମପାତ ଇତ ପଣଯୋ ଵରୀଯଃ
ମୁଁ ଭାଇପଣି ଓ ଭଉଣୀପଣି ଜାଣେ ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଜାଣନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ପଣିମାନେ ଗାଁମାନେକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନେ ନିଜେ ଲୁଚିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତମ ପଥ ଦେଖିଲେ।
ଦୂରମିତ ପଣଯୋ ଵରୀଯ ଉଦ୍ଗାଵୋ ଯନ୍ତୁ ମିନତୀରୃତେନ । ବୃହସ୍ପତିର୍ଯା ଅଵିନ୍ଦନ୍ନିଗୂଳ୍ହାଃ ସୋମୋ ଗ୍ରାଵାଣ ଋଷଯଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାଃ
ପଣିମାନେ ଦୂରକୁ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ, ନିଜକୁ ଅଧିକ ଭାବି। ଗାଁମାନେ ସତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ପଥ ମାପି ଆଗକୁ ଯାଉ। ବୃହସ୍ପତି, ସୋମ, ପାଥର ଓ ପ୍ରେରିତ ଋଷିମାନେ ସେଇ ଲୁଚିଥିବାମାନେକୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ।
ତେଽଵଦନ୍ପ୍ରଥମା ବ୍ରହ୍ମକିଲ୍ବିଷେଽକୂପାରଃ ସଲିଲୋ ମାତରିଶ୍ଵା । ଵୀଳୁହରାସ୍ତପ ଉଗ୍ରୋ ମଯୋଭୂରାପୋ ଦେଵୀଃ ପ୍ରଥମଜା ଋତେନ
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଥମେ ପାପ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ କହିଥିଲେ—ସଲିଳ, ମାତରିଶ୍ୱାନ୍, କୁଆଁ ଖୋଦୁଥିବା। ଜଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତାପସ୍ୱୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା—ଏହି ଦେବୀ ଜଳମାନେ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ସୋମୋ ରାଜା ପ୍ରଥମୋ ବ୍ରହ୍ମଜାଯାଂ ପୁନଃ ପ୍ରାଯଚ୍ଛଦହୃଣୀଯମାନଃ । ଅନ୍ଵର୍ତିତା ଵରୁଣୋ ମିତ୍ର ଆସୀଦଗ୍ନିର୍ହୋତା ହସ୍ତଗୃହ୍ଯା ନିନାଯ
ସୋମ ରାଜା ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜାୟାକୁ ଫେରାଇଦେଲେ, ଯଦିଓ ସେ ଅନ୍ୟଠାରେ ନିଆଯାଇଥିଲେ। ଭାଗ୍ୟବାନ୍ ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର ପଛରେ ଥିଲେ; ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ହାତ ଧରି ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ।
ହସ୍ତେନୈଵ ଗ୍ରାହ୍ଯ ଆଧିରସ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଜାଯେଯମିତି ଚେଦଵୋଚନ୍ । ନ ଦୂତାଯ ପ୍ରହ୍ଯେ ତସ୍ଥ ଏଷା ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଗୁପିତଂ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜାୟା ପାଇଁ କେବଳ ହାତ ଦେଇ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ—ଏହିପରି ସେମାନେ କହିଥିଲେ। ସେ ଦୂତକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ।
ଦେଵା ଏତସ୍ଯାମଵଦନ୍ତ ପୂର୍ଵେ ସପ୍ତଋଷଯସ୍ତପସେ ଯେ ନିଷେଦୁଃ । ଭୀମା ଜାଯା ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯୋପନୀତା ଦୁର୍ଧାଂ ଦଧାତି ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍
ପୁରୁଣା ଦେବତାମାନେ ଏହା ବିଷୟରେ କଥାହେବା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜାୟା, ନିକଟକୁ ଆଣାଯାଇଥିବା, ଭୟଙ୍କର; ସେ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ ଦୁର୍ଲଭ ସ୍ଥାନ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଚରତି ଵେଵିଷଦ୍ଵିଷଃ ସ ଦେଵାନାଂ ଭଵତ୍ଯେକମଙ୍ଗମ୍ । ତେନ ଜାଯାମନ୍ଵଵିନ୍ଦଦ୍ବୃହସ୍ପତିଃ ସୋମେନ ନୀତାଂ ଜୁହ୍ଵଂ ନ ଦେଵାଃ
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଦ୍ୱେଷ ଏଡ଼ି ଚାଲେ; ସେ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଏକ ଅଂଶ ହୁଏ। ଏହିପରି, ବୃହସ୍ପତି ସୋମ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜାୟାକୁ ଖୋଜି ପାଇଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ହବନ କରିବା ଛାମଚକୁ ଖୋଜନ୍ତି।
ପୁନର୍ଵୈ ଦେଵା ଅଦଦୁଃ ପୁନର୍ମନୁଷ୍ଯା ଉତ । ରାଜାନଃ ସତ୍ଯଂ କୃଣ୍ଵାନା ବ୍ରହ୍ମଜାଯାଂ ପୁନର୍ଦଦୁଃ
ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁନି ଫେରାଇଦେଲେ, ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ। ରାଜାମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଧରି ରଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜାୟାକୁ ପୁନି ଫେରାଇଦେଲେ।
ପୁନର୍ଦାଯ ବ୍ରହ୍ମଜାଯାଂ କୃତ୍ଵୀ ଦେଵୈର୍ନିକିଲ୍ବିଷମ୍ । ଊର୍ଜଂ ପୃଥିଵ୍ଯା ଭକ୍ତ୍ଵାଯୋରୁଗାଯମୁପାସତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜୀୟାକୁ ପୁନି ଫେରାଇ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଦୋଷମୁକ୍ତ କରି, ସେମାନେ ପୃଥିବୀର ଉପଜିବିକା ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଓ ବିଶାଳ ସ୍ତୁତି ଗାଇ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରନ୍ତି।
ସମିଦ୍ଧୋ ଅଦ୍ଯ ମନୁଷୋ ଦୁରୋଣେ ଦେଵୋ ଦେଵାନ୍ଯଜସି ଜାତଵେଦଃ । ଆ ଚ ଵହ ମିତ୍ରମହଶ୍ଚିକିତ୍ଵାନ୍ତ୍ଵଂ ଦୂତଃ କଵିରସି ପ୍ରଚେତାଃ
ଏହି ଦିନ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଘରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇଥିବା ଦେବତା ଜାତବେଦ, ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କର, ମିତ୍ର ଓ ଵରୁଣଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ, କାରଣ ତୁମେ ଦୂତ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ତନୂନପାତ୍ପଥ ଋତସ୍ଯ ଯାନାନ୍ମଧ୍ଵା ସମଞ୍ଜନ୍ସ୍ଵଦଯା ସୁଜିହ୍ଵ । ମନ୍ମାନି ଧୀଭିରୁତ ଯଜ୍ଞମୃନ୍ଧନ୍ଦେଵତ୍ରା ଚ କୃଣୁହ୍ଯଧ୍ଵରଂ ନଃ
ଓ ତନୂନପାତ, ତୁମେ ସତ୍ୟର ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଛ, ମଧୁରେ ଅଙ୍ଗର ଲଗାଇଛ, ସ୍ୱଭାବରେ ମିଠା କଥା କହ, ଆମର ଭାବନାକୁ ବୁଝି ଗ୍ରହଣ କର, ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ୱୀକାର କର, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କର।
ଆଜୁହ୍ଵାନ ଈଡ୍ଯୋ ଵନ୍ଦ୍ଯଶ୍ଚା ଯାହ୍ଯଗ୍ନେ ଵସୁଭିଃ ସଜୋଷାଃ । ତ୍ଵଂ ଦେଵାନାମସି ଯହ୍ଵ ହୋତା ସ ଏନାନ୍ଯକ୍ଷୀଷିତୋ ଯଜୀଯାନ୍
ଯେଉଁଠି ଡାକାଯାଉଛି, ପ୍ରଶଂସା ଓ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ବସୁମାନେ ସହ ଏଠାକୁ ଆସ, ତୁମେ ଦେବତାମାନେର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୋହିତ, ଏହି ଆହ୍ୱାନରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଯଜ୍ଞ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉଛ।
ପ୍ରାଚୀନଂ ବର୍ହିଃ ପ୍ରଦିଶା ପୃଥିଵ୍ଯା ଵସ୍ତୋରସ୍ଯା ଵୃଜ୍ଯତେ ଅଗ୍ରେ ଅହ୍ନାମ୍ । ଵ୍ଯୁ ପ୍ରଥତେ ଵିତରଂ ଵରୀଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଅଦିତଯେ ସ୍ଯୋନମ୍
ପୃଥିବୀରେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ଦର୍ବା ଛାଡ଼ାଯାଉ, ଘରର ଆଗରେ, ଦିନର ଆରମ୍ଭରେ; ବିସ୍ତୃତ ଓ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ, ଅଦିତି ପାଇଁ, ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖର ଅବସ୍ଥାନ ହେଉ।
ଵ୍ଯଚସ୍ଵତୀରୁର୍ଵିଯା ଵି ଶ୍ରଯନ୍ତାଂ ପତିଭ୍ଯୋ ନ ଜନଯଃ ଶୁମ୍ଭମାନାଃ । ଦେଵୀର୍ଦ୍ଵାରୋ ବୃହତୀର୍ଵିଶ୍ଵମିନ୍ଵା ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଭଵତ ସୁପ୍ରାଯଣାଃ
ଜଣେ ଗୃହଣୀ ଯେପରି ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଭାବେ ଶୋଭିତ, ସେପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଆସନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ; ଦେବୀ ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକ, ମହାନ ଓ ସବୁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିବା, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ସହଜ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉ।
ଆ ସୁଷ୍ଵଯନ୍ତୀ ଯଜତେ ଉପାକେ ଉଷାସାନକ୍ତା ସଦତାଂ ନି ଯୋନୌ । ଦିଵ୍ଯେ ଯୋଷଣେ ବୃହତୀ ସୁରୁକ୍ମେ ଅଧି ଶ୍ରିଯଂ ଶୁକ୍ରପିଶଂ ଦଧାନେ
ଯିଏ ଯଜ୍ଞକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ, ସେ ନିକଟକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ଉଷା ଓ ରାତି ଏକାସାଥି ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ବସନ୍ତୁ; ଦେବୀ ଯୁବତୀମାନେ, ମହାନ ଓ ଶୋଭାମୟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ରୂପ ଧରିଥାନ୍ତି।
ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାରା ପ୍ରଥମା ସୁଵାଚା ମିମାନା ଯଜ୍ଞଂ ମନୁଷୋ ଯଜଧ୍ଯୈ । ପ୍ରଚୋଦଯନ୍ତା ଵିଦଥେଷୁ କାରୂ ପ୍ରାଚୀନଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପ୍ରଦିଶା ଦିଶନ୍ତା
ଦେବତା ପୁରୋହିତମାନେ, ପ୍ରଥମ ଓ ମିଠା କଥା କହୁଥିବା, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିବା ପାଇଁ ମାପିବା; ସଭାରେ କବିମାନେକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇ, ପୂର୍ବଦିଗର ପୁରୁଣା ଆଲୋକକୁ ଦେଖାଇଦିଅନ୍ତୁ।
ଆ ନୋ ଯଜ୍ଞଂ ଭାରତୀ ତୂଯମେତ୍ଵିଳା ମନୁଷ୍ଵଦିହ ଚେତଯନ୍ତୀ । ତିସ୍ରୋ ଦେଵୀର୍ବର୍ହିରେଦଂ ସ୍ଯୋନଂ ସରସ୍ଵତୀ ସ୍ଵପସଃ ସଦନ୍ତୁ
ଭାରତୀ, ଇଳା ଓ ସରସ୍ୱତୀ—ଏଇ ତିନି ଦେବୀମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସଚେତନ ହୋଇ, ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ଆସନ୍ତୁ; ସେମାନେ ଏହି ଦର୍ବା ଉପରେ ବସନ୍ତୁ, ସୁଖ ଓ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଆଣନ୍ତୁ।
ଯ ଇମେ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଜନିତ୍ରୀ ରୂପୈରପିଂଶଦ୍ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା । ତମଦ୍ଯ ହୋତରିଷିତୋ ଯଜୀଯାନ୍ଦେଵଂ ତ୍ଵଷ୍ଟାରମିହ ଯକ୍ଷି ଵିଦ୍ଵାନ୍
ଯିଏ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ରୂପରେ ଶୋଭାଇଛନ୍ତି—ଦିଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ଏହି ଦୁଇ ମାତା—ଆଜି, ପୁରୋହିତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଜଣାଶୁଣା ଦେବତା ତ୍ୱଷ୍ଟାକୁ ଯଜ୍ଞ କର।
ଉପାଵସୃଜ ତ୍ମନ୍ଯା ସମଞ୍ଜନ୍ଦେଵାନାଂ ପାଥ ଋତୁଥା ହଵୀଂଷି । ଵନସ୍ପତିଃ ଶମିତା ଦେଵୋ ଅଗ୍ନିଃ ସ୍ଵଦନ୍ତୁ ହଵ୍ଯଂ ମଧୁନା ଘୃତେନ
ଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ହବିସ୍ୟ ଅନୁକ୍ରମରେ ପ୍ରେଷଣ କର; ବନସ୍ପତି, ଶାନ୍ତିକର ଦେବତା ଅଗ୍ନି, ମଧୁ ଓ ଘୃତ ସହିତ ହବିସ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ।
ସଦ୍ଯୋ ଜାତୋ ଵ୍ଯମିମୀତ ଯଜ୍ଞମଗ୍ନିର୍ଦେଵାନାମଭଵତ୍ପୁରୋଗାଃ । ଅସ୍ଯ ହୋତୁଃ ପ୍ରଦିଶ୍ଯୃତସ୍ଯ ଵାଚି ସ୍ଵାହାକୃତଂ ହଵିରଦନ୍ତୁ ଦେଵାଃ
ଅଗ୍ନି, ତୁରନ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଯଜ୍ଞକୁ ମାପିଲେ ଓ ଦେବତାମାନେର ନେତା ହେଲେ; ପୁରୋହିତଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସତ୍ୟ କଥାରେ, 'ସ୍ୱାହା' ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ହବିସ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ।
ମନୀଷିଣଃ ପ୍ର ଭରଧ୍ଵଂ ମନୀଷାଂ ଯଥାଯଥା ମତଯଃ ସନ୍ତି ନୃଣାମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ ସତ୍ଯୈରେରଯାମା କୃତେଭିଃ ସ ହି ଵୀରୋ ଗିର୍ଵଣସ୍ଯୁର୍ଵିଦାନଃ
ଓ ବିଚାରଶୀଳମାନେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଧାରଣା ଯେପରି, ସେପରି ତୁମେ ତୁମର ଚିନ୍ତା ଉପସ୍ଥାପନ କର; ଆସନ୍ତୁ ଆମେ ସତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା, କାରଣ ସେ ଶୂର, ଗୀତିପ୍ରିୟ ଓ ଜ୍ଞାନର ଜ୍ଞାତା।
ଋତସ୍ଯ ହି ସଦସୋ ଧୀତିରଦ୍ଯୌତ୍ସଂ ଗାର୍ଷ୍ଟେଯୋ ଵୃଷଭୋ ଗୋଭିରାନଟ୍ । ଉଦତିଷ୍ଠତ୍ତଵିଷେଣା ରଵେଣ ମହାନ୍ତି ଚିତ୍ସଂ ଵିଵ୍ଯାଚା ରଜାଂସି
ନିଶ୍ଚୟ, ସତ୍ୟର ଆସନରୁ ପ୍ରେରଣା ଆଜି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଛି; ଗୃହର ପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ, ଗାଁମାନେ ସହିତ ଆସିଛି; ସେ ଶକ୍ତି ଓ ଗର୍ଜନ ସହିତ ଉଠିଛି, ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଆକାଶକୁ ମଧ୍ୟ ବିଭାଜିତ କରିଛି।
ଇନ୍ଦ୍ରଃ କିଲ ଶ୍ରୁତ୍ଯା ଅସ୍ଯ ଵେଦ ସ ହି ଜିଷ୍ଣୁଃ ପଥିକୃତ୍ସୂର୍ଯାଯ । ଆନ୍ମେନାଂ କୃଣ୍ଵନ୍ନଚ୍ଯୁତୋ ଭୁଵଦ୍ଗୋଃ ପତିର୍ଦିଵଃ ସନଜା ଅପ୍ରତୀତଃ
ଇନ୍ଦ୍ର, ନିଶ୍ଚୟ, ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଜାଣନ୍ତି; କାରଣ ସେ ବିଜୟୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପଥ ତିଆରି କରନ୍ତି; ଏହି ଜଗତକୁ ଦୃଢ଼ କରି, ସେ ଅଚଳ, ଗାଁର ମାଲିକ, ଦିଗର ମାଲିକ, ପୁରୁଣା ଓ ଅଜୟ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ମହ୍ନା ମହତୋ ଅର୍ଣଵସ୍ଯ ଵ୍ରତାମିନାଦଙ୍ଗିରୋଭିର୍ଗୃଣାନଃ । ପୁରୂଣି ଚିନ୍ନି ତତାନା ରଜାଂସି ଦାଧାର ଯୋ ଧରୁଣଂ ସତ୍ଯତାତା
ଇନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ବଡ଼ ସାଗରର ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ; ସେ ଅନେକ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ ଓ ସତ୍ୟର ଆଧାରକୁ ଧାରଣ କଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଦିଵଃ ପ୍ରତିମାନଂ ପୃଥିଵ୍ଯା ଵିଶ୍ଵା ଵେଦ ସଵନା ହନ୍ତି ଶୁଷ୍ଣମ୍ । ମହୀଂ ଚିଦ୍ଦ୍ଯାମାତନୋତ୍ସୂର୍ଯେଣ ଚାସ୍କମ୍ଭ ଚିତ୍କମ୍ଭନେନ ସ୍କଭୀଯାନ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ଦିଗ ଓ ପୃଥିବୀର ମାପ ଜାଣନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଜାଣନ୍ତି ଓ ଶୁଷ୍ଣକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତି; ସେ ବଡ଼ ଆକାଶକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ବିସ୍ତାର କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଆଧାରକୁ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କଲେ।
ଵଜ୍ରେଣ ହି ଵୃତ୍ରହା ଵୃତ୍ରମସ୍ତରଦେଵସ୍ଯ ଶୂଶୁଵାନସ୍ଯ ମାଯାଃ । ଵି ଧୃଷ୍ଣୋ ଅତ୍ର ଧୃଷତା ଜଘନ୍ଥାଥାଭଵୋ ମଘଵନ୍ବାହ୍ଵୋଜାଃ
ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ର ହନ୍ତା ବୃତ୍ରକୁ ମାରିଦେଲେ, ଅଧର୍ମୀଙ୍କ ମାୟାକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ; ଓ ଶୂର, ଏଠି ତୁମର ଶୂରତା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲ; ଏଭଳି ମହାଦାନୀ, ତୁମେ ତୁମର ବାହୁର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲ।
ସଚନ୍ତ ଯଦୁଷସଃ ସୂର୍ଯେଣ ଚିତ୍ରାମସ୍ଯ କେତଵୋ ରାମଵିନ୍ଦନ୍ । ଆ ଯନ୍ନକ୍ଷତ୍ରଂ ଦଦୃଶେ ଦିଵୋ ନ ପୁନର୍ଯତୋ ନକିରଦ୍ଧା ନୁ ଵେଦ
ଯଦୁମାନେ ଉଷା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ତାଙ୍କର ଝଣ୍ଡାକୁ ଦୀପ୍ତିମାନ କରିଛନ୍ତି, ଏହି ଆଲୋକରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଏହି ନକ୍ଷତ୍ର ଆକାଶରେ ଦେଖାଗଲା, ଏହା କେଉଁଠୁ ଆସିଛି କିମ୍ବା କେଉଁଠି ଯାଇଛି, ଏହା କେହି ଠିକ୍ ଜାଣିନାହାନ୍ତି।